장음표시 사용
131쪽
cis, & non apparet paro sinus quartus , septimus, undecimus , hoc sic tutum λ Praeterea, an quarta accesso, aut septima, aut alia similis, cui ali qua decernendi vis tributa est , brevior , mitiorque esse debeat quam aliae intercalares λ Tertio , an sudores ita conserti , frequentes in febribus intermittentibus longitudinem designant λ Illud in omni morbo terrificum esse debet , quum morbi initio prehendunt cum pravis symptomatis; declarant enim latens aliquod venenum : nec enim credibile tam subitandi esse causae morbum efficientis generationem uti est promta & facilis ipsius morbi generatio & invasio ; quod saepe experientia deprehenditur. Quo ties enim comitati pravis symptomatis morbi invadunt, ferociuntque , de his vereri oportet. Et commemoratu dignus est locius qui legitur scriptus. apud Galenum , comment. in hytoriam q. sed Zion. 3. lib. Didemior. quo scribit Galenus interpretans , cur quidam initio statim morbi. phreniticus:
laesus fuerit , & interierit tertio die, Scribit inquam ) delituisse in illius
aegri corpore humorem lethali veneno similem , qa, agens moram , ct opportwnitatem nactus satim fitesium I mptoina excitavit. Esse itaque debet venenati humoris nispicio, quoties citra causam ullam manifestam cum tanta. symptomaton tavitia morbi quamprimum invadunt : quod suspectum fuit. in ista puella, cujus nunc historiam explicuimus Convulsio ista M. terrifica symptomata, aut summam nervorum imbecillitatem declarabant, aut malignae materiae ferociam & translationem ad genus nerVosum , aut rutrumque. Contulerat autem ad hurius morbi generationem puellae ingluvie , subita adi nova edulia conversio post ablactationem. . Unde etiam muliercularum. crebris sermonibias usurpatUr , necesse essis cuique puello ablactato gravissime laborare. Omnis enim ad coinrarium victum conversio, immo mutatio Omnis , licia non ad deteriora, suspecta esse
De periodis febrium dicam uno verbo : Im nonnullis observavi accessiones criticas voco autem Criticas, facta comparatione cum acutis ) ut quar tam , septimam de ceteras ejus generis evanuisse pliane, de tamen relapsi tnon sunt: non quin restiterint aliqua quae aegrum non immunem plane redderent. Sed an hoc tutum est y Revera tutum non Videtur esse. Nam
si euc sententia Galeni in lib. de diebus decretoriis , analogia est & propo
ita inter particulares accessiones. morborum redeuntium typo, M acutorum morborum criticos dies r cur si septimus dies in acuto morbo criti,cus nihil ostendens , immo sine excretione eUanescens staspectus est , mal que fidam crisim facit , cur septima periodus i non apparenS suspecta. non, est y Et tamen videmus tertio paroXysimo finiri tertianam, aliquando quin to paroxysmo. Bifariam respondere possumuS: In acuto. morbo quo magis tenditur ad septimum , aut undecimum, eo magis ad crisin tenditur, id est, subitam mutationem ad salutem, aut ad mortem': haec autem sinbita mutatio , quia litem controversiamque morbi dirimere debet , non
potest fieri citra evacuationem aliquam; ideo si dies ille dispareret, ii, fida crisiis foret, quia crisiis necessaria est : At in morbis. intervallum qui
132쪽
