장음표시 사용
671쪽
DE MOTIBUS CORP. PRAET. NATUR. AFFECT.
plane insolidarum etiam partium structura, iam facta, etiam iterum
dissoluenda, ct aliter denuo instircienda, nauis maternD: S hoc utrumque nudis animae rationalis, &falso quidem ratiocinantis seu Fngentis , & quidem absoliuitissime moraliter 'gentis, nempe falso aestimantis, energiis.
s. xv. Iterum dico , e sua re faciet & esse ita experietur voipso, si recte perspectum habuerit , QVOD haec omnino ita fiant, imo ita fieri necessario debent , auqsicubi desciant , morbidum illud exsistat. Si aposteriori, a materialibus impedimentis, defectus talis proficisse tur non simpliciter , aperturbationibus,) MEDDCAE etiam tractationis obiectum constituat: humerosis speciebus, sed
innumeris indiuiduorum exemplis: quae medica tractatio longe saepius, certius, ct quolibet vocis sensi verius, perficienda veniat caussarum talium, motus ita laedentium, remotione potius; dico, motus, artiscios atque diret os, ablatione, quam ulla magis correctione , directe materiali atque corporali. Haec ita scire, imo inte,
Istere, e re sua sentiet omnino esse prudens atque intelligens Medicus. s. XVI. vero hoc agat, utique ita agitur, & qua- Quis hoc agat, Iem nam aptitudinem, proportionem atque potestatem habeat illud, medicum AGENs ad has actiones, ad ea agendi media seu organa, ad illas, in quas. agit , materias snam de suibus seu sopis euidentius est negotium) tanquam ad suum forum neque pertinens, nec inferniens, secure relinquet 'Nilosophis, Metaph cis, 'eumaticis, Phaesis: Medicis autem solum talibus, quibus vel otium suppetit, ad ea etiam agenda, quae nihil ad ipsos attinent; aut qui etiam habentes, quod ad se pertinens magis directe non solum possent, sed etiam deberent agere, gestiunt tamen aliis potius rebus se immiscere, & nec sua nec aliena, uti decet, atque licet , sed simpliciter, uti libet, agere; imo perplexis potius rebus, ulterius etiam intricandis, quam simplicitate veritatis, delectantur.
s. XVII. Secundum hanc considerationem aggredior euolu, Caussae motionem causiarum, quibuq motus vitales a tranquisia sua, ordinata con- tuum auom tinuatione , imouentur e primo generalius monendo, quod hoc con-xRm
tingere toleat vel magis a posteriori, vel apriori. Aposteriori, quando vel materiae mouendae debitae mobilitatis detrumentum patiuntur; vel instrumenta , tam impellentia, quam admittentia, transmittentia, recipientia , peruertuntur. A priori praecipue & eminentissime ab animi
pathematibus: inter quae Medicus, me auctore, praecipuo loco nume-
672쪽
sensibilitas peculiaris. Pro partium debilitate hae
PATHOLOG. PART. II. SPECIAL. SECT. III rare poteris consuetudinem, & inprimi a sensibilitatem a ipsam quoque
fere, si res exquisite aestimetur, confii tudine introduictam. Sicut ad hane eandem classem , tam sensibilitatis , P a uetudinis quantumliubet vel Ona freti im e verum commendatae) quam exquisitissimi pathematis ani , false restimationis, introductas haereditas , as dispositiones, tam circa unctitum, quam motus translatorios, ct elisorios, Vbi quidem in hae utique ipsa statim classe commendo perite prudentem considerationem etiam illoruna conchmunm, quos quidem matcria us illae, aposteriori, caussae his a priori energiis, simplicius motoriis, conserunt subinde: simili tamen parem dexterrimam eontemplationem atque comparationempropori, in tali concursu obseruandae sytpote quae immensum quantum abes , a simplici phl co - mechanica aequalitate, materiae ct instrumentorum ad motus: O propterea etiam non tam ad impediendos motus maximam essicaciam in hoc censu exhibet, quam potius qd imitandos, re effero more rarsanduo eosdem
f. XVIII. Minime vero alisque ratione iustissima seci me donem sensibilitatis peculiaris inter praecipuas cais in coorientium tuum inso litorum s &rephto hane animaduersionem consideratu tanto digniorem, quanto familiarius, communibus loquendi formulis, peruersa interpretatione ita perperam explicatur, ut inde etiam re vera tota intentio medica non sirium possit, sed vel indies se eat, praeiudicium aliquod practicum experiri. Dum videlicet talis constitutio satis communiter, imo veluti iblenniter pro simplici partium debilitatetur: cui dum saepe numero per medicamenta topica, femidioris ene giae in humores, occurrendum esse censetur, eueriait ita facile, & sane quidem teste experientia, etiam satis frequenter, ut affectus huiusmodi medicamentis huic intentioni ita dicatis, magis emacerisntur, quam subleuentur,
