Opera omnia medica in quatuor tomos divisa, studio et opera M. Jacobi Thevart, [...] cum praefatione Theodori Tronchin [...]Tomus secundus. Consiliorum medicinalium liber primus

발행: 1762년

분량: 487페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

431쪽

CONSILIORUΜ Μ EDICINALIUM,

inione Galeni ct Hippocratis paullo pos confutata est, quod ex pulmone sepe pravae fiant excretiones, ut fori id es cruentα , nigricantes, pallidae, quum tamen nee si in ammatio , nec pleurisii , nec peripneumonia. Inter cetera Acus es commemorabilis in historia de Ρythione , lib. 3. Epid. pari. q. seel. I. ubi docet sexto die mainta Othioni, O cruenta sputa apparuisse, quum

nec peripneumonicus, nec pleuriticus foret, nec a capite nrulum esset, sed a ''defluxu tantum materiae quae non erat tanta, ut infammationem pareret, aut forte in pulmone congesa, sed quae incendium non conceperat. . a Huo pertinet locus praeclarus lib. a. Epid. seel. a. ubi loquitur de eruptio ne in minthorum 'in febre continua, ct ait, Vera autem eras sub plenicus , ae

dicat istam eruptionem mon fuisse propriam morbo , sed corpori. 3 Ad hune Aoum pertinet hi foria bib. Epid. - Hipposthene is ceride

σα luctans: cruentium ait Hippocrates er addit, ουκ ῆν σδεῆλον , non erat sputum i quod notandum aerat quidem , sed non erat πτυαλον, seu σιὸ ον i). Ideo dixit, Videbatur Medicis se peripneumonia, sed non erat. Sic cave ne quid in his emes. Et puto nomen σίαλον, pro

sumisisse : quamquam σῶα ν Agnificat tignium salivam, non spuitim.

cordis Ialpitatione

UXor Lysaei annos M. nata pespitationes cordis persentiscit quas se midinem appellant, alii tremorem & improprie quidem. Quidam

ex Veteribus imperite confundunt cum cardiogmo & cardialgia, maleque tremorem Vocant : etenim ficultatis animalis imbecillae symptoma non est, nec motus est mixtus naturae & morbi, Sc pars loco non dimovetur : quod trementi parti contingit: at etantum elevatur & deprii nitur pars. lamen quod aegri putant cor e loco moveri, ideo tremoris nomine improprie donatur, quo modo & singultum ventriculi convulsionem dici de- mbestravimus. Conatur enim cor e utere id quod ei molestum est: cordis elevatio depressioque definitur subinde praeter naturam facta. Casediogmos autem, dc παλμο h), iidem assectus non sunt, quamquam aliquid assine habent. Ante exposuimus Aphorismi illius pauliculam , In febribus circa ventriculum ess fortis asus, ct ρ cordis morsus vel dolor, malum. Miror cur Galenus in comment. iis assentiatur qui nomine του I), intelligant crebrum, velocem & palpitationi similitem motum ipsius cordis ob incendium ingens in corcle ipso : ex qua Galeni opinione eonficiunt incendium ac phlegmonem in corde τού παλμώ causa i pHTe: quod a ratione. alienum videtur , quum Galenus ipse alio loco sied

nondum

432쪽

nondum occurrit locum istum legere ) a causa frigida repetat palpitati

nem : Declarant frigida remedia quae ad hunc affectum instituta videntur a. Ac primum magna est absurditas statuere idem esse καρδιωγμιον ιπαλμιον, quum cardiogmOS ad os ventriculi pertineat maxime , palpitatio autem cordis esse nio est, quamquam per aliarum partium, & maκime ventriculi consensionem nasci potest. Item in cholera morbo& febribus continuis ob morsum ventriculi a flava bile frequens esse, solet, ut propterea non debeat numerari inter alia symptomata mala. Quid vero est dicere cardiogmon significare vehementem quemdam motum pabpitationi similem dicam quod sentio. Nomine του-, non intelligit assectionem ventriculi ob morsum, sed symptoma quoddam com sequens suum cessum in febre, sive aestus sit simplex, sive ob ebullientem flavam hilem in tunicis ventriculi : ut vult in commen. sisenus, ut . indicet cordis ipsius assectionem cujus affinis est mutus qui dam palpitatorius, ut quasi unum ex alio cisnsequatur. Et ideo illi V teres non palpitatio em significare diXerunt, sed motum veli

mentem palpitationi similem : Unde aegri dicunt sibi palpitare cor & quasi

ardere prae ingenti aestu quo conflagrant. Hoc quod diximus ne confingere videamur, confirmabimus auctoritate Hippocratis qui admirabili quadam explicandi vi docet quaenam symptomata . nsequantur erysipelas pubmonis : atque inter ceterM .sunt vomitus bilis & pituitae , nec non delia

quia animi: quod mirum esse potest, quum erysipelas pulmonis propria sit affectio. Sed admirabilius est id quod dicit de causa cur deliquia animi sequantur pulmonis inflammationem , propter sanguinis transmutationem derepente contingentem id est, quum inflammatus est pulmo duo sequuntur horrenda, nam spiritus cordis inflammantur .: immo. & aer attractus dum pulmonem Wansmittit ita incalescjt , ut nullum solatium refrigerii jafferat, sic cor languere , & languide moveri contingit, & dum crebriore & frequentiore motu cietur , aliquid. παλ m) contingit: Item attractio fit sanguinis & spiritus major ob ardorem, nam incendium attrahit, ait Hippocrates: & ob istam attractionem subita fit transinutatio sanguinis quae palpitationis aliquam speciem affert. Sic vides, in magno

aestu & deliquia evenire & palpitationi aliquid simile , ut & deliquium& elevatio depressioque pulsus, & crebra mutatio conjungantur. Immo& in morbo, de per sanitatem quum eVariat pulsus, ut e magno in par- sum, e frequenti in rarum, e veloci in tardum mutatio fiat, palpitationis magna sunt argumenta. At dum aestus ingens in corde est, praese

tim si derepente magna fiat attractio spiritus & sanguinis, & mutatio pulsus M palpitandi occasio facile incidit. Ergo quum ingens aliquod incendium est, & aliquid est palpitans, ob similitudinem quamdam cum pal-

pitatione, motus iste παλμωδης dicitur. Ceterum, ut ante die tum est, volantis Galeno verae palpitationis causam esse frigidam. Quod si verum est, cui Veteres practici alia remedia instituunt calida, & phleboto amBoillonii Oper. Tom. II. Hli h praescri-sm Palpitatorii

433쪽

16 CONSILIORUM MEDICINALIUM,

Ub. n. Ibiso praescribunt λ' nam in causa frigida venam' secare tutum non est. ε Galea Q. nus omnem palpitationem juvari venae sectione auctor est': de qui Gale num interpretantur, ideo locum sectioni venae dant, etiam posito quod causa frigida palpitationem inducat , quoniam aut minuatur piethora, aut obstructio sectione venae liberetur, aut revellatur cursus materiei statuosae. Supyonit enim Galenus a crasso vapore palpitationem fere omnem oriri ideo non est dubium quin & ad divertendum revellendumque cur sum phlebotomia, & ad attenuandum attenuans victus conserat. Mesuaeus de sectione vente loquens in palpitatione ex hypothesi loquitur; Arculanus etiam ad syncopen usque exclusive in palpitante sanguinem mittit. An propterea imitando istorum senum consilium audacter sanguis mittetur Nequaquam.' Nam eorum qui palpitationi sunt obnoκii ita comparata ratio est,' ut in 'sint, ac saepe in phlebotomiis ipsis & purg

, tionibus opprimantur & moriantur : Quod quum calamit sitis sit , prudemtis fest Medici diligenter inspicere ne sit spicionem subeat ejus, ut occisi , quem sua sors peremerit. Messiaeus ita de phlebotomia in palpitatione

scribit : Si cum cordis tremore fuerit pulsus velocitas de febris , aegra eK basilica minuendus est: ex dextra quidem , ait Arculanus , ad minuendam plethoram , eg sinistrat ad removendum repletionem vaporosam. Μelius enim Arculanus sentit , me 'iudicio , de sectione ista venae partim ex sitassim, partim ex desitra quam Avicennas de Arabes , qui ideo. de tras secant, quod' palpitationem a sanguine esse ' credant, sinisiras , quod

quum a Vapore orietur, commode id fiat. Vix enim evenit ut sataguis hunc morbum pariat , sed a vapore est potius, aut a causa consimili. Quamquam sunt qui venam in cruribus, aut pόplite secent, si praesertim ab hypochondinas malum est, ut per arteriam coeliacam a parte sinistra , praesertim vero -e lienis regione vapor crassiis, quern in cor elatum facultas ipsia partis tamquam subsultantem hostem nititur expellere f. At erroneum hoc est. Siquidem si hoc valeret , quum palpitationum pars major ab hypochondriis sit , venas poplitis , aut malleoli utique aperire

c5hveniret. At . hoe non fit. Sed eXclusa ista ratione tamquam parum probabili, duabus de causis diiseriorum venarum reseratio eX usu futura. est, prior est si suppressio, aut rhensum, aut haemorrhoidon in causa est,

. pbsterior autem si revellendi studium est: alioqui brachiorum sectio profutura est potius. I

Quod autem attinet ad sectionem venae ad letpothymiam usque, videmur ea nocens esse , praesertim quum , ut ante dictum est , palpitationi ob n ii fere dum evacuantur , inopinata praecipitique morte eripiuntur. Ac-

edit quod palpitatio cordis, ut annotat quidam in Arculanum , dispositici quaedarii media sit inter pulsum & debilitatem & syncopen. Quod si verum ess , & ideo metuatur iste morbus quod connatam in se debilitatem , & quasi annexam syncopen habeat quae quidem syncope morti finitima est quum nomen invenerit ἀπο του συγκοπτεν ο , quod vitae nostrae filum η ) Brevis vitae.

434쪽

LIBER I. CONSI L. CIX.

filum concidat ac desecet ) quid attinet nostra larga sanguinis evacuatione in qua spirituum magna fit dissipatio, accersere syncopen, & ita mori

periculum creare λ Sed Arculanus, ut acutus & optimus auctor, unai tantum rationem affert, quae nos inducere possit ad tam luculentam lcopiosam in palpitatione sanguinis effusionem , ut pote quum in sanguin 'copia & orgasmo , & ad cordis arcem raptu metuitur, ne derepente Lcorde aposterna concipiatur, & mors proinde subita intentetur : 6 auetiam si inflammationis subitae sint argumenta quae ipsius palpitationis causost. 7 In isto enim casu , quoniam insignis & subita refrigeratio requiritur , ne brevi tota ipsa regia inflammetur ac conflagret, nullum praesentius auXilium venae sectione eaque conserta α copiosa: In ceteris a largi istis evacuationibus temperandum est. Ac de causis illius morbi, qui pe se terrificus est , dum cetera sedulo Plectori legenda relinquimus, brevitea percurremus. Aliquando in corde ipso affectionis causa est, & tum periculosior exsistit: aliquando a partibus vicinis est, aliquando a remotioribus, ut ab utero , a maligno tibiarum ulcere. Tuberculum in corde , abscessus item affectionis c usa esse potest, multus sanguis obstructionem faciens, intemperies calida , vermes cor Vellicantes, subita evacuatio, im praegnatio. Quemadmodum enim mulieres quaedam veteribus affectionia bus prehendi sesitae , quum utero conceperunt iis liberantur de miraculo absolvuntur , edito vero foetu repetunt, ita quoque praegnantes mulieres insolentes morbi possunt invadere , ut palpitationes & epilepsiae, dentium dolores implacabiles, & capitis graVitates. a Praeter causas commemoratas anflammatio, aqua tunica cordis inclusa , item si tunica , aut humorem putrem ac male olentem in se contineat, aut lapillos, palmum inducit. Item venenata qualitas, spirituosus , aut crassus halitus , vel ab arteriis , vel a corpore cordis , aut a pulmone, aut a liene aliaVe parte , aut propinquiore , aut remoti e elatus: constrictio major, decubitus in renes& dorsum, praesertim si magna arteria perreptans spinam prematur , a succensis putribus lignis elatus vapor, ductus & attractio spiritus auraeque pestilentis: adhaesio pericardii corpori ipsius cordis , quod in duobus hydropicis observatum est: 9 mucus per quamdam colliquationem in cor tib Iabens , unde dicunt vulgo quosdam repente interire quod adeps coli, quatus in cor influxerit , ) ac tum quum colliquationis modo mucus isse in cur labitur falso ammatici creduntur. aegri. Si palpitationem aut inflammatio aut erysipelas committit, febris ingens est, pulsus durus & veL

uti serrans. Si a venenata aura inferne in cor surgente fugaκ est malum. Quum a venenata aura ini pestilente statu , praeceps virium omnium lapsus est. Quum a muco per modum colliquationis in cor fuse, teger

fit anhelosus , parva, densa spiratio est. Vidimus palpitantem affectum ob ineurisma in liene; quod si in corde ipso aneurisma sit, letalis est affectus. Quae palpitatio syncopen veram junctam habet , insanabilis est. Quae ab adhaesu pericardii est, letalis est. Quae a colliquatione est, ins

nabilis quoque est γ item & ea quae a Venenata aura est. Atque inter c

teras palpitationis causas una & communis & vulgaris est , intemperies frigida ventriculi , α jecoris .sali lac dum enim ventriculus non bene suum

H h li a facit

435쪽

18 CONSILIORUΜ MEDICINALI UΜ,

facit officium, & secundam collionem tamquam correectionem & emendatricem sui prima non agnoscit, jecur calidius rapit crudius alimentum , hinc anathymiaseon proventus multus, obstructionum ilias , & ab istiuobstructionibus palpitandi occasio : IO quod hypochondi iacis solenne est ;cachecticis, & virginibus foeditate coloris insediis usu-venit. Galenus horum demonstrationem videtur afferre tamquam aliud agens com. iv kium Ahor.ubimo Aphorismum , sei regio morbo laborant, non multum vento se sunt : Namith. ventorum flatuumque generationem a duabus causis repetit, una est m teries ipsa, altera est partium corporis, earum praesertim quae ad ventrem

attinent, debilitas. Materia est crudus, pituitosus ac frigidus humor qui facile in flatum solvitur : atque quum regio morbo laborantes calorem habeant acrem, necnon bile potius abundent quam phlegmate , credibilius est flatuosos non fieri quum desit materia: sed debilitas ventriculi & primarum venarum flatus potest esse parens ob cruditatem. Cruditas autem ipsa idem sere praestat, quod ad generationem ventorum spectat, quod pituitosus humor: quamquam diverso quodam modo id sit. Sic icterici,& qui calore abundant acri fere in tympanitem .incidunt, speciem hydropis a flatuum copia nati, non ratione phlegmatis in fatum soluti, sed ob debilitatem ventriculi, & cruditatem & corruptionem alimenti ob dominatum caloris acris omnia corrumpentis, &tetros halitus flatusque in chylo corrupto & intercepto mediis viis eκcitantis. Ut mirum sit cur dicat Galenus: Non admodum contingere , ut οἱ ἰάτεριωδεες p) partium ad is comes. in irem attinentium habeant imbecillitatem. blam tales icterici lape corrum Aphser. utu' alimentum, coquunt quidem , sed male. Quum enim Hippocrate

ait, q) carnes frigidas habere, numquid , & τους

confundere possumus λ Quamquam ita Galeni auctoritatem -- dire possumus, ut dicamus ictericos raro habere imbecillitatem partium ad ventrem attinentium, praesertim quod ad munus coctionis attinet: coquunt enim facile etiam- r). Non quin dicamus male coquere , id est, inducere pravitatem quamdam in cibum, unde eos videmus subviridia, & biliosa facile & vomitu, & per alium excludere, sed non est ea debilitas, ut male coquat, id est, imminute. Ac si dicamus, icteris ci , & οἱ Θερ λόκοιλοι, quum calore multo, sed eo quodammodo alieno abundant , supra chylum coquunt, & plus biliosi humoris in massa sanguinis generant: quibus debilitas est ventriculi infra chylum coquunt ,

& imminute. Hic est quaedam chylus dicitur Q t) ; illic su), ob excessum qualitatis, & chylus μεοττος sae) dicetur ,

id est, eo modo affectus ob qualitatem, ut in laudabilem succum non vertatur. Atque ex iis facile est demonstrare valde credibile esse eos palpitationibus obnoxios esse quibus ventriculus, & hepar contrariis fere Praedita sunt temperamentis, ratione cruditatum quae hinc oriuntur.

