장음표시 사용
151쪽
suerit Nihil autem interest ait morum & vitae humas h reformator mulieres ipsena Rempublicam regere, ac
, redentibus viris mulieres impe
stu rise, p 3 rara qui habet aures ad audiens dum audiat. aedam tamen hoc nostro cruditiore ac seliciore seculo sunt, quarum iustitiam pietatem p cum admirabili prudentia coniunctam si spectes, non habeas
multos ex virili sexu, quos cum illis conseras. Eiusmo i sunt Regina An lia: Eligabetha Nauarrae Iohannaralliae loetius abeamus illustrissima praecellentissima bANNA , ex inclyta prosa Pia Reeum Daniae nata, Sax. Dux: quae omnes ut modum scumines virtutis aci miraculum usq; excedunt, ita uel amplissima regna fortiter ac sapienter regere administraret possint, dignissimae quarum memoria aeternita commendetur. dales igitur semper excipio. Ex aliarum vero audacia, quot incommoda consequi possint, quanquam Aristoteles Laconum exemplo,& ali; sapientes alioru in testati sint, a nostra tamen tempora satis super i declararunt. Sathabet scemina, unde sibi gloriam immortalem comparare possit, si intra limen maneat, ac suae det operam oeconomiae. De qua re tota a praecepta extant aliquot 7 Aristotelis plane diuina,qua nos sad α. orcρη- p in angustam hanc summam contrahere non sine causa uoluimus. Curet proba mulier quae domi sunt: neminem sine mandato viri domum ingredi ad se permittat. cogitans hosti inum sutoicIoia esse iudicia, & nihil tam iniuriae obnoxium quam foeminarum existima floneni. Vcllitu atqr apparatu minore se ornet,quam per leges etiam liceat: conliderans ne vestimentorum nitorem & fastum, neque excellentiam
152쪽
formae tantum valere ad mulieris laudem, ovantu modestia in rebus gerendis studiumq; honeste ac decorEuiuendi ualent. Haec ipsa vera sunt ornamenta,quae diserant re amitti nunquam possunt, quaeque etiam ad posteros cum summa laude transeunt. In rebus quae extra lumen fiunt,virum audiat: publica ne tractet: nel etiam,
quanquam domestica sint,propriorum liberorum con, nubia: haec viro deferat. Neq; enim tam turpe viro est domestica procurare, quam sceminae quae foris sunt.
Quod si ad cosultandum de huiusmodi rebus ipsa quo.
que, qui mater adhibeatur ita tanaei ententiam suam exponat. ut viri opinionem praeferre uelit suae: Ce
ta sit,inores viri quasi legem ἱ Deo per coniunctionem matrimonii vitae suae impositos : eos igitur qualescunt
sint, aequo ferre animo debet. In aduersa uel externorum vel corporis bonorum fortuna, non minus quam
in prospera seruiat alacriter & iucunde viro suo: hoc enim excelsi est animi, & ad maiorem virtutis laudem tacit. Nel enim Alcestes neqi Penelopes tantas me- . ruissent laudes, si cum fortunatis viris vixissent: nunc Admetis& Vlyssis infortunia, compararunt ipsis glori- am sempiternam. Omnino codem modo semper erga ipsum sit astecta, nisi tamen turpe quippiam, vel bono viro indignum commiserit. Si tamen quidquam ob albquam animi perturbationem ille offenderit, ipsa ne exprobret unquam,sed aegritudini potius atq3 ignorantiae adscribat quam malitiae. Sic maiorem gratiam authoritatem l apud eum sibi conciliabit. A turpibus abstin re debet in aliis aute multo magis obtemperare, quam si empta venisset in domum viri. Et magno sane pretio emitur, locietate nimirum vita procreatione is libero.
153쪽
etum, quibus nec maius nec sanctius quidquam esse potest. Semper tamen in summo honore virum habeat. Quid his praeceptis reperiri salutarius oeconomiae potest λ O Diuine Aristoteles, Tu semper & ubiq; tui fuisti similis: tu nostros animos ad veram religionem pro captu tuo praeparare nunquam desisti. Et multat quidem summus ille Vir ad hanc rem facientia praece pia tradidit , quae in primo libro b Rhetorices ad duassbd Lib. s. potissimas virtutes foemina pro. prias reuocauit,pudicitiam siue temperantiam &γio ii, id est, sedulitatem studiuino suorum raperum, quod sine ulla tamen sorde illiberalitate b sit. De quibus omnibus alius dicendi locus erit: nunc ad prima
revocamur. Nohilitat igitur se minae virtus. miniit in-men Quam viri: Quod Cicero etiam in Sextiana oratione sentiti: caussa est, Quia non tam masna nem tam latὰ pateti Adde tu, quo latra domus parietes lateat pauciς cognita. Hae uulgares quanquam legitimae caussae
. sunt illia paucioribus & iis qui supra vulgus philoso
phantur acceuta, luod Masiormam duntaxat conce-lpini tribuit. minavero mateHam xui tuam,formaminon planes sed usui ad aliquid. sic placuit a Aristoteli & sapientioribus , qui subtilissi-inum naturae artificium in antis
lius hominis dissectione deprehenderunt. Medicis id non probatur, qui crassius de re huiu modi philosopbari solant. Et nihil tamen hactenus in medium proterre aut producere potuerunt, quo paulo acutior mes ab Aristotele discedere potuerit. Potissimam itam de praeliat
154쪽
m n 1 VERA prωnantisti amsi1i partem fretus Oatre haber, non limatre Α Η illo igitur &magis & melius, ab ista nu DI--u nobilitatur. Hanc ob caussam non b eundem ho-- - . . nQrem matri adhiberi vult A,
Nobilis seri non potest: Honor quamob
rem expetatur : Clarus, honore dignus: Non tamen dignior Nobili generoso: Principatus magna res: Verus -- Princeps: Tyrannus.
ALtera quaestio sic deciditur. Non' magis potest unius vel Rex vel Dominus , quantumuis magnusis νενες facere, quam possit efiicere, ut quis maiores suos multa virtute praeditos habuerit, itam uel
155쪽
allustris & clarus siet quidem , tu νεν autem nascetur
duntaxat: vel no erit ille quia nobis descriptus est. Nec tamen parum habet, qui a Principe ac praesertim summo ut Caesare, honoribus ac titulis dignitatis assicitur. Id ex his constabit. Multae caussae sunt de iustis loquor quamobrem honos ab hominibus sit expetendus. Priamum illae generales: quod per ipsum aeuadimus aliis praestantiores, & quod immortales quodammodo redadam uri deinde aliae, qudd amorem contineat: amati autem in Q per se optabile: sed praesertim,quoniam na- , o L . turaliter studiosissimi de appe- Dy lentissimi sumus honestatis AP virtutis, propterea honorem tanquam testimonium quoddam nostrae virtutis exoptamus: ato id non abi notis & pueris, sed a sapientibiis viris, qui nos no--.stra is pro norint. Tunc enim ἀ excitatur in nobis aut I M. O.rtit ea .ii. P0ti R ς Π firmatur Phantasia de
. i. - opimo, nos tales ac virtute pra
.e ις ς p p ditos esse, cum ii testantur,quos vera dicere omnes existimant. Adscribam Aristotelis verba, τιμη ροι ἐυδοξία των α - 2 γ ἡγνεξαι
φαντα παν εκα ωοτι-- απουλυγ. ρυμ μαλλονοταν μους οἰεται τοιουτοι δὲ οἰ ἐγγυς μαλλον των πορρω. υμ οἰ σω ἱδεις οἰ γνωριμοι, m οἰ πολιται των ἄποθεν, mi οἱ cντες των μελληντων , - οἰ φρονιμοι ας οναν στολοι ολιγων. γ εἰκος ἀληθευειν τάς εἰρημένους των ἐναντιων. Principem autem e comparat Aristoteles ex se Homeri etiam testimonio, illi,
156쪽
04 D A v E R Aproborum virorum creatum esis supponit: propterea quod nimirum, uel virtute propria, aut rerum virtute gestarum magnitudine, vel mi generis excellentia praestet. Sic ipse floquitur, - κατις κταμ βασιλιυς Coc των
της, η καθ x zmροχ - τοιουτου γε . Et alibi solum g prin Isi eo. io ςipςni, Sapientis titulo uult o G spui n. u. nδri Quibus igitur praestanda Plato in I ri ris.st . bdς ii non Principibus Θ qui hois de Mib. norandi, si nQnsi quos Principes sta 3. pol. 3. ipsi honore dignos testantur 3 Porro interest etiam Reipublica bonos rinuo mi talibusSi ci ae Is visis quasi esca. ueneaaenaum caeteri alliciant Vr In qua tamen revidendum, ne ueluti fabri viliores ex qua uis materia elegantis formae vasa conficiunt, quod fortasse a Gorgia as Leontinus Larissaeis Principibus obiicere voluit, & 3. potev. K - Alchim istae adulterinum arge th. Meom. tum insignibus atque imagine Principum effingunt, ita Principes eos ornent, quorum nulla spectata virtus,nulluni meritum es L Vbi annotandus es h obiter quorundam error: Putant Principem eo ipso quo Princeps est con-Puo dici nobilem , atq3 honores dignitates liure distribuere posse. At non hoc erat nobilitas, Magnum tamen quippiam & per se venerabile principatus est: &maius ac venerabilius ipsa per se Nobilitate: indicat Gnim excessum quendam in Sapientiar a. αγ κορ -- τοικονsp. Et b κ ονησις αρχονας ' ιριο- αρετου μονκ. subdi-
157쪽
perat, e tibicinem tibiis utentem aemulatur: is uero sed IM. qui subest tibiarum artifici similis ea. Quod si Principatui nobilitas adi uncta sit, iam maaximum quippiam& venerabilissimum in terris erit. Addendum etiam illudi Princeps vel vi uel populi co sensu& voluntate tenet imperium: Si vi, tyrannus est, a 3 omni honore ipse in dignus, nedum ut aliis ipse honorem possit addere. Honoratur tamen: credo, sed ab improbis, aut a probis etiam, metu inductis. Verus autem & lesitimus honos, tyranno non debetur: caret enim iussitia, quae Virtutum omnium regina est, & qua carere sine scelere non possumus. Nec si iuste, fortiter, temperater agere quippiam uideatur,continuo iustus, fortis, temperans est e Artium & virtutum ratio haud - , similis habetur: quae fiunt ab a L. iri tibus, persectionem artis insegerunt inclusam: Satis est igitur ea certo quodam m co consormata effici. At quae ex virtutibus aguntur, non si ea cuiusdam modi sint, iuste aut temperanter aguntur, sed si is quoq; qui agit, si I; Ac primum quidem si sciensi deinde si consilio propter ea ipsa capto: Postrem 5 si firma, perpetua,alacri & constante voluntate agat. Tyrannus autem non est sic affectus,
