장음표시 사용
231쪽
DE MATERIALI HABITU CORPORIS AD VITAM. etis
Quanquam enim etiam haec emortuo corpore decerpta, omni modo putridam corruptionem subeant; tamen cum nimium quantum minus pinguis substantiae in sua mixtione hileant , quam tenaeius mucidae s &praeterea illa hi iditas, quae harum partium arctissimos meatus penetrare vina, seroso-falsa exsistat: sit ita, ut vel obruantur huius humiditatis concursu, vel omnino nimis quam mature auferantur illae pauciores sulphureo - pingues portiones , reliquae vero mucidae solum coci
suescendo dissiuant. F. X.ψVbi etiam anticipando, & ad illustrandum paulo ante
legatum terminum ANXII motus, breuiter indicare licuerit, quod ipse concursus Bitatis, exercitium inquam S peculiaris directio vitalis motus ad & circa partem ita affectam, re vera non solum sollicite atque admodum intente ; sed etiam, quanto plus est molis atque laboris, revera trepide exerceatur: irris ita fugitive, Ut rebus, quantumcunque valde dissicilibus, vel penitus intempestiue cin homine praeie tim) destitiantur, adeoque liberae corruptioni Iocus simpliciter relinquatur. Cum ex aduerso, ubi constanter influxus hic vitalis locum inueniat atque seruet, ut simplices tales tacerosae corruptioneet, saepissime etiam in longissimum tempus, admitandum in modum intra exiguos
limites coerceantur, ne vitra progredi valeant.
f. XI. Caeterum semper utique ante oculos esse debet priori- Mixtio antece-tas ylla ordinis , qua mixtio antecedit structuram, adeo, ut nihil ineor. st D id pore us luam textum seu fructum occurrat, quin particulas omnes mi. inimas, e quibus inter se coniunctis constatum est, praesepponat ita specifice mixtas. Vnde utique simplici atque iusta consequentia fluit, quod, si 'illatim omnia corpuscula, e quibus totum aliquod structum est, intime dis luantur, eo ipso etiam fatistere debeat funditiis & vere intime atque penitissime tota prκctura, atque hac ratione vcluti radicitus diue i. Vnde etiam est, quod adstri Eurae laesiones immediatas, Vnde laesiones simpliciter qua tales , parum periculi titae directe impendeat i quin struct ix n*uillae etiam ct satis placide tolerentur, ct satis promte resarciantur. EX aduerso vero, quicquid ex ipsa mixtione Iabefactatur atque laeditur, imo vero euertitur, illud statim vel sollicstos de exquisitor vitalium mortium inten res occursus post sese trahit atque prouocat; vel si hi cessent, aut nimrum tarde superuenientes, aut satis penetrare impoteS, quousque necessarium erat, non pertingant, certa S illius partis inde sequatur.
232쪽
Striicturam f. XII. Structuram enim absolute utique in sua potestate ha- absolute in sua finatura; mixtionem autem nequ quam, sed diuisam illam habet cum pQxe 3xβ b3 nauroco ieis alterinon , pytrefactivis. Vnde simulatque ipsi suom uoti mus pro torum motuum j ccrctoris m, e retoriorum, &D Disaeo diuisam riorum quantitatis potestas ubera intercipitur, tunc statim liberum cum macro- ius adipiscitur motuum macroco micorum, Laloris, aeris Ac humiditatis coimo, dis dita , ad illas res in corpore, reliquum adhuc ueriso, eadem ratione atque energia alterandas, quam ii simpliciter a reliquo ditio corpore se paratae, aut in toto mortuo corpore, nempe omni VITALI INFLUXV priuatae essent. Vt autem etiam huius rei aliqua, imo quantum satis est, notitia considerationi suppetat, commodum erit veluti generalem
conspectum illius ob oculos sistere
Corporis requiritur tam selectus materiae
conuenientis quam specificus positus. Consideratur autem hic conformatio
IIIximus iam supra de mixtione animali, quod illa maxime talis . vii comparet, videatur, pro efformandd tali corpore, 'quod non solum summe flexile, sed insuper etiam peculiari tenaeitate instructum esse posset. Nunc des; uctura ip sa notandum venit, quod utique ad illam condigne praestandam requiratur non solum felectus materiae, cuilibet parti ita uti Jectu iter decet, conuenientis, ita, ut sua propria materia osi, ligamento sua, tendini, membranae, earneis Fbris &e. adhibeatur: sed etiam positus ille plane peculiaris atque specificus maxime in considerationem venire debeat, e quo eiusmodi specifica figura, qualis cuilibet parti . debetur , inde consertir atque coalescct. S. II. In qua quidem re non tam consideranda verit conformatio illa secundum exterior in ambitum, superscialis veluti, &omnino quolibet intuitu crassa: quam intima potius, secundum friI-las, meatus, porulos, etiam ipsum sensum subterfugientes; ordinem
233쪽
DE STRUCTURA CORPORIS IN GENERE. ars
interim exquisitissimum omni modo habentes, ct necessitate quidem vera , Uti Vulgo loquuntur, postulantes. f. I L Quamuis autem medici nostri fori non sit, in hac re Anima seu ens prolixe oecupari, an utique illa causili, illud inquam ENS A IVVM, intes- quod structuram ita exquisite ordinat, ct re vera cons ruit ipsam bmixtionem instituere seu instruere censeri possit: est tamen illud omnino verum, & sanae rationi Mnitus conforme equod talem mixtio nis ipsius etiam intesiectum habeat, ut nulli parti aliis, quam quae illius debitae seu i ob quadrant, mixtas particulus IV. Enim vero adhuc maioris considerationis, quam vub Mi Stio vege go speculantium in mentem venit, esse merito deberet illa, in bilium censu solennis, mixtionis non solum praestatio, sed promta omnino & breuissimo tempore largiter succedens. Dum videlicet in
his hegetabilibus sub ipso CONSI RUCTIONIS illorum actu simul
perfugulab Oecies talis natatio adornatur, qualis in toro reliquo mundo nusquam oce Arrit. Dico, non solum tanta quantitate nusquam alias
occurrit: vera totassecie, de qualitate.)Est nempe haec mixtio pinguis ; quam illud maxime principium, quod vegetabilia construit, sine componere, siue colligere alibi docere soleo. Neque hoc quident parce aut parua quantitate, sed largiter prorsus, atque promtemsinper, milium , inquam, paruo tempore. lj. V. Et quidem non tam e terra quandoquidem pinguissima vegetabilia, pinur, abietes, piceae, non solum sicci mas arenagm- colunt, sed insuper etiam radicibus nequaquam in profundum demissis, sed summo solo incumbentibus. Vnde vero similius est ex ipso aere principium pinguedinis assumere; inprimis solaritas radiis concalffactro. Vnde etiam, quando talia vegetabilia in multa timbra, & insuper sub paucissimo aeris aditu succrescunt, Iuxuriant quidem incremento , sed evanido: & inprimis pingui illa sua crusi, si non plane, tamen plurimum, destituto &e. quae cum directe huius loci non sint, non consultum est latius deducere; interim in nostros Vsus allegasse, non inconuinniens fuerit. - VI. Nimirum, cum nusquam, nec maere, nee in terra, MiXtio haec indieari possint vestigia talium iam actu piutitam mixtarum particularum, quae hine simpliciter transsumantur fortassis in erasin et gelabi- hum: probabilius certe est , mixtionem ipsam potiues instrui ab illo AGENTE STRUENTE, quod utique materiam suae structurae aptam habere, aut nisi habeat, parare sibi, necesse est.
234쪽
Speetaeissimae S. VII. Iam, si iuxta hane considerationem spectetur illa ictm Ationum dem mille speeieram veg tabilium, odoFes atque svorii , etiam ad crassum sensum manifesta dirari sitis, quae inprimis ab hoc principio, ,h quantumlibet cum sal bus coneurrente, originem suam trahit; imo et possunt ad. lam in animalium singulis sexiese Inon solum , sed prorsus in inditii scribi . sese exserit, dum, v. gr. cano suos hcros odore pervestigare vide. mus , pucos, ( v. gr. agnos,) e ma3imii gregibus & agnostae matres suas, ab his dignosci ab aliis : talis certe specialissimas mixtionum determinationes simpliciter decantatae illi Tory σπερμια aereae adscribere, e qua tales materiae, iam ita forma uer praesentes saltem adsumi possint, licet in se etiam veluti crassum quiddam, A hinc conceptu dissicile sit; reddit tamen dissicilius illa consideratio, quo nomine , qua de causia, quo intuitu, quo instinctu sta quodlibet huiusmodi corpus t em Decie propriam, O ab aliis plane diuersam portionem ad at aut accipiat seu quoquo tandem modo adipiscatur, subest potius VIII. svamuis enim undique di Selle sit conceptu hoe ne- electua & ret gotium , certe tamen aliquanto minus dissicile apparere potest, quod aliqua & velut arbitraria siue comgregatio, & prae aliis diuer mi,tio cor assumtio, siue plane eiusmodi adornanda nona mixtio seu compos pusculorum. tio subsit; quam quod ista talia talis vere specialissimae mixtionis corpinseula non solum tali specialissima specie in singula indiuidua irrtiant e sed & insuper eo specialissimo ordine, numero, Mositu, in tota structura, quo ibi praei o esse post hac sentiuntur. Fictio poro- . S. IX. Cui intentioni uti minime quadrat fictio illa de systemati plantae non solum in inuisibili sed etiam in incredibilip tb um' dilhin pq riti tute iam formalpe insculptis, quorum exacti simae imo absolutissi.plo phantasiae proportion1 illa adsumenda corpuscula ita specialissime quadrando,
maternae rei. est ictum illum innexionis subeant:ita disturbat uniuersem illud commentatur. tum notissimum illud in animalisus , ante omnia autem in homine,
exemplum , quod structura efriuola palletica matris phantasia ita promte alitur instruatur; & quidem non solum alieno more, quam illi speciei toti quadret, sed etiam specialissime tali, qualis in misterna
intentione seu imaginatione eo tempese viguit. praeter sele- X. Quemadmodum autem hic iustae mixtionis in genere,
ti uiri eohsah ct singularum dehixe mi torum Parxicularum in sperio, ct quidemeandii, dilata sperassus ima ,selectus, ad quamlibet Parim minimam aeque atque max est numerua mam, iustissimae considerationis est ; undecunque tandem supponatur& situs earum. proficisci, quae ita construitur: ita tanto solenniorem utique
235쪽
ique meretur talem considerationem NUX ERVS, qui apponitur, a SITVS, quo appositio illa contingit. Numerum quod concernit, ceritissimum est, quod appositio illa corpusculorum ad struem cuiuslibet
Partis formandam .fiat per minimet, ab reo tenerrimo corpusculo ad alterum. Quod inprimis dilucescit ex incremento singularum partium. ad rinmersum omnium laestenta ita exquisite proportionato, ut etiam fingularum tam inter se mutuo, quam ad omnes & singulis reliquas, exacta magnitudo seruetur. autem considerare utique conuenit cuilibet parti eiusque figura proprium: vi nempe singularum partium comstituentes particulae de Iuncto ad punictum ita collocentur , ut non solium mitima eiulas magnitudo, ambitus, O tandem sivi illo debita resultet; sed etiam mox ab initiis, sub quantalibet propemodum magnitudine , figura illa semper & constanter ita praestetur atque conseruetur , quemadmodum tandem, ablatuto ipso nitimae magnitu dinis termino , rei flere atque perennare debet. s. XI. Longe exactior autem est illa foret situs, adeoque ' Praesertim si gularum paritieuilarum positus, exactissima proportio. Quae partim gularis consi- quidem in modo singularum ad uentae ab semper atque iugiter est proportionata magnitudine consistit: longe specialissime vero . & 'olioq/tio omnium exquisitissima, in collocatione illa ultimae singulari es eatis, quae dextri et lyri resperuim absoluit. Quas certe fingulas &uniuersas res tanquam eX una olla coquere, & generalissimis quibusdam crassis caussis assignare , ves mediocris prudentia atque attentio dissua
f. XII. Neque vero laec solum attentiorem confiderationem spectatissima S postulant re vera & occupant: sed venit illis aecensenda illa specialissi structurae promma structurae proportio , quam habent ad ORGAN.COS suos ussis deuhite praestandos. Quemadmodum enim certum est, quod instrumen es '' tum ,-mechanicos siti usus rectissime- inutile sit, aenomine suo indignum: ita tanto maioris atque dignioris omni modo considerationis est hic actus, quo instrumenta haec ita affitae efformantur, S ad VSUS illos suos specialissimos aptantur, ut certe nihil quidquam ibi, siue in ntimero siue insitu materiarum ita positarum, aliter, quam exquisitissime factum esse suspicari liceat. Adeo , ut certe ex
omnibus hisce circumstantiis nihil aliud colligere sit integrum, nisi quod etiamfructura haec eximio dc penitus peculiari quodam rumpitrio regatur
236쪽
EIR PHYSIOLOG. SECTI. MEMBR I circum- F. XIIL Quibus rebus eum aecedat supra citata illa iust Sm. stantiae argu- consideratio , quod AGENS illud, quod cetani, his ad suas specifieis
Unx q sed operationes uti consueuit secundum omnem rationi conformem veris. militudinem , v σιν utique aliquam habere debeat proportioniae illo gat, regat & mechanicae ad suscipiendos actu3 seu motus, Fibus eiusmodi ido exsequatur. neos: arbitror inde eiusmodi collectas atque connexas circumstantias
satis idoneum argumentum , seu potius argumentorum frestema suppeditare posse, quo firmiter inferre liceat quod ipsa ANIMA sit illud principium activum, quod omnia atque singula haec actionum momenta inte stat, regat, imo totam actionem gerat, & ad optatum finem exsequatum Reliqua specialius hue pertimntia sub specialiore deleriptione NU TRITIONIS magis enuclassimuS.
ORGANISMO VITALIS CONSERVATIONIS.
Motuu pro- DRogredior ad commemorandum verum atque varium illum mo-gressivus seu L dum, quo negotium vitaIe INSTRUMENTALI ratione absolui circolatio se Consistit hic in tribus supremis MOTUUM apparatibus, quo M M' singuli iterum proprium vehiti systema diuersaxum operationum constituunt. Primm horum est uniuersaIis ille perpetuus progressus atque circuitus massae humorum Dnitiemalis,. quae erasitore acceptione sanguiue appelIatur , ct inde hic ipse etiam, de quo loquor motus, tam
veteribus j. IL Verum omnino est atque certissimum, quod tota aniignotus rum a re- liquitas defectu debitae cognitionis huius motus absolute non potuerit g*nxior 'in' veriorem siue phMologiae siue patholosae theoriam, siue historiam lin iij ti tio iam, peruenire- Sed eiusdem etiam prorsus euiden.Latis di no tissamN Veritatis est, quod etiam receratiores, quantumlibet inuem consideratus tionis bona fortuna felicior videri potuisset , tamen et u atque legitima se adplicatus. Fensitatione eiusdem nullam praerogatiuam assecuta sit: adeo certe, Vt si hic aliqua comparatio instituenda veniat, peius profecto meriti iudicandi
237쪽
DE ORGANISMO VITALIS CONSERVATIONIS. rus
candi sintφeceutiores, quod inuentum illud suum non melius intellex rint, adeo Ne explimerint Sc applicuerint , Tami Ueteres , quibus rei in totum ignotae ulterior noglei us imputari minime potest. Reveravero fortuito magis oblatum esse recentioribus hoc phoenomenon motus sanguinis progressit, quam ulli rationali pensitatione desigatum,
satis monstrat haec etiam aposteriora ita rem a Diterioraonsderatio applicareo huius inuenti. III. De qua amen re, priusquam jura dicamus, Conue, Veterum optinnientius erit, ipsemerus hisoriam praemittere. Credebant quod nio sangui- sanguis in vasibus suis ita inclusus haereat, ut solum flagnantium aqua-- - aeum instar, simplicissuiditatis motu gaudeat: nullum autem progressum solennem S constantem quaqua versum exerceat: nisi quatenus ab anima prounecessitudinibus partium corporis huc illuc motus eius ita argius dirigatur, prout res postulare videantur. Quo nempe casu, Directiones ministerio irituum Dualium animam has spes era directiones, siue ut seu missiones
illi loquebantur, perpetrari posse statuebant. In qua opini. one illos maxime confirmavit 6bseruatio illa longe notissima, quod in gens affluxiu languinis ad partes, externa aliqua sensibili insigni irrita.
lacessitas , cadeo promte atque potenter euenire observetur: ut
dispinis infixis vulneribus inprimis sensibiliter exstimulatis, contusio-mibus clam grauiore doloris sensu inflictis, a bustionibus, imo simplicibus sanguinis si ibus. Vnde etiam alteram quandam Attractio seu dissicultatem latuerent, quomodo videlicet sanguis, quem sensim A. suetio eius.
miscere atque coiqumi prudentiores omnes consentiebant, nutrimento
orestitueretur, quomodo hoc in vasa perueniret, iattractionem siue fuctionem supposuerunt, qua ipsa vasa necessarios nutritios humores fugant astopae attrahant. Quemadmodum autem missiones ante dictas, spiritibus via ita etiam intestinam ipsam debitam sanguinis, eiusque in talibus haec
prirnis conseruationem, tamFuiditatem inquam, quam reliquam cra- assignarunt.
tu, Piritibus Dita libis assignauerunt: ita etiam secretiones & excretiones superfluorem, emeritorum, alienorum , his iisdem sequestris tribu-are satis habuerunt. S. IV. Asiam autem harum rerum faciem conspicere sibi visi Reeentiores sunt recentiores, quando videlicet progressum potius perpetuum san- progressum guinis e corde ad vasa, & per haec iterum ad cor deprehendere contigit. circulum Perspiciebant autem hoc manifestissime e duobus praecipuis phoenomenis; uno in Diuo corpore, altero etiam in mortuo. Prius nempe illud uobu ,hes
est ipsa experientia per ligationem vasorum in corporibuamuiu, Viuido nomenis: Ee a san-
238쪽
gumis motu adhuc instructis. In talibus enim, dum pulsus cordis . Litigatione adhuc recte viget atque sit, ligatae arteria intumescunt inter cor & illamissi eriarum& sui ligaturam; detumescunt vero ab illa ligatura versus extremitates: v*β siarum ramificationum,& consequenter ipsarum etiam partium. Ade que testatum reddunt hoc ipso, quod sanguis Lilias moueatur a cordiae extro im versus partes. Exaduerso venis ita ligatis comparuit quos modo illarum plenitudo detum eat inter ligaturam atque cor; turge, fiatautem& impleatur ab extremitatibus illarum versus ipsam ligaturam: luculento indicio, quod sanguis per denag a partibus dei sua core Vestalis varum refluat. Alterum euidens huius motus documentum in toto corporestium, exhibuerunt comparentes tam in minoribus quibusdam vasorum ramia,
quam inprimis in ipso cord e , in amplissimorum illorum vasorum ipsis ostiis reperiundae divis seo ita dictae VALVVLAE. Quae in arteriis quidem planissimum&proclimem aditum concedunt sanguini e corde in
arterias . relapsum autem eius ex arteriis in cordis cauitates simpliciter intercipiunt & occladunt. In Denis autem contrario situ & effectu in troitum sanguinis in cordis cauitates equidem facile permittunt; recu sui autem eius e corde in easdem Denas obicem ponunt. Imo in venit passim tales inueniuntur Dalis es, circa divaricationes inprimis ramo earum, quibus res sis sanguinas e maioribus Demus minom manifesto
mechanismo intercipiatur imo cohibeatur. Quid, quod etiam ipsa ratio dictare possit, cum coriingulis diastolis aliquid sanguinis in ventri, eulis suis exhibeat , quod singuli subsequentibush loliu inde exprimitur; alium proinde subesse debere huiusmodi motus successum atque progres sum quam nudum LI relapsum, verisimiliter non nisi dvius eius
demque semper portionis. Ter hie motus S. V. Hunc motum sanguinis recentiores proindet omni audiat pro- iure appelli uerunt non solium progressivum; sed; etiam e retiorem.
gressissimis &-quidem, ad distinctionem intestini, tam suiditatis, quam
migri', inoris: circi aram autem heirculo morali etiam interpreta
tione; et dum quicquid ab uno termino egreditur, longius progreditur,& tamen ad illum eundem terminum a quo processit, xe editur seu reuertitur, Mn limis seu in
239쪽
Uectauor huius rei, motus inquam hium pro rasis, mdotis v recte Spectasier in- innotescat, eo derari meretur primo tum illa hummum massa , dines quae hac circulatione ita circumagitur tum conditiones, quas ad hunc circuitum afferre debet, tum essectus, quos ab hoc motu referre potest, solet, imo debet. Secundo , histitus instrumentorumtus euidenter me itur locorum ad & per quae compellitur atque irampelAttim, & horum etiam motoria. Ultimi, tandem loco verus , tam a posteriori euidens,, quam a priori loco necessarius Uus essectus, tam in crasm horum humorim singulatim, quam ad negotium vitale totum uniuersim.
s. II. Quod itaque concernit, famuis ille, qui ira Massa limetici circulari dicitur, ut inde nomen circulationis sanguinis solanne sor. tribus matum sit, est massa-heterogenea, e tribus inprimis generibus fluorum constans. Nempe.primo SANGUINE , strii issime dicto, substantia quadam rubicunda M inse, & extra aliorum I uidorum consortium, adsiccitatem aptissima : adeo , ut etiam in luc reliquorum suorum massa aliter se non habeat, quam subtilissimus selat Fuluis, per crasin submucidam in liquoribus leuiter exturgescens; unde etiam per microscopium bonum inspectus vulgo dictus sanguis re praesentar liquorem diaphanum, cum innarantibus globulis rubic Ddis, qui nempe sunt corpuscula illa stricte dicta sanguinem III. genus liquaminis, hanc massam eoni ima Lymphaens, est LYMPHA utilis intritim Liquamen videlicet teneriter muta gelatino et , farraginem eiusmodi corpusculorum continens, quae admixtionem singulis partibus proportionatam libero,. ct nondum varie connex , seu iam firmiter mixto statu es praesto fiant. Haec I mpha si euti magis immediate ectylo nasci apparet, ira fluit etiam ipse chylas,
priusquam in hane I mpham tantisper cum hac uniuersae E e binis
240쪽
PHYSIOLOG. SECT. I. MEMBR. IV. ART. I.
menrico. massam sanguinis vulgo dialam) constituit, est SERUM. Est
autem serum noua quaedam colluvied humorum, a eo antem, aut vero materiali xovcm , siue ut loquuntur jngressu ad constituendum ipsum corpiu, aut partessi eius, aut sanguinem vel div m, intitutam, sed potius ad grauandum corpus, ct corruptiones tam stiberundiu, quam di undenhet, idoneorum. Vnde 'hoc serum, quatenus tota eius aemperies mutilis potius , imo pericia a sensim sensimque est corpori,
exuerementati m merito vocatur. Quandoquidem re vera potius mci .etionem respicit, ex pectat atque subit, quam retentio nem, ne dum valeriorem aliquem Uum in corpore. Hoe sertim ortum suum ducit honam quidem partem e rebus per os assumtis 3 non exiguam tamen partem mipso sanguine, esea mixtione sensim iterum resoluto seu fatiscente. Constat autem e copiosa aquositate, corpusculis paucioribus sorte, sed tamen agilissimis orgolicis halituosis, fermentescentibus, salmis, mugilaginosis, & tandern oleaginosiis . Horum singulorum in hac ferosa
colluvie, propemodum secundum modo allegatum maior maiorque est pr Fortio: praecipua tamen aquositat . Hae partes mas V. Haec co usaneu Unitiem is massa hurnorum,s T slanguinem perpetua quidem inter agitatione velut unum irama constituitat- repraesentat . interim etiam spontaneo leuissimos cessu varie sese aut e ieeuti manifestat, S in sensus incurrit. Ita enim v. gr. vel sponte e 'anguineone.& euasio- alicunde exstillante, Vel quomodocunque e corpore emita , statim atratione se ma- que promte secessiillum isag illa fer a praecipue; quae proinde maiorinifestant, quantitati e minore autem, ut guttu singulis, in linteum
densius, aut chartam bibulam pavi o spistorem, sese longe lateque cim cumcirca insinuat: seorsim relii a Piciore portione, partim stricte rubicunda, partim gelotin a. Sicut etiam, quando iam omne illud, quod ita repentina spontanea secessione reliquam massam deserit , separatum est, si tunc illud gelatinos- rubici dum, suod superest, siue lenissimo calore exsiccetur, siue aueliore paulo, per evaporationem, aut destillationem si ad siccitatem redigatur: remanet denique valde exigua pars de pristino uniuerso pondere atque mensura et vita nona aut decima; dum interim reliquum totum in aquositatem simpliciorem, forma ita evaporantem, discedit.