장음표시 사용
421쪽
tes sunt in corpore quae momentaneae sunt, T & maxime magna arteria Sait Galenus, quae si inflammatae fuerint sorte non illud delirium quod aut ventriculus, aut diaphragma inflammata afferunt, inducet, sed perturbationem. Quamquam si insignis inflammatio fuerit, perniciosum de letale est. Et nomine perturbationis 'Galenus vult intelligi commune accidens pririculosarum omnium assectionurn ex .psibus non modo aegri, sed O Mediei perturbantur: Ut dblirium & insania sit quid majus quam perturbatio: sed ipsa perturbatio adest pr ime ad delirium accedens. Volunt quidam perturbationem significare timorem quemdam de periculo mortis , & ipsius aegri turbationem , nempe corporis ipsius. Atque duo hic notare oportet , prius cur Galenus dirit perturbationem dici relative, & ad aegros, de ad Μedicos: hoc enim ridiculum videtur : posterius quid si intelligendum per verbum ἔνειη' f). h De . priore dicam. Miror cur Galenus dicat pulsum significare perturbationem , id est , ut perturbetur & aeger tum animo, tum corpore, α Medicus videns ipsum pulsum hypochondrii. Nam idem 'Galenus ridet similem' interpretationem' dicti Hippocratis in Prorrh. cto. Faciei color bonus, ct maestitia multa, malum. Subsannat Enim interpretes Hippocratis qui referebant nomen maestitiae ad Medicos , de ad aegros ad aegros quod qui colore rubro saturati sunt Lacile in metam choliam incidant, dum corpus per iratione caret , ut docet Galenus ρι- g : dc ad Medicos, ut qui doleant .& terreantur, quum Vi- derint bonum colorem in aegro praeter rationem. Posterius est de verbomia: utitur enim verbo isto cum magna energia & significationis vi: significat enim vel pulsum , Vel palpitationem Irofundam , ut excludatur pulsus α palpitatio musculorum abdominis , qui aut pulsantes, aut pati pilantes , nec delirii , nec perturbationis signum dant ullum. Praeterea in tertio Epid. dum loquitur de Philista est, degirum hypochondrium intro contractum est ac inclinans : de in Com. Galenus in , hypochondrii contentionem feri quum septum transversum alias partes convellit : tenditur autem septum per idiqpathiam & sympathiam : per sympathiam ratione pleuritidis, ob inflammationis magnitudinem , & ob eservorum ipsius tensionem : per idiopathiam ob ipsius inflammationem. . Denique inflammatiolienis, hepatis , & septi transversi eam contentionem hypochondriorum afferre solet Galeni opinione. Denique ut generaliter dicamus quoties apud Hippocratem legitur , hypochondrium hoc vel illo modo contentum esse, in eo febrilis affectionis sedem esse oportet, ait Galenus Commemori lasor. de Hermocrate , hs. a. secti I. lib. Epid. . Atque sunt plerique alis ioci, in quibus palpitantis hypochondrii membnit Hi ocrates, ut in historia ejus qui in Dealcis horto jacebat , lib. DEpid. scribit, Ad umbilicum perpetua erat palpitatio. Et in Coacis , Iuxta
ventreis in febre palpitationes , mentis emotiones inducunt ; Sanguinis autem suxis horrorem Gisit. Item , dolores circa umbilicum palpitatorii habent ct aliquid mentis emotoriam , oc. Ac de aegro nostro hoc verum fuit quod f) Insit. g De praeroris.