Unum eius rei exemplum dabo. Foemina 3s. annornm , quae in adole. scentia sua promtis de prorsus insolentibus norium hinmorrhagiis multum exagi, rata, cum contracto matrimopio aliqvoties pareret, melius inde habere obseruata est; tanto in sis, cum etiam in re familiari diffusiore mustum agilitatis suae (ad quam a temperamento cholerico stragistraeo toxa impendere, atque ita corpori non minus quam animo satisfacere posset: in augenda etiam re familiari ,ioptima spe plena atque laeta saceessibus, satis ita tranquille vivebat Postis quam autem abun e hactenus felices rei sylitam mortalibus partim cupiditatem, Partim
673쪽
DE MOTIBUS CO P. PRAET. NAT. AFFECT
parti in amittendi formidinem prodii issent , & nimiae fatigatrones cum iracitndis aeque atque terroribus timoribusive mei:tem, & per hanc corpus, inquietius redderenis, iam etiam ab aliquot annis non amplitu peperisser , lautiore interim ditet a seueri tur: incurrebat hinc vatias grauissimas Hephatagias , quae magis magisque Basticam indolem exserentes, inprimis in nuclpa veri pasmis scenam suam lud bant.'Cum tandem certas illorum semporum Medicus colocynthiaram purgatis
ipsi exhibuisses, iransiit velut impetu quodam affectus hi asti us in os saerum adeo , ut subinde, si aliquid e terra sustoIlare, inclinato corpore, suseiperet epentino impetu Pastico prehensa sine auxili , familiarium assurgere minime posset. Transibat ita hic affectus magis magisque in veriorem i chladieaim indolem Cum aliquando rhedasna ad tertium milliare pro isti esset sero autumno , frigido, nebu-
fota , pluuio aere, tam a ooncussione verutrae, quam coeli illa constitutione & animi quibusdam commotionibus exacerbationem lautia sinodp suorum dolorum exisperiebatur, fremebundam tamen adhuc foIun, magis, quam exquisite dolentem. Consulmra sibi tamen in omnem euentum, a Medico illius loci magnae existi alionis accipit liquorem quendam, ad inungendum so cum affectum , si acorbiore; emicarent dolores. Reuelaebatur domum, mussitante soliim malo. Cum autem emperiore loco aliquid depromtura' corpus quidem ita insigniter extenderet,
S inprimis ipsas coxas , sensic hinc in instanti exacerbationem ista morum seuorum
Ionge acerrimam citra tamen adlluc eXquisitam aliorum acriorum dolorum, pite tertiues aliquas micationes , Vehementiam. Cum tamen hoo incommodum vi ,
que non iuxta spem patientis mitesceret arripit illa tandem allatum sexum med camentum, cui in primis largiter innatabat, eoque inungi coxenis dicem curaC. Cooriuntur inde per ipse Uulisi gnomenta ardores, dolores, Laticinationes, vibratibnes adeo enormes , ut etiam loqui dolorum immanitate vix aude-ret, tu endramurari insultibus in animi deliquium prolabi Viheretur. Haec postea succedente tempore , tempestiuis interim ventilationibus sanguinis subleuata ontaneam eruptionem fluxus hamorrhoidalis experta est &c
g. XIX. quemadmodum' auteni inept. permutatio in Pari mota
ratis eum debilitate tales praxes in conuenientes suadere potest; ita abia sensibi bidi lud, t etiam passim ab ipsa nuda theoria. Exemplo potest esse antiqua
1am illa traglao, voce maxime leu appellatrone minUs conuen ente alatim variis alui fit,
nis interpretibus insignita, nempe liuitatis intesinorum, iaculta- xibus. tiae retentricit L , in variis alar, ut loquuntur, suxibus: ubi cum assumtorum, quaecunque etiam fluida, ne duini tali descentia, suerint,nucquam ita simpliciter per multiplices iIlos anfractus intestinorum, tam sursum quam deorsunt spectantes, nudus aliqvss lapsus to eum inueniat; sed portu minis illae promotio a se rioribus ad inseriora Sipsum exi
tum pressione potivi, nempe constrictione intestinorum, siat; abiudidum profecto neces, io inde fuerit,m lime incontinentiam potius pas-
674쪽
PATHOLOG. PARTII. SPECIAL. SECT. III.
sime debilitati inpartium adscribere; quam potius sensibilitat
p r es propter quam impatientior rerum minus tolerabilium actuali, potius excusio per veros motus in talibus casibus su se pitur. shnsbi sit,s s. XX. Vnde quidem non solum in genere iterum moneo, ut haec in specie prudenter consideretur haee sensibilitas in varii; aliis motuum exacerba- in haereditariti tionibus; promtioribus ante omnia, ob qu: bet, tum etiam leuiores dispos lxioni' occasiones: sed etiam quam maxime in specie sensibilitatem hane conri itin hae siderandam commendo in haereditariis dispositionibus, iam in genere omnibus; quam in oecte circa manifestam mersionem occupatis, inprimis vere corporearum rerum. Quamuis enim notissima sint exemita, quod ita affecti etiam vel figurab talium rerum repente oblatas grauiter perhorrescant; