장음표시 사용
361쪽
, s. CONSILIORUM MEDICINALIUM,
sanguis plane putris educitur . Singulis noctibus omnia graviora: visa est lingua nigricans : urinae initio confulti & flammeae, biliosae. Nono urina citrina , mala, lusca : delirabat: facies c x , oculi ardentes; alia,
comatosus : delirii aut lethargici affectus erat metus. Itaque consilio quorumdarn praelicorum , non reformidantium usum vehementioris cathartici , tametsi sebrilis calor dehortari videatur, data est tabella electuarii diacarthami in jusculo, quae elicuit multam materiam olidam , albicantem , ac si diceres pultem quamdam. Hoc autem factum ut majore vi revelleretur vae por ab ista materia elevatus qui subest, aut coma, aut lethargum esset indu e urus, unde parotidon metus fieret. Noctem undecimam molestia mplentissimam habuit: mane deficiebat pulsus , mox formicans apparuit :idem paene per tres horas mansit: mortem in propinquo denuntiabamusL
Credibile tunc naturam moliri voluisse crisin, sed & debilis, de materia nondum praeparata id non potuit. Cordi applicatur cataplasma ex milles, datis, theriaca, addito pulvere diamargariti frigidi: potu datur theriaca, confectio Atherines cum aqua theriacali, aquis cardiacis, vino albo, sy-rupo granatorum & granis aliquot ambrae. Pulsus ad se redit post insignem
illam mutationem, & jactationes multas: urinae ab eo tempore inaequales, sed mayima ex parte crudae erant & aqueae: & tamen non habebant alienum colorem aut contentum: nil de incendio interno declarabant, omnia cxuda erant , i Cibum capiebat; lingua aridissima; quod mirum, quum orialiter sese: haberent: Alvus coepit liquida dejicere. Decimoqidiario nil commemorabile semisopitus: nil de materia in praecordiis ccultenta exce nebatur, quae vere illius febris causa erat, Se seges: summa erat virium infirmitas. . Decimosexto datum . rheum et tenuia - γ) excrevit: nil , crassum nullus sudor : urinae tenues perseVerabanί : tales apparuerunt
quales 4n Clagomento : oc longitudo morbi significata est: α nisi aetatis firmitas obstitisset, viκ eam vim morbi sustinuisset. A die duodecimo nil secessidi crassiim nisi sub finem effectus medicamenti. Μorbus qui acutus erat, incipit longus esse : sensim evacuatur educiturque materia in hypochondriis content : A quod educitur, crassitie pultem referebat: sic convalescit. Consultum est ut ad tenuis ictoris eXcretionem , qui sepe *irbius contaminat, febre etiamnum praesente, sed concedente multum, eκhbberentur unc. viii. decoctionis chinae cum multa scabiosa paratae, addita dr. j. cinnamomi.
Hinc discere oportet eos qui optimo habitu praediti fiant, & integra sonitate , non lubrica, ut plerique biliosi , tenues , fruuntur dum ne san,
talis statione depelluntur , crudos admodum morbos experiri, & horum vires sustentari debere donec morbus mitificetur. Unde in plerisque qui omnium robustiisimi essent, ista maligna temporis constitutione horrenda symptomata observavimus: & ii paene simi morbis tentati sunt, ab iisdemque jugulati sunt. Itaque hie magna cautio adhibenda, ne si valida inbrio medicamenta data fuerint, agitemus materiam quam educere neqUea mus ; α) Praerubra. Αquos biliosa
362쪽
LIBER I. CONSI L. LXXXIV. 31 s
inus ; intereaque nil aliud agamus quam ut naturam infirmemus, minusque idoneam reddamus ad sustinendam tantam morbi contumaciam & longitudinem. Joannes du Teii simili fere morbo correptus est : Is juvenis erat, robustus, lacertosus , expeditus; de incredibile dictu quot & quanta affuerint symptomata, ut ancipites fuerimus de morbi egitu ad vicesimumquintum diem. Audio illum moerore aliquo affectum quod res in amore secundae
non essent: at tametsi quorumdam Medicorum opinione, procatarctic rum causarum 0bservatio in morbis curandis inutilis videatur, tamen indignoscendis, praesertim quod i ad ideam morbi spectat, plurimum posse
videtur : hinc Hippocrates in hisoria de Sileno, causarum procatarctic rum meminit, & non abs re, ut Galenus in Comment. docet: Mirum quod ait Galenus in lib. de disserent. febr. febres putridas a causa proca' Cap.7. lib.r: Daretica non oriri. Cur itaque Hippocrates causarum procatarcticarum
meminit, ut quum loquitur de quodam, qui quum rudimentum febrish beret, incidit in sebrem perniciosam : quod quum jam leviter febricit
ret, largiter potavit λ Illum errorem commissum tanti facit Galenus , ut usor. irpericulum creavisse eXistimarit. Item dum Euryanaetidis filiae historiam 3. r.
