장음표시 사용
411쪽
leves sint,' quum etiam solus sudor extemporaneam asterat medelam ilongi autem solo naturae adminiculo tollantur, immo plus iape ars ipsa ossiciat quam prosit: videndum an non casu & fortuna sanitas contingat. Ac primum : idem olim in artem medicam omnium praestantissimam &apprime ad humani generis salutem facientem conjiciebatur quod & nunc dinam primum quod desperatis salus artis ope restitui nequeat , id vitio
arti tradunt : quod autem restituantur aliqui, id a fortuna pendere contendunt, ac si caecus.& temerarius fortunae conatus in hac maginae arte spectetur : Hippocrates a talibus convitiis artem, utpote innocentem, quibus olim illam verberabant, vindicavit. Ego, ait, non privabo forti nam tamqtiam nihil operae pretii asserat. . Puto enim morbis qrci male cumrantur infortunium accedere, psi sero bene, eos bonam fortunam nancisci. At ea loco multam commendationem arti attribuit, quam ipsi fortunae detrahit. Alioqui aegris laborantibus erat ad fortunam confugiendum, non ad artem. Contra tamen faciunt : ac sic orationi factum dissonat.ὶ
Idem Hippocrates superius dictum amplius confirmat : Non es quod amplius Aquis eorum sud me Medico convaluerunt casum spontaneum vero se mone vehere pessit tamsuam sanationis causam : spontanemn suidem nihil a iparet ac deprehenaetur. Omne enim quod fit propter alisi id fieri comperitur 1 atque etiam in suusis adeo propter at uid fieri videtur , spontaneum autem hullam esentiam habet , sed nudum nomen es. Medisma O sentiam habet , de industria aliquid agis. Et alio in loco praeclarius multo docet: Medicina tota inventa esse dicitur quae fc habet docet sngulas eo uetudines ct occasiones. sui sic medicinam novit , minime fortunam re icit, aut exspectat, sed. O citra fortunam, ct cum fortuna recite facit. Constans enim ae Arma es medicina, ct doctrinoe in ea optime compositae minime fora una egent. Nam fortuna sui juris est, ct nullius imperio subest, nec optantis es ad eam persenire. Si enim morborum medicamenta clara sunt , noue pectant siane fortunam ad sanandos morboS. ' . Sed est tibi Medicus fortuna uti videtur , es ubi non videtur ; ut si. quum dat pharmacum ad Unum finem tendens , & duo sequantur felices exitus, fortunatus dicitur: Contra si dum datur medicamentum juste delegitime, & loco de tempore praescriptum, & in purgatione ipsa casu sor- teque vena rumpitur, aut abscessus, quum hoc minime medicamenti ubribus tribui debeat , tamen dicitur infelixque eventus. Quae
omnia plenissime ab Hippocrate describuntur in libris de morbis, M sub finem libri de locis in homine.
An fortuna partes aliquas in arte medica teneat disputatum est eo modo quo Galenus dicit fortunam': Saepe Medico non contemnendam acquiremaee laudis occasionem porrigere, qua tamen ob imperitiam vulgus Messicorum mi ne cit Nunc duo breviter eXplicanda sunt, prius an artis defectus sit
aliquis quod deploratis morbis nil opis adhiberi possit; posterius est ut
quaeramus de morborum longitudine, & Cur ars ipsa non possit stipe cursum tam diuturni morbi intercipere, quin aliquando annui, aliquando septennes morbi reperiantur. De priore Hippocrates abunde egit contra artis medicae. juratos capitalesque hostes, qui illius artis , quae tot ante si
412쪽
culis exculta , salutarem hominibus opem adjunxit , laudes obterere ac labefactare etiam Hippocratis aetate conabantur. At εἰρωνικω: e) Hippocrates in eos invehitur , dum ait, ideo rejiciunt amtem medicam quod ea fictis a morbo suppetias non ferat, A medicis indignarentur quod ipsorum talia dicentium, ut dPlirantium , curam non habeant, magis herche merito successere debeant , quam justam artis reprehendendae occasionem habeant. Saquis enim ab arte potentiam , in ea quae non protetur , requirat, aut a n tura facultatem in ea ad quae nata non est exigat, is ignorat insaniam potius
dementiae quam ignorantiae convenire. suare artis vim magis ex merito admiremur, A quem ex clandesino morbo: aegrum restituat , quam s impossib libus er desperatis opem aliquam ferre sudeat. De priore satis haec sunt.