temque habentibus non ita fit: non enim κρAio, sed - e) hic spectatur: at lyseos ratio ea est , ut non desideretur aliqua subita mutatio :fatis est si tempora adsint, ut sit vigor , incrementum, de declinatio. In febre autem tertiana quae etiam cum acutis morbis aliquid commune habet) fieri potest ut quarta accessio sit valida, vigoris rationem obtinens: Sic septima periodus quae in e quisitis tertianis . ViXdum expectanda est, erit mitis, blanda, nihil Iestiarum aegro afferens : immo videmus eos sepe quos periodicis febribus defunctos vocamus, tum quum solita munia obeunt , iis diebus quos suspectos habere deberent , nonnihil prioris morbi persentiscere, quum tamen vere non febricitent. Altera ratio : Apud Hippocratem, tertius, quintus, & nonus dieς nonnullam judicandi vim habent : immo qui sudores illis diebus apparent, boni judicantur ab Hippocrate : cur non febris tertiana cum sudor bus non desinet tertia accessione, quinta & nonae, quod & Lepe observatur Tertium accedit, quod nimirum si verum est, ut jam ante docuimus, & Verum ess e deprehendimus, tum quum a febre nos immunes esse credimux, nonnihil etiam sentire prioris morbi , aliquando leniter perhorrescere, 'liquando siti Vexari, declarat hoc non necessarium esse morbos periodicos, eodem lvi modo, quo & solvuntur critici & acuti morbi Z id est, non est necesse criticas periodos saeviores gravioresque aliis , praesertim quum de ultima periodo , quae criseos videtur nonnullam habere rationem, intelligitur. Tamen in puella nostra observa vimus septimam & undecimam periodon non app
ruisse, unde recurrit postea. At in Domino Magno Sangermano teri ana febris tertia periodo finivit, quum tertiae vehetentissima fuisset. Abunde repurgatus fuerat : sudores conferti, de quamplurimi: immo prirna accessione, illa etiam ineunte, ita corpus diffluebat, ut plane videretur eXsoLvi. Unde tertia quaestio oboritur de sudoribus. An non tuti salubresque illi sudores , qui tanta copia apparent ineunte morbo λ An longitudinem portendant λ an non aliquid aliud λ Ea de re paullo plenius dicemus. Copia sudoris, ex sententia Hippocratis q. Aphori . aut copiam alimenti, aut humorum supervaguorum eXpurgationem sui requirentium docet, aut morbi longitudinem. De tribus his aperiendum est. Quum quis a somno multum sudat, ut non sit aliqua U'ρως πολυο κα-
ticulari sudore κατα τας κληιδιις h), declaratur assumtio multi alimenti, nequeunte natura subigere ac domare tantum alimenti Sin autem
--, quod .non signascat finem somni, sea dum quis jam somno comprehensus est) aliquis sudat si) , non praesumto multo
alimento, hoc purgationem significat. . Sed Hippocrates aliam distinctio nem assert; scribit enim: Sudor miιltus febri superveniens , qui febrem non suisit , longitudinem morbi Agnificat quasi dicat z Sudor plurimus per se
1 Sudasiuneula , sed sudor multus ) Iuxta clavicusati ab utriver* corpore effusius. O1 Sudoret mulio.
133쪽
longitudinem non declarat, ut plerique Iine diorisino solent affirmare ;sed si febrem, aut alium morbum in quem incidit non solvat. Atque ex hoc loco erui potest distinctio quaestionis quam hoc loco asserimus; An sudor multus ineunte morbo tutus salubris 8 In plerisque morbis initio erumpunt sudores multi, qui longitudinem morbi non significant. Nam quum symptomaton allevatio sequitur , non est dubium quin sudorum copia ad morbi brevitatem appareat: etenim & meatuum libertatem designat, & materiae praeparationem , & vim naturae maximam. Si autem non sequitur sedatio symptomaton , sed post sudores sit partium imbecillitas quaedam & veluti perfractio quaedam, sudores boni non sunt, sed imbecillitatem naturae , & contumaciam materiae significant: exspirat enim quod tenue est, remanet strigmentum quoddam , quod morbi parens est& auctor. Itaque quod peculiariter idicebat Hippocrates, scribens, Sudor multus febri superveniens , febrem non tollens , morbi Angitudinem Agnificat, id in omnibus intelligi potest. In omnibus enim morbis eXcretionishmnis ea debet esse ratio, & aestimatur, ut inde sequatur allevatio aliqua, aut nulla. Si illo modo , bonum , hoc, malum est , immo vero plerique Μedici secuti Hippocratem , qui ephidrosin ubique damnat, quum
partem tantum sudare vident , hoc ' in bonis non ducant. Errant autem
plurimum : nam si ubi morbus , ibi sudor ; & ubi sudor , ibi morbus et
cur in capite solo emanans sudor non erit dicendus in bonis λ Et hoc eraperientia notum ust , saepe particularis sudor plurimum confert. Quod autem Hippocrates in parte manantem sudorem damnet, illud debet intelli- ubi generalis sudor esse debet, & in parte tantum apparet, non est dubium quin malus sit. Sed si pars aliqua peculiariter laboret, quid obstat quominus circum partem illam sudor manet optima ratione apparens Ceterum videndum ne mador nos decipiat , nam in plerisque morbis mador apparet opinionem faciens veri stadoris , sed perperam. Itaque quum de sudoribus pronuntiandum , temere id non praestandurn
Ante desudoribus abunde disimus, ae nodum isum explicare enixi sumus , sui fiat ut quartanariis jam valde scris , squalidis , ac strigosis redditis tantis sudoribus corpus Helvat: id pιod Μ. Guillelmo Archicoco contigit. Primum iis qui febre laborant quartana , ut jam febris hecticae improprie dicta fit rudia
mentum aliquod , partes internae iam aruerunt, ignem conceperunt θmore proprie difforum hecticorum, psum ab alimento humectamur incaleficum et, quoniam caliditas arida ab humida subsantia humectatur : sed ratio emeamdem forte adducere oportet tam copiose sudoris quam in hectica Empyicorum febre astulit Galenus ad pari. ω. lib. 2. Prognost. Copiosi sudores eliciuntur ait 'in empyicis ob virium debilitatem, eo quod diductum ac distrib tum alimentum discutiatur. Leonicenus scribit, eo quod alimentum dejiciatur et in Graeco legitur Legatur se commentatrius Prognosicon.
134쪽
Q Uum paullo ante nobilis puellae . historia ob oculos poneretur, iiij .cta est mentio de horrifico fymptomate quod illam ineunte morbo non sine veneni susp1cione invasis: & in ea re Galeni sententia e plicata est: narratum est quomodo Venenatae qualitatis suspicio esse debeat , quum sine ulla manifesta causa morbus adoritur symptomatis gravissimos comitatus: nil enim tale contingit nisi aliquid subsit latens de deses quod virulentiam suam statim explicet. Quod non ita pridem in quodam apparuit manifesto: quum paullo liberalius gen1o 1ndulgeret in aulico comitatu, in morbum incidit. Valetudinarius degebat: lateris doloribus erat obnoXius : paullum recreatus Lutetiam venit: liberaliter satis vi- Ait , de consuetudinem cum uXore habuit. Circa mediam noctem' febricitavit : hora diei octava matutina febriebat admodum , facies intumebat: dolitabat hypochondrion sinistrum : oculi feroces. Circa meridiem abdomen totum de repente intumuit: labascebant vires: tumor pedum disparuit. Se ita vena malleoli exiit sanguis putris. Octava sero quum suG-cationis periculum immineret, ne quid in capite nostro cuderetur, initum est consilium quoquo res evasura esset, de aperienda vena. Circa quartam nocturnam interiit. Exstin statim intumuit. Corpus egaratum erat de defoedatum pustulis, aut maculis potius livescens. Cardi cis pugnatum est. Memoratu dignissima haec historia, tum ad progno, sin, quae hic maxime commendatur, tum ad declinandam calumniam Occultum in corpore venenum delitebat.
