Io. Lami De eruditione apostolorum liber singularis in quo multa, quae primitivorum christianorum litteras, doctrinas, scripta, ... pluria proferuntur inedita apteque dissertationes duae interseruntur ..

321쪽

Nota Amanue De Gloria Patri & Filio & Spiritui Sancto, nunc, & semper, & in saeculum saeculorum , qui adiuvit servum suum peccatorem miserabilem & imper laetum Rabutim librarium, &scripsit. Finem habuit iste codex die 6. mensis Februarii Indictiono IV. anno octingentesimo nonagesimo septimo Alexandri. Domine, da pacem Ecclesiae tuae in omnibus locis. Scriptus & completus est hic in Coenobio sancto domus Domini mei Sancti Ioannis in Tagba in diebus Dei amantis Sergii Presbyteri & Abbatis &c. se paueis interiectis: Quicumque autem legerit in isto Codice , oret pro sanctis , & Dei amantibus, & bona memoria dignis , Ioanne Presbytero Monasterii de Larbio, & Isa hac Diacono de Stainata, qui migravit de hoc saeculo

ad Dominum, quoniam labore eorum & eorum opera initium habuerunt hi Codices, & pro excellenti Christophoro Lugente, & Martyrio presbytero ei utadem Monasterii, & nobili Domino meo Damiano Legisperito de domo Protogenis, qui stetit, & curavit , & perfecit post eos, & in ordinem redegit,& coniunxit, contulit , & posuit eosdem Codices in eodem Monasterio Domus Domini mei Sancti Iohannis in Zagba.

Infertur recentiori manu: Post obitum Romani

presbyteri & visitatoris Antiochiae, datus fuit hic Codex Evangeliorum Ecclesiae S. Georgii, ut sit bona memoria his presbyteris Romano, & Constantino, & sociis eorum. Et si aedificabitur alia Ecclesia in urbe, hic liber Ecclesiae, quae aedificabitur , esto . Ad initium se finem Codicit notantur varia Iegata pia, , donationer factae Monacterio S. Mariae de Eannubin, in quo resident hoe tempore Patriarchae

322쪽

Maronitarum , aliaque monumenta ad eosdem spectanistia . Insigne prae ceteris 'eti sequens, quod quum Ee-eIesiasti eae historiae fragmentum sit , ne periret huc

transcribendum putavimus .

Anno millesimo quadringentesimo & nonagesimo Seleucidarum (Chrisi et s. i die nona mensis Februarii , veni ego humilis Ieremias de oppido benedicto de Damalsa ad Monasterium Sanctae Dominae nostrae Mariae de Maiphux in valle de AiligProvinciae Botoron ad Dominum meum Petrum Patriarcham Maronitarum, & proclamatus fui ab eius sanctis manibus Metropolita super Monasterium sanctum de Chephtun, quod aedificatur ad ripam fluminis (Adoniuxi & permansi ibi quatuor annos, in diebus Monachorum habitantium in Monasterio, &sunt, Monachus Steχechiel & socius eius Isahias, &&c. & elapso quadriennio postulavit me Regulus Bybli , cum Episcopis & Ecclesiarum Rectoribus &

& crearunt me Patriarcham in Sancto Monasterio de Chalat; & deinde miserunt me ad Civitatem magnam Romae, & reliqui fratrem nostrum Episcopum Theodorum, qui gregem regeret & moneret.

Iste Ieremias interfuit Conrilio Lateranensi sub Innocentio III. Eiur ingier adhue visitur in templo S. Petri in Hatieano; se eiusdem Innocentii ad eumdem extiat diploma. Nota interim ex hoe testimonio aliis ctoritatir ineluctabilia invineibiliter refelli fabulos cuiusdam fratria Graphonis acta, quae in Chronicis Fratrum Minorum eireumferuntur , in quibus ab eodem Maronitar Christiana primum faera suscepisse cum summa Catholicae ab immemorabili aetio nationis inmiuria vulgatum est . mee forsan vaga g. Sed

323쪽

Lectionum tituli 'antiqui variant aliquando a deis ferinia in tabulis, quar ad initium Codieia adiectas diuimur supra, se utrique ab editiae in Pobsottir.

In his omnibus tamen cultur Sanctorum, defunctorum memoria , Derorum hominum x hovoriae, ieiuniorum observantia, aliique EeeIesia iei ritus, laudantur . Hine praeter Ereti aleae traditionia isti -ire, e Iigitur etiam Priari ritur antiquitar, ad euiur eamnea ordo

Iectionum in hoe Codire exigitur g nec proinde sacras roram ordinationea adeo ego reeenter, ut faeculo macto , quo hie Iiber deseripitis tegitur, antiquiores non sint, Aut a nonnullis perperam existimatum in Ad haee historiam adulaerae non habet. Verba Christi Il Il Lamasabalitani, in textu S. Matthaei non interpretatur, sed 'tam in Mareo, ese Luea . Deespericve ex primo capite S. Matthaei, usque ad veris fum vigesimum tertium. Antiquitas Codieir raro aliam parem inmniet, quum superet millesimum. Annus in subscriptione notatus a Librario fuit Christi quingen- re ut octogesimus sextur, iis quem ferme incidit inodictio quarta ab eodem designara sub Peragio Seeundo Summo Pontife, O Imperatore Mauritio. Monuimust supra Evangeliei textur distinctionem mitam pIacuisse Pris, se quidem a Graecis se Latinis diversam . meo autem duplex est altera per lectioner . . . . . altera per oracula seu sententiar . . . . Prima notatur in eo ore textur, Peunda ad eaIeem

eui eumque Evangelisae explieatur adiecta epigraphe , quam in editir praetermissam his reddo.

Finem habuit descriptio Evangelii Matthaei, qui loquutus est Ebraice in Palaestina; in eo autem sunt oracula bis mille quingenta & viginti duo . Marei: Finem habuit descriptio Evangelii praedi-eationis Marci Apostoli, qui loquutus est & praedi-

324쪽

cavit & scripsit Romane in Urbe Romae. In eo sunt oracula mille sexcenta & septuaginta quinque.Lueae: Finem habuit descriptio Evangelii praedicationis Lucae , qui Ionice seu Graece loquutus est in magna Alexandria. Sunt autem in eo tria millia & octoginta tria oracula. Iohannis e Finem habuit descriptio Evangelii Imhannis, qui loquutus est & scripsit Ionice in Epheso. In eo autem sunt mille nongenta & triginta octo oracula. omnium oraculorum , seu sententia. rum , quae sunt in quatuor Evangeliis, summa novem millia ducenta viginti quatuor. Quod Graeeir est, se nobis Versur, oris

est . . . . Netgoma , nempe sententia , oraculum, serismo , vox Priae dicet Pisu etsi primo a pectu videatur P sR-ιxv xo ivxv- Θ α δ P σθιγγιθm deducta. Nam Danielia tempore eui UON haec frequena est , nondum Helleni ut aliarum Iinguarum fines invaserat. Consulto has Epigraphei integras fideliter ex Oriararetuli , ut vel hine discant Censoreae quidam v- ὰλα- Tot a civ x, P vi pob depo ere , sciantque non adeo novam

esse Romanorum sententiam, quod Matthaeus Ebraice scripserit, se Mareua Latinis hominibus Latinum dederit Evangelii textum, ut iactare pUsint, quod nul Ium extat huiuae rei apud veteres vestigium praeterquam apud Damasum in vita Petri. Habent .hie ira

nostro eodice antiquam traditionem, eui etiam eon'-nant alia Priaea exempIaria quamplurima , atque hir Arabica, a quibus praeter illud quod moenius Iaudat antiquissimum in vitia Evangelistarum, alia duo eae ratieano se Coptorum editione Arabica , quae pener

nox, dictis consentiunt. Hic Codex elegantissimus ornatur picturis variis, & imaginibus res gestas, quae in novo Testamento narrantur, repraesentan-

v tibus;

325쪽

tibus; ex quibus, utpote perantiquis, historia M.

clesiastica, & opiniones veterum lucem non modi.cam mutuare possunt. Ipse quidem hic eas delineatas exhibere non possum iniquis spatiis exclusus ;sed Fr. Gortur U. CI., cui eas indicavi, aeri incidendas se curaturum recepit,& in opere Christianorum monument'rum, quod molitur, publici iuris facturume Langiua iis res gestas etiarn veteris Testamenti exhiberi . ait, sed fallitur. CXCVII. CODEX membranaceus in folio , eius,

dem Bibliothecae , PIul. I. num. s8. . qui continet, ut laudatus Vir Clarissimus ait, Sanctum I. C. Evangelium editionir eluidem cum superiore , Drob fermone , se chara Iere , deseriptum , eum Camnibur Eusebii e retur m Epistola ad Carpianum ( eorrigendus interprest, qui ad marginem Laerasinum pro Carpiana reposuit. 3 Literarum maiestas , scripturae vetustat , operii forma , superioris codicir aetatem aequare videntur . de qua quominur eerti aliquid deeernamur ab Iulii idem . qui ultimat paginar distraxit at illis verbis Christi Regnum meum non est de hoc mundo. Ne tamen illa

periret omnino. fecit usus orientalium omnia fami. iae monumenta gravioris momenti in Deris eodieibur

describendi . In hoe eodiae seut in aliis supra recem sitis quamplurima huius generis exhibentur. Unum do

ad rem nostram. . -

In nomine Causae omnium. Anno millesimo qui

gentesimo octavo filii Archipresbyteri Clementis diviserunt inter se menses, quibus ministrare deberent Ecclesiis suis S. Basilii,& S. Lucii,& fuit pars Bar-fumae December, Ianuarius , Iunius, & Iulius, qua uor menses; & Salomonis de Philippi alii disto memses . Hine. apparet Augus Coiluir aetas quadringentis annis maior eum Alexandri Epoeta hoe anno mille M

326쪽

sexemtesimo nonagesimo octavo numeretri num a fracundo millesimo, nonum. Sed multo vetustiorem esse ditem Uendit quae sequitur nota . . ,

In nomine Patris & Filii & Spiritus Sancti. Accidit terraemotus die . . . Aprilis exeunte Feria sexta maiori, & ineunte Sabbato maiori & continuit, & deposuit maria, & aedes evertit, anno trecentesimo primo sub imperio Athasiae .... sub Praeside Damasci Sat L ... Ego Simon Bar Nabalisse. auctor huius notulae Arabs. Arabum Uoeha titia 'tur, quae deducta ad nostrum computum , huiur Codi- cir aetatem octingentorum annorum dabit. A praefati Archipresbieri heredibus ad Monachos S. Mariae de Rannubin iranslatus ad usum Patriar-eharum Maronitarum fuit. Liquet ex Epigraphe Ara-hiea adiecta. Censuram horum trium Codicum ex Langio desumis

tam habet in Prolegomenis Bibliorum Londinensium O. in Biblioth. Orientali Rottingeri . Sed utrobique error in supputatione aetatir primi Codieit irrepsit ese pro anno Moxandri millesimo trigesimo octavo , annurmillesimus sexagesimus i octavui suppositus.

CXCVIII. ODEX chartaceus in .solio Biblio.

thecae Laurentianae, Psit. L numer. XI. , quem Evangelia litterisci lingua Armena exarata contiis nere salso adserit Langiai , Missale eadem lingua complectitur. Rasce autem notitias omnes, quae pCodices orientales attinent, mecum perhumaniter

v x comis

327쪽

communicavit vir eruditissimus ant. Mar. Biplanius, schedis Petri . Ambarachi laudati mihi liberaliter commodatis ; ex quibus & ipse hausit ea, quae suo generali Bibliothecae Laurentianae Catalogo de his ipsis Codicibus inseruit . . .

CODICES ITALICI NOVI

TESTAMENTI.

diere totius Novi Testamenii. CXCIX.

ODEX chartaceus in solio, Bibliothecae Riccardianae, Plui. P. Ord. I. Cod. I. continet ' integrum Novum Testamentum, Italice conversum .

Praefigitur ei index Evangeliorum, quae per annum leguntur. Deinde titulus ita habet: AI Nomedi Dio Amen. Qui si remineiano i Santi Vangieli, edeI nostro Signore se Salvatore Iesu Christo, figliuolo di Dios Diti per quailro Santi Evangelisti. Et prima iI Uangelio di S. Matteo hordinato per XXVIII. capitoli , ramo per inaneti si oedra . Prologo di S. GLrolamo mirare fura it Gisgelio di m Matteo. - Matteo. Atome neqI . ordine primo F pone , coit i UangeIio prima in Iudeas ferisse. La eus voeanione tis. Et hie Ptologas uidemGest' atque is, . qui Evangelio Matthaei vulgo. in MSS. Codicibus , praefigi-

328쪽

tur, ut superius quidem indicavimus, non tamen integer, sed mutilus in medio, & in fine. In fine autem Evangelii Matthaei scriptum est: Compluto

dico , discepoli diali Apo est , cre. Et absoluto Prologo et Protago di Santo Luea a Teosuo . Et mox et Comis pluto iI Prologo di Santo Luea a Teomo, eominciasi I suo Santo Evangelio. In Evangelii fine: Compinio it Protago det Uangelio di Santo Luea: in nomine Domini nostri Iesu Christi. Amen. Ineomineiasi iI Protago di Santo Girolamo sura iI Uangelio di San

ineesto p Giooanni Evangelista uno do Diseepoli di Dio, Io quale vergine eletto da Dio , e iI quale daIlenonre , vettiendo ammaeliare, ehiam. radio alla veris ginita cre. Observandum autem est cum R. Simonio P. II. Hi I. Crit. N. Test. Cap. ... hosce omnes Prologos Evangeliis praefixos esse apocryphos atqueis supposititios, & Hieronymi nomen mentiri. Animadversione ergo dignum est initium Evangelii Ioannis, quod ita Italice convertitur. Nel prineipio era Io fi gliolo di Dio , e I figlitiola di Dio era apo Dio, e era Iddio .I HIivolo di Dis. Absolutis Evangeliis eo, quo diximus, ordine, Epistolae Pauli succedunt, quarum, quae ad Galatas est, hunc titulum praese- fert et Oui eomineta Ia Pisola di Santo Paolo mandam AE a quet Ii di Galatia, i quali erano Greei. Id au-

329쪽

tem forte dictum videatur, quod GaIli etiam Grae cis Tax remis dicuntur; quare ad distinctionem additum est, i quali erano Greei. Epistola autem ad Colo sensens ita praenotatur: eomineia Ia pistoIa di

Santo Pauloes mandata in Laudocia a eouro di Colose

sensi. Cur id dicatur intelligi potest ex iis , quae

tempestive adnotavi superius Capite x. pag. xss. Epistola Iacobi ita incipit: tacopo Apostolo fertio di Dio, e deI nostro Signore Iesu Christi Oe. In fine autem ita scriptum est: Compluta Ia Pistola di s. Iaevo Apostola . Post Epistolas Canonicas sequuntur Actus Apostolorum, atque ita inscribuntur: Qui eomineia it Prologo degli Atti degu ApostoIi , ehe feta

Frate Domenteo da Pisa GII Ordine de Frati Prediaeatori, reeh. in vo are. Volendo a petitione o per divonpone di eerte di te

questa opera degli Atti degit Apostoli , Ia quale ferisse,

e mando e intitoIb a uno suo amico eh ebbe nome Teo- pilo ; do a intendere ebe per Ie parole feritte in Gra- matres , non si pol no arrooestiare a modo di panni, e recarie vostare per Ia profondita deIle sentennie Io-ro , e per Ia moltipliee significatione e intentione deIIa fanta fertitura. Muto in elerti, ma in poebi, Iuo-ghi I ordine deIle parole per pia thiaramente Upremere in volgare Ia sentennia e I intendimento di Santo LM- ea , e delle parole deI detto libro, aleuna parola pon-go j me perrum merito exprimere aletina parota dei detis

330쪽

io Itb o Oe. Ileic Actus Apostolorum in XXXII. eapita distribuuntur: cui libro succedit Η istoria Passi nis Apostolorum Petri & Pauli, hoc titulor Inmminera iI Martirio degli Apoctesi di Santo Pilaro, Santo malo s quae ea est , quae Marcello vulgo tribuitur, & de qua egimus superius Cap. XI. pag. igis. Hanc statim sequitur Apocalypsis i Sancti Ioannis Evangelistae , quae in XXII. capita dividitur,& in cuius sine scriptum habetur: Compluta I o-ealiae di Santo Giovanni evangeIista, Ia quale e ditanta profondita, o di tanta futtiglieneta, ehe Uni parola eontiene in se molle sentente . Scriptio . hui os

Codicis est XU. saeculi. Hic opportune quaerendum esset an hic Domin etis a Piri Ordinis Praedicatorum , idem sit ac Dominietit Cavalea , qui pariter Pisanus aliquando dicitur; & ipse putarem adfirmandum, quum Codices Actuum Apostolorum. saeculo XIV. scripti reperiantur, ut inferius adnotabimus, in quibus pariter nomen Dominiet a Pisis positum est, & medio circiter XI v. saeculo alium Dominicum a Pisis Dominicanum, qui libris Latinis in Italicam linguam vertendis operam daret, floruisse non invenimus. Dominieum autem Cavaleam

varia in Italicum sermonem e Latino transtulisse testatur Chronicon MS. Coenobii S. Catharinae Pisani, ut videre est in erudita Praefatione Libri Dominici Cavalcae , qui inscribitur Sperchio di Crore, quam composuit doctissimus Praesul Io. Bottarivr,& suae memorati Operis eleganti editioni praemisit; omnia enim Dominici Cavalcae opuscula iterum typis excudenda curat, sed ad MS.Codices prius

exacta, &, quae viri est diligentia, correctissima. CC. COD EX chartaceus in folio , Bibliothecae Bargiacchianae, scriptus saeculo XIV. conti-v net