장음표시 사용
211쪽
Mipsum corpus propterea saltem sit, ytst, seu exsistat, sed ut verum organon in tam ad percipienda obiecta intelligibila, nempe sensibila , quatenus distincte perceptibilia, quam ad exsequendam Voluntatem circa haec eadem, praebeat atque constituat. Talis autem cum sit facies etiam harum a m dicina adhuc remotiorum physicarum considera tionum , ut nec in se onprimis de crast humorum Verae atque solidae exsistast, nec habitum illum act
Veram nouo iv USquam Condigne attingant, nedum
deducant atque demonstrent ; ladeoque nusquam limites illos verte atque realis physicae sistant aut eo hibeant, a quibus iuxta Ieceptam commendmem medica ditio territorium suum Capessere debeat: utilead minimum, nisi quidem prorsus necessarium I pro vera theoria, uti statim declarabo
vidctur, has etiam res firmiter prius Constituere, ut inde nexus illeFerus, qui omnino inest, elucescat. Optime nempe intelligenda in corporum Ut uentium negotiis venit antiqua illa, di utique vele prior, ab ipso prolata, sed mala applicata, natura definitist, quod sit priveipium motus--- e. Vbi
derandum aut tranctandum apparuerit, in hocmaxime tritio bene fundatum atque radicatum eis' conueniati, ut de habitudine ad r tum , di ipsa ratione motus, & inprimis proportione eiusdem, quasi eminentissime agat, &huic maxime negotio,
212쪽
prae omnibus aliis considerationibus inuigilet atque insistat.
Sicut autem proportio motuum triplex habet obie iectum, I. organorum conditionem atque rationem;
a. materiae per organa mouendae; & 3. finis atque scopi per talem materia & organorum motum obtinendi peculiarem rationem: ita valet hoc etiam in
animalis, vivificae; quae etiam simpliciter propo tionis directione vere animat totum negotium motuum in ordine ad fines per talem actum perfici
Cum itaque & crasis corporis animalis, & consistentia humorum , & ipsa structura meatuum atque viarum , harumque rerum mutua proportio, &reciproci habitus, varios ipsorum motuum actus&vsus peculiares postulent, & tales interim exsistant , ut utique non mereantur solum hilae respectibus , sed postulent etiam reuera, imo exigant veluti, recte & in vera sua connexione considerari & intelligi: res ipsa omnimodo exigere Videtur, ut totum hoc negotium condigne euoluatur, & eo ordine deducatur, ut apparere possit neXus ille, quem utique etiam litic magis physica Consideratio ad medicum usum habeat atque ferat. Vbi quidem enixe utique cauere conuenit, ne
per summam imperitiam uniuersti methodi dogmaticae, eiusque adeo confusionem cum ipsa praxi, di qua
213쪽
&quae ad hanc directe & inimediate pertinent alienissime illa, quae sua; icia subsidia ad theoriam, non
gutem ipsa theoria sunt, non solum cum theoria impertinentissitne in eandum massam conculcentur, sed plane,As Huc pro ipsa medicina, arte medica , pravi medica explicentur, aut argUantUr. Vnde quidem, quemadmodum in IIS error
habendus euet, si quis cum hominibus lingua aliqua exotica confabulari susciperet,qui eius ignari essent: ita eiusdem certe commatis foret, illos hic in viam redigere, qui nullam adire Vel si ibire Compotes, nihil nisi quo fert lapsus atque impetus , temere sequi
valent, His autem, qui verum nexum inter oeconomiae animalis constitutionem p siemi, eo derationempaco Deam, &tandem tractationem medicam, vere Cordi ha
bent, aliter dilucescet , quid proportionis huic ceconomiae intercedat cum lusionisii atque damnis, quiabus vERE exposita est; & ita etiam cum istis modis atque methodis, quibus ab illis laesionibus vindicari,& in integrum restitui debeat atque possinvbi quidem, quando voCabulam aeconomiae ani malis recte usurpatur & conuenienter intelligitur, non utique sermo esse potest, neque de simplici eius materiali constitutione, & ab hac pendente crassi ;neque de coagmentatione eiusdem per omnes quasi missutias specialissimaseu structura; neque de huius
habitu simpliciter nacchanico, ad motum simplici- Bb a teri
214쪽
ter; neque de motibus, qui in hoe corpore fiunt , ut absolute & in se consideratis Quandoquidem ex omnibus & singulis hiladrebus duo illa vere praecipua, & absblutissime oeconomiam hanc absoluentia attributa in plenis tenebris manent , i. qualiS sit materiali S craseos huius corpoaris habitus verus atque directus ad lassiones illas, quae vere fiunt,& semel factae plures post se trahunt; a. qualis sit non solum ratio, sed etiam conspiratio motuum illorum, qui per hanc ita structam corpoream machinam, tam ad saluationem eius ipsius, quam ad ustis intellectus atque voluntatiS, iterum dico organice, fiant & inserviant Interiris, quemadmodum haec etiam rectissime considerata, alienissimum tamen esset simplici eratque directe praxi medicae destinare & applicare velle: ita elit aduerso est tamen etiam illud paris dignitatis denegare huiusmodi considerationi atque
euolutioni omnem energiam, omnem symbolismum, Ut ad agnos cndam atque cognoscendam, ita diiudicandam quoque, dirigendam, prOUOCandam, moderandam villam proportionem, quae ex illarum,ferum remotiortim respectibus, imo vero effectibus atque usibus necessariis iusto sit essu procedit
Quamlibet enim ego certe, si quis unquam &vsquam alitis, instantissime Vrgeam inisti in m
xime necessariam, inter simplicem cetiologiam physicam
215쪽
sicam alterationum, quae Corpori animali quoquo modo obtingere posse videntur , quin etiam Vere obtingunt; & inter pathologiam medicam, quae laesiones non solum quae vere solent, & Vr Uere solent euenire, considerat; sed etiam illud in his praecipue considerat, quod ad tractationem atque restitutionem medicam magis directe atque luculenter iacere & inseruire videatur: tamen tantum abust, ut in filo ordine sitoque loco negligam etiam cetiologias illas physicas, quae ad veram pathologiam quasi aditum praebent , ut potius vel hoc ipsum qui vitio mihi vertat, reperiatur, quasi remota & plane prima physica ad medicum censum vocem et sed graui ce
spitatione inter distinctiones (i) methodi (a theo
riae. Quandoquidem non solum ordo considerandi hoc omnino ita fert, sed ipsa etiam indoles constaderationis hasce res in suo ordine utique posculat,eo ipso quod ad praxin demum deducentia exhibet, &per illa tanquam rudimenta atque lineamenta ipsam praxin concinnare docet. Cum enim medicina, tanquam ars, habitus utique esse debeat cum recta ratione effectivus; recta vero ratio non sit ipse ille actus, quo efficitur, sed solum illud, secundum quod actus recte ad effectum instruitur: manifestum est, quod ad praxin etiam pertin-nt rationes taleS, quae licet ipsa praxis non sint, anima tamen atque Cyn
216쪽
Quemadmodum autem, Uti etiam iam superius dixi, ego ipse quam maxime auctor sum phibliatris, ut clii in stionem illam theoriae, vere, insolidum physticae, a medica theoria Olide comprehendere atque dignoscere cordi habeant: ita in mente primum habui in ipsa hac mea physio logica tractatione characteris diuersitate illa quae plus ad physicam, quam simplicius ad medicam rem respiciunt, dii cernere. Cum autem per alios meos labores quibus inprimis spartae mihi concreditae, tum etiam proximo auxilium meum postulanti inseruire connitor, hocperficere per tempus non liceat, cuiuslibet propriae industriae atque curae hoc commendo: sed omnino veram huius rei, quin etiam Usus illius, agnitionem atque cognitionem Omnino Vtique commendo.
217쪽
Cum Aps MEDICA VITAM atque SANITATEN eodi Attis medicae
conseruare , laesiones illi impendentes moia obiectum,nendo atque consulendo quin etiam obsistendo praeoccupare; Iabefactatam etiam sanitatem, S periclitantem qu litercunque vitam integritati atque libertati suae restituere pro vero suo obiecto habeati neceue proinde utique est, ut Medicus recte certus sit uniuersae constitutionis atque indolis harum rerum, quarum ita curam gerere debet, ut secundum hanc notitiam, quid ita constitutis rebus quadret, atque tali rerum indoli conueniat, Per rectam rationem comparare atque colligere possit.
S. II. NECESSARIA Medieo est haec scientia, non solum Medico neee propterea, ut mox a priori intelligere possit, quid huiusmodi indoli,eonstitutioni prodesse aut nocere possit; sed etiam ad quem statum re
218쪽
stituendie sint, quando a sua vera atque debita constitutione defecerunt, cuius ipsius etiam defectus gradum neeunde agnoscere aut metiri potest, nisi ver an atque debitam constitutionem in ciba cognitam atque peripectam liabeat. impi imis ve- I. Ante omnia itaque scire conuenit , sit illud , quod ro, quid sit vulgata app. llatione VITA dicitur Z in quo consistat maluer 8 circivita& signixd' versefui, & occupetur , materialiter, seu subiectine , suam
'aliter. Sobiee Ime' cui visu, imo cui in corpore seruiat quid CORPORI praestet 2 an & quantum vel ritus sit corpori, vel abs halenectis ria' Ita etiam de SANITATE scire Wique conuenit, quid nam dicatur 2 istas, se eundum quam corpus dicitur fanum ' in quo Zonsistat, ut inde sensibiliter agnosci possit 8 suinam fru es us acttis atque quibus ARd subuenire valeat p .
Corpus huma--s. IV. t Sub nae considerati e primum omnium obcurret, num per suam quod humanum per suam MIXTIONEM in promtissimam mi Ttionem corruptionem totum propendeat. I STRUCTURA audem eius, quae taliscenteria mixti ne necessario hine indig8t findit O axque peniti fame laberetur: quam tamen inlongum tempus re eniti con- .du are postulat ipso illa: andoles in imum hinc se cieri Hopriar n.
ieruatione. NECESSARIAM Uaque esse 'Daret peculiarem aliquem CONSERVATIONEM , quae impediat , ne illa dispositio in actum deducatur.
Postquam autem io illa ad cormpetionem non Ietiis , transitoria. accidentalis , mi aduen tio est a sed dntrinseca penitus corpori . deoque intime inhaerens Me e immanens , i& nullo tempore separabilis :.consonum utique est , quod etiam illa aeo eruatio, huicisti osposita, perennis de inde eni esse debeat. Haec eonserua- V. Haec ipsa CONSERVATIC rei tam corruptibi is, netio proprie essi ipso corrumpatur , est propria illud , quod sub usitato UITAEvixa, vocabulo intelligi debet: ct hic est ille respectus, quo corpiis, quatenus simpliciter Mi XTVM, opponitur S contradistinguitur corpori qua,
tenus VIVO. Quamuis autem haec conseruatio perpetretur per ah tum formaliter mechanicum: lucramen instrumcntaluer patratur per compore id machino , S ex pluribu itccessibus atque sociis ainbustandem ad hunc unum formalem ultimum, CONSERVATIONIS nempe actum peruenit. Iam cum illa eo tarca syrgoa pro mechanico sui usu utique specialissimam conformationem atque proportionem habere debeant i Praeterea illi intermedii atque ocii altus, quorum ollimus commurumi
219쪽
Ime si us demum VITA est: utique etiam ut a Prioris portionate . que ordinate admin: strari atque agitari debent.b. VI. Idaee tarn corporeamm illarum partium sanitas.