DE Melancholia hypochondriaca ante disputatum est, ac quaestum amin ejusmodi asseetu vehementi cathartico locus foret: 1 ubi per di rismum dictum est in nonnullis asseetibus melancholicis Vehementer purgandum, in aliis clementer. AC multi melancholiae hypochondriacae mmminerunt, de hujus morbi nomen crebro usurpatur , sed quod proprie significet, quis locus assectus , cur ita apyelletur, quum non sit necessct melancholicum humorem in vitio esse, . an intemperies sola sit , an moriabus in conformatione , nondum satis definitum. . Magna tamen dignum est commentatione , quod id plurimUm ad curationem conferre videatur. ALDctus ille Melancholia hypochondriaca Vocitatur, morbus flatuosus,
135쪽
i 18 CONSILIORUΜ MEDICINALI UΜ,
dispositio hypochondriaca: quod videtur indicare focum sedemque mali
in hypochondriis exsistere : Hypochondriorum autem nomine intelligitur hepar, lien, mesenterium , epiploon. Galenus 3. locor. assector. scribit : ectus Melancholia vocari solet, indicante nomine humorem qui morbum committit. Si nomen indicat cujusmodi humor sit, dubium esse non videtur quin aut atrabitarius humor sit, aut melancholicus simpliciter; quasi dicas sanguinis iacem. Tamen in contrariam partem potest adduci id quod a Galeno scribitur eodem loco : Circa ventriculum prima incipiunt accidentia , Or ipses auctis melancholica sequitur assedlio , ct alvi dejectione, vomitu , proba codilone ct ructibus is levatur qui laborat. Si circa ventriculum prima rudimenta apparent, si cruditas multa quae correctione de mitificatione indigeat, non videtur consentaneum ut aut atrae bilis, aut humoris melancholici copia adsit, quae flatuosum morbum generet. At bifariam responderi potest : Cruditas illa tantum ex eventu fit ; fit enim ob obstruetionem: obstructio autem ob calorem : sic in angustis viarum haeret hamor, qui tempore recoquitur & aduritur. Secundo loco ita respondeo : Cruditas illa non constituit hypaxian melancholiae hypochondri cae , quae & flatuosus affectus a Veteribus nuncupatur: sed flatus qui generantur, tum a calore praeter naturam in hypochondriis contento manant , tum a materia semicocta quod commisit obstructio. Et quod dicitur circa ventriculam prima apparere accidentia , non est hoc dicere vitio ipsius ventriculi melancholiam hypochondriacam incipere: sed quum obstructio sit primarum venarum quae pyloro proXimae sunt, sese primum ostendit de eaeerit morbus in ea parte et accedit quod pars ea sit eκquisito sensu praedita , hinc fit ut in ea dacile appareant dolores, & excitentur symptomata. Sed ne absque auctore quicquam in medium adducamus , confirmanda prima est ratio, qua dicebamus cruditatem tantum ex eventu fieri , quod nimirum Tatione obstructionis contingeret: obstructio autem prae calore in parjbus illis contento. Audiendus est Diocles 3. locor. assect. cujus sententiam probat Galenus , in eo tantum imminutum Dioclem ostendit, quod quum praeclare sentiret de . melancholia hypochondriaca, ejus que naturam & ingenium. Ostenderet, non dixit tamen quomodo fiat ut in melancholia hypochondriaca fugacia sint in cerebro spectra dc phantasim ta. a Oritur a ventriculo morbus qui fatuosus O melancholicus dicitur , quem siumto cibo maxime coctu di ali causico sputum multum idemque humidum comitatur , item ructus, satus , usus in hypochonisiis : interdum
ventriculi dolores vehementes , qui nonnullis ad dorsum usque procedunt , comcoctis cibis mitescunt, mox aliis ingesis recrudescunt; interdum jejunos, interdum .a coma molesant: evomunt crudos cibos, phlegmata acria , acida, ut eis dentes torpedine assciantur. Ceterum fatuosios sos necese es habere plus caloris in his venis, quae alimentum a ventriculo excipiunt; sanguianem Gai rem factum esse Sc. Item & addit illud Diocles 3. Phunt nonnulli os ventriculi quod intesinis continuatur in hoc morbo infammari, ac obiasammationem ob rui, ac prohibere ne alimenta saluto tempore ad intesinum descendant, Ur ita dititius in ventriculo quam decet manentia, timores et
olus, est reliqua smilia cicium vic sunt quae a Diocle scripta sunt.