Commemorat, causam procatarcticam quamdam non omisit : hanc racemum gustasse dicebant. Et si conditio vitae , ut sit quis ruri degat, aut in Urbe, ad constitutionem morborum tenendam apprime conducit, cur non Ε, Η. ''do causa procata etica Sed quum Galenus loco supradicto ait causas pro- Comm. in catareticas putridam sebrem non parere . non negat quin possit excitari a por. Ι-Jθα 3 causa procatarctica ; sed putrens nisi fuerit humor, non generatur febris putrida nam loquens de Sileno ait, illum in diariam debuisse incidere ob causas istas externas: sed quia corpus morbo erat obnoXium, facile impressio facta est in humoribus : Pluribus commentar. in dilam hisoriam cxplicat qua ratione a causis illis procatareticis tam perniciosae sebres excitentur. Itaque moestitia concepta potuit aliquid afferre. Et hic non verebor dieere observasse me omnes morbos qui moeroribus affectibusque antimi successere , aut eosdem serpetuOS comites habent, esse δυσκρλγους δω-
λυ- et j. Quum medicamentum blandum sumsisset, voluit sibi venam secari postridie: de quum noctem implacidissimam habuisset, mane toto erupit sudor corpore: de quum indicta esset hora Chirurgo secandae venae, aut erumpebat adhuc sudor, aut paullo ante praecesserat, quum imprudenter jam prae sudore corpore resoluto vena reseratur; unde animus desecit, nec mirum est : adeo occasio praeceps est, & alias captanda est, alias omittenda: tametsi hoc vel illud agendum merito vineatur: parum fanguinis detractum est, ob deliquium succedens. Ab eo tempore adeo languidus fuit, ut nulla parte corpus movere posset, immo ne minimam manus contrectationem serebat: an id ab illo errore commisso manarit, ignoratur : tamen hoc potuit juvare plurimum. Febris erat adeo stlod morbis si , morbum autem male moratum definit Galenus quum mitior
aegre judicabiles, & aegre solubiles. a Mali moris.
363쪽
non fit, tametsi omnia legitima suerint administrata) ut id ratione sebriu
vivi. in contingere potuerit. Febris continua: jactationes assiduae, virium lapsus :par. i.sea.3. ad sextum diem pulsus plenus quasi eXplicata febre, hinc capitur secandae vente occasio: nil allevatur. Urinae flammeae, alias sanorum similes , quum. tamen febris perseveraret: quod in superiore aegro observatum est. Non sentiebat quicquam mali, sed mens aegrotabat: morbus in eodem statu perseverabat: non meminerat multorum : semisopitus; erat : comatosus: & revera nisi symptomatica per alvum evacuatio successisset quam evacuationem qualiscumque sit, in malis morbis juvare plurimum, ante demonstratum est) aut comatosus interiisset, aut molestas sarotides habuisset: sed subductio alvi illa, illo minime sentiente, & perenniter suas sindones co citante , infelici eo eXitu illum liberavit. Item urinam reddere non m minerat. Satis belle cibum capiebat, & capere meminerat: cetera oblia viscebatur. Fluente alvo etiam nil manifesto febris remittebatur: sed tam dem observatum illum fluorem febris finem attulisse. Tanquam pondus iners in lecto jacebat, provolvebatur non suo, sed aliorum nutu 2 in neutrum latus suo nutu decumbere poterat. Nulla mutatio in pulsu , in uri, nis erat. Et quod mirum, diebus criticis natura aliquid moliri volebat, sed quum nil praeclare facere posset, manabant sudores frigidi , pulsus d i ficiebat, contrahebatur. Si natura potens fuisset, crisis in eos dies incidis set. Deinde prior pulsus. redibat. Lingua aridissima, sitis tamen nulla;
nec enim se sitire putabat. At - παραλο- λυθεισα κακον li). Sed dolirabat. Ignorabatur quae causa tantae virium ruinae soret quum corpus juvenile foret ; mos illius morbi inauditus. Non potuit non suspectus esse morbus , quod sine eausa manifesta adeo impotens factus fuisset. Ad dejcimum sextum & septimum diem circa os sacrum tumor niger ambusto& carbunculo similis apparuit : a non sentiebat , licet esset dolorificus erat carbunculus. Alvus fluebat , & id commode. Circa vicesimum diem restitit alvus: spes salutis fuit: ad se rediit. Corpus erat arens, squalidum , velut eXustum. Erat Occultum incendium quod humores exusserati.
Febris erat ἀασάδες c), pestilens, quae illum interemisset, nisi alvi profluvium etiam symptomaticum quamquam omnia quae fiunt symptomatice sunt suspecta ) successisses. Juvit quoque aetas, quam magni facit Galenus comm. in Epido mi . libros , sustinendam malisnam Vim morbo rum & longitudinem.
I. Vide locum praeclarum de malis exorietionibus quae aliquando bonae sem aesimandae ex fine non ex causia, in sequentibus θ' ante Consilium III. a. Hoc non fuit criticum , sed impioniaticum o si multa talia exoreta figsent, illi forte melius fuisset; ut ex lib. de atra bile conflat, cap. 'T
men utrumque hoc naturam juvit.
b) Sitis praeter rationem solata mare e) Fastidiosa , anxia.
364쪽
Proprie erat phdigethion, ut in explicatione aphor. de gibbis diximus. 3. De eo verus aphorimus in Gacis: Μentis emotiones taciturnae, non quiescentes, oculis circumspicientes , spiritum extra esserentes, perniciosae sunt: sed & ita affecti ad insaniam deveniunt. Qui vero in ventris turbatione ita exacerbantur, his nigra circa indicationem prodeunt. auod hum
aegro contigit. Et s vires si ecissent vix contineri potuisset.
ΙLlustris viri filia cujus nomini parcendum ducimus) annos nata quinqque, coepit valetudinaria esse, quum annis superioribus integra sani, late , prout tulit aetas, seueretur. Nata est avia gibbosa, proinde proclivi ad assectus pulmonis: hinc congenita ad tabem dispositio. Hippocrates m Ε δυα meminit cujusdam filiae ad tabem propensis, cujus dis iii. spositio an tabem mediocris morbi, & ad necandum non sufficientis at o d. ventum ita adjuvit, ut in ista morbi lenitudine obiverit: & ideo Hippocrates sub finem historiae adjecit, isse d) Quod ab