Μorbo regio obnomi s Tarda concoctio ' q) Ventre calidos. s) Crudus. τ) Quae sunt concoctu maxime dita su) Dissicilis coneomocritia. cxo Crudus, incoctilis.

436쪽

Ergo quum palpitatio motus sit cordis praeter naturam , medio veluti situs inter pulsum, debilitatem & syncopen , quo reserri debeat, videndum II. Quatuor omnino motuS Contra naturam genera statuuntur, convulsivus, tremulus, concussivus dc palpitans. Tremulus & palpitans camsam morbosam sequitur: quamdiu quis palpitat, tamdiu se iucunditati tradere non potest. Si quid incidat impediens vicissitudinem systoles & di stollas , attractionem & exclusionem spiritus , id causa esse potest palpit tionis. Porro quum quaeritur, an quia cor dilatatur, impleatur , an Ve- ro contra , respondendum est, quum cor bene assectum est', quia dilat, tur , impletur , at quum male habet, quia impletur , dilatatur , quod quum maxime in palmo contingat , a causa solum morbifica palpitatio pendeat, necessum est. Ac de palpitatione plura non scribemus , quum operosum hoc seret,& plenam opinionibus ex aliorum scriptis desumtam tractationem conscribere ridiculum esset, tantum aliquot remedia huic Damisellae , cujus ergo haec Commentatio suscepta est, instituta adscribemus. In ea maxime duas causas palpitationis agnoscimus, unam latentem quamdam arteriae dilatationem in corpore ipsius lienis, quod verisimile, quum in regione ipsus sienis palpitans pulsatio percipiatur e ac id contingere potuit ob. muturnit,tem qdartanae febris qua est conflictata: quartana autem aliquid semper residui facit. Alteram , ventriculi imbecillitatem ob caloris imbecillit,tem , & jecoris calidam temperiem: quod eX excrementis, & colore, Mactiqnibus facile collegimus.

V. Melissae, b Aisi, foliorum cardui, stabi , catadulae, ara, man. jg:

Bolopenisti, ceterara , chameis os, ans, man. jr agrimoniae, scariolae, ana,man. θ: seminis endium , melonum, citri, cordui, ana , A. θ: fumariae, ab- .sinthii Pontici, ana , pq. j: seminis angelicae ct poroniae , aria, dr. j: sat decoctio ad lib. jsi: in de in colatura foliorum sennae, unc. iij: setae in hermes tinctae, uuc. g: granorum hermes , H. 6: bulliant ad lib. j: in colatura disso ve sacchari roseti, lib. j: expressonem,unc. ij rheto uno. Marici in nodulo posti, cum B. js cinnamomi infuserum in parte decocti : Aat Bri us

diocriter coctuS. I 2.

Melissae, foliorum lori, eatimintha, chamaemeli, anethi, O meliloti, ana, pug. j: seminis cumuni, baccarum lauri contuorum, ana, unc. si'. rad cis brIoniae taleolatim sectae, capparidis, ana, unc. j: sabinae, pug. 6: fiat sacculus : bulliat in aqtia chabbeata cum vino rubro pro fotu lienis. cum spongiis auiae santati. Adhibeatur cucurbitula magna pos fotum arae sequentem litum. V. Lavini soluti in aceto , benet omi O Gracis solutorum in succo am Ddalarum duk-m , ana, B. J: expressionem nucis. moschastae , A. θ: pulveris raucis cupresi, santallarum, rosarum cIperi, ana scr. j: cera novae ct olei de capparibus, quod susticit: sat litus ad regionem lienis. V. Conservae melisa , bugi ii nenupharis, ana , unc. j electuarii diamar

gariti frigidi, unc. iij: cojectionis aliermes , in. j: theriμα e mitiridarii, ana, scr. j: cum frupo de pomis fiat optata. Insilutui Drupus ex succis in quo madet sera in herρον tinctJ.