136쪽
Ubi notandum est velle Dioclem in hypochondriaca melancholia affici
ventriculum , & primam mali labem ab eo esse, verba enim haec sunt: Oritur a ventriculo morbus : ac si diceret, & in ventriculo, M a ventricinio eum manere : quod tamen Verum non est ; siquidem ventriculus integram sitam habet temperiem , & quae cruditas adest , non est ad ventriculum referenda ut innocentem, sed ad prohibitionem distributionis alimenti ab inflammatione & obstructione. Sed Galenus eodem loco rem paullo plenius eXplicat; nam conceptis verbis ita scribit: circa vemriwusum prima tricipiunt accidentia , ac iis auctis melancholisa sequitur assectio. Ac si dicat: Elucent in ventriculo & partibus vicinis melancholici flatuosique morbi prima rudimenta, quod illic primum mali seminarium, non a ventriculo ipso , sed a venis pyloro vicinis inflammatis & obstruetis: non quin afficiatur aliqua ex parte ventriculus , sed non tam aflectus est initio ad generationem mali, quam progressis morbo afficitur ad mali imcrementum ; id est : Quum in hypochondriis malum figitur , & confimmatum est, ac tum vere vocatur Melancholia hypochondriaca , malum serpit ad ventriculum, & tunc cruditates multae fiunt ob contractum in consortium ventriculum : M sic malum malo additur. Sed in principio hypochondriacae melancholiae, ventriculus quidem in sese non laborat, sed tantum ratione obstructionis viarum quae a ventriculo excipiunt chylum &cremorem : & dolores maκime excitantur dum natura molitur ἁνάδοσιν suillius cremoris. Itaque tametsi & prima rudimenta circum ventriculum appareant, & adtione , mitificationeque alimenti in ventriculo malum &dolores sedentur, item a Diocle dicatur a ventriculo natus morbus, non est accusandus ventriculus tamquam primus melancholiae hypochondriacae
Alia major oritur difficultas, quid velit Dioclis oratio haec, Insamm tur os ventriculi quod intesinis continuatur. Opinio quidem aliorum est , sed illam Diocles sequitur, & Galenus. Et quoniam majoris auctoritatis est sententia Galent', utpote singula exactius aestimantis, in ejus verbis
haereamus. Duobus ex locis, aut tribus potius convincere possumus h pochondriacam affectionem a phlegmone ita enim φλεγμονα nomen usurpavit Galenus) pylori, & partium vicinarum: ut inde obstructio fiat, de ab obstructione alimenti distributio impediatur. Primus locus est is: Videtur quidem in Uloro ipse infammatio esse, sanguis autem in parte infammaea contentus , ct crassior o magis melancholicus fit. Locus alter est, dum rationem reddit curi assectiones & perturbationes melancholicae e Tum mentem percellant, qui hypochondriaca passione detinentur, scribit, sublata maporatione ab atra bile fuliginosa , melancholicaque in cerebro accidentia pullulare. At atrabitarius humor non illic generatur nisi per assationem & adustionemradustio autem ab immodico fit calore. Tertius locus est: Melancholiam hypochondriacam, & melancholiam cerebralem sita
enim loquar clarioris dominae gratia ) quum nimirum per se & primo
137쪽
melancholicum est, dum explicat Galenus, eamdem generationis rationem. esse vult, sed diVerso loco constitui, nam illic in hypochondriis fit, hi in cerebro. At dubium non est quin ea passio melancholica, quae cer brum primo ac per se occupat, generetur per immoderationem caloris in parte frigida , cerebro nimirum. Quod si ita sit, cur non idem continget in hypochondriaca λ Audiatur Galenus de cerebri melancholica passione Ioquens: Fit melancholica cerebri palis assecto priusfcalidis dipositionibus cerebro , aut oesuatione, aut phlegmonosa paclione, aut phrenitide, interdum a sollicitudine , moesilia , eum vigiliis. Quae quum .ita sint, paullo accinratius videndum quomodo intelligatur ea periodus , de phlegmone pylori& partium propinquarum, ut eam necesse sit adesse duabus de causis, tum ad assandum, recoquendumque , alioqui pituitosia affectio esset tantum si sola obstructio foret ) non autem atrabitaria , tum ad obstrue dum, ut & Galenus & Diocles explicuerunt.