sed simulat probitatem pietatemque, ut animos hominum sibi conciliet, ne sint a se vel ab imperio suo alientiati in d summa agit omnia, ut de se faciat opinionem iustitia temperantitam, non quia sήJ s pq p reuera sit talis i Sic Aristoteles
158쪽
paulo post docens quomodo tyrannus in voluptatibus corporeis gerere se deberet, haec scripsit, μαυ-
vel brre iraria, Drapiid e Lacedaemonios . vel non li
te, uel sine: si illud, iam verus & legitimus princeps est, cui omnis honos adhiberi , omnis oboedientia praestari prompte & alacriter debet. Talibus principibus Euro- ea nostra per Dei gratiam nuc regitur, iam enim mona sua illa ut Nero & Caligula perierunt)-yi tute sit, ut apud Asiaticos & Αstricanos esse nunc solet, tyrannicum erit imperium, quia cum iniustitia coniunctum. Nam qui plus recipit, quam sibi conueniat ac debeatur , quanquam iniuriam facere non dicatur haec enim s volentibus non fio iniustus tamen ipse est. Ve super quaeri bolet, an qui propter merita sua Principistini monio factus sit Clarus,in maiore honore quam Nobilis haberi debeat. Facilis est responsio. Magni sitat 3 honoratur Nobilitas propter virtutis opinionem. Virtus igitur omni Nobilitate praestantior b est,
159쪽
s tute propria caret. & maiorum duntaxat suorum meritis commenJari vult, is non multum habet quo de honore contendere cum excellentis virtutis homune debeati Pigro cuidam militi, strenuo patre nato, stupendia petenti paternis aequalia, respondit Antigonus, pro sortitudine propria, no pro paterna militibus praemia distribui. Elegantis Poetae nostratis Carmina qua dam, cum huic argumento mire congruant, adscribereuon grauabor. Ouid. ad Pion. Hine ma me Virtus rapis . miranda per omnes
Vita modos, quae si deesset tibi foriὸ creato Nobilitis, eadem pro nobilitate fuisset. Nam quid imaginibus, quid auitiς fulta triumpta. tria , vidpleni numeroso consuli fasti P fuerint, si uisa Iabait Perii omnis in ita
inii verb in dubium reuocant. an nobilis, quem pro uria quom virtus comitetur. sit homine nouo aen. propria duntaxat visitate claro praeferendus ii mihi inis uidia potius vel odio nobilitatis, quam studio veritatis moueri uidentur. Aduersus nobilem his rationibus disputant: Homo nouus nullis exemplis incitatus, non multis adiumentis fultus, sine ulla necessitate licebat enim ipsi cum aliis suis maioribus in obscuro delitescere sola Virtute propria summum honoris gradum as secutus, non seipsum duntaxat, sed senus suum illustrat, ac principium posteris dat nobilitatis. Nobilis contra se habet per omnia, net tamen tot tanta P pra stat. Alterius vero partis,ha sunt rationes. In nobili S neroso non modb propria elucent facta, sed & maio
rum quospi quotico unus ex eis practare aliquid tassit,
160쪽
o8 D a V E R A& quot fuerunt ex iis illustres & clari. toties ac tot a cessionibus aucta gloria illius est. Unius itaque merita cum tanto cumulo non sunt comparanda. Quae magna sinit, non conseruare modo, sed etiam augere, maius quippiam est, quam minima sibi comparare. Novi homines & qui maiores habuerunt obscuros, sola collatione illustriores iudicantur. Nobili vero generoso in iorum quot nobilitate collata, non parum ex propria virtute accedit. Horum caussam tuetur a Plutarchusu
item Aristoteles qui perfecta felicitate b priuat ignobi a Ll, Anuit. ει ροποι neu
HKN b His πανα - , ς, ο ιιον et κωατεκνω. mod significauit quoq; in Politi cum duxit neq; virtuosum sine nobilitate, perfectum imperandi ius obtinere: & cum in rhetoricis affirmat omnia quaecunt honorem gignunt & familiam illastrant, ut consequutum esse amplissimos magistratus ii uitate, magna imperia iuste prudentercli gessisse, hoc aut illud pro ciuium salute fortiter fecisse,summiam deniq; virum in Republica sua fuisse, cuncta inquam haec spatio temporis remota, quam propinqua honestiora esse maioremo dignitatem c afferre. δια υ ταυτα rcfω μα'Or