422쪽
in Coneis Hippocrates scribit suibus praecordiorum dolores , oris ven- uiridi, hepatis , partium circa uinbilicism , hi sanguine per album egesto servantur , non egeso moriuntur. Quis enim dubitat quin si1 per venam aliene in ventriculum tendentem , aut per alvum fluXisset , sanguinis copia servatus fuisset y Atque ad perpetuam memoriam hoc est menti infige dum , quoties quis etiam dum rectus agit de dolore hypochondriorum praesertim profundo conqueritur, oportet non temere securum esse , sed verendum est de re aliqua latente. Declarat hic noster aeger , & Apollonius in Epidemiis cui consuetus dolor erat ad degirum hypochondrium, Ze hic mortis causa tandem fuit, quum levi alia de causa laborasisset. Nam mi 3 rantur aliqui sisne nos levi de causa in morbos incidere: at haec per se non est causa sufficiens: Etenim , ait Galenus, sunt Fusdam pιue per seipsa Com. in part
committere morbum nequeunt, quae s ad corpus , morbo opportunam acces s
rint, totius causam morbi credortur susinere. Ε, Duo nunc restant breviter eXplicanda, prius de sanguine cur non con Hi libria is d. versus in pus fuerit tanti temporis diuturnitate : posterius de aneurismate. Silan. lib. i.
De priore dicam , Hippocrates ita scribit : Si in ventrem sanguis praeter Epid. naturam . est unditur, nece se est suppurari , Graece , id est , et θαμῆναι , corrumpi & in pus verti. Ac primum nosse oportet id quod placet Hippocrati: Si umquam sanguis a propria cavitate in aliam quamcumque perve nerit, omnino est impossibile ut sanguis permaneat. Sed an necesse suppurarii Non placet Galeno , quum suppurari nomen sit unius mutationis in .. h. 2oiλα sanguine factae r itaque generalius reserunt ad το 49 mu , id est, vitiari Sed tribus modis vitiatur sanguis, aut enim in pus vertitur, aut livescit, aut grumescit ; grumescit autem praesertim si in magnam cavitatem ceciderit. Atque non mirum si in aegro nossaeo non suppuratus fuerit sanguis , Com: sed nigrefactus, & in grumos versus: erat enim magna pars ejus in am--β με .plam cavitatem elapsa : nec Decesse fuit in grumos verti quod quibusdam placere visum est. Et Galent s ait, dolor pulsans inclammationis es comes
suppuratio autem: Riquarum tantum: in Hammationum comes es. Sic sania 'guis in ventrem illapsus n0n proprie suppurat, nisi adsit inflammario magna. Ceterum in magnis inflammationibus , & phlegmonis sanguis per minimas partes dispergitur in eas cavitates quae sint in musculis quas sola ratione contemplamur : sed in ecchymosi in spatia quae vasis circumjacent effunditur , ut ait Galenus, AC obiter ne quis similitudine vocum deci- Com. in aph piatur, aliud est , aliud nam significat sufo ao. lib s. fusionem humoris non egressi e propriis conceptaculis, sunde iα iii vocat); autem significat effusionem humoris e propriis conceptaculis eo in 'do qui dictus est. Et Galenus Vocat τας , L .deli ηο-eκ vasculis effusiones & inanitiones Sic quamdiu sanguis a natura regi- rib tur ac praesertim si in magnam capacitatem effusus fuerit, non vertitur in
pus, aut aliquid simile, praesertim si inflammatio aut ingens fuerit febriu , quae sanguini ut humori omni facile malam qualitatem accersat, sei
423쪽
de Iang. misi. Cap. I. lib. 7.
manet in grumos versus : ac in aegro nostro multus erat effusus , deinde ruisus aneurismatis ruptio repentinam mortem attulit. Sic iste magnus de apparens pulsus non delirium significabat, sed contineri aliquid contra nataturam in capacitate ista, & arteriam dilatatam valde. Ac sorte de isto aegro audiri potest Aphorismus lib. q. suifuscumque ex morbis acutis, aediuturnis , sive quovis alio modo extenuatis nigra bilis, sive uti se Mis niger desulter exierit, postridie moriuntur. Sed inter ceteros locos Unus est com memorabilis Iibro primo de morbis : Saepe quibus venarum aliqua rupta es a labori bus , aut exercitiis, quum coaluerit alio tempore iterum rumpitur:
Ubi sero iterum rupta es sanguinem fundis , satim pereunt sanguinem
mustum fundentes, pus autem per totum diem excernentes , conisi ili mori pereunt: veluti in aliis morbis Actum es. Haec Hippocrates. Ceterum de aneurismate, aut aneurysmate cum littera I, dicendum puto, quod ad tumorum genus relatum saepe videtur, & tamen de ejus Vera essentia nondum plane constat. Galenus de aneurismate, ita agit: suum quis secareveriam ratus arteriam vulneravit , aegre confesim sanguis compescitum T men s res optime cadat, perducta nimirum ad cicatricem divisionae, tamen eurima fit. Sic ea essentia est aneurismatis, ut dilatatio vulnusque etiam. num ipsius arteriae adsit, cute ad cicatricem perducta. Magna porro quaestio est, an in aneurismate sit dilatatio solum, pote Vena, aut arteria, ob sanguinis impetum valde ampliata, ac dilatata, an reipsa iunguis e vase sensim profluat prosiliatque. Et id pertinet ad ea de quibus jam a nobis actum est, dum quaereremus an necesse sit sanguinem e proprio vase et psum, sed tamen aliqua ratione in capacitate retentum ac cohibitum, putrescere. Si enim in araeurismate sanguis & spiritus e vase effuxit, si co rumpitur , cur non abscessum iacit, de pus fit Z Quae ratio impulit Femelium ut credat id non fieri: Credi vix potes, ait, per varicem es metiri a
ruptam apertamque esse venam mi aurieriam. Si erim sanguis e sena aut a teria prosiliens non amplius illis contineretur, mox corruptus putresceret, immorque feret generis divers: In quo a Galeno in duobus dissentit. iEam
esse aneurismatis naturam statuit, ut sectae arteriae vulnus maneat, arteria nimirum , nec coeunte , nec glutinata, nec carne obturata : Si vulnus manet, ergo ut sanguis, & spiritus desiliat necessse est: tamen hoc absurdum esse Fernelius contendit. Posterius in quo dissentit est, quod si sanguis es- flueret, putresceret , & abscessum diversi generis faceret: at jam superius ex Galeno docuimus non esse necesse, ut sanguis e vasis suis elapsus putrescat ac suppuret: alias enim mutationes subire posse sanguinem a pure demonstravit. Tamen probabilitate quadam nititur opinio Fernelii. 8 Si
enim maneret arteria aperta, intra dies aliquot, aut intumesceret valde pars, aut si prae conformatione obsequi ampliusque dilatari non posset, creparet diffringereturque media. At aneurisma diutius etiam durane oculata testatur fides. Aut igitur ita vulneratum Vas connivet, ut parum admodum transsiliat ac exsudet, aut si vas apertum hiansque supponitur, breVe intra tempus abrumpitur tumor: unde Galenus lib. de sanguinis missons asserit se advocatum esse ut arteriae vulneratae mederetur in malleolo ,
quod sanguinis non posset cohiberi; credibile est aneurisma fieri non po- tutae,
424쪽
tuisse , quod aperto nimis arteriae corpore sanguis & spiritus largius coeffunderetur. An vero necessario e vasis propriis effusus sanguis putrescat , alius forte est loci atque temporis. . Ceterum: aneurisma a varice sejungunt, quod varix ad venae dilatationem referatur , eamque a sanguine , aneuriGma autem ad arteriam dilatatam idque copia spiritus & sanguinis tenuioris. At varix in cruribus proprie antelligitur, quamquam A ad alias par res potest pertinere. Hippocrates dilatationem venarum in pulmonibus vel, uti varicosam adstruit, idque οπαδῶα i), uocat απτο του h), quod prae dilatatione divellantur membranae prae . sanguinis copia ibi inundantis. Et sic in omnibus corporis partibus ob violentum aliquem coctatum ille: αταδάν, seu κ*σ I), potest contingere : & eodem modo sese res habet in aliis partibus ac in cruribus. Aetius de anearismate abunde . disserit, &ejus interpres communiter vasorum dilatationem vocat: vel quod omnis vasorum dilatatio .aneurismatis nomine prehendi possitis vel quod aneuris ma aequaliter, & ad arterias, & ad venas pertineat, Vel quod quum ineu-rismatis naturam constituat arteriae sectio, alia simul vasorum sit dilatatio& plicatio. Atque in omnibus corporis partibus aneurisma fieri posse docet, sed in quibusdam peculiariter. Deinde subdit: Oritur autem omnino vaserum dilatatio , aut dum sanguis O spiritus ex arteriis persultant auedum oscula earum rumpuntur, aut aperiuntur. Sanguis autem H spiritus pavLlatim exoreti sub citite colliguntur. Et tunc bigna sunt certa ejus rei, de φω, 'bus eo loco) ut tumor parvus aut magnus, concolor, indolens, ad radium mollis ct spongiosam laxitatem prae se ferens : digitorum pressui cedit , ut fere
evanescat, sed amotis digitis statim revertisurus: Id cpιod in aneurismatis quae,ine vulnere funt apparet. Sed quum arteriae vulnus praecessit, deinde alescente cute vasoruyn dilatatio contingit, tumor non similiter mollis percipitur : sanguis enim copiosior spiritu es , qui in grumos coic, rumorem ut tollit. Sio explicat clarissime aneurismatis naturam , & paucos animadvertisse credo illius morbi veras notas. Et ex ejus doctrina dicet aneurisin, tis omnis duplex genus statuere , ut alias sit cum Vulnere arteriae, atque tunc plus sanguinis quam spiritus est; coeffunditur enim ratione vulneris :vel sine ulcere est, quod fit , ait, ob conatum , aut causam eXternam , aut internam internam ut in melancholicis in quibus malignitas est sanguinis.
Atque fit vera dilatatio , & Mario spiritus & spirituosi sanguinis per quamdam m) , quamdam speciem Quamquam an
quibusdam sine apertione manifesta , aut ruptione potest fieri dilatatio Eeo modo quo in varicosis venis. Quis enim dicat effuere e vasis ruptis , aut erosis, aut apertis sanguinem λ Quae opinio impulit Fernelium, ut
crederet non ea silire e vasis sanguinem in aneurismate. Sed errat Fernelius , & quicumque credit, aut in omni aneurismate esse essiuxionem reipsast nam , aut numquam emuXionem esse. Uterque enim graviter errat r sum ignoratione & neglecta auctorum ausoritate. Quum Hippocrates ut
425쪽
paullo ante memini & docet in pulmonibus m αδινα fieri de vasorum enτα μα, vulsuram ad verbum Cornarius vertit) ut in vasis sit tamquam quaedam varix Graece κιρώς) si ea in parte magna dilatatio fiat, quia tandem non opinetur verum aneurisina fieri IO Jj Atque cum arteria ditiutata est valde tum in signis pulsatio adest. De aneurismate , quod απὶ, τύ ἐυρυνειν n) ducitur, quod ampliare & dilatare significat, . ut potius per το υ, quam per i scribi oporteat abunde clarissimus Gorraeus in domnitionibus medicis pertractavit. Atque inter cetera belle plicuit quom do disserant aneurysmata in quibus jam conclusus sanguis. in , & im: quibus sensim influit ac effuit spiritus in capacitatem coalescente jam i
Quod ad partes aneurysmatis pertinet, quum alia externas corporum. occupent, alia internas, quum in omnibus difficilis admodum curatio sit, maxime vero in partium internarum aneurismatis. Quae in caput & guttur incidunt, ea medentis manum non admittunt. Qu' ad internas partes spectant, ea derepente & minime opinantibus Medicis aegros ad exi tium praecipitant.
Quaeri hoc loco potest, an si in sinist o hypochondrio latini , tuto se .ctio fieri possit. Hippocrates libris de assectionib- urit tape regionem hepatis, renum, & lienis : sed in earum partium aneurismate minime ,.
Remedia aegro instituta, quum tamen non ei latenti dc incumbili ane , rismati occurreretur, haec sequuntur. Injecta enemata carminativa quae ob dissipationem fl tuum quibus. ille
abundabat, aliquam allevationem auulerunt.
Dolenti lienis regioni fotus ex anodynis ex radicum bryoniae , scolo-.pendrii, florum chamaemeli , baccarum lauri , junipeii , seminum rutae decocto adhibentur. Applicantur frequenter cucustituita: & iis remediis allevabatur. Opiata haec instituta :- V. I robesanum emblicam unam misi utim concisem; confervarum bu
si , violarum , ne pharis ect anthos , ara, B. Est: corticis citrii condiri , B. 6: rasurae eboris , cornu cervi margaritarum electarum , ana scr. ' 6sis e corde erevi, A. f: pulveris diarrhodon Abbatis ct Iet cantis , ana , gr. ρα ambrae gris e , p. viij: cum diupo conservationis citrii fiat optata. Mirum hoc est , quum remedia a nobis instituta directe non oppugna, rent morbum, quum ille Medicis incognitus foret , ut Genius probavit, quomodo tam sotuum usu se levari diceret, Cave ne nimium credas aegro, & non interim diligenter animi nervos intendas ad investigationem morbi, ut non cesses quamdiu certis notis morbum deprehendas. Sunt enim plerique qui malum lenientes quibusdam remediis 1atis aegro facuam credunt: atque interea miserrime aegri opprimuntur morteque rapiuntur :at hoc non satis. Et hac una re multi sunt decepti, qui applicito uno remedio ab A dilatando & ampliando.
426쪽
remedio vἱdentes dolorem leniri, ab investigatione ideae morborum dessistunt: quod multos in vitae discrimen adduxit. Et haec Historia a nobis adducta cautiores nos & diligentiores debet reddere , ne cum ignoratione nostra juncta sit aegrorum calamitas magno cum artis vituperio, quam tanta hominum coluit celebritas. Atque ad historiam morbi hoc quoque addi potest, sorte usu cucurbiatularum & sotuum, & cataplasmaton . ex radice bryoniae quae omnia confuse administrata sunt ut nihil non agere videremur attractionem majorem factam fuisse , & mortem acceleratam. Quod in primis Aetius commeminit, & hoc loco sicce non est praetereundum, ne sinamus longius manare errores qui quotidie committuntur: Vidisti tu eodem tempore quum fomentum cuidam adhiberetur eum in ulter pirasse omni sum itare ad prae cordia Per calorem attracta. Hic ital me mortuus es quum cataplasmata inflarcucurbitae supersultasses ad potem auratant. idam etiam ipsa cucurbita mi sunt in praecoraeis, hoc unum ipsi coguuntes ut aliquid circa aegros agerederen-. Actum dieaa. Maii IsΠ.
I Hippocrates sectio. 3 . lib. I. Epid. narrat quartanam quoque febrem limgam fasto impetu in universum corpus , tumore qui ad lienem erat nescente defitisse. Idem contigit Ioanni me se , cujus totum corpus lasstudine ἀζεο- π o Iaborabat facta translatione a centro ad totum corpus. Et q. Epid. notat de quodam servo quartanario cui febris: conqui evit quum factus esset aut τυφλωδ, , id es supidus , vel in totum corpus translata materia , vel in caput'. unde comatcyam ct catalepticam induxit assectionem. 2 Hinc dices in metu arthritidis , nonnisi cum cautione purgandum quoniam irritatur saepe materia: Vide librum a. meorum Ese dere11orum. 3 me adverbio impurius utitur Cicero a. de Divinatione.
. In Coacis dum de lethargo disputat utitur nominae σφυκιου p , proprie
s De palmo summo admirabili ad umbilicum ct os pectinis narrat , sed
ν amnem non reddit , Hippocrasses v. Epid. initio in historia de fiso Eratolai dysenterico. 6 Et Hippocrates notat s. Epid. uxori Gorgiae pulsum in utero exstitisse , 4d es, motum arteriarum manifesum pos menses suppressos. In uxore PhriImi historia q. secto 3. lib. I. Epid. die 1 . palpitationes fuerunt , sed eas aderassos O crudos succos in Com. Galenus roret. Magna ainteria pars es principalis , comment. in pari. 3I. lib. I. pro gnost. 8 In Collegis Rhemensi cuidam sereriti memi a erat in cluribus. Aperi o cadavere reperta est magna dilagasio intoriae , o sangvis in ea arteria com. g g a crevera ob AG defatigante.
