Georgii Ernesti Stahlii theoria medica vera, physiologiam et pathologiam, tanquam doctrinae medicae partes vere contemplativas, e naturae et artis veris fundamentis intaminata ratione et inconcussa experientia sistens. Editio altera correctior...

발행: 1737년

분량: 1182페이지

출처: archive.org

분류: 철학

241쪽

DR CIRCUITT HVMORUM CUM SANGUINE nas

si VI. Haec confusanea suida massa est illud, quod vulgo Milam hace

massae sanguineae nomine venit S simul ita in circulum mouetur; vi e 'o corde in uniuersum corpus & ex omni corpore iterum ad cor perpetuus circuitus ceIebretur. Valet autem praecipue huius talis my1celae veris,sibi eiu

quasi largissima proportio in sanguine arterioso magis, quam denoso se in- me. primis autem ab visceribus refluo maxime omnium autem a visceribus abdomini'. Secedit 'ium turn hinc inde in partibus, Secedit enim tum inprimis in illis visceribus aliquid quod cum arterioso sin- alliquid lym-guine copiosus remixtum fuerat& propria receptacula , adeoque diu phd di dog 'i uersa via a sanguine denoso reliquo, propius ad cor reuehitur . Interim minime adeo ingens esthaec secessio, quin etiam adhuc in Penoso sangui -

ne notabilis eius quantitas remaneat.

s. VIL singiuisis strictue diis i crasis comprehendit inmixti- Sangraeims strione sua multum quam vulgo si ibure a m vocant, substim ete dicti crassis, tiae: imo plus quam omnes aliae incorpore partes, excepta nuda sincer, eiu que Usu

pinguedine . Specialissimum et umes adeoque specialissimam quoque caudam talis mixtionis exquisite assequi non datur, nisi quod dupseu verisimilis ratio appareat ; nempe ri,no , peculiaris ab haecrasi dispositio sanguinis ad concipiendum ca orem: secundo peculiaris tum quatenus ita sulphureis tum quarenus etiam calidi effectus ad operandum

atque conseruandum, ut consistentia partium corporis mollium fiat atque maneat tenax ct a nimia humiditatis emolliente efficacia immunis acaliena et cui caeteroqvin admodum exposita appareret . s. VIII. Quamlibet autem etiam exquisite demonstratiuars unde singulaetio reddi non possit quomodo anguis , siue ex hac sua cras . siue ex suo insignem motu, tam insignem actualem calorem concipere possit probabile tu c/lorem ii 'men satis est, quod materia , quae etiam summ caloris , sammei inquam motus , capax est , (imo in omnibus ad calorem diret e concipiendum aptis materiis & praesto est, ae praecipuum magis immediatum caloris iblius constituit illa inquam etiam hoc loco idem praestet; nempe sulphurea diua. f. IX od autem motu i rimis Eneageseat sanguis, no QPando santum est experimentis omni pIebi familiarissimis; dum nempe per for--motu i

tes agitationes partium corporis Sc hoc, & uniuersus Mutio,. propor VAi*s--x tionate, citius atque fortius, incalescit. Im o vero etiam quietis reliquis corporis paxxibus , quando per Iti m multo vehementius agitatum sanguis fortius circum pellitur, indivisus eomes incedit incrementum etiam caloris proportionatum

242쪽

Respirationas s. X. Nota est veteriam de haere sententia, quamlibet illa ae oaciaci rea quoque passim varie perplexa. non calorem innarum , sed iam claudiis innatum arguebant. Substantim inquam peculiarem phae cam, quae communi tam in corpus uniuersum , quam in sangumem est caela calorem in his excitet, imo Vero potius consilit uot, ct sui perpetua admixtione, intercessione, imo inter agitatione tam suiditatem atque tenuitatem debitam ipsi adeo sanguini quoque, quam calorem conuenia entem conciliet. Huius proinde maxime calidi diuersae quantitati ataque diuerso tribuerunt diuersam caloris, in variis &propemodum singulis corporis partibus, temperiem, eiusque, Caeterum, si cui otium est, patientia, ct insuper sussieiens oeee Mae, mel

Ibsicos conceptus atque respectus argute pensitandi: ille apud Cas'. Im mannum proprio tractatu de calido innato 'iritibus inspicere potest, quot viri, ad illorum temporum rationem etiam docti, quot modis impingere potuerint in perplexa hac praefiguratione concipienda, seu ad praescriptum essingenda. Ipse vero Cass. H mannm ex hoe ealido innato proprie conficit Piritis ; quod tamen si esse debuerit, cui bono tot perplexae ct superuacuae appellationes, & per illas passim etiam realium, vel quasi coneeptuum superfluae multiplicationes Zet telum inna. b. XI. Sed de his post videbimus. Hoc loco autem sistendatum veterum. est mea a reliqua medica schola, iusta tamen, uti puto, dissensio, de ULeaeia circa hunc calorem restirationis. Antiqua schola constanter, . qua tamen minime recessit etiam recentior, sanguinem ita positive &essentialiter calidum statuit, ut ipsi etiam opus sit moderamine aliquo, seu refrigeratione. Calorem hunc inprimis in corde ipsi imprimi omnes consentiunt; plerique assiritibus ditatibus, quorum ossicina sit cor, deducentes. Tillisim autem, ineptiis hic indulgens, etiam sine

Flammula eor- omni aequivocatione veram ardentem flammulam in corde constituit,

dis. quae non tam calefaciat sanguinem, qam veras sine omni tropo scinti Ias candentes sanguini immisceat &e. Sanguinem ita ct impetu maximo & gradu nimio feruefactum refrigerandum censent quadante. nus, ne partes violet; imo etiam nescio quas fuligines ab illo separam das, ct in liberum aerem emittendas. Huie usui seruire volunt ratiomem, frigidioris aeris

243쪽

DE CIRCUITU HVMORVMICVM SANGUINE. an

g. XII. Mihi vero plane contrarium visum est verius, nempe quod sanguis magis , quam ullis aliis corporis locis atque partibus , concalefiat. Probo hoe diuersis, tam a priori quam posteriori, argumentis. Primo enim per partes, voluntario motu non solum magis tensas sed etiam agitatas solito sortius

atqueeitius pulsatus sanguis solito magis incalescit. A st vero pulmonum motus respiratorius tam fortis sine dubio est , quam nullius alterius par.

iis incorpore: nempe saeile tantus, quam alias plurium musculorum connisu iacentenarium eleuandum requiratur. Praeterea impetussus cordis, quantumlibet e laxiore dextro etentriculi, tamen si breuitas

viae considereturA non solum nihil cedit energiae sinistri , tam ove ct inprimis ate vim suam dissundentis. Vnde euidens est, quod actionum undique parium etiam pares sint effectus. Et inde etiam secundo a posteriori notissima esse potest attendentibus illa utique experientia, quod

e profunda atque tensa respiratione sermocinantibus , cantantisis, diu multumque clamantibus , quieto etiam reliquo corpore, nihilo minus insignis, & plane euidens concalefactio eueniat. Hoc intuitu, non perpetitionem principii sed per veriorem demonstrandi vim, utor phoeno.meno illo, tanquam ergumento imo documento meae assertionis, nempe : quod qi cunque animalia res aut, calidum sangNinem habeant.

Vbi non satisfacit conuersio illa, quod quaecunque habent calidum sanguinem, respirent (nempe ergo )b. XIIL Neque hic satisfaciunt exempla producta, febrium, aut sanguinis a m rsu , aut praecipitibiis daboriosis concalefacti, quibus citatior & frequentior respiratio semper comes incedat; adeoque cum sanguini aliunde calefacto adhibeatur , potius huius

inseruire debeat: cum nempe alias concalefactum etiam adhuc magis concilesaceret. Sed ante oculos hic esse potest diuersitas illarum circumstantiarum, circulationem sanguinis respiciunt; & quae conc te factionem eius concernunt. Quando reliqui totius sanguinis circi I tio fortius impellitur, tunc utique transitus eius fir pulmones etiam proportionate debet, cum hic sit velutifons &scaturigototius reliqui circuitus. Cum vero transitus hic per pulmones non possit fieri, nisi sub horum sussiciente expansione; haec autem respirationis actu unice absoluatur: necesse proinde utique est, ut ubi Vniuersa vicirculatio intenditur , adeoque per pulmones etiam intendenda venit , respiratio augeatur. sanguis respu

ratione magis calefit, quam

refrigeratur. Probatur ah

gumentis. Phoenomeno in animalibus respirantibus. Exempsa cita tioris respirationis a sanguine coneae

244쪽

Augmentum XIV. Vt autem rettanto melius Seuidentius satisfiat, eoah

respirationi' siderandum utique est, quod illud augm ntum respirationis, quod ire huiusmodi easibus contingit, frequentiam quidem inferat, sed non paurion Teme, deheineratiam. Cum enim incalescentia seri vis etiam in uniueris iaminsert.. reliquo corpore non quolibet exiguo sanguinis motu nitatur, sed fortiburibus 8k inmetuosioribus: quibus nempe partes rigide tense, ct veloeius etiam prestae, sanguinem non modo fortius impellant in poros aliarum: sed etiam in his rigidius tensis eundem sorti studendo, de affricando illum intestimo caloris motum auctiorem ipsi conellient. Cod idem etiam ita & non aliter de pulmonibus valet; ut tune demum eo magis perassos incalescat singuis, quando prosimiutus adhoque sin tius inflati,

hoc tali modo saepius & velocius agitati, sanguinem fortius percellunt. Dilueeseit ibi facile in allegatis exemplis, febrium inprimis, quam etiam

adhuc mi sim, citatioris respirationis quod utraque frequens quidem sit sed etiam, non profundae adeoque dum pulmones non admodum in amplum, adeoque , tendit; neque tamin-figniter iuuandae trans Font, . quam solum' pandendo transilui, pulmones mediocriter extendit. Apparet insuam ita, quod hae ratione, sub talibus conditionibus, circulationi sanguinis quidem augendae satissaeiat: peculiari autem reliquo ea actionis sortior 1-non quadret ; adeoque magmentum sensibile sanguini non conciliet: sed vix transcendat ordinarium sui effectus gradum. Dum nempe, quantum hirquentia augescit, reliquo impetu de energia descit: in qua tamen proprie, per rigidiorem motum, praecipua haecenda energia consistit. eumstantiae XV. Supersen pauca quaedam, quamuis reuera simplici. uaedarii. tev sica potius chaarin medica, circa sanguinis motum per cor & pul- s. Sangura lim mones, quae proinde breuiter commemorasse sussiciet. Noni singuis in ventriculos cordis, sed me Uura certa in illos impellitur. R ventirieuius. Nepta nempe primor ab mriculis Se ex illis hinc in eor refusa. In isnaa. Sanguis ve- , qua ad strum cordis V entriculum defertur sanguis, qui enae pulmonasis de Tro per expulsus erat, colore floridior soridi Tnde. quam vel in Dena caua , vel ventricubo dextro, vel ipsa arteria pulmonali. Praecipue per intimiorem subagitationein I mphalis substantiae,3. spumescen ita dilutior apparet. Vulgo veram sum cenetiam ah admixtione adeoque ab hac caloris dilutionem, aliarum Dumarum a. Num , de in huc trinunt. Quamuis autem non omnem absolute aditum cuiusquamgrediatur n- rei cX a re in sanguinem, insulmonibus per respirationem, denege-

guinem. mus:

245쪽

m. CIRCUITU HVMORVM CUM SANGUINE. aa

inius: simpliciter tamen imo rum, ut agnoscamus, reuera nullam sussicientem rationem inuenire valemus. Imo quod et- s. aetheri iam aliqui, uti hodie peculiari exemplo fit, sententiam illam iam est per rem a iginti duobus annis a me propositam, de respiratione sugii cm calefa--daio hes talante, equidem ampleetuntur, sed modum purius a me auseat. propositum reiecturi ,ph sicum substituere sperantes, aetherem ex ineregier respirationem attractum ita materialiter calori augendo seruire volunt: illud ut a priori demonstrationemnullam prae se fert; ita apo Mori sus icienter refelli videtur ex eo, quod in quibuslibet etiam adiu corporis partib- (v. gr. brachio humero Ac sapula, serram trahente. aut saltem in pugnum collecta manu & rigidius tensis musculis, aliquoties cito atque vegete ita agitatis eadem sanguinis repentina in his par- tibus incaleficentia, etiam crasso cuiuslibet experturi sensit, deprehendi potest. Unde ab identitate simplici ermechanari motus, eiusque est ictus in aliis quibuslibet partibus, ad parem rationem S essicaciam in pulmonibus S iustissima est & mani issima consequentia. Nam ad aetheris talem attractionem mon opus esset crassi am, haustu. Digna c. E Fratis. vero notatu non solum, sed iusta etiam consideratione est illa cireum. sanxia, quod multis exspirastionibus alius a pars humiditatis in tiaporem' frix Adhresoluta in auras emittatur. od quidem eum aliquibus aerii ipsiu3 hesbiud a conuersioni per nudum hune inspirationis actum, ras emittitur. tribuere non fert animus: interim consideratu dignam omnino ducumus etiam hanc halituosa recrementa excernendi viam, inprimis cumaeadem sub continuo successu certe novarum eXeernatur. SE . .

MEMBRI IN.

ARTICULUS II.

ORGANISMO MOTUS HUMORVM.

S. I.

Postquam quantum satis est de humorum, qui moueretur, indole di- Cor sortissi ximus, proximum est, ut etiam de motus ipsius, quae mus musculus scitu necessaria sunt, adiiciamus. Peragitur autem hic motus per cor, arterias, partes ipsas porosas, ct tandem Mussu sumessi cor non inepte detexit recentiorum cura anatomica ; fortissimum autem,

246쪽

PHYSIOLOG. SE . I. MEMBR. IV. ART. II.

plus certe , quam ita simplieiter vulgo credatur, esse m radi huius ro bur , monstrat circumspectior pensitatio illius, quem cordis in uniuersum corporis systema perpetrat. Enem ae pulsus s. II. Dilucescit haec energia specialiter ex alto illo iactum sex is, imp su sanguinis, e vulneratis arimis erumpentis. HDeinde ex illo hinsigni phaenomeno, quando v. gr aedens poplitem Unius cruris alteri segenu imponit, ut ramus ille magnus arteriae cruralis inter poplitem at

seque genu prematur ; ibi oeulis discerni potest, quomodo singuli ictuusepulsus tantam habeant energiam , ut totam tibiam atque pedem ita pen-

sedentem, eoque ipso insignis ponderis vim habentem, singulis pulsi--bus ad sensibilem, & arteriae inflatione immensum maiorem subsiathsitionem impellat. , unde,&aigam j III. ipsum immediate moueatur , ste-Cor moueatur. rilis est disceptatio. Vulgo dicunt a spiritimis, sed tam exiguo, quam quaecunque aliae loquendi formulae, ad intelligendum conceptu. Valet hoc etiam de reliquo qualicunque modo huius motus mechamco ; dum nempe cor, velut in turbinem quadamenus dispositis sui fibris, ita in non

nihil intortum motum corripitur. Sieut etiam non adeo nimis multum

huc facere potest illa huius motus ingens energia, de qua etiam, quam tum ad rus leti, iam Iocuti sumus: cum et, . nulla uniuersarum harum considerationum expediri possit.