Nunc ad posterius.' Hippocrates mirus brevitatis auctor , sed magnarum & sublimium re rum & adumbrator , & scrutator , passim duos humores constituit , bilem ει pituitam , de eos τὰ συγγεγονοτα is) vocat: hujus haec sunt Verba, η x. ρον πλη se το φλέγμα γινομενοισι συγγένετ, , t is, σωμαrι e V his ελα ον : id es , nascentibus nobis ct bilis, pituita congenerantur , sintque in corpore plus minu e. Eosdem humores solos duos statuit aliis quoque locis. Libro quarto de morbis quatuor τα συγγεγονοτα g) cor lituit , bis Lib. de morbolem , pituitam , sanguinem , hydropem , sive aquam. Galenus com. in Apho- - Inuiori os dictum illud Hippocratis de duobus humoribus interpretatur : immo nomine Ek- h), omnes fere humores laconice intelligi docet. Eamdem sententiam Iibri di morbis adumbrare videtur in Epidemiis dum ait : Si hominem calor corripiat, non a bile aut a pituita , sed a Libsitudine , aut alias febriat , aqua multa irrigato e c. Ac si Hippocrates omnem morbum humoralem , aut a bile , aut a pituita nasci doceat. Sed non abs re hoc scripsit Hippocrates. Nam quum videret morbos omnes aut bre- Comm. Ves esse , aut longos , duo statuendi sunt humores qui illorum morborum mn,qz, lib. Causae ac principia exsistunt: non quod adeo jejunus fuerit Hippocrates ut C praeter duos illos nullum alium ibesse docuerit: verum ut experientia m nifestum iacit, omuis mos , indoles & ingenium morborum , aut pituitam, aut bilem facile resipit. - Nam sanguis facile in bilem degenerat, tam' & videtur Galenus di- mcere pituitam per putrefactionem bilis naturam redolere 2 succus autem mini ancholicus de pituita aliquid habent συγγενυ i , , ut Galenus demonstrat
in Aphor. com. Itaque qui duos humores constituit, aliorum Vim quodammodo adumbrat , de fatis indicat duo summa morborum genera , unumaCutomm , alterum longorum. Atque illorum est & repentina mu' talao litisque contestatae diremtio , horum vero λυ ti h), ut ira libris is crisius demonstrat Galenus. Itaque ex humorum natura qui interna sint C in 'iis ' risitaque nostrae generationis principia necessario statuere oportet morbos Aph. so.lib. 6. Ee e -3 longos, o ii. D. ο) Ironlcg. f) Quae congenerantu tase Congenita.
413쪽
Comm. ἰn Aph. 19 Hipp. lib. I. de morbis. Comm. in Aph.3s.lib. 2. Par.s.seas.
. In fine lib. 2. de disserJebr.
longos, alios breves: ut omnem vim naturae generationisque primordia adimere conentur, qui omnes longos morbos , aut breves omnes esse posse credant. Sic humorum vis ipsa & natura pro morborum Varietate pugnat. Atque Galenus & Hippocrates ex humorum varietate duo ista summa morborum genera duXerunt: Morbi acuti sunt, ait, quorum natura in humoribus calidis consilit, qui vel aequaliter per omnes partes animalis fusi sunt, vel aliquam partem obsederunt. Morbi vero longi ob lentos , crassos ac frigiaris tumores sunt qui non facile concoqui possunt, O in partibus patientibus
impacti sunt. Ita ut eorum dispostiones magis praeduris tumoribus quam in-fammationibus smiles ex Nant. Deinde subdit , morbos isos longos, aut atrae bilis, aut pituitae natinam habere. Porro illud verum , quod scribit Galenus omnes morbos diuturnos frigidos esse: quamquam in Epidemiis quosdam affectus calidos diuturnos esse docet, de qui successu temporis conquiescant , ac praesertim aetate senili. Atque hos affectus , --τροφους I) vocat, nomine νου σε m) generalius sumto , quemadmodum & ab ipso Hippocrate fames morbus appellatur: imyrro generassiter, quicquid homini molestiam ac trifitiam a fert, id morbus vocatur. Assedius autem isti diuturni & calidi, tamen sunt renum passiones calidae hem, craniae calidae: quamquam maxima ex parte succus frigidus morbos longos facit, calidus breves. Quod dc Galenus explicat , dum docet quid Hippocrates nomine Veteris doloris aut recentis Cranone oborti velit. Itaque jam apparet quomodo ex parte humorum qui morborum sunt parentes cicausa materialis, alii morbi sinat longi, alii breves : eodem pertinet aetas, tempus , regio : nam hieme etiam omnes humores pituitescunt. Immo exHippocrate si medicamentum etiam quodvis hieme dederis, pituitam mutitam eliciet , tametsi cholagogon sin, ob Miminatum humoris illa tempe
state; hinc qui in eam incidunt morbi , longi sunt, tum quia materia est
contum , tum quia vires an tantam diuturnitatem ferendam sussiciuht. Sed praeter humores qui cauta sunt aut brevitatis, aut diuturnitatis morborum , est & alia causa potentissima, nempe n) quaedam in partibus, quam efficere potissimum vult Galenus relapsum , & circuiti
Unde tametsi omni alte curaque effeceris , ut humores pellantur, nihil tamen praestiteris nisi dispositio ipsa penitus sublata fuerit. Ut mirum sit cur post diuturnum profluvium quo omnis corporis sentina eXhausta est ,
febres etiamnum maneant aeque pertinaces ac ante: adeo magna vis ipsius o) , ad alendum fovendumque morborum semen : ac propterea plerisque visum est tantae in febre quartana diuturnitatis causam non aliunde petendam quam ex cancrosa dispositione in corpore lienis. Nam quas quartanas solus humor melancholicus accendit, eae non sunt ita diuturnae: Sed quum lienis ipsius temperies est mutata , citra inflammationem, aut scirrhum, aut obstructionem quod de hepatis κακοπραγία p docet ι ) Μorbos connutritos. o ) Dispositionis.
414쪽
docet Galenus) mirum quam protrahantur affectus ipsi. At quum non sit in manu Medici situm istam aut partis διαψΘοραν, aut q) , aut notam quae elui non potest, & quae lanis assyrio colore tinctis similis est , tollere ut de alterato cerebro loquitur Galenus non est quoque in Com. in pari potestate illius ut morbos inde natos, fautos, productos & altos tollat : immo ne impediat iape, quominus aut septennis, aut septime stris mombus fiat. Itaque non humori haec morborum taediosa proliXitas, non naturae , non artis impotentiae tribuatur, sed isti partium δαΘωει , quae s mitis instar & alit & fovet & renovat morbos fere Gstinctos.
1 Ideo Hippocrates lib. I. Aphor. monebat omnia secundum rationem agenti Oo. Et Galenus apte ad hunc locum , ut quum gutta lapidem ferit, vix es in lapide sensibilis palis: sc in crudis coctuque di ilibus dispositionibus , in quibus quum aliquid fit cum ratione , non de silendum. a Id forta sis mirum fuerit , sed Galenus idem demonsravit , comm. ad
pari. IT. sedi. 2. lib. I. Prorrh. ubi docet non proficere quicquam humorum evacuationem , Fιum jam morbus inductus es.
De Febre quartana, arthritide. ct variis afectibus.
Joannes Formageus dum juvenis esset valde semelicus erat & ciborum appetens: vix famem satiabat. Observarunt primarii Medici eos, quibus aut imbecillus est lien, utpote non satis ossiciose expurgans hepar , aut putris , voraces esse ac Veluti bousimo quodam generaliter dicto o cupari. Ac revera hic de quo nunc agimus splenicus erat, corpore Mhabitu melancholicus per adustionem , sed tamen moribus & animo satis festivus & hilaris : sed litterae illae ioteriores, quibus vitiosissima etiam na tura potest emendari exemplo Socratis ) illum ad istam aequitatem &hilaritatem traducere potuerant. At febris quartana longa qua detentus fuerat, & dolor fixus ad hypochondrium sinistrum , & apertio .cadaveris fatis testantur quale in liene vitium fuerit.. Vix ensim quis diuturna febre quartana, de nulla arte medicinali sanabili detinetur quin vitium sit in siene, & antecedens, & consequens et Antecedens vero vitium infirmitatem , aut in substantia ipsa aliquid latens & contra naturam quod congenerem amnemque morbum accersat, pariat, alat, foveat, & in multos dies ac annos etiam deducat. Si enim quamdam congessionem hUmoris melancholici sustuleris, quae autuminalis , aut hiemalis quartapφ labris auctor esse potest sq) Corruptionem, aut disposilaonLm.