Sed si phlegmone sit aliqua, aut phlogosis, cur hic apostema non fit
cur non adest febris λ immo necesse est et morbum acutum esse , quum fieri non possit quin inflammatio pylori non afferat febrim acutissimam. At Melancholia morbus longus est, & lento gradu procedens, maciem& mortem tandem afferens : quaesi causa est: cur ex recentioribus Rond
Jetius, dc Dioclis Galeni, opinionem i rejiciat. Nam si inflammatur pylorus, & ob inflammationem sequitur obstructio , ω ab . obstructione prohibitio distributionis illius cremoris, qui a ventriculo decidit distribuendus in venas mesaraicas , necesse est illam satis insignem esse.
Atque ut quo animo , eo certe benevolo veteres aliquid scripserunt quo tamquam nobili hereditate posteritatem carere noluerunt, eodem illud ipsiim eκcipiamus, honorarii arbitri vices obeuntes , veterum opinionem. cum posterorum scriptis conciliabimus, ut plus veritatis ratio & nomen iapud nos possit, quam praeludicata cujusquam opinio. - s Qui runt corpore squalido , macro, sicco, pulsu satis infirmo, aut, qui praerubri sunt, Graeci i vocant de quibus etiam Galenus 3 hcor. asse n. ii melancholiae hypochondriacae sunt obnoxii : item qui
euris, aegritudinibus , perturbationibusque. animi concutiuntur, qui gen xossis vinis dediderunt sese , eos: in melancholiam hypochondriacam praecia .pites ruere testatum satis est. Quo fit ut mirum non sit, si desideretur inflammatio aliqua in partibus illis, quae & retorreat in hypochondriis humores, es ita obstruat : inde hypochondriorum aestus, inaequalitas in calore oes frigore, vincente victoque calore, de materia super ante calorem , de . ab ieodem superata. Itaque nomen phlegmones' non ita striete accipiendum ,
ut illic tumor sit, sed pro phlogosi usurpandum :si non quin ille calor qui ieo loci exuberat X dc materiam contumaciorem 'reddat, sucto tenui quo eam humore in tetrum vaporem degenerante, tandem coacervet aliqui, quod proxime in flatus facesset, partimque itumorem aliquem in partibus sillis excitet i Accedix quod domin tu illius . caloris quodammodo febrilis.
Vas, quadamtenus coriniveant coneidant; hinc major coacervatio, hinc
obstructio, hinc alimenti impedita distributio. Sic nimirum hypochoT--
138쪽
driaci dum vel minimum alimenti sumserunt, videntur impleti , satiatique , nequeunte distribui alimento ob viarum angustiam. Itaque cum recentioribus statuendum est vitio splenis, mesenterii, &intestinorum melanchosiam hypochondriacam contingere ; intemperies enim est mesenterit , vel venarum mesaraicarum , quae ad intestina & ventriculum deducuntur. 6 Et intemperies illa potius juncta est cum calidit te & siccitate aliqua ; item cum obstructione a crassiore sanguine, cujus
pars tenuior halitus modo a calore adurente excitata si1mmittitur in cerebrum , crassior autem , deses, ignavaque resistit , di calorem obruens, gravitatem in partibus illis amrens. Itaque ut de curatione verbo dic tur ; Temperatio illius caloris . acris, obstrum is libertas omni ratione est procuranda. Optima autem Victus ratio primas hic tenet : quando quidem in omnibus illis morbis qui partes allas obsident quae nutritiorudicatae sunt, praecipuum curationis momentum in optima victus ratione consistit.