systola&dia- IV. IIIud soIum dieendum venit, quo 'fle, seu fine tractio cordis, prpprie & stricte loquendo ille eius MOTUS exsistat :diastole vero magis omissio motus, unde cor flaccidum maneat, S veluti nudopondem, si i motui relictum. Aliena enim penitus est illa praefiguratio, quasi etiam diastole cordis positiuus eiusmodi motus exsis eret, ut etiam ad-sanguinem , velut instar, inseruiret: quod se minime ita habet. Nec etiam certe vIlum Vsum haberet, cum cordi opus non fit, ut sanguinem alicunde hauriat, fugat, siue, uti vulgo Ioquuntur, trahate quandoquidem ille in cauitates cordis positive potaus impellitur, inlicitur, intruditur et Aimc eor- s. v. Nempe ab etiam tali iastole gaudentibus; quemadmodum harum etiam diastole simplicite accida, ab irruptione farimnis dudique pressi se ut neque illis proprioaIiquo motu tiere diastastico, &P tme , adeoque etiam cum suctione aliqua dilatatorio , usquam usus, ne dum opus sit.

247쪽

DE ORGANISMO MOTUS HUMORVM.

etas s. VI. Cor quantum singulis diastolis recepit , Ibsole subse. Expulsio famquente expellit in arterias, quae digitum tangentis feriendo pulsare dicuntur. Est itaquesiti s vulgo dictus nihil aliud, qarteriae a faugmne , per cordis expreisionem insillis intruso: unde eetiam diastole arteriarums stolicordis respondet . ,. VII. Sicut autem pulsur etiam mi teri arum hari passisa Arteriae pro-

diastole est, ab aliunde in illas intri se humore et ita habent etiam ipta b ut pruriam volent: quamuis quidemi illa placidis 'orsus sit atque leuis

dias oλὴc earundem energiae non comparanda& a circumstantiuin etiam omniumi reliquarum partium tono plurimum adiumenti capiat f. VIII. Tanto magis absona hic est illa paucorum imagina interiistio, saasi motus arteriarum, Tai pQ ius dacitur , arteris sit proprimquod illorum expressione sonat quod arteria pulsent. Sicut enim illud, quod in arteriis nomine Vulgo audit, noua dilatatio est, a sanguine in cauitates illarum i Rufo per Vegetum illum cordis motum et da. ita is ole arteriarum tam languida atque mitis, uti fere a nemine horum pro illlopulsu, quem arteriis tribuunt, diserte habetur ; ita haberi etiam pro tali, propter exiguam suam essiereiam revera ne quidem me

reretur.

IX. unde etiam in irritum omnino recidit illi quorundam in febria recentior loquendisormula, quod infebribus, licet subfreque, uiore arm progressusteriarum motu, tamen progressu auguinis sat minor i dum nempe sanguinem quidem valde spisum, imo ut ill i loquuntur, coagulatum subesse supponentes, arterias tantum veluti permanem quendam indiguandi atque satagendi conatum ita frequentius pii are sibi concipiunt. Cunienim illud, quod ipsi cum omnibus sum vocant, git dilatatilaarim rite; fortis inquam ilIa, ligaturas nisi sortissimas ct cum dura compressione , subterfugiens & eludens: nemo profecto hine, ne quidem ulla verisimilitudine hoc negotium arteriarum proserio motui tribuere in animum admiserit. f. X. Piget propemodum in hac re prolixum esse: sed cum Quod diIaratio tamen in illa etiam cespitare appareant, a quibus nihil tale exspectare drierape non sit conueniebat, placet simplicissimum qui has imaginationes refellit, in testimonium adhibere. Si dilatatio arreri tenesset ab A. d. 'illius motu proprio, si gere illa deberet sangminem , seu hoc ipso tempore Ioeam amplum ipsi potius parare, quem faestole sira demum iterum Propellat, & e sua eauitate expellat. Indo vero arteria Vulneratur,

248쪽

IHYSIOLOG. SE . I. MEMBR. H. ART. II.

imo aedissecatur ibi sanguis sub momento , seu diastola,

arteriae , se tit insigni m eius Vulnere e Pellitur quem effectum pro prne antei Ledi cloiambuere, VI omnim hanismo, ita ipsi omnino

contrariatur. T .