427쪽
ereverat indurueratque : Indurationis causa tribuebatur immoderato rerum frigerantium 1 utis multi falluntur in principio aneuri alis a sectione arteriae non orti. Cr dunt enim non esse aneurima, sed tumorem tantum aliquem proeter naturam. Si enim a sectione arteriae non incipit , non .es necesse ut sit ea pulsatio quae adeste solet arteria vulnerata. IO Qu estis es an in omni an rismate necessaria fit pulsatio, sine bae enim ne aneurismatis quidaem rudimentum esse posse contendunt.
Nobilis vir D. de Cervenay, ad insigne crucis viridis, quum accubuit
set uXori suae anthematae patienti, in febrem degenerem incidit. Erat continua , sed eXacerbationes habens noctu : - dolores quidam erant: ' circum nothas cinas , sed ii adeo paxum erant molesti, ut Μedicos non . adduXerint ut eis mederentur . Corpus erat plane bile ac ieiero infectHm: praecalida habebat viscera, de ante quartana annua laborarat: pulsus erat parum. elatus , .non febri, ac calori, ac linguae respondens. Qui sanguis detractus est biliosa sanie plenus erat & corruptus vj dejectiones ' plane bimliota. Et quod nos, terruit quinto aut sexto die inopinato sputum redd, dit sermistum sanguine & bile se parum nigricans : pleuritin esse dic bant quod febris esset, & tussis : at ista tussis erat a collecta corrupta ista materia in pulmone. Revera si pulmonia aut vera pleuritis eum adorta fuisset in tantae materiei in pulmone collectae corruptione , intra paucos dies interiisset, accedente magime pulmonis imbecillitate. Sed quoniata nondum aderat occasio , ut aut costae aut pulmones laborarent, febris Iantum continua occupavit vera & essentialis. Dicat quis , quid illa sputatam prava & horrenda designabant λ Si sputum album esse debet, & omnis expers tincturae , si vom1tiones humorum qui, colores alienos habent, aut graveolent malae sunt, cur non de excreatio alieno colore imbuta λrevera si ista colorum pravitas inflammationis comes fuisset , aut si actu inflammatio pulmonem prehendisset ut ante dictum est vix ulla vitae salus sperabilis suisset : sic erat excrementum collectionis , non subitae ge'nerationis , aut inflammationis consequens. Atque in hoc maYime aegro ,& in filio Noei fabri lignarii verum comperimus quod scripsit Hippocrates, περι αποπεριψεων q): In febribus quoe non intermittunt excreationes sanguinolentoe , liventes , graveolentes , biliosae, omnes malae sunt: s bene pro cedant, bona: eademque ineunda ratio in iis quae per alvum urinas ferum ivry fieri - ne potest , ut quamlumvis facile cedant sputa cruenta ,
428쪽
hiliosa, graveolentia , liventia , ea ad salutem pertineant λ Sunt enim malatii signum , quod partium a quibus manant vitium & corruptionem sis gnificent. Nam non modo Videndum quam bene procedant ista, sed ut in quallitate tantopere non peccent. Galenus in com. ait Hippotaratem δε-buisse potius dicere omnes maus excretiones , si facile flant , bonas esse excir
tionis modo , noM qualitate , non loco , non materia , non causa. Nama omnes
mesae excretiones pravarum signa sunt disposit-rum , S: rt eo modo quo in ulceribus putridis quibus iAores saniose doluunt , nil dispositioni conferendius : nonnumquam vero ita scuti pus ex abscessu dirupto, expurgans pamum laborantem. Indicia vero quod bene excernatur maxima sunt O cocilio ct aegri tolerantia, item moerii species, tempus amni, regio, ιν sis , naturaque ingrotantis iAt tape coctionis argumenta non apparent, quUm ea materi quae e cernitur non sit morbi ullius, sed tantum congesta sit in parte , ut de linstituto in ea mitificanda regendaque Natura non fuerit occupata. De eX- cretione e pulmonibus multa Hippocrates in prognosicis, sed tum de apparentibus pulmonum morbis , ut de pleuritide aut peripneumonia loquitur. Inter ceteras, ait, permixta appareat Iava. b iis admodum seremone oporret. Screatio flava fl sincera es cum pericuis θ' i candida vero , glutinos eo rotunda, inmitis est: si viridis ct spumans admodum est, mala. Num- Mid hic alienos collares, alienamque qualitatem in ptyalismo vituperat & tamen docuimus & ex quarto Aphorisenorum, & ex historia quam hoς