I. In melancholia sypochontiaca mpum quoque ob servandum es, ne sim Iitudinis errore daecipiamur , nimirum quod in thorace dolores sentiuntur ac si plPuritidis argumenta aliqua forent, Et ignari Medici ad remedi a male confugiunt pleuritidis , quum dolor ise per hypochondrii 1 Nathiam oriatur. In
mercatore de Monta is hoc es observatum. Vide pag. 13. hujus libri. a. Nota sputationem multam in iis quissus es assectus hypochondriacus , q-miam quum isam sputationem vident medici, saepe ad . caput catarrhosum rim
. 3. Delirare melancholicos non es dubium, quum melancholica passo de Lniatur per delirium febris expers. suamquam s. materia acrior si , ct adimsa, uisaepe fit, suppressaque, in corpore, non potes non adesse febris, ut amnotavit Aetius di sed filia febris erit conclusa , late que, prout natura humoris morbum incientis inagitat. Idem humor viritur est melancholicam ct epilepticam assectionem secerea.-quod annotavit Hippocrates s idem. dicens, Melancholici fiunt epileptici, contra: prout humor vel in hanc, vel in
illam partem repit : nam s in corpus, episep a fit ps in mentem, melancholica palo. Mentis nomine temeramentum intelligisur, ct quum dicitur μἀ, activarum quesitatum κράσκ Ie ritur: in qua oras 'o' temperatione rati cinatio consisti, O ratiocinandi partes probe exercentur c o hoc temper mento si humore pravo, delirium fit. Hic duo quoeruntur praeclara. Prius, . s. i. m. humor, sed diverss partila s contentus, Dile am O Melancholiam indu cit: An humor melancholici O atrabitarius utramque assestionem inducere potes Galenus cap. T. lib. 3. de locis affeci. hoc vult ex Hippocratis semientia. Sibi itaque odissentiat Galenus, qui narrans illud: In febribus eκ somnis timores, b& convulsiones malum. Aphor. D. lib. q. scribis : Si vaporum , humorumque multitudo ad atrae bilis naturam vergit, pavores fiunt; si talis non fuerit , t iEbores ac conVulsiones. Ergo magna humorum
incilio melancholica pathemata O convul a Urcientium. Nise forte dicat R a quis
139쪽
13α CONSILIORUΜ MEDICINALI UΜ,
quis convulpto rem illam non eam ume dici, quae Dilemia dicitur: sed commuia nomine pro quavis contractione: haec autem contractio non ita fit ab humore arrabitaris ut ab aliis, quod tamen falsum videtur : nam atrabitariis humor bus abundantes vidimus saepe convulsios : melius est A diceremus verba haec Galeni per comparationem se intelligenda , καθ' ουττον - l): nam quum humor atrabitarius es, potius melancholicas sectiones quam σπασμώ-
'flerius quod quaerendum dicebamus , si ideo melancholici delirant, quiam his obsidetur anima id est, pars in qua anima ratio O judicium vers tur, qua parte laesa alterataque ratio cessat, illega vero eo at : in Eprilepticiis vero non a itur temperamentum cerebri , sed laeditur cerebrum ut pars organica, non ut smilaris: quare Epite a definitur convulpo non perpetua cum mentis ct siensuum obtusone. Quaesis haec pulcherrima. Item , Si carus laedit actiones potius quae sum in cerebro ; Apoplexia quae sum a ce rebro, quod de Apoplexia dicitur, aliqua ratione de Dilena diei potes. q. Ratio haec est Rondeletis, si si phlogo is , febris ades, eaque acuta : Emras tamen. Nam Galenus eommen. in partic. quamdam 2 Prorrhet. ait et Neque ventre aut hepate, aut septo inflammato febris maligna est: sorsan acuta est, sed ne quidem perpetuum est: Sic ratio Rondeleti, nudi
Galeni verba Iuni cap. 7. lib. 3 . locorum asse m ct petita sunt ex Ep, ut monet Galenus comment. in Aphor. Ιq. lib. 2. Prorr. ubi docet quomodo involi: nὶ malum saepe Agnum si et O ut qui sum praerubri, mi melancholici. 6. A mani a , quae a femi milancholico est a is , hic Drupus est praescriptus. 2ν Rasurae ligni jancti, quart. j: corticis ejusdem , unc.j: in imis in aquae fusialis, lib. ii per vj horas, auendo polypodii , unc. sic enuia campana, unc. J: foliorium sennae , unc. ip turbith gummos in vino alio cum pauco -- et bere, unc. colo nihidos , uno. j: bulliant omnia in vase mili luteaio ad consumptionem media partis a sat coisura ad lib. , capiat inc. iv pro do .