437쪽

ANNOTATIONES.

I Galenus aliqvsando sum sit nomen του τρο κου αντι του παλμου ' , quae causa fuit nonnullis cur exipimarent tremorem 2 palpitationem idem esse. At disserunt longe ct ipsa definitione, . aliis multis . nam palpitatio motus es momentaneus, tremor diu affugit. Is porro nascitur ex diversis causis sue facultatem possunt labefacitare: ct pro varietate causarum, varie curatur : paLpitationis una causa es, una curatio , nempe satus discuit o ; haec Iosephus Struthius in arte sphygmica : An mi vera , confiderato. Arisotelis intem pres παλμον, d) pro tremore accipit cap. libr. de respiratione , videlibr. a. Epidem. meorUm. a Savonarola tremorem cordis es palpitationem confundit eum cardiaca passone: aliud tamen longe es. Et id desumsit ex comm. Aphorismi de quo hac in pagina, in quo Galenus videtur sa) confundere cum ea assectione cordis in qua crebra O vehemens es pulsatio palpitationi smilis Q Od s ita es, nomen καDωγμου cum cardiaca assectione confundit. 3 Isud languide moveri non es accipiendum quin si vehementior eordis agitatio ; sedi ea agitatio es cum crebritate quadam, quasi cum e tremo conatu cordis. Immo quum es iste aestus in pulmonibus O e sipet rodo dispositio , dum pulmo vehementer attrahit , sese sanguine implet, agri obruuntur conculcato in pulmone sanguine : es ea assectio quae a Gomdonio se uisugum dicitur , agerque sanguifugosus nominatur. suamquam proprie sanguisugum dicitur quum non potes prae obfructione, aut denotione aerem foris attrahere , otus e partibus propinquis sanguinem O spiritum attrahit ct sanguinem pro istare Velini jugit eo impletur, unde praesens suffocationis Ut periculuM.

Pulsus palpitantes aliquanilo in senibus observantur : sed id nihili fori

debet. Si enim per totum corpus aliae arteriae palpitent, deterius multo es. Atque huc pertinet quaestio, an cor palpitare potes , es arteriae naturaliter

moveantur λ Struthius enim observat contingere , ut cor ex irritatione edat

majorem piissum , celeriorem vehementiorem quam qui in arteriis an reat. Et qui aegrotant , de 'dis, aut saltu cordis conqueruntur. Hoo autem eontingit in febribus continuis phlegmaticis quum venae O arteriae crudis ct frigidus referciuntur humoribus: Interea tamen cor contentis suis calidum es, arteriae frigidae. Et cauditas cordis , frigidit que arteriarum dum concumrunt, moderatum quemdam pHsum saltem quod ad siensum pertinet ) es

ciunt: Et tamen cor ipsum aliter multo asscitur movetur quam arteriae ipse. Unde Medici hinc secepti putant tales aegrotos non febricitare , quum tamen periculose febricitent.

Si natura ad motum palpitatorium concurreret, palpitatio ipsa effiet affectio non a Dis pendens morbo , sed a natura. Tremor quidem θ' morbi

' Tremoris Ioco palpitationis. a Cardiogmum α) Palpitationem.

438쪽

es ct Oturae , at palpitatio solius morbi essectus, s hoc verum est, qua re

vaporem palpitationis causam tamquam h em natura nitetur expellere λ6 Si enim ratione etiam cujusdam doloris irritetur fluxio in partem alia quam , ct metu majoris raptuS commode vena percutiatur, cur non id fiet,

in metu raptus ct sanguinis, O spiritus ad cor λ In omni palpitatione cordis es fatidentum quid ἀνεμια b . At ad

hoc valet maxime phlebotomia, ut sectio. s. lib. a. Epidem. Hippocrates contra multorum opinione=n facit. Horum praeclara es demon atto , lib. de