415쪽
468 CONSILIORUM MEDICINALI UΜ,
potest, sere fit, ut diuturnae quartanae secum habeant iri liene , sed tanto diuturniores fiant, quanto vitium est interius , ut totius substantiae esse di catur morbus , & κακοπραγὼ contingat in parte ipsa. Consequens autem vitium voco , illud quod sequitur ex longa obsidione & occupatione ipsius partis: nam non potest fieri ut morbus aliquis in parte diutius stabuletur, quin partem ipsam in qua residet infirmet ossiciatque, immo det
riorem faciat quam antequam morbus ipse eam occuparit. Dolor autem
qui illum saepe affigebat in sinistro hypochondrio , satis indicabat subesse quippiam contra naturam: si verum illud quod scribit Hippocrates: Ubi
dolor o cosior, ibi morbus. Et quum cibum ingesserat, conquiescebat dolor : sic enim credebatur esse ab inanitione , quod ingesto cibo mitesceret: at palliativa & fictilia ista erat doloris sedatio. Atque eo modo multa fiunt & adhibentur quae dolorem leniunt, quum tamen ea non sint legitima illius doloris sedandi remedia: sed id fit κατα το r .
Aperto autem cadavere putris & semilacer inventus lien, & in magnam molem excreverat, sed corruptione propriae substantiae in partes veluti minimas concisus & semirosus videbatur. Praeter autem naturale & insitum ipsi lieni vitium, quod corpusculum istud in tantam corruptionem adducere non poterat, sed j are tantum , causa erat QVοκαταρκτικη s), quae nosam magnam intulerat ipsi lieni. Nam quum forte in equum conscendisset, ut eum fingeret de moderaretur, artis equestris parum peritus , tanta vi ab equo depressus ac decussus est in solum , ut mirum fuerit cur repente oppressus non sit : inciderat in latus sinistrum , & pulmo & lien vitium ceperant: nam lobi pulmonis sinistri adhaeserant cossis,& in liene sanguis concretus erat, qui e Propriis vasis Eslasas, tandem ruptis tunicis quibus concludebatur , inopinatam mortem eo quo dicemus modo, intulit. Ad medium mensis Martii dolere coepit pedem dextrum, revera arthritis erat, eaque residua ex febre illa quartana de qua paullo ante dictum est :naui narrabat se diuturnitatis suae febris quartanae taedi' affectum omnia
remedia undique quaesivisse quibus posset cito sed anon tuto febre ista
defungi. Consultum est ut hauriret cyathum unum aceti destillati aqua diluti. Revera febris visa est exstingui: sed vice illius totum corpus scabie est insedium, nec non ab eo tempore in magnis temporum mutationibus articularibus doloribus est impeditus. Quum ergo duos integros dies magno pedis articulo laborasset, es ad anodyna more selito confugisset, dum cessat dolor, iste, paullo post de doloribus hypochondriorum, & praese
tim sinistri conqueritur; in neutrum decumbere poterat: erecta cervicet Irare cogebatur murmur erat magnum & flatuum illas : dolores istosa flatibus esse putabamus, alii vero ab illius refluxu materiae , & orgasimo
materiae antecedentis, quae ejusdem erat naturae cum ea quae dolores articulares committebat. Revera autem, ut multis colligebatur argumentis,
contra paradoxon Fernelii, dolores isti articulares non a capite erant, sed r) Per accidens ab Praeincipiens.