DE aqua intercute olim a pr3mariis Medicis disputatum est: ac praese tim quomodo vel primo fieret, vel alteri morbo succederet. I Mdisputationis hujus prima haec pars est: An nullus hydrops contingat quri affectum sit hepar per se ausper sympatheian: id est, quacumque in parte conceptum fit vitium, quod hydropis parens esse possit, nisi illud ad he- Par perveniat, hydrops necdum generari, dicique potest. Nam quum illiu& I Secundum magis & minus. n Bonus calo cm nodicra.
140쪽
lius ὐπαρξις in της αἱματώσεως o consistat, hepar autem prima officina est , necesse est affectum in se jecur ut hydrops causam principiumque sumat. Posterior pars est ut inquiratur de modo quo aqua in ventrem abdomenque repit, ut inde tumor fiat. Ut do priore dicatur aliquid: In commentario in Prognostica, ubi ex professis de hydrope agitur , a Galenim constans est assertio, ut numquam hydrops generetur quin assectum sit hepar ipsum. Tamen duo genera hydropis constituere videtur ; unum
quod ad splenem pertinet et alterum quod ad hepar. Et quoniam ast Galenus) in prognosticis coeptum est agi de acutis morbis, non autem de . splenicis morbis, ideo de hydrope per asse onem ventriculi agitur. Ut Galenus videatur inducere alium hydropem per vitium ipsius splenis non affecto hepate. Nam si omnis hydrops fit affecto hepate, omnis hydrops
ad acutorum morborum classem perimet, ut quoties de hydrope agatur,
toties de hepate, si modo vera est Galeni opinio. At commemorabilior est locus lib. 3. de Omplomat. causis: illic Galenus docet Impanitem vitio proprio ipsus ventriculi generoi : immo & ibidem, hydropis generationem Venarum ipsarum vitio tribuit. Quod si ita est , non accusandum est ho-
par perpetuo, nec temere nostris remediis exercendum , quum .pe in Vitio non sit. Frustra enim adhibentur remedia , nisi primam mali sedem illis oppugnemus. Quoniam tamen communis ea est omnium veterum
consensio , ut citra affectum ipsius hepatis hydrops non fiat , quicquid comtra afferri possit, in eo est consistendum. De posteriore parte plenius paullo dicendum , quod & plus habeat utilitatis voluptatis : quoque difficilior est illius explicatio dc egamen , eo uberior fructus qui inde manare potest. Galenus non dubitat quin im temperies frigida hepatis hydropem generet: sed . de obstructione major dubitatio. 3 Si obstructio aliquid facit, erit villorum & tenuium stamunum quibus intertextum est hepar, psorum beneficio transumtis sit a simis ad gibbas, alimenti ct sanguinis. Nec enim dubitat quin communicent extremismitates venarum ct visiorum illorum sed qua ratione per ora sua conjungam tur, non faciis intelligi pose asseverat. Sit ita sane ; obstructio omnis im- Ga . pedit transitum humoris , sive illa ab inflammatione sit, sive a scirrho. de isci
Quod quum animadverterent veteres , rationi consentaneum esse dicebant, s ut pars quae in sanguinae magis tenuis ct aquosa est, transflumatur, atque m hatur per universum corpus et ocerus autem sanguis propter suam ressituῶ-nem in cava visieris pia te permanael. Et in hanc opinionem facile seced retur , nisi absurdum aliquod contingeret. Non est dubium quin aquoia pars tinguinis devehatur in venam cavam , & ab ea tu abdomen rapi tur : sed non est verisimile remanere limum languinis , aut potius puriorem sanguinem. Nam si interceptus sanguis remaneat in angustis vi Tum , morbus.aliquis sequeretur a plenitudine sanguinis, quum tempore multus cumuletur sanguis. Praeterea continget crassiorem illum sanguinem ita visceris venis prae illarum angustia retentum ad intestinum jej