flatibus. Et quodam in loco scribit Hippocrates e , ἐπὶ δά

πνευματος - σταν

8 in in jusenibus excedentibus ex ephebis quibuώ debet esse frequens hi morrhagia, si ea desiit, palpitatio potes contingere. Idem ect non mens is mirginibus potes contingeres meante ad superiores partes sanguine. 9 Causa potentiis a palpitationis es metus: iunde etiam dum quis metuit, et Oidetur cor palpitare. Et vidimus quemdam b ulum qui forte in gr. --tium manus inciderat, cui prae metu tanta immutatio in pulsum incidit, ut per longum tempus pulses palpitans ese videretur. Io Omnes inpochondriaci specie cruditatis laborant: unde non mirum s graviter confiidientur, ct s facile in palmum cordis incidant.1I In iis qui palmo cordis sunt obnoxii manifestas arteriarum motus percipitur θ' micatio 'O hujus micationis manifesae causam dicunt plenitudinem humoris : quamquam in iis qui foedos colores habent, in melancholicis , satus melancholici resolutio potes facile Viam micationem O pulsationem v narum inducere. Arisoteles cap. q. lib. de respiratione , de palpitatione suo modo philosophatur. Legendus Hie locus si forte de eo dicendum sit 1et Rhabarbarum hic in palpitationibui cordis ratione morbi non quadrat , sed ob ventriculum qui cordi maxime consentit, ct ad vehementiam morbi augendam facit.

De febre continua cum multis gravissimis Omptomatis.

TAngermanus annos so. natus , plethoricus , tum quia desidem minibiI me vitam ageret, tum quia aVide & multum comederet, ut potema is praeditus visceribus, in febrem incidit. I. Ea primis quidem diebus blanda visa est , ut propterea eam negligeret, te a consuetis mu-hiis, & cibis non abstineret. At satis ex historia quadam Hippocratis in πηιλὼ ii: Diae patet quantum periculi attulerit antempestiva coena, quum alioqui se l. 3. id. febris subobscura tantuni foret. lib. I. Quantos b J Ventose V . In a lancholisis vena iam & spii inrceition secto ses

439쪽

31 CONSILIORUM MEDICINALIUM,

Quanto vero magis isti viro pravis & multis pleno humoribus nocuit quatriduana morbi tolerantia, & eoena satis liberalis quum noctes sebii leu forent λ a Ut non mirum sit, si inde mortis periculum adventarit. Morbi haec fuit historia. Quum quatuor jam dies morbum tulisset, durepente suffocatorius dolor oboritur, & peripneumoniae, necnon cujusdam hepatitidis magna adsunt argumenta, frequens erat respiratio, pulsus seriarans, vibrans, &. durus, lateris dextri & scapularum dolores erant, cisensus ponderis in sterno, non poterat thoracem dilatare, falso putabant esse pleuritin, quum , ut ante monitum est, peripneumoniae & sterni, de laterum , & scapularum dolores habeant familiares, immo tamquam quid παθογνωμονικον. Poterat quidem & eslle fluxio a partibus superis. Hujuurei fidem faciebat, & quod superioribus temporibus gravissimis doloribus

ob fluXionem a capite prehensus esset, item quod ne minimum quidem manus appulsum ferret, in partibus metaphreni : quamquam & inflammatio ista interna facere poterat. Sed marime suasit hoc quod eo tempore vagarentur morbi similes, quos partim a descensu latentis materiei es ferae & nitrose, di pepasmi incapace oriri credebamus, partim a resudante sero tenui & maligno a genere Venoso in nervosum, unde ulcerosus fuit sensus in multis, &- d) adeo incredibilis, ut blandae

manus appulsum aegri non ferrent. Sic in aegro crudelis hujus asseetionis causas dc a descensu materiae repetebamus , a genere venoso pleno seri

