Io. Lami De eruditione apostolorum liber singularis in quo multa, quae primitivorum christianorum litteras, doctrinas, scripta, ... pluria proferuntur inedita apteque dissertationes duae interseruntur ..

351쪽

d ormitate .pollutae. IumiIbl sane atque .ngusti Fractoris reprehensio et quam is admitteremur , ut vera sit , alateramur ex usibur nostris quorumdam fructuum geunera, uud frum spinir nascuntiar , purgamentis aliis, quae Ree alere nos possunt, nec tamen impediunt perfrui nor eo , quod prineipaliter antecedit, 'labeer,mum nobit voluit esse inatura . st id enim officit , o aquaeso aut quam praestati intesmiui. tardit tem , uirumnes quid grave , an hirsuta evmi asperitate

promatur I Inflectatur , quod . acnig an. acuatur , quo

vortebat inflectis . Aut quii minuri id, quod dicitur , verum est sim intimero peccetur , aut cara , pravo itione, partiripio , eoniunctione P. Pompa ista sermonii, se ueratio missa per regular , eontionibur litibus, foro , iudici que fervetur , deturque illis imo ,i qui vom Iutatum ditin menta 'aerenter, omne suum /udium

verborum inclumina contulerunt . Ouum de rebur viatur ab ostentatione submotis , quid dieatur spectandum

es , non quali, eum amoenitate dicatur: nee quid aurei commusteat, sed quar adferat audientitat titilita- ters maxime quum sciamur etiam quoidam 'pientiae deditoria non tantum abiecisse. sermonis custum , verum etiam quuml possent ornatiua atque uberius eloqui , trivialam studio humilitatem sequutor ne corrumperent

scilicet gravitatis rigorem , sophistiea se potius ostentatione iactarent. Eadem disputat Minutius Felix , atque i eamdem sententiam exponit, ita Octavium loquentem inducens: Nihil itaque indignandtim vel dolendum . si quieumque de divinis quaerat, , sentiat , proferat; qutim non LA utantis auctoritas , sed disparationis, ipsius veritar requiratiare atque etiam quo

amperieior . sermo , hoe illustrior me quoniam non fruitur pompa saeundiae gratiae , sed . ut,est , recti re

gula substinetur. Sed licet isthuc quoque ipsiim esse

352쪽

potuerit , tamen praecipua caussa in ostentatione dia vinae virtutis collocanda est , quod & alibi Arn bist ipse sapienter adstru t; ut inferius patebit, &quod nos late demonstraturi sumus I Adposite igitur Pa Ias ad Corinthios scribens in harum omnium rerum confirmationem sapientissime dicebat: Serustum les a Perdam Iapiemsam sapientium pruden- etiam prudentium reprobabo . Ubi sapient F ubi feriba I tibi conquisitor huius faeeu i y Nonne sultam feeii Deur sapientiam huius mundit Nam quia in Dei sapientia non cognovit mundus per sapientiam Deum: placuit Deo per stultitiam praedieationis salvos facere 'redentes . Quoniam se Iudaei signa petunt se Graeci fa-pientiam quaerunt. Nos autem praedicamus Chrisum erucifixum , Iudaeis quidem scandalum , Gentibur avissem sultitiam. QUOD STULTUM EST DEI, SAPIENTIUS EST HOMINIBUS, ET QUOD INFIRMUM EST DEU, FORTIUS EST MOMINIBVS.

Videte enim Doeationem v ram , Fratret, i quia non multi sapienter feeisndum earnem; non multi potenter,

non multi nobilers SED QUAE STULTA SvNT

MUNDI ELEGIT DEUS, UT CONFvNDAT SAPIENTES , ET INFIRMA MUNDI ELEGIT DEUS UT CONFUNDAT FORTIA , ET IGNOBILIA MUNDI ET CONTEMTIBILIA ELEGIT DEUS , ET EA QUAE NON SUNT, VT EA. QNAE SUNT DESTRUERET : UT NON GLORIETUR

OMNIS CARO IN CONSPECTU EID . Ex ipso autem Dor esis in Chri o Iesu , qui factus eii nobit sapientia a Deo a es' iusilia , se sanctificatio, , redemtio eut quemadmodum seriptum est et Q v I GLORIATVR , IN DOMINO VLORIETVR .ssi ego qu3m venissem ad

vos , Fratrix, veni non in sublimitate sermonis, aut fa-pieptiae, vinentia i vobii iesimonium Caristi. Non enim

353쪽

itidieata me stire aliquid inter vor, nisi Iesum fis sum, O hune erucifixum. Et egi is infirmitate, e timore , ese tremore multo fui apud voa: cr sermo ment, ese praediratio mea non in persuasibilibus humanae fa-pientiae verbis. sed in ostensione spiritur=virtutis et UT

FIDES UESTRA NON SIT IN SAPIENTI A Η MINVM , SED IN VIRTvTE DEI. Hinc recte ac

veritatis rasteria, virtut eorum , quae dicebantur , nihiI obstante tenuitate dictionis, ad sinet terrae peris

venire , se Christi doctrinae non fatua solam mundi, sed sapienter interdum , subiugare. Videmur enim vocationem , non quod nullus sapiens fecundum earnem . Pi quoae multi 'eundum earnem sapienter . Sed se debitor ae obligatur es Paulus praeditant Evangelium non solum barbaris eius sermonem tradere, sedor Graeeris nee solum imperitir , qui protinur ac sentiuntur, fed peritiae factui enim'. Deo erat

354쪽

Apos TOLOR v M. 333sTRATIONE SPIRITVS ET POTENTIAE, UT CREDENTIUM ADSENSIO NON SIT AB HUMANA SAPI FNTIA. SFD A UT STATE DEI.

Si enim eleg otiam dissiqnit adpar tum , ut feritapta illa quae Gr erit admirationi sunt, divinae litis terae habuissent . existima per aliquis non Mminet v esse veritatem, sed adparentem consequutionem , o

dictiome splendqrem audienter prolictahse , se illeeebris delinitqr eirri mvenisse . Hactenus ille . qui pariter Lib. I, eontra Cessum in eamdem senientiam ita scri

355쪽

δυράμα θ Qui prudenter candide possunt de Apostolis Iesu inquirere his satir adparet illis divina virtute Christianam pietatem docuisse , rem essectam de ise , quum hominet divino sermoni subiugarent. Non. enim saeuitas dicendi , oratianti compositio ad Dialectieam aut Rbetoricam Graecorum 'rtem exacta in ipsis erra, quae audientes quo velles perduceret . Et mihi quidem videtur , si hominum opinione sapie res aliquor ad intelligendum dieendumque idoneos apud multitudinem gratiosor delegisset, iisque doctrinae suae administris usus esset Iesur , merito cer- re existimaretur eadem Our distiplina eum philosophis . sectae alleuius prineipibur neque promissum de diviniatate doctrinae repraesentatum esset a quasi fermo Dei egrpraedicatio eius esset in persuasione loquutionis , O erudita elega utique structura dictionum et sider ad morem

illius, quam de suis dogmatis habent philosophi faeculi,

ESSET IN SAPIENTIA HOMINUM, NON IN DEI

VIRTUTE . Nune vero quir quum videat piscatores, O publieanor , qui nee elementa didicipem , ut de ipsisiectatur Evangelium , se Cessus ob eam rem iis eredidit de sua inscitia vere profitentibua, magna eum fiducia non folum ad Iudaeos de fide in Iesum sermonem habere , sed se in reliquis gentibus: iuum praedicare

persuadere , non quaerendum putet unde illa in ipsit vii persuadendi 1 nee enim ea est, quam multi via Mantur. Ecquis vero non dieat verba illa , Sequimini, et faciam vos pistatores hominum ,Chrisum Iesum

VIRTUTE DIVINA in Apostolis implevissey quam Pam ui o olur urgens , ut in superioribui diximAg, ait e

356쪽

Et fermo meus praeeonium meum non in persuasoriis sapientiae verbis, sed in demonstratione spiritus es' potentiae , ut F P vesra sit non in sermone homianum, sed in potentia Dei. Capite vero I. Philoealiae

νναματ- G δυνάμεωc. Sed quemadmodum apud eos, qui semel providentiam probe perceperunt non minuitur aut perit fides pronidentiae obi ea , quae nora comprehenduntur g ita neqvie , scripturae divinitati per eam

totam di fae quidquam detrahitur , ex eo quod ad singulas dictiones imbeei litas nostra dinos possit adesse areano splendori doctrinae qui in tenui se 'eomtemta Ioeutione deIitescit. Habemur enim thesaurum in Milutas vasit: tit lueeat exsuperatio es coelistas potestatir Dei, nee a nobis, quiJhomines sumus , esse . existimetur . Si enim protritaue se usitatae apud homines viae , de monstrationum sanctis libris eo rehensae maluissent

ad vincendos homineae, MERITO QUIS EXISTIMA

RET FIDEM NOSTRAM IN HUMANA SAPIENTIA, NON IN VIRTUTE DEI SITAM ESSE . , ne

vero euilibet oeulis attolienti perspieuum es, verbum

357쪽

Dn ERvDITIONE fuasoriis sapientiae serbis, SED DEMON STRATIONE SPIRITUS, ET POTESTATIS . At

draetereunda non sunt quoque illa praesignia eiusdem Alexandrini Catechistae verba , quae Lib. III. contra memoratum Celsum ita habent V Hi ricolai, Mi

u M. Sed se eorum , qui Evangelia fripetunt, institutis credimur ; ad reorum se religionem y con-pientiam adspicientes , quae adparet in Pr ptis , in quitur nihil Diirium , nihiL temere aut easu posertim , nihiI fictum est. Apertum enim Nanumque est, menetiit non inmormatat, quae docet Graecorum . versuta , inanis sapientia, quae , tantam habet probabilitatis , acuminis P tum se eorum ignarat, quae tradit tua macie forensi versata Rhetorica, non sic potuisse. Digere iniexcogitare rer eiusmody quae ex se aliquid bab et ad fidem. O ad 'ea quae fidei eonveniunt, Hlecebretarer persua is Hine arbit=or uisum propterea voluisse fidei ctis ibaea et modi titi ut ira iis ne minimu1. es, fra substimus Ioeui de in Ofacultate persuadenti, sed

358쪽

Apos TOLOR v M. O evidenter adpareret intelligentibur ingenuum illudae liberale feriptorum institutum , in quo tanta es ut

ita dieam simplieitax, DIGNUM FUISSE HABITUM DIUINIORI VIRTUTE quae mulio plui incit , quam

esseere posse videatur ambitur orationis , verbortim compositio , eum partitione ae Graeco artificio series es: eontextur. Sed & Arnobiur laudatus Lib. I. Adversus

gentes , ea diserte disputat, quae Origenis sentenistiae mirifice adstipulentur; de Christo enim & Apostolis loquens ita infit: Quum . videret futuros vos

esse genarum a se rerum , divinique operis, abrogatores, ne qua subesset substicio , marteir se artibus munera illa beneficiaque largitum , ex immensa illa populi multitudine , quae suam gratiam sectabatur admirans , piscatores , opifex , rusticlanos , atque id genus elegit imperitorum, qui per varias gentes missi , euncta illa miraeula sine ullir fueu atque admisicutir perpetrarent. Et quamquam exi intervallo de Evangelii scriptoribus agens, quod superius etiam produximus, Sed ab indoctis , dicat, hominibus rudibua scripta sunt , idtareo inon sunt faeigi. auditione. . credenda . Vide ne magia haee fortior ea Fa sit , eur illa sint nullis eoinquinata mendae iis , mente. simplici prodita , se ignara lenociniis . ampliare. . Trioiadis Ofordidux fermo es. Numquami vis his veritat sciat

es fucum, nec quod ex oratum .ese , tertiam ect cir cumduci se patitur orationis per ambitiam . longiorem COIIectiones, enthymemata , e tiades , . omniaque illa ornamenta , quibui . fidei quaerittin adfertionti . subfp ranter adiuueant, non Oeritatis . iniameata demonsistant.