416쪽
ab interno corpore. Etenim ante docuimus quomodo cestas quartana 'hris in arthritin cesserit. Credibile esse putabamus quod Hippocrates in Epidem. scripsisset : Cui intestuum in dextera parte dolitae ct articulorum
morbo laboravit, erat quietior, postquam hic curatus fuit, erat dolentior : Η jus in com. duas causas Galenus reddit: priorem , quod auobus doliritus una non eumdem locum infisa missus , major ob scurat minorem : posteriorem , quod humorum in artus currentium impetus ad colon intestinum conversus es. Allegabatur illud Hippocratis de eo cui pollex in pede affectus tam repentinam mortem intentavit: de de Calvo cui semur doluit & desinente femoris dolore mentis alienatio .subinde est consecuta, & quarto die mors: ac tam subita spiritus interceptio, tam subitus dolor, & impotentia decumbendi in alterutrum latus, magnam translationis *mptomaticae a parte as.fecta, ad ventrem suspicionem asserebat. Et revera adjuvans causa esse Potuit, datum medicamentum G catholicone: totus dies quo datum medicamentum plenus suit molestiarum es teipothymiarum ρ quae eXcernebam aur erant virulenta et & istas animi desectiones , a motu istius viros, mat iei esse putabamus a vox Iaucibus paene haerebat, facies fere Hippocratica eddita est repente : quod omnibus terrificum fuit. Accusabatur medic mentum innocens, quod satius fuisset secare venam quam purgare. Duabus tribusve de causis abstinendum fuisse a medicamento contendebant: prima est in generali illo proloquio firmata, quoties duorum solemnium remediorum purgationis, & venae sectionis usus incidit necessarius, a phi botomia est auspicandum: quod quum alias ex usu esset , tum magime in isto casu erat usurpandum : nam inflammatio, & dolor qui aderat, & o gasimus maxime phlebotomiam postulabant: sed inter ceteras causas orgas mus: nil est enim quod efferos, tumultuarie agitatos humores compincat aeque cito ac phlebotomia : quod non cito , nec tam facile facit purg tio : immo purgatio saepe turbat humores, & motu ipso deteriores res dit: omnis enim humor pravus motus, deterior seipso fit, dum quiescit. Ac praesertim ad sectionem venae festinandum est, quum per vasa hugus, refluxusque esse videturi Quod si in ventre humor est ac veluti a massa
secretus, tum per EdUum, aut aliam commodam Viam, apte repurgatur.
I Alia ratio quae nos ad sectionem venae adducere debuerat, est illud quod vulgo observatur, in articularibus doloribus, vomitionibus, cicholera morbo, dum humor est in motu , gitaturque huc & il luc , a
medicamentis p gantibus magna insertur noxa , si tum usurpantur , quum humores esseri sunt, ac tumultuose evagantur. Nam gursum agitati a medicamento esserantur magis, & naturae vis insertur , ut quae laedatur valude ob dolores varios quos modo in hac parte, in quam repit humor, pem sentit, modo in illa in quam suam tyrannidem humor illabens eXercet. Immo fatiscit saepe natura in Husimodi purgationibus repente factis dum humor ἐργα nisi exspectes sedationem aliquam & quietem ipsius humoris. Quod si tibi certo constaret medicamenti usu humorem Vagantem Varias. que in partes deductum, in ventrem liberumque spatium impulsum iri, quo natura sese illo facile expediat, tunc tuto purgabis. Sed quia siepe dum tu intendis avocare humorem , & in alvum intestinaque tamquam
Ballonii Oper. Tom. II. F f f idonea
417쪽
idonea & conserentia ad evacuandum loca, intruditur humor iis partes. inanes & membranarum interstitia, unde crudelissimi oboriuntur dolores, praeclare consulunt , ut coquatur humor , id est mitigetur , reprimatur , modificetur, nam coctio proprie diista humorum est crassorum , non autem tenuium & esserorum, ) noe impellatur , quo non oportet, & majores in ea parte excitet turbas quam ante, & vis naturae inseratur : propter- .