maligni quod ex phlebotomiis illius temporis maxime intelligere potu, mus ) transcolationem , & ra ptum a visceribus. Nam pulmo inflammatus attrahit, & incendium quod inerat abdomini valde inflato orgasinum saeti materiae. Et illud est quod Hippocrates scribit, Venulas arfictasichores a partibus attrahere. Febris erat assidua, alvus non reddebat nisi υδατοχ, λα e); licet alvus aliqua ratione medicamentis irritata flueret, non levius habebat, nec subsidebat abdomen ; inaequalitates multae erant, mox manus temperatae erant, mox aestuabant, morbus erat plane ssiccus, urinae non satis tinctae, nec morbo, nec redundanti humori analogae, difficilis spiratio manebat, non aderat dolor capitis. Septimo die sudor di phoreticus. At quartus tantum dies herat decubitus ti apparentis exacem bationis , aliis enirn diebus se narrabat ἄνω f): manus refrigerantur.& pedes: Vesperi mors. Noctes erant inquietiores in Imnes: vix loco consissebat. Reduplicationes vesperi fiebant, pulsus durus, ubhrans & έerrans manebat: detractus sanguis perfecte corruptus erat do g)- ά . Hoc vero loco tria aut quatuor quaeri possunt, quorum cognitio plurimi sit momenti. Primum quid significarent istae inaequalitates, an purulentum quid , an materiae ἀμωμια ιαν έτο ετερογενὲ h. , an caloris natu Lalis paupertatem, dominatum vero caloris contra naturam, an stud prae

tere

440쪽

terea. Secundum an in febribus continuis παροξυσμιῶ i) esse possint, an non potius του παρουσμου nomen h) ad febres interpolatas referatur. Tertium, Dum tanta humorum saburra foret eaque tum

medicamentis, tum clysisatis agitata, cur alvus non fuerit soluta biliosis excrementis, aut plane adstricta ob phlogosin. Quartum accedet, an non ad inflammationem lactium ci ventris contulerit frequens & quotidianus

usus hydromelitis quum esset I) : quod non abs re in

quaestionem vocatur ne temere iis amentiamur, qui quoniam hoc vel illo potu delectatatur , promiscue omnibus aegris illud propinandum putant quod illis in deliciis est. At ut concedam vinum , aquam, hydromeliogymeli, absiliathites & sexcetita alia , magnas habere opportunitateS, hamibent quoque et sua incommoda: sic th usu, in arteque medendi alium cibum pocratumque pro alio substituere ignorantiae, & inscitiae plenum est, ut & indistincte hunc ea re interdicere, alium vero ad eamdem inVitare

temeritatem redolet. Ut non abs re quosdam aetatis stiae Medicos reda guerit Hippocrates qui absolute pronuntiabant v1num honum esse, caseum

malum ., &Gid genias alia, quorum aliquis usus foret, & incommoditas quaedam , prout vel loco , vel jure , vel tempori 'in usum aptarentur. Ac de inaequalitatibus , de quibus primo duximus agendum , jam supra aliquatenus fatis esse factum puto , noti abs te fuerit tamen nonnihil. attingere. Multis modis videmus in febribus , Miam dum aestus adest , ho rores leves incidere, ac , si novi .parogysmi nova foret occasio : Item & m,nus videmus alias moderato Cilore perfusas , alias veluti incendio consse grare : quae duo siquando simul incidunt, aliquando seorsim visuntur. Visuntur simul in ingenti cacochymia , quum non . modo in mesenterio , quod est totius corporis sentina, verum etiam in genere venoso corruptio est humorum & sanguinis, & qui detrahitur sanguis purulentus est: hinc dc vulgares dicunt se malum sanguinis cursum sentire : quod n9n abs re dictum ; etenim secta illis his aut ter vena, eductoque seniose sanguine de subviridi, sensum punctionis quem habebant, & horrores illos parvos armplius non habent. Domina a Chalmontio hoc docuit satis : nam per totum cursum morbi perpe ui fuerunt horrores quod sorte numquam vi sum est & sanguis omnis in massa danguinis contentus putauerat atque

eXalbuerat. Aperto corpore quicumque e venis emuebat sanguis merum pus erat: quod ob dominatum caloris contra natUram omnia corrumpe tis contigerat , nec non .corporis interioris intestina cacochymia toti sanguianis massae ita communicata, ut inde totius corporis corruptio insecuta fuerit. In Vicario sancti Gervassii sensi is deambulationis formicarum quem in brachiis metaphreno percipiebat, & quaedam inaequalitatis sensio , non aliunde erat quam a sanguinis corruptela per venas fusi : declaravit cur lio : nam ista cessaruξt misso ter aut quater sanguine satis cumulate.

Ballonii Oper. Tom. II. I a i Horum

Libro de is tere medicina.

SEARCH

MENU NAVIGATION