Hippocrate Galenus in Commentario adjectum dicit, ut convellatur quorumdam Sophistarum opinio existi antium nullum esse congenitum assectum : unde mirum qui fiat ut haec puella, quum olim excederet humi, ditatis puerilis mediocritatem, unde αναρθρος e) apparebat, ut nec arti culi, nec venae forent conspicuae, nunc quasi mutato temperamento, praeter rationem macra, f) , extenuataque appareat; ut omnes de a ticuli & venae facile sub baspectum cadant. Hoc ad Vermes relatum est: sed tamen quum malum. perseverare videretur , & summa esset catarrhi& destillationis in pulmones facilitas, immo & sororem habuisset quae a congestione humoris frigidi cataleptica interierit, serinam destillationem lim jus mali occasionem arbitramur. 1 Accedit quod praeter aetatem , praeter que morem hymorrhagiam. patiatur, quod , sicut & genarum rubor, pulmonidorum proprium exsistit. Sic de illa tria quaesita sunt: Cur praeter rationem macruerit; cur a natura statu abs re ita destiverit; an i dii asinino locus sit, & num id vermium generatiunt, cui obnohia est, ossiciat. Sanitas quidem in firmitate aliqua consistit, & a filouum bonitate: eos dicimus sanos quibus corpus ευχρου g) & solidum est: tamen utrumque fallax: etenim pulmonicis suffunditur rubore facies ob assiuxum singuinis & caloris vaporem , Se tamen iste rubor bonus est. EXtenuartionis catae iunt penuria alimenti, egercitationes plures , Vigiliae , dolor ,
365쪽
313 CONSILIORUM MEDICINALI UΜ,
morbus , & praecipue si colliquans fuerit, pravitas humorum, imbecillita, denique ipsa : in hac vermes forte aliquid potuerunt a , sed destillatio mul
tum potest: unde Videmus eos facile macrescere quibus destillationes sunt perennes , nisi in sussientur ac intumescant. Quaerebatur num lac asininum ex usu seret; quoniam calor acer quodammodo est; aeruginosa expectorat, quae moram in substantia pulmonis trahentia erodunt, & ideo spvitum cruentum promovent ; ideo lac ex usu foret: nam ut seri exubera tia superat , ita pinguedine ceteris cedit: & mel aut saccharum admiscendum ut seri acrimonia retundatur , quod in ventriculum vacuum ingestum facile fundum refrigeraret. capis. lib.6. Sed obsicies: minima alteratione opus habet: immo Galenus videtur de placuit, vell2 lac alterationem in ventriculo non habere. Item quum laudemus lacasinae , quod facile transeat , mel aut saccharum istam transeundi facilit tem impediet; utrumque enim admistum lac ipsum incrassat. Tamen tum ut lac ipsum sua sertistate fundum ventriculi non laedat, nec facile irritando diarrhoeam aliquam asterat, saccharum admiscemus; faciet enim ut moram in ventriculo aliquam trahat, & ita coquatur, deinde coctum a 3 de olimen' natura distribuatur. Et ut aliis locis observavimus ex Galeno, si aut mel, aut sal lacti admisceatur , fieri non potest ut lac in ventriculo concrescat. Immo dum serum praescribit iis quibus ilia obmurmurant, & salem &Comm. in mel remiscet. Ceterum, visum est e re fore si loco laetis asinini, taeme F 44 1 praesertim , . quo tempore butyrosum lac non suppetit ob herbarum pen riam, aut negligentiam eorum qui non ad auxilium, sed ad quaestum , asinas alunt, uteretur jusculo consumto sere pullo & carne vitulina , cum passulis , hordeo rite lauto, cichorio , lactuca , sexide , acetosa ; & pugilius hyssopi sub finem in eo jure madescat: Nil aliud in jentaculo dabitur. Quod si magno usu ejusmodi jusculorum fibrae alvi laXentur , aut albicans dejectio appareat, temperandum erit; firmata deinde alvo redeundum erit. Quum catarrhus infestabit , bolus cassiae devorabitur : aut si alvus liqueseat, ejusmodi tabellae concinnabuntur.
Elictorii diatreos Amplicis , A. 6: elictuarii triafantasin simplicis,
A. j: rasurae eboris , cornu cervi , Pulveris gl cyrrhida , ana , gr. vj. cimnamomi , gr. iij: ambroe viseae, gr. vi Mei , A. 0ga cum saccharo in asmissarum siluto fiant tabelia B. ij deauratae r utatur sepe. Utetur pineis & amygdalis decorticatis cum saccharo : vel pineae excispientur saccharo rosato: siepe syrupo de bechio , conserva bechii, syrupo
de siccis. Liberale. prandium esto , parca coena: sero assa , eliXa mane convenient. Caput vernice sumendum. Thorax illinendus , de panno escarlatae contegendus. Hydromes hieme conveniet. In aqua mica pinis albi macerabitur. Vitandus statim a cibo somnus. Coriandrum si e man det. Panis erit syncomistus : sin macrestere videbitur, utetur pane pistota subacto in lacte. Vitanda ciborum varietas. Jupiter Bigidus fugie aua. Hieme aere calido moderatoque continebitur.
366쪽
1 Nam Arisoteles vult puellas ante satum mensruorum tempus necessas, nec Κεmorrhaglicas , nec menstruas esse debere. et Initio desiliationunt quidem corpus plenum es , Ied pos emaciatW ac emtenuatur, ut ex lib. I. de morbis apparet.
In quo quaritur , Cur exigua puris excretione animus
o Uum Medici vulgo in missione sanguinis liberales esse soleant,
rum sit cur in educendo pure tam restringantur : tamen quae mat ries in pus abit, sanguis actu erat, sive is intra naturae limites contineretur , sive ab iisdem recederet. At experientia probavit exiguo pure aut vi excreto, aut sita sponte mananti, majorem virium jacturam contingere, quam si. sanguis aut plenius detrahatur, aut sponte fundatur : ideo vetabat. Hippocrates ne purulentis conferta fiat evacuatio : & tamen lucintentae venae sectiones ab eodem Commendantur ; immo procedit saepe donec Aph. Σ3 lib. resectione animus linquat, deficiatque: quae duo inter se pugnant. Cur si Dη dum tumor aliquis partem occupat cum tensione & rubore , sectione ad Ieipothymiam celebrata tumorem prohibemus incremento ; immo non modo materiam antecedentem avertimus , sed de conjuncta adimimus quod
livor sanguinis docet) quae proxima puris materia est, immo fere pus est λ cur quum sanguis jam acta Se reapse pus erit, idem non factitabitur Sed contra eductio paullatim fit metu exsolutionis virium de spirituum. Testamur nos dolorem lateris quatriduanum & Vehementem , quum. flustra ternam sectionem celebravissemus, de sanguinem laudabilem detraxissemus , secta quarto vena radicitus, sustulisse , quum tria insignia vascula sanguine purulento plena detracta essent. Itaque allevatio aegri tam sibbita, de eductae materiae qualitas, conjunctam ipsam materiam decisam detractamque confirmavit , de tamen conferta est evacuatio ; cur non an, mus deficiebat λ Cur itaque conferta sanguinis excretio non aeque exsolVat
ac puris ipsius eductio λ Nam in febribus putridis quum sanguis subviridis, aut purulentu; adimitur , idque insigniter , minus id naturae mole flum est quam si in iisdem febribus laudabilis sanguis minore copia de traheretur. Declarat aegri alacritas: quum saniosus sanguis eduetus est sed num iste saniosus sanguis puri analogos est λ Ideo Princ epS , aliter quam Commi, hquidam Μedici , quorum opipionem Oplosit Galenus, qui post quartum hisor. da diem nefas esse ducerent ferire venam , in periodicis febribus tertium pas Qκysinum exspectati voluit , ut non Erius ces ebriatur se in quaru ab se mu'
367쪽
latus sanguis fuerit: ac si putaret naturam alacriorem fore putri excreta materia , quam sanguine laudabili. Dysenteriae & haemorrhagiae Lepe via coo si suntur αυτ ματρι ἡ in quibus i) sanguis educitur : muliereum ,. s lib. m. Vomunt , alias insignes satis per uterum effuxiones patiuntur exiguo virium dispendio , ω tantula puris excretio, tantae Virium eXsolutionis causa exsistit λ Galenus e cplicat quidem cur a ruptione interni phymatispi is effosio letpothymiam accersat, dicitque id fieri ob spiritus vitalis dissipationem. I Aa 'non etiam missione sanguinis spiritus emuunt λ Cur spuritus sanguinis ac puris non aeqino sani comites λ Immo pus contra naturam quid est, & sin eκclusionem indicat , UI inguis sui conservationem. Quod si & pure & sanguine essiuente spiritus Vitale. - niuntur , in phlebotomia quum sanguinis largior sit excretio, major quoque duum erit eva cuatio. At credo , arteriotomia sine manifesta ista exsolutione & ta men consertim spiritus vitales effvunt ac exsiliunt. Sunt qui ad dolorem , qui in aperienda Vomica infligitur, recurrunt. ut idem fiat quod in sedi ione venae malleoli, quae quoniam dolorifica est , ideo deliquaum avit potius quam sectio in aliavis parte. Sic quia aperta vomica cauterio aut ferro dolor fit, pus membranas pungit dum effuit, spiritus evacuantur, nerUuli necessario feriuntur, tumor aderat dolosi ficus at nil aeque vires dejicit ac dolor eoque magis quo partibus nervosis est propinquior , aut emunctoriis partium: immo in minimis furunculis tantus Depe dolor adest , quum exigua moles sit materiae , ut animus saepe
linquat, nisi forte ad iἷω- λ id referatur mirumne sit si r
rione doloris qui ob tumorem de inflammationem procedit, & ejus qui
aut cauterio , aut ferro infligitur, & ratione Caesionis nervulorum arteriolarumque , de acrimoniae rei Muentis, & Vaporis qui a mota putri mat ria excitari solet, tantopere Vires exsolvanuar λ Immo, quod mirum, si portiuncula aliqua sanguinis cum pure essiuat, ut pus cruentum sit, major est virium ruina. Unde hoc est si dolor hanc letpothymiam affert ob diocissionem corpusculorum illorum, an sectione venae secantur quoque vase& cutis: item diu sanguis effuit donec tria compleantur vasa, non tamdiu pus fuit. Cur cursus sanguinis diuturnior non afferat eam teipoth miam quam brevissimo tempore puris effusio λ Dum abscinditur sphacet
tum crus , arteriae magnae & nervi scinduntur nulla fere animi defectione; in tormentis festuca contunduntur rumpunturque artus, & tamen nullus animo deficitur λ Minima arteriolarum sectio tantae eXsolutionis auctor erit λ Nisi forte dicas in cruris ablatione , de artuum confractione violentam esse spirituum agitationem , ut natura omnes tum Vires & opes explicet majori vi non cessura et at quum pus educitur , languet natura , ne
sese ita erigit. Alii existimant ideo puris eductionem majorem virium jacturam intemdere , quod natura in Partem abscessu occ atam multum sanguinis & sp, ritus b Spontaneae h Pravitatem dc maligritate
368쪽
titus miserit tamquam suppetias suas : quorum omnium evacuatio contingit quum pus emuit; hinc animi defectio. Natura quidem opem subsidiariam Jatura in .affectam partem ea relegavit : at non est probabile obevacuationem sanguinis & spiritus in subsidium missorum tantam perturbationem & desectionem evenire: multo enim major utriusque fit evacuatio
in phlebotomia, quam in effuxione puris: immo spiritus in parte ipsa contenti, & sanguis jam corrupti sunt, & a sua temperie desciverunt: dum per sectionem sanguis mittitur , spiritus limpidi & puri essitiunt. At
credibilius est naturam amantem esse rerum gratarum quam ingratarum ut cristes liberales testantur : quamquam concedimus in tetro etiam pure spiritus laudabiles contineri ; sed quae abscessit & deposita est materia naturae molesta est, quum in pus versa nonnisi sui exclusionem inssinuat: s creta jam est , & ideo exclusioni parata, particularem quamdam in me bro affecto plethoram facit : ideo exclusio videtur a natura fieri. At cedo , quanta solet esse naturae alacritas quum id eXcluditur quo premebatur λGalenus causam videtur aliqua eX parte eulicasse, cur conserta aquae aut puris eXclusio non sit molienda; non quin tota excludi debeat, sed non I). Et quum illud significet contrarium is , de τῆ κατα id est, & ad quantitarem , ad tempus referatur: ita hoc loco sumitur, ut fiat exclusio totius Puris, non in uno tempore, sed in pluribus, ut pluribus vicibus una conferta copiosaque eXclusio compensetur. Quod autem nunc aperta Vomica excernitur, confertim quodammodo fieri debet, ne si pauca puris excretio longo tempore fiat, ista diuturnitate debilitet : sed uno tempore omnis evacuatio non est molienda. Galeni verba sunt: suum sis tumor suppurat , ct is munus, uepuae es p riculosa in aliis partibus confertim facta evacuatis , ac aquae in ventre, iushorace Dris , quum illico animus linquat, vires labascant, ut ei imbecillitati viriumque ruinae remedium quaeraetur. In iis itaque si magnam corporum tatasionem, diisidium ac aesensionem oscilla corporum quorumdam arteriosorum adaperiuntur , quae prius tamquam ἐπὶ μοι quoddam, id est, operculum, pus ipsum continebant, quo confertim evacuato, mullorum una spirituum in iocontingit, ct consecutio utitur enim verbis i lis ρίναται ) n) lin que laborantibus creatur periculum. Hic meminit tumoris magni , qui necessario diremtionem, dissidium , distentionemque magnam affert; unde dolores, ut & distentio, & tumoris magnitudo ad inducendam istam, de qua sermo est, imbecillitatem , videantur concurrere: tamen si diligenter locus legatur, eam virium jacturam uni spirituum evacuationi attribuit: evacuationem ipsam infert arteriarum sectio , quae pus ipsum continebant tamquam operculum quoddam. At jam docuimus non sufficere ad letpo- thymiam inducendam istam spirituum exclusionem, quum & in arteriot
mia arteriarum corpus secetur dicitur enim μο του το αρτηρt--τε -
νειν o & in phlebotomia spirituum fiat evacuatio. Alio in loco autem Laelionii Oper. Tom. II. L a puris
l) Camulatim. m) Quod breve est & parvum. n Concomitari & judicari, secerni. ob Ab arteriarum corpore secto.
369쪽
puris exclusone Κλων p) induci ob exclusionem spiritus vitalis docet. Hic generalius του πνευριατος q) exhaustum recenset, non addit του lib. 1. - r); & hoc taediit theorema: Commune es omnibus ruptionibus ut exsolutio virium defectisque animi consequatur, idqi e ob spiritus vitalis xurn. At ante quaesitum est, cur eruptione puris sequatur potius vitalis spiritus inanitio , quam sanguinis detractione λ Nam non inepte quidam interpretantur eam teipothymiam ad quam usque ducit aliquando Hippocrates in magnis doloribus & inflammationibus, de exclusione spiritus an, malis, eaque non inclusiva , sed eaeclusiva, ut desinat fluere quum ea ad-Ventat , non quum actu jam est: quoniam vacuatio spiritus vitalis plus periculi intentet, quam spiritus animalis. Propterea τῆς συγκοπῆς S nomen usurpant pro praecipiti omnium virium ruina, evacuato aut dissipato spiritu vitali, qui spirituum animalium est fons scaturigo; Nomen autem
Leipo thymiae &- t) ad desectionem animi referunt ob spiritus
animales eXhaustos; ut της- u) nomen ad utrumque reseratur. Quum tamen ait commune esse omnium ruptionum ut animi' desectio contingat, non est usus verbo syncopes, sed letpothymiae : Vim autem ejus adauget nomine της ἐάλυσεως, quam fere vocem ἀντὶ της , aut
της ἀδυναψιας x, usurpanti Et cum letpothymia ipsa potest virium δε ταρκύα ) esse, cum syncope non potest esse.
Nos Rutem quum parum probabiles tantae exsolutionis causas ob paucitatem effluentis puris comperiamus, alias excogitare, & breVi eXponere in animo .st. Paullo ante cumulum rationum adduximus ob quas ea dis solutio eveniat: quoniam pace Galeni dicam non est satis dicere id fieri ob spirituum effluxum. Dolor qui a ferro aut cauterio infligitur , immode doloris opinio qua inhorrescunt quum abscessius ruptionem subolfaciunt, punctio membranarum dum pus fluit, evacuatio spirituum, sectio nerviniorum , arteriolarumque de cutis, dolor qui primus aderat ob puris ebulblitionem & putredinem, necnon partium tum distentionem, tum diremium, tetra anathymiasis ab erumpente elata pure , denique hae omnes caumis in unum coeuntes hanc forte exsolutionem afferunt, non autem una atque altera causa; alioqui sanguinis detractio majorem virium prosternemdarum Occassionem afferret. At nos probabiles alias causas comminiscimur. Pus etsi exclusionem sui indicat, naturae tamen opus est, immo quid elaboratius quam sanguis: & quum in causa antecedente sanguis sit laud bilis , ex eVentu aliena fit natura, quoniam tamquam onus depositum est in partem, aut in ea ipsa parte ob imbecillitatem collectus, aut vi aliqua attractus, & quantum potest nititur natura cum partibus solidis assimilare. Porro natura est vis ipsa partium solidarum : & si vis infertur partibus solidis , non sine querela id fit. AEqualitas, albor , laevitas declarat naturam
370쪽
eo processisse, ut si materies pateretur, id totum exactum eXcultumque tamquam cambium, ultima aisimilatione in naturam partis converteret. - 3 Sic & ratione qualitatis, quatenus refert ideam spermaticarum partium,& ratione spiritus tum in materia coerciti, tum ad eam perenniter affluen'tis, non potest artificio Μedici erumpere, nisi natura reclamante: tum
quia spiritus exsiliunt, tum quod pepasmum receperat, ac idem ei paene sit ac si propria soret, eJ: eodem enim in pepsi & pepasmo naturae consilium dirigitur. Hippocrates scribit πυον lns senae arteriae es alimentum: vel arteria vena proprie nutriuntur
materia alba & sanguine dealbato, vel quum natura mora conficit san-:guinem in pus tamquam in familiarem materiam agit ac si ea in alimen tum esset cessura. Hinc videmus si parum sanguinis cum pure effluit, ese solutionem majorem sequi , quod ex eo sanguine tamquam ultimo alimento ita sinu jam partis deposito natura carere nequeat, & non, nisi cum querela, effluere sinat. Quid si puri cum spermate tantam analogiam esse dicamus , ut quemadmodum tantula seminis excretio ob materiei ipsius naturam, quod jam fere pars solida sit, & res naturae benigna, & spirituum copiam , corpus brevi prosternat , ita de puris eruptio λ In utroque naturae charactere elucet; ideo Hippocrates semen partem hominis poten- Lib. de ροηλitissimam convincit, quod eo tantulo egcreto homo imbecillimus relinquatur. 3 Pus de semen Partes potentes dici possunt, quod in utrum que na-
itura vires excreUerit , tamquam in rem proxime in alimentum cessuram ,
non partium carnosarum, sed spermaticarum. At sanguis etsi naturae gratus, non adeo tamen gratus ac id quod jam characterem , ineam de naturam partis solidae in qua vis omnis haeret) suscepit. Accedit quod
multus adeo in corpore sanguis sit, ut detractionis incommodum nisi quis adeo imbecillus sit ut minimum non ferat in corpore tumultum non facile sentiatur. Addam ad superiores rationes unam , in pure quid malignum continetur, ut eo agitato per sectionem facile per arteriolas ad cor vis deferatur. Hinc in malignis tumoribus, praesertim si nervis insignibus propinqui sint, vulgo eruptione pauci puris tanta exsolutio sequatur, ut in propinquo mors esse rideatur. Et quod sanguis tumorem faciens extra vasa sit , minus molesta esse deberet detractio quam si in vasis contineretur , & a natura regeretur. At quia e vasis effluXit, facilius corrumpitur, tetrumque vaporem spirat, unde nisi tempore excludatur , quum: confectum pus est, brevi livescit & graveollat, & inficit partem. Quod Aph.io . vi ab Hippocrate dictum , Si sanguis in Uentrem essunditur , suppurat a Galenus ait melius esse si dicamus corrumpi. Hinc patet egressum sanguinis e conceptaculis corruptionis causam esse: quae corruptio inficiens spiritus dum movetur quia omnis materia putris quiescens manus mala esse sol et quam si moveatur ) excluditur , mirum-ne sit λειποθυμιία , aut εὐυσiς a) consequatur.