ea ita audire oportet sententiam istam : alioqui facile quis persuaderi pος
sit, tum maxime purgationi locum esse quum turbatur & vagabunde imcitatur humor. Ideo dum in arthritide dolores implacabiles excitantur; modo in. hac, modo in illa parte, propter raptum humorum, conferret
dicet aliquis humorem purgare , non exspectare donec quiestat, quia
forte sero nimis id fieret, de metus est ne dum ita fuerit effrenis humor, nobilem partem obsideat, anteque illam suo Virores contaminet quam opem subsidiumque praesens afferre possis. Ratio autem ista versatur in Aphori - 11 lib. 1: mo. Hippocrati; : Concocta medicari oportet =ῖon critia, telise in principiis , modo non turgeant: dum addit , modo non turgeant, videtur insinuare oc- eastioliem purgandi maxime dum jadhatur humor , nec consistit: Ac si dia. cat Hippocrates tum, maxime purg tioni locum esse quum impetum humo- res faciunt , & dolores suo motu excitant: nam motus iste quod*mmo e do adjuvabit & attractionem & exclusionem : contra si figi humorem sit- Verimus, & tempore ad eum. eXigendum opus erit , & majore vi amo- In Comment. liendi humorem jam consistentem & fixum. Cui opinioni Galenus subscri-
bit nos admonens, ut primo quoque tempore accingamUr ad amoVendos vacuandosque humores qui insolenti motu tumultuario huc atque illud feruntur': verba Galeni haec sunt : malas Jumores revacuare conventi , hoc es, qui agitantur oe is loco 'ad locum HIMIEntur , ac triam unt.' Eos vero qui sunt aliqua in parte sirmati, nec alio auxilio movere Oportet es nec media cari ante coectionem. Tunc enim vituram. bemus evacuationi adminiculan
Atque ex hoc loco . adduci facile possumus, ut in clamosis ipsis arthri tidis doloribus corpus repurgemus. Tamen. cavendum id est valde : alioqui dum commovebis humores, verendum est ne eos inflammes, & in partem affectam incites di impellas, & consistendum in eo quod digimus ante. Si dum purgans medicamentum d a11ius, nobis constaret mitifica tum esse de quodammodo repressium humorem qui, tantas in corpore eracitat tragoelias, M liberos esse eXitus, tuto id quidem fieret : sed quum in artus, aut per vana , aut per inanitates seratur, metus est ne augeatur flagus : Ιdeo videndum , ut dolores placentUr quibus infirmum corpus redditur ) quos excitat materia conjuncta, e Vasis elapsa , at tuto tum
ad antecedentem concurres quamquam conCedimuS Clysmata , aut ecco-
protica , non ea, quae calore sio , & Vi incitent magis humores com-mOVeant. . AC praesertim cunctari oportet, de. a Valido medicamento abstinere quum mate1ia est valde essera nullumque pepasmum admittit: con temperanda est potius, deinde contemperata mitificataque impunius Gamcuabitur. Materia autem arthritin faciens fere illius modi est. Et eo se
3 d. - , te in sensu Hippocrates eos qui pravo utuntur cibo aegre medicamenta ser
418쪽
re scribit nomine eorum qui, pravo utuntur cibo iis intellei his& qui pravos assumunt cibos, do quibus intus tamquam diarium reconditi sunt humores pravi qui nomine τροφῆς t:) , maxime comprehenduntur Hippocrati πιρὶ - u . Sed ista resinquamus. Mors quae repente ingruit non fuit quemadmodum putabamus re- 'cursus illius materiae quae in pede dolores excitaverat, aut suppressae materiei virulentae & antecedentis commotio , sed rupta veluti vomica interiit. Etenim pulsatio erat in hypochondrio sinistro adeo potens , ut quaecumque ei hypochondrio supereuent ea subsultarent: & pulsatio talis percipiebatur , . qualis in abscessibus ad suppuratum tendentibus. Sed quaestio, unde collectio ista sanguinis. Eam ad casum praedictum referebamus , ut adem ei contigerit quod & Barnabae Pantho monsarcinatori, de quo ante qui apostema annum fere fovit ac aluit intus a casu inflictum , quo repet te interiit. Et revera casus iste juvare soluit, & infirmitas lieni innata quae tam diuturnam febrem quartanam foverat. Quamquam audio illum solitum esse queri de sinistro hypochondrio ante casum istum.. Sed infirmitas de debilitatio partis & mal a diathesis maxime effecit, ut res admodum levis, & occasio exigua tam formidandum malum advexerit. Numia quam memoria nostra tam alte palpitans pulsansque hypoehondrium cometigeramus: ut mirum non fuerit si ei pars haec doluerit semper, & si ita repentinae cladis interitusque causam intus foverit. Ac initio quidem tanti momenti rem esse non putabamus. Sed quemadmodum Galenus annotat, In doloribus ita obortis nec praecipitanter tisidum , nec temere securum esse oportet.: ac nos fateri oportet mali essentiam ignorasse deceptosque similitud ine tantum. Idem de se confessus est Hippocrates , ait celsus, more magnorum virorum & rerum magnarum fiduciam habentium , quutius nimirum convenit simplex .erroris Veri confessio, praesertim in eo mi nisterio quod utilitatis publicae causa memoriae traditur. Quod si cu)usmodi eventus rei foret animadvertissemus , nec rem in certa desperati e positam ante novissemus , prognostico quod ajunt reliquissemus: nec illud
evenisset, magna artis nostrae , quae multis est auXilio , calumnia , quod conti L: nam tribus a Venae seditione horis , derepente arteria vasisque allic, ut credibile est, in lienis regione ruptis interiit et Turpis autem est
calamitas dato medicamento Eorim i die aegrum interire , ait Hippocrates :Idem de phlebotomia solemni remedio dici potest. Et quemadmodum praeesse scribit Celsus : Prudentis 'es hominis primum eum qui servari non potes non attingero, nec sibi re suspicionem ejus ut occisi, quem fors i ius peremit : aliaque commemorabilia illic scribuntur : Sed mirum quod conti-
git ,: Natura conabatur per Vas; Venosum in capacitatem rejectare eum fan guinem aquia sua copia & quantitate molestus erat: unde adeo intumuit induruitque ventriculus, ut farceus lapideusque esse videretUr. Sed, credo, libera non erat via qua id praestaretur. Ac plerique eructatione visc rum in ventriculum aut sanguinis, aut humoris a subita repentinaque mor-.te si ni vindicati.
419쪽
p. 9. lib. 6. De DuratiI. comm. in h. s. lib. F. cap., I. lib. q. De disserent.
Atque eum in sensum ita scribit Galenus de evacuatione sanguinis ex corpore lienis, eaque naturali: Lim, ait, h*atis exemplo excrementa ex serescit, ita ut vomitione metiricholicum se Ninem aliquando excernas, qui interdum per inferiora quoque decedit. Et alio. loco. ita scribit: Sunt qui pittent nequaquam saeri pose ut sanguis vel ab hepage, vel a liene vivens per ipsum evacuetur : smiliter de pure ab irais erumpente erisimami r Vm. rum per artis exercitationem utramquae opinionem contemplanti mihi, visa es per ipsum ventrieulum feri evacuario ex iustis viscinibus. Non dicit an ilcaminode fiat, an non. Sed generaliter de his ductum in aphorismis: Samg iis quidem supra, qualiserumque fuerit, mesus, infra bonus... Tamen aliquam do Videmus excerni, & juvari aegros plurimum tali eaecretione, si modo sint ferendo : item si non sit perennis generatio , sedi tantum congestio. Quomodo & Galenus docet pravas etiam urinas tum colore, tum substantiatum contentis laudabiles esse ob eam commoditatem quae inde consequitur Nam, ut ait, tales urinae excernuntur viscere aliquo ac praecipue jecore sese repurgante facultate sua expultrice. At vero in dextro hypochondrio πιορκας x, erat iste M. pulsus qui aneurisma subesse declarabat. Itaque ne quis decipiatur eadem ratione qua. nos decepti sumus de aneurismata, palmo M pulsatione valida in parte liqua, paucis est expediundum. Hippocratem dicunt aut numquam aut raro in libris qui exstant meminisse τοῖ- I) , eo modo quem accipimus θ , Galenus ipse accepit in longa enarratione de pulsibus: Sed quoties nomen τοῖα σφυγμου reperitur in germanis libris Hippocratis: pro manifesta & sensibus conspicua arteriarum pulsatione sumitur. Sic tu, D. scribit Cui sena in cubito pulsarit, in us es iracundus est, Graece ἔ et) : utitur verbo a). Et in limo acutorum Io*umside usu vini meracioris, ait , hoc autem meracius sumtum πυψλον των
id est, σφυγμοὶ,- b facit: Et alio loco dum loquitur de ii
qui plus solito comedunt, οἰ- πάλλοντια c ,. id est αἱὶ ἀρτηρια is τρῖς κροταφοις κινωνται σφυζουσιν, arteriae temporum micant & pulsant m nisesto ; nomine τηι φλεβ Ari--τηρίοις d) , vetuste sumto. Et Hippocrates του σφυγμῖ nomine generaliter παλμώ continet παλμώδη
nemque motum cordis & arteriarum , sive is naturalis sit, sive contra n turam. Quamquam ut proprie accipiatur nil nomen ανυγ-ς homonymon; habet ut contra Agathinum disputat Galenus. Agathinus enim nomine
N- , & pulsum proprie dictum , & palpitationem, & vehementem istum motum qui in furiosorum hypochondriis percipitur, comprehende bat. Et tamen ea in re Hippocratem serte secutus est Agathinus: sea
σ) Tempora pulsent & conculiunitas ἀ) Venae loco arteriae. η Et mouonem Palpitantem.
420쪽
debuerat nosse Hippocratem nondum de proprietate statuisse. Galenus vero diligens scrutator doctrinae de pulsibus, rerum distinctiones diligentius persecutus est. s Sed de pulsante hypochondrio , seu palpitante , nunc plenius dicamus ; hujus meminit plerisque in locis Hippocrates. Proprie autem palpitans hypochondrium , vel quum pulsus percipitur a Medico , aut ab aegro eo modo quo dum contingitur arteria in carpo , vel quum tumultuarie palpitat hypochondrium, ut idem percipiatur quod in corde dum palpit torio motu agitur vitio vel exsistente in corde ipso, ejusque ambiente membrana. vel aliunde elata materia subvectaque in cor. Ac primum de Hi ori a Sileno ; 'pochonisii contentio submollis utrimque promissa ad umbilicum. 3Galenus in comm. de contentione illa hypochondriorum & de palpitatione
assidua ejusdem hypochondru loquens, nam Hippocrates addit sub finem historiae , μ' octonisii perpetua palpitatis fuit, ) ita scribit: Palpitatio illa per turbarionis, vel delirii Agnu=n fuit, videtur O aliqua inclammatio fise in
septo tran vers. Dum enim , ait Hippocrates , submollis contentio Graece τολαπαρος , id es , υπο-- , subvacua , id es , citra tumorem, qui tumor ades quum hypochondria in rammantur ubi in ammatione septi transverm si h octonisium per conti itatem sursum orabitur , contenditur absque tumore. Atque illo loco apparet hypochondrii palpitationem perturbationis sig- Parili. .lib. num esse aut delirii: & hoc in acutix morbis verum est. Hinc Hippocra- 1.progmst.
tes in prognosticis ita scribit: Si pulsus in sit hypochondrio , Graece , v π -
ριος ἔνειη ἐν υποχονδριν , perturbation m Agnificat, aut delirium , co Θορυβον η παρα βροσυνην : pulsum intelligit perceptionem motus arteriarum aut a Μedico , aut aegro sine admotione manus: Quidam legunt non
pulsum, sed palpitationem, ut legatur eodem modo qua & in historia de Sileno cui erat palpitatio in hypochondrio assidua, eaque aut perturbati nis, aut delirii erat velut antesignanus & praenuntia , quam de vera pabpitatione hoc non potest audiri: haec enim a spiritu crasso & satulento fit. Sed pulses & palpitationis nomine audienda vehemens & perceptibilis quindam motio arteriarum, aut magnae arteriae dorse incumbentis, eo modo quo in magnis inflammationibus; ac praecipue quum ad suppuratum tendunt , contingit. Nec enim omni inflammationi pulsus adest, sed si ea sit ingens, & suppurato prorima, ut ait Galenus. Atque apud Galenum C 1.dib., .locus est praeclarus quo docet palpitantem motum in magnia inflammationibus contingere et consentit enim iis qui istum Aphorisinum ita interpr tantur : In febribus circa ventriculum, O fortis aesus, ct cordii morsus hvet dodor, malum et nomine του audiurit quidam sati Galenus crebrum o velocem cordis motum ct praeci e palpitationi similem. Ac tum extremum mulum Agnificatur, visn scilicet vitalem mare o incendio labor αErgo pulsus seu palpitatio , seu perceptibilis motus arteriarum in hypochondrio delirium facile declarat perturbationem : delirium quidem sieetera consenserint: Ideo subjunκit Hippocrates : sed oculos inspicere opor, Da, cto. Sed maxime delirium significatur, si inflammatio sit, aut in ventriculo , aut in septo transverso, eaque quae in ventriculo satis insignis, ut iii commen imo scribit Galenui. Jecur & lien, & magna arteria Dr-