Ceterum qui Pit quid sit illud quod dieitur , nee d sinu , nee colligit, neque alia sectatur u artifia verborum , quibus capi consueti sunt audientes.O,ad iram sensum rei, circumscriptionis Inere late traduci

Y et quasi

359쪽

quasi his, ut iam animadvertebamus, natura Iem magis quamdam rationem adserat, cur Apostoli ineruditi fuerint, quam divinam atque sublimiorem , quod & Minutium . fecisse vidimus ; tamen Lib. II. eiusdem operis i ita ad rem nostram .dposite dispi

tat et Personarum eontemtio non est eloquentiae viribus , sed gestorum operum virtute , pendonda. Ille non est dieendus auctor bonur , qui .sermonem candidule promo , sed qui quod pollieetur dioinorum operum prosequisur sponsione. Argumenta vos nobia , Db- spretanum argutiar , profertit , quibus ipse si Christur , eum pace hoc eius se eum venia dixerim , populorum in eonventibus uterestir , quit adquieseeret, quis audiret , quir eum promitteret operae aliquid indieare paut quis eassa si' nuda iactantem , quamvis esset immprudent=DeiIitati solidae, sequeretur ' Uirtuter subortilis pultae , d inaudita illa vis rerum , vel quae M ipso isebat palam vel ab eius ,praeeonibus celebrahatur in orbe toto et 'ea subdidit adpetitionum flammas , se adi notus eredulitatis adsensum niante 'tina concurrere gentes , populoι ferit, se moribuae' dissimillimarmatione . Hactenus ille; cui iam succedat Latinorum Patrum longe praestantissimus Augusinus, qui Lib. XXIL De Civit. Dei cap. . ita acutissime de more suci de disertissime . . criptum reliquit: Et ipse moduxquo eredidit mAndus , si . consideretur , inexedibilior invenittir . Ineruditos liberiaibuae di eiplinia, se omnino quantum ad istarum artium doctrinar impolitos, non peritos Gramma ua , non , armator Dialectica , armiserorica inflatoa, piseatores Christus, eum retibus fidei ad mare huiux Deo l. paucissimos misit,s vique ita ut iere, omni genere , tam multos piseea , O tanto mirabia Ito Micquanto rariores , ceti m ipsos philosophos eoit

Duobus illis incredibi bus , si pIacet , imo , quia pi

360쪽

tere debet, addamur hoe tertium . Iam ergo tria funtineredibilia, quae tamen facta sunt. Ineredibile est Christum resurrexisse in earne s se in caelum adsieuis disse eum earne. lneredibile est mundum rem tam inise odibilem erediame . Ineredibite es homines ignobiler , infirmor , paucissimos , imperitos, rem tam ineredibilem tam e caciter mundo, , in illo etiam doctis, persuadere potuisse. 'Horum trium iner dibilium primum nolunt ori , cum quibus agimus , credere et secundum eo-guntur Er cernere s quod non inveniunt unde sit factum, si non credant tertium. Resurrectio Christi

in caeliam cum carne, in qua resurrexit , a censio , toto terrar .m orbe praedicatur ereditur e se eredibi- Iis non es, unde toto terrarum orbe iam eredita en pSed multi nobiles , sublimet, docti, etiam vidisse dixerunt , se quod viderunt, dissa mare eurarunt: eis mundum eredidisse non mirum est: sed istos adhue eredere . nolle , praedurum es. Si autem , ut verum est, pariis

eis, obscuris , minimis , indoctit , eam se vidisse diceni buae edi scribentibus eredidit mundus s quum pauci obstinatissimi, qui remanserunt, ipsi mundo iam eredenti

adhue usque non credunt, qui propterea numero exiguo ignobilium , infirmorum , imperitorum , hominum eredidit, quia in tam eontemtibilibur testibus multo

mirabilivi dioinitas se ipsa persuasit. Atque ita quidem ille, qui & in ante cestum Lib. XVIII. eiusdem operis Cap. II. scripserat: Elegit discipulos , quor , Apostolor nominavit , humiIiter natos , trahonorator ,-, e fillitterator , ut quidquid magnum essent ese facerent , 'ipse in eis esset O faceret omnium maximediendus est disertissimus Ioannes. Ch sostomus HomiI. VIII. in I. Epistol. ad Corinth. Cap. I. qui gravi- uter ornate copiose rem totam exsequitur: Eec di