Athcq sangui- s. XI. Quod enim viuidud illes tu sanguinis ex arteriis, &aui. ex arteria ipsa quoque anseriaruni dilatatio ita viuida , quae nomine venis .laesa non est d arteriae mepastuti sit aspiritu vitali, seu tali, pini- spirit; o ixd b sanguinis arteriosi., ad fabellas pertinet. In quo commento SA' inprimis nemo expediuerit , quomodo illa siritu laetis energia ita per Interualla alterna latum sese exserat. Aut, si utique hoc ab immissonae corde, & transitu cor, illi obtingere dicatur, nihilo facilius fuerit intellectu, quomodo tanta illa non magis, quam in singulospulsus, adeogae in Meui uim momcntimi duret, quo praetermitso , quid de illa fati, quorsum illa ita statim aberat, aut iemanescae, ut illam e corde amsa portione Velut in momenta atque ins aurari necesse sit : sed apage haec.

Ex aequali de XII. Impus sita ea quautitate, quam auriculae ventricu- vnnormi scisset lis admetiuntur, sanguis imprimitur in arterias, ct primo quidem aequa-gstimi imp* S simpliciter in ipsam arte; iam asi tam , tanquam omnium rei, aequalis etiam quarum truncum communem. Vnde etiam fit, Vt ex noc iformisim es uniformis plici impiusu: distribistio deinde per omnes ramos tanto magis etiam . distributio tini formis sequatur : adeo, ut illius impulsi sanguinis proportionataeinl per omne' quantitas in omnes , quotquot sunt, etiam minutissimas arterias nece ram*isqqram redi ides, postquam utique simplex & aequalis impulsio totam massam liquidam aequauter premendo, per modum contintillaetis in anteriora propellit. Intumescunt inde arteriae sed detumescunt etiam iterum leuissime, ad sensum maiore tempe is momento . quam ipsa inflatio duraUerat. Ex arteriis in s. XIII. Decedit ita contentus tantisper in ipsis sanguis, Iporositates per porositates partium trans pii iis reuertitur tu Teua . Ioua hic spe- partium trant' culatio recentiores satigat. Negare malunt, quod sanguis extra Das pulsu=Jβ' My arteriar inquam, in ullos partium poro effundatur. Sed venab, et stea supponunt, quod rimissi, postquam indumerosissimas atque tenuissi

recentiorum mas ramificationes extenuatae fuerunt, Doute iterum in amplitudinem spectitationes magis magisque augescentem abeant, donec tandem omnino in capa- de continuita' cissimos truncos iterum codando, hac ratione totum genus &s enia te arteri eum constituant. Quid, quod adhuc nimio plus ultra extendentes,

etiam in media hac sua via & progressu plexibus supra omnem conceptum

Ex arteriis in porositates

249쪽

e tum tenuissimis, & an asi ibin miris prorsus, glandulas formare, &tandem exitu suo ex Uistetricis in

iterum mutari, eodem modo arteriis iterum tribuant. s. XIV. Ego pro eanone ad res similes supponendas , aur Argumentat admittendas , habeo : quotmque consti titio nec a priori et Iam neces contra has ratem, imo ne quidem utilitatem osseris nee a posterioristae quod sim.. opini*n

plicitier fiat , siue quod ita Feriposse aut debere e phaenomenis acti conelassi ptisit: iliave upponi deI recipi nonaneretiir. Item: quaecunque phaenomena alia aliqua satis evidente rarione explicaripossunt, quaeque minisqu- di cultatis secundum pleraque, ne dum omnia phaenomenu inuoluat: illis operosas alias', ne dum pluribus resectibus dubias sendi rationes assignari non debere. Quid autem dissicultatis hasce opiniones,

de nihil interrupta cirreiffarum in et aes inuoluat atque premat, tam circa negotium secretio=Et varita, s naturam, quam circa rostitutionem in integrum cuiusque magnitudinis vulnerum , ut ego

quidem conuenient ibuir locis in decursu operis indicare non obliviscar, ita tantisper cuiuslibet prudenti pensitationi propriae relinquo. . XV. autem ipsius diuerstates innituntur par-puIs luetsi

tin iij i motui, partini numero , , utrisque ad is relatis atque com- tas.-

paratis: Ubi sieuti affectiones' in, simpliciter ad tempus resisti, sunt sus edicet & impetris , Siratio simp- , de proportio ad suumssiem, cui seruire debet: ita e consideratione Isius resultat mensura su essuum, &eiusdem varius oraeo , siue uti vulgo loquuntur iratimus et priore intubra est 'lsus fortis, arsi debilis celer aut tardus , vino mollis aut disrus. ferrinus , seu quasi cum tremore peculiari aut quodam posteriore respectu, pulsus est frequensauri armaqualis, aut inaequa lis , intermittens, caprietans M. F. XVI. In hanc utramque rein curiositatis gratia considerari sthensium pe- merentur fragmenta illa traditionum depulsibus Sinicarum Palaetae e-rny Europae communicata, lino Nero uniuersa illa commemoratio de

exquisitissima illa peritia , circa miras & maximo ni mero pulsuum diuersitates, solo deprehendendas atqui diiudicandas.

XVII Quamlibet autempusis cordi , sibi simpliciter re- pultas cordis Ilitus, satis, fiat in corpore sano etiam nobis, viloquuntur, netbis non co- non cogitanti us unde etiam hunc actum sit item praecipuum hoc ipso git oxibui or- argumento ab , seu quoquo mi odo cogitationem, intentionem, Doluntatem sequentibus, toto sed stingum esse ustunt: no

dandum tamen apprime uti c. est , qped nobis cogitantibus aictus hie, bu, et L pulsus potem

250쪽

PHYSIOLOG. SECT. I. MEMBR. IV. ART. III pulsus cordis, utique dc facile deetario alteretur. Et quidem non solum, quando etiam alia cogitamus, teri facti, timentes , iracundi , gaudio aut des.derio ad ius perciti: sed quando etiam de ipso piusus negotio subinde eogitamus; quod illis notissimum est, qui palpitatiovie cordis laborare solent, quibus selenne est illam Nooriri, quoties de ipsa umgita ii. Mutatio pul-- . XVIII. Vbi exim eo magis notanda venit peculiaris con sus conuenit uenientia manifesta istius mutationis pulsaS, eiusque gradus, cum si cum indole dole, nimirum ualentione atque destinatos o inorali illarum et totis. cogitavi dum, , huiusmodi uia spathematibus fouere solemus. LUm' at sub d MM energia, quee ex huiusmodi cogitationum in entione in

si hin hunc Uitalem pulsus actum redundat , dilueeicere potest e grauissimo illo effectu , quando e repentino ingenti Terrore & pulsus uniuersus,& omnium reliquorum indiciorum activitas simulin semel tollitur, saepe ad aliquam multum temporis .: exemplis non ita plane rarissimis,

etiam constanter, Vt nempe Vere mors sit iv mmeat.

Consideranda f. XIX. Neque vero minus notanda venit, &solertis consi- quoque est derationis pensitanda rexipraca illa me umore pussus, siue energia mpidi suecessus atque transitus sanguinis per totum corporisporosum systema, puls ' i' β'g' ipsam eogitationem, seu cogi abundam indolem animi. Fuit haeciam olim non ignotas sed nec inphysicis oec in medicis scholis condigne& decenter traictata: verum unice Phaesognomis a posteriori , & a nuda empiria, usitata.u Inter Phaesi cos autem , Phaesiologos perplexa consideratione TEMPERAMENTORUM designata. Vnde de hac etiam realiquid dicere expediet. SECT. I.

MEMBRI IV.

ARTICVLVS III.

TEMPERAMENTIS.

In veterum scriptis multae obseruationes occurrunt,

MVlta inter veterum traditiones occurrunt mutila, aut alio detorta, quae, sub aecuratiore consideratione non leue argumentum, impuero passim etiam documentum suppeditent, quod apud antiquissimos variarum ad physicam ct medicinam pertinentium obseruationum &consi-

SEARCH

MENU NAVIGATION