omnimoda debita icon im matio, integritas, Mertas, S tam propria quam socia ad suos usus idonea: dispositio; quam actio m ipsaruin tempestiua Pordinata, sam degeta, ct tam sigiliatim, quam in sua focietate undique roportionata administratio: Haec is inquam, tamartium, ' quam actiosirim constitutio appellatur SANITAS. . VII. Vulgo dicunt .nitatem potius describendam esse Descriptio eius potentiam actiones legitime texercendi, cum non semper ipso inquillae exerceantur: quod i confirmant per animales actiones. Cum autem NITALES animalibus non solum rempore ac redinePriores sint, sed etiam IN SINENTE actu serpetuo exerceri debeant, atque soleanti proindere ivso intimius describituo nitantamper ipsarum
Iartium iustam integritatem, quam actionumsconuenientem admini-d rationema VIII. Quantumlibet autem verum omnino atque certum Licet autem l sit, quod partes omni modo conuenientem debitam partes corpo- .conformationem mechanicam h stere debeant ; S quod etiam illa certam
Iroportionem ad illos imo ius, qui per ipsas fieri debent, Praesepponat: minime tamen inde tanta pe et, ut vel alvolute actus illi in ipsis agitari habeant; vel simplicite suilli motus, &nulliprod actiones in illodus alii in iisdem institu , & per ipsas exerceri Nempe nimis non fluunt ex suam leue, & omni phaenomene in suffragio contrarium es allud fg meelidnicamentum, de stricte & simpliciter mechanisca mecessitate ACTIGNUM inpartibus,&perpartes: quasi nempe partes tum on possem non agere, tum non possent aliter agere, quam istae me chamicae ipserum partium proportiones inserant. Cum nihil familiarius S toti mundo motivis sit, quam integris re istibatis penitus partibus tamen nihilo secius iGmiram , aut alieno modo atque more serpetrari possint : quod inprimis essicacia iantati sathematum in varios motus corporis abunde aestatum facit. Cc
220쪽
PHYSIOLOG SECT. I. MEMBR. I. SECTIONIS L
considet ilio: . Onfirmat autem hanc, pi quem sitiem NECESSITATEM , quam ad certos FINES atque VSH qua es destinatum drantem DIRECTIONEM , consideratio inprimis veri, atque usum corpu', humum os oris eiusque tam VI 1 ALIVM quum ANIMALLVMaictionum: & praeterea hismonsa quidem illa, sed omnino adhuc eues ene, lihra, sictionum quae in hoc cοrpore contingunt , cum illis ipsis, etiam fossit: de quibus loquimur; destinatiouibus atque s opis. Ex aduerso vero nulla si filato connexio aut qualiscunque tandem respectrus piare mecta. nica talis energiae, per quam corpus ita simpliciter, sine ullo De aut popi, nude mechanice subsistere deberet. sidnam vi- S. II. Vt ita uesatis liquere possit, ita tumnat, quomodo' etiam Qtomodo diuat, & quamobremma inevitiat perlustrabimus sin-viudi & Mam gulos hos resectus. Intexim cum inpri s illa consideratio,. QvOR MODO vita, nempet qua maxime ratione vigeat atque
fiat, paulonota orsit, A sit, mulsorum fictormn atque Aboriginato-rtim diuum varietate dissulior placer potius Phalosophis consuetam methodum seruare, &sieutilla re bellum FINIS infer caussas primo ordine ponit dimoueat e cientem adsuta endum Mum ) ita hoc etiam Ioco considerare, quemnsim verum de euidentem Aem & plane iam tum' usum CORFVS humanum habeat si ima suma. s. IIx Hic ante omnia considerandum renit, quod ANIMAha nihil potest circa illas res, quae ad areum ipsius praecipuum angue priscipem ne corpore; pertinent irrhoc mundo a b oliue simp sister nihil po sit sine corpore. Nihil enim senseu comprehendere S consequenter de nulli reprasente crutare aut cognoscere vini, sine sensior is corporeis . Nihil etiam in dedueere, seu solim atem suam exsequi valet , sine
d*m corporeorum organorum ministeriae
iuganis eor- , Praeterea non opus solum habet, corporeis poreis opus Euste organis, sed insuper etiam adhue sub illo respectu, ut ad longi shabet non ad iisdem indigeat: cum Gint per se non nis Aeetissus. 5 illi'. ita ei. 'is' quiequid suum est, im ectum, ι γ ne dum in-deducat, adeoque exsi, rosim mole proportio