loco narravimus eXcretiones e pulmone pravas aliquando bonas esse. prop'ter eam utilitatem quae consequitur ex tali excretione, quod interea partes liberantur ea corrupta materia qua praepedilabantur. . Tametsi enim ma
teria mala sit, per accidens tamen ratione finis de boni qui: inde secutus est eventus , bona dicetur esse. Sic tametsi Natura fluxum sanguinis per haemorrhoides non instituerisi, tamen quia inde commoditates ad sanitatis custbdiam & morborum repulsam consequuntur Buxus iste opus natu'rae Ex instituto. paratum dicitur e Galeno. Ac duo sunt celebres loci, & omni memoria digni apud Galenum, ut jubeamus vallare eXsulare imprudentem quorumdam temeritatem & cra semi ignorantiam. quum vident pravas aliquas excretiones: Prior est in lib. sub Demde joc is Uectis : Saepe, inquat, hepate robustore aliqua ex parte assecto puli mi dejectiones O colore con stentia apparent , item urinae: unde decepti
Medici putant gravisi imum morbi periculum subesse: seu errant: nam quibu*sne ratiocinatione. rudis dumtaxat experientia si fragatur , ae iis quae raro a bidunt, experimem habere nequeunt, velati eorum quae sape accidunt, facile meminerunt. Alter locus quo explicat illum Hippocratis Iocum. Om'nis se alio. mala quae non sedat dolorem , qua veruti sedat dolorem , omnis molior es. Saepo valuit natura, aut Galenus kpravam vin ΠS assectiqnem ex -p-gare corpus: ct in hoc terrentur multi adspicientes secreta vitium materiae, nequaquam cognosicentes utrum id D tomati fat ratione, an quia natara pra- tuam materiam foras expellat. Atque excretionis bonae & utilis notas assig
nat levationem doloris quamquam id non susticit Galeno ) di in primα
429쪽
' horis non , ἐυφορ- a. Atque ut id terminemus de quo dictum
est , notanda duo sunt, prius cur Hippocrates usus sit nomine s), non πτυελου t , ut m Progn. aut πτυς ως : posterius, cur dixit, in febribus non intermittentibus: quasi vero in febribus essentialibus nam nomen τ-- u) absolute positum sebres essentiales notat) excreatio . alicujus siti momenti, propriumque sit excrementum febris , quum ejus materia sit in majoribus vasis clausa non in pulmone. Nam quemadmodum in morbis thoracicis parvi penditur urinarum inspeetio , quod non sint proprium pulmonis eκcrementum : ita in febribus ipsis veris non valet sputorum inspectio , nisi auctoris vice: quia si ad bonitatem actionis ipsiua materiei febrilis sputorum appareat adjungaturque bonitas & facilis eductio, bonum id signum. Ego vero comecturas aliquas afferam quibus assiduetus sorte fuit Hippocrates ut της meminerit. Ac primunt id docere voluit ut iis occurrat qui praepropere ac praecipitanter de morbis judicant, & quum vident aliquid alienius e parte, ac prasertim e pulmone excerni, quod non viderint, statim male de morbo ominantur, ac sinistrum eventum praedicunt: immo putres esse pulmones dicunt, ut si contingat aegris mori suam inscitiam cum sorte male curaverint febrim ipsam essentialem ) excusatione ista tegant. Aut dixit hoc, ne relicta febre ad excretiones istas malas χ c vertant se, quum tamen male id fata collectio tantum erat per transsudationem ictoris a cacochymia traducti iapulmonem. Aut monet hoc Hippocrates ne territi Μedria inspectione eorum malorum sputorum aegros deserant tamquam conclamatos. At, tametsi materia ista mala sit, bona tamen est si excretionis modus adsit legitimus, quod vis naturae paruerit in desiccanda materia, quae ob moram talem corruptelam contraXerat. Nonne etiam videmus integra fruemetes sanitate mungentes subviride faniosum- π); Et tamen quum mala sit materia, bbnum est yquod Virtus expultrix valeat in excernenda ista materia , quae alioquin majore mora partem labefecisset. Quod si pleuritis adesset, aut morbus proprius pulmonis , & tale sputum appa' reret, forte non tam securum esset , quam si in essentiali febre appareret. Quare λ Quoniam si vigeret morbus putaonis cum tali aputo , generationis perennis talis sputi suspicio foret, quod malum est : sed quum inopinato in febre essentiali talis mala apparet, non tam
generatio est , quam veteris excrementi collectio, ut ista mala qualitas &coloratio non tam nata sit ob alienum calorem , quam moram longam in pulmone: quamquam non dubium est quin si illa putresceret inflammationemque accerseret in pulmone, malum deterius inveheret, quam si alius esset coloris ει consistentiae : 3 unde in spumantem & ubridem eX Mulmone eXcretionem Oituperat, & maκime si sincera sit excretio. Praeterea duo notari debent cur dixerit , M sebres non
430쪽
intermittentes quod utrumque sil potest conjectura aliquid , non citra
nationem adjectum est. Nam quum nomine της αἰ-χρεμψεος utitur, non tem nomine του πτυε ου T),. Videtur significanter notare non tam esse materiam thoracis morbificam quae eXcernitur , quam eXcrementum ali,
rum partium, quod in pulmonem influXit , Ec ob moram aliquam alienum colorem accersivit. Quum autem significatur vera eXcretio e pulmone , si quis assectus instrumenta respirationi devota tenuerit, utitur voce πτυσεως a , aut πτυελου. Ideo dixit, m febribus non intermittentibus: ut declaret ratione praesentis cacochymiae de vi caloris humores fundentis . M per modum attractionis ipsius pulmonis a partibus inseris, aut per m dum transsumtionis A transsudationis colligi in pulmone materiam alienam, quae aut tussit, aut alio modo expectoratur: & sic de pulmone maste assetio non oportet nos male ominari. Per5quamdam . anastomosin , aut similem passionem cruentae possunt fieri excretiones e pulmone a*tatis humoribus, & ob. suam acximoniam vasa reserantibus. Si enim facile in febribus continuis, auctore Hippocrate, & inflammationes cerebrό,& pulmonis facile possunt saccedere; numquid pars materiae febrilis a pulmone potest attrahi jam rex se maligna, &- h) , & alieno
colore imbuta , quae sputa ordinaria potra tingere, ut inde excreatio do repente immutetur λ Unde dubium esse non debet, quin, si materia illa hutius moretur ibi, pulmones inficiat, ac labriactet. Itaque peroppo tune excernitur, bonoque est si ejus facilis fiat eductio, sola fiat αἰ- c , id est , per simplicem excreationem sine vi, sine tussi, sine violento motu aliquo , ut 4oquitur in libro , educto fiat. Sic nomen των - e , secilitatem excretionis declarat , ac si materia ipsa in os occurrat eo modo. quo quum a capite fidescendix sine tussi , sed solo singuae motu expuatur & excreetur' id ipsum quod currit : & non mirum si fuerit biliosa; nam totum corpus erat bili'sum, cacochymum , &- g . Et quum Hippocrates ait ex signis mox apparentibus de morbo judicandum esse, ut in qua pleuritide mox sputum apparet, ea brevior & securior dicatur, hoc debet intelligi de in orbi excremento, non autem de illa materia extraordinaria: nam multos pulmonicos & pseuriticos vidimus qui primo d; et morbi e pulmone rejecerint quibus & protractus morbus mors ingruit quoniam educebatur Dii id quod morbum faciebat.
i Error Medicorum qui quum sputum, aut cruentum, aut subcruentum, Sudem, putant esse aut pleuri . am perim Ranniam, sin optio; etsi opo