Apologia cardinalis Bellarmini pro iure principum. Aduersùs suas ipsius rationes pro auctoritate papali principes seculares in ordine ad bonum spirituale deponendi. Authore Rogero Widdringtono catholico Anglo. ..

31쪽

APOLOGIA PRO ARMI paulo liberius loquitur: Pastores inquit,'' et Ieseziae. clesine mittentes falce in messem alienam,sece-Guil, os δ' runt quatuor Decretales, una de electione; -Patisi. peratoris , quae inci'ι Venerabilem, ct ibi de ensi s. hoc mi .per omnes. Alia elyuper dipensatione DR' ς ' Frederici Imperatoris,Extra.de sentetta,ct reMA I iudicata,cap.ad Apostolicae in Sexto, ubi etiam HRg - hoc not. per omnes: Alia est super dis se,uta '' dia orta, o forentia criminu lasa maiestatu

GlossaDecre-lata per Imperatorem Henricum, quae est in ηψ μνε clementina de stententia ct re iudicata, ςq.

'' ea ιγalis j Alia est in Clementina prima is

Tempi 'n'- Iureiurando, quod Imperator tenebatur pra-ς iurametum fidelitatu Papa de aliqua bibo Frisiu- potestate Papae super Imperatorem. Bae De- 'si' . cretales an sint iusta, Dem nouit Fustam enim earnm , fatuo meliori consilio i erroneum Gregor T, ' foret revoco credo iuri consonam. Immo eas Λ eredo proditas contra iitra , ct libertatem --mqnop. peri , exputopotestates distinctas a Deo φνο- Ui i ' Wi cosse, de quo satis notaui lege prima Coa. α

Prot pro Ron an Eccles. Parianientum Parisimc Cardinalis de Pelle ,& anuentusordinum Franciae. Iacobus Leses asserim. Petrus Pithaeus, di uni Franciae Regnum S holastici Murore themii, Petram di

32쪽

Summa Trinitate, er fide Catholica. Haec Albericus.1 Huic etiam sententiae fauere videntur Glossa in cap. Qironiam,dist. Io. Ant nius de Rosellis de potestate Papae, & Imperatoris; & omnes insuper illi,qui docent Principes, si deliquerint, diuino examini relinquendos esse, neque in terris a quoquam mortalium iudicari,aut puniri posse: qus ipserum diista de poenis temporalibus, qualis est Principum depositio, necessario intelligi debent: nam alioquin posse eos poenis spiritualibus coerceri, propter peccata praesertim spiritualia, nemo Catholicorum inficiatur. Inter hos annumerari possunt Tertullianus in Apologet.. contra gentes, qui ait

Deum esse flum in cuim sum potestatesunt Imperatores a quosvntsecuηdi ,ps quem primi, ante omnes Deos, is super omnes h

mines.

S. Ambrosius in Apolagia David. cap. xo. ad illud Psalmi, Tibisobpeccaui ita inquit : Rex utique erat, nullis ipsi legibus torabatur , quia bberi sunt Reges a vinculis delictorum. Nesine enim inlis ad exam vocatinuosius tuti imperi, potestate. Homisi ergo

33쪽

s Dauid occidendo Uriam ) non peccauit,

cui non tenebatur obnoxius. S.Hieronymus tom. I.epist. 6. loquem

de Davide post crimen adulterij, & homi. cidij perpetratum poenitentiam agente, ait eum dixisse, Tibi'ipeccaui, quia Rex erat,

o alium non timebat.

6 Otho Frisingensis in epistola ad Fredericum oenobarbum, quae praefixa est Chronico de gestis Frederici: Cmm nulla, inquit, inueniatur persona mundialis, quae mundi legibus non subiaceat,subiacendo coerceatur ,soli Reges , utpote constituti sivra leges, diuino examini resieruati,secuti legibus non cohibentur, de est illud iam Regis quam Propheta testimonium, Tibi seli peccaui. . Quae etiam Prophetae verba explanans Glossa ait, idcirco Dauid e praedicta verba Tibi sili usurpasse, Rex omnibus Juperior tantum a Deo puniendud est. et Gregorius Turohensis lib. S. cap. I7. ad Regem Chilpericum loquens, Si quis, inquit , de nobis, o Rex, iustitia tramites tranissendere voluerit, a te corripi potest sivero tu excesseris,quis te corripiet' loquimur enim tibi, sed si volueris, audis: si autem nolueris, qaii te damnabit, nisis, qui stpro clavis'.

34쪽

Constantinus Harmenopulus lib. r.epist. tit. I. legem illam, Priueps legifin pluim est, T. de legibus lege Princeps, ita exponit, Princeps Mi- non subjcitur, videlice si delinquat, non punitur. Atque ut plures alios omittam, Nini nus Wingetus Abbas in velitatione contra Buccananum, pag. I 8o. postquam recitauerat illum scripturae locum, in quo D uid praecepit Abisai, ne Saulem lancea persedere ita subiiungit: Audis veram Dei Pro prita Theologiam,Regem videlicet quantumuis impium ipsius Dei iudicio, ct canistationi relinquendum esse ; Nisi, Deu , is i, pedicusserit eum, dcc. 8 Sed multo clarius hanc sententiam sequuntur illi, qui paulo expressitis asserui, penes Ecclesiam non esse gladium materi, lem, sed spiritualem duntaxat;& proprium esse Sacerdotum, quorum arma spiritualia sunt, non corporalia , sipiritualem inferre vindictam : Regum autem temporalem ira rogare pinnam, qua poena ipsi deliquerint , a solo Deo iuditandos, & castigan

dos esse. '

35쪽

8 . APOLOGIA PRO

operibus cap. a docetΝtidium materialem, quo in veteri Telamento Mo sis Phinees

ρη 'is figuram degradatisnum,or emis

communicationum, quae in Menoua exercendaesunt, cum in Ecclesiae, ut inquit, ostiplinam ibilafuerat gladius cessaturus.s Nicolaus Papa cap.Inter haec.33.q.2. ubi ait . Sancta Dei Ecclesia mundanis nua quam constringitur , gladium non habet, oisii iritualem. Ioannes Papa octauus,cap.POrrO,I 6.q. 3.qui ita inquit, EccleVia oorporalia nescientes arma, solum Dominum, o propugnato rem sevum , quando ei placuerit , misergi patienter ex ibant. Celestinus tertius, cap. Cum ab homine,Extra. de Iudicijs,ubi docere videtur noesie in potestate Ecclesiae alias poenas infligere , quam spirituales, quales sunt degradatio 1 statu clericali,excommunicatio,&huiusmodi: Cum non habeat, inquit, Ecclem Uira quid ciat, hoc est quam excommunicare , & degradare Clericum incorrigibilem per Secularem comprimendu3 sp testatem, ita quod ei deputetur exilium, aut distia legitima poena inferatur.

io QDd etiam expressissime docuit

Gratia

36쪽

iv RE PRINCIPUM. sGratianus. a. q. 7. cap. Nossi.

caulans, est corporaum irrogare poenam, Sacerdotum stiritualim inferre vindictim. Alexander Alensis 3. pari q. o. memb. H. . ad primum, siecundum, & tertium argumentum, qui affirmat Reges a Deo flamaterialipoena puniendos eqst. Atque ita LPetri a. Rex dicitur praecessere, ait Alensis, inseo ordine secudumpotestatem ad vindictam, non θiritualem ,sedcorporalem , qua vindi Lia si deliquerar, non habet, qui eum puniat, risi Deum, i I Demu Petrus Damianus qui in epistola ad Firminum Episcopum ita scribit: nalibus .am: Sicut ergo se Dei filius cunisa munifurem 3.3nu. Q. iti obseacula non per districti examinis ultim i id id nems perinudumμperauit inconculpa--Dainiatientia maiestatem, ita decet mundi rabiem

potius aequanimiter 'err e , quam vel arma com tale , quam eripere, vel laedenti iasionibus resondere ; eum qδ' praesertim inter Regnum o Sacerdotium propria cuiusque distinguantur ossi inter Rex afferens carmis matur siculi, or Sacerdos accingatur

tus aduersiri , qudsubaresis errore notantur omnes , qui Romana Eeelesia non nisi xladium spiritualemconradunt o cum tamen eodem errore nota

re potui et sanctos illos Patres , summosque Pontifices, aliosque Doctores iam citatos, qui non nisi gl dium, armaque spirinasia Ecclesiae eon.

.d gladio

37쪽

APOLOGIA PRO

gladio θ' tuali, qui in verbum Dei. De M. culi nemps Principe Paulus dicit, Non sine' causa gladium portat: Dei enim mimster est,

vindex in iram ei qui mase agit. Ozias Rex, qui Sacerdotale usurpat ossicium, lepra perfunditur, Sacerdos arma corripit quod Qtique Laicorum in ) quid meretur, orc. Et

infra: Ad haeo quo objciat Leonem belgicis usibus se frequenter implicuisse Pontificem,nihilominus verum esse dico,quod bentio: quoniam nec Petrus ob hoc Apostolicum obtineto-s ega it, nec Dauid idcirco D-itii, prophetia meretur oraculum, quia thoru viri Ambrosiis alieni inussit, cum mala,vel bona non pro moconsiderentur habentium,sted ex proprystutiis& a1. debeant qualitatibus iudicari.&linquid hoc

legitur vel egisse, velliteris docui e Gregorius g,qui tot rapinas atque violentiri a Lon-. gobardorum feritate est perpesin ' Dim --brosius bellum Arrianisse, suam Ecclesiam crudelitιν infestantibus intulit st Mnquidis arma Sanctoru qu 'iam traditur insurrexisse Pontificum' Causas stitur Ecclesiastici cuiuscunque negoti, leges dirimant fori, vel Sacerdotalis edici a Conciliti ne quod gerendum euin tribunalibus Iudicum, vel ex sententia prodire Pontificum, is nostr- vcrraIur opprobriam

38쪽

IvRE PRINCIPUM. Itbrium congressione bellarum. . 'I3 Quibus verbis videtur loqui Petrus Damianus de proprio Pontificum,ut Pomtifices sunt, ossicio, & de aucto late, quae illis, qua Pontifices, & sipirituales sm,rum pastores sunt ex Christi instituti

ne competit,& non qua Principatum temporalem ex Principum concessione annexam habent: qua ratione, ut poenas infiigant temporales, gladio accingantur mat riali, & armis utantur seculi, illis eodem. mod 3,quo caeteris etiam Principibiis com uenit, non videtur lege Christi esse inter

Fauent quoque huic sententiae S. Gregorius Naalangenus; S.Ambrosius, Sanctusque Bernardus,qui nullum aliud remedium aduersus Principes Ecclesiam persci

quentes praeter lachrymas,orationeS,atq

alia id genus arma spiritualia , ait Glossa , propria sunt militum Christi Sacem dotibus, reliquisque Christianis coitipe- ' ' itere apertissimed em 14 Nam Gregorius Nazianzςm sinorat.I.contra Iulianum Apostatam,qui Religionem Christianam euertere nitebatur, inquit . Iasioni deliberabat, quemad- . modum

39쪽

modum pretorum iam odalis, o tis propaiarum, coercitω es tamen Dei clemenua,aelachvmu Chriuianorum, quae multa iam,cta multis erant Ose, cum selum hoc contra per scutorem haberent remedium. Et nihil minus tam ingens erat eo tempore Christianorum mestitudo, tantaeque vires, ut eum facile debellare,atque vel vi aperta,vel per insidias absque ullo fere tumultu, aut graui Christianorum incommodo illum emedio tollere satis opportune potuissent

qu ed quidem in talibus angustijs ipsa E

clesiae. periclitanti succurrendi necessitas postulasse videbatur, si siubditis in Princi. pes suos legitimos occasione religioniς in-siurgere per Dei legem licuisset. Nunquam

enim maiores Christianorum vires, quam a. ' ςum totus Iuliani exercitu, ekh m.14s. ος Christianis conflatus esset, ut infra h susihs' o sndemus s quae res tantopere animum i Naxiamen. Iuliam comoui vires Christianorum i quos cause nominabat,comparatione Persarum, qui contra ipsum fortiter in bella perseuerabant, adeo issi maiores, ac cura digniores viderentur , ut bellam contra Persas πανου, ac ludum existimareto

rs Sanctus etiam Ambrosius illud ip-

40쪽

iv RE PRINCIPUM. i 33sum,quod superius x verbis docuerat,nem- k Nu.s. pe Reges nustu ad'mam vocari legibus tutos imperi, potesate, opere, atque exemplo suo . t confirmat. Nam tametsi eum Valentinia- inus iunior i religionis causa perseastu matris in Iustinae Arrianorum fautricis persequere- sbesitae

rur,atque Ecclesiamtum conturbare, ipsum- .eap H. que Ambrosium, ac teros Christi Sacerdotes in exilium mittere conaretur, non propterea soζomen.

ipse Imperatorem ulla imperij sui parte pri- D . p 33 uauit .aut aliquem in populo tumultum in Religionis defensi6nem concitauit sed ad orationes, lachrymas, aliaque eius generis arma spiritualia, tanquam ad unicum salutis asylum coniugi neque si manu desinμ- uis, ut telo,ut scribit Ruffinus, sedi ηjs, m Lib1- conlisai vigils sub altari positus er obsedi syp ιε. Rationes defensior sibi, atque Ecclesii nu parauit. Dolerepotero, t ipse Ambiosius,

poterolere potero gemere: adurem arma. n In oratio. milis Gothos quoque lachr)ma mea arma mea sunt . talia enim mμnimenta siunt Sa ' epist.&ha dolut aliter nec debeo, nec possum resister '

16 Et tamen facillimum fumet Ambrosio Imperatorem alioua saltem Imperijsui parte muletare, & illius iura Maximo viro orthodoxo Imperium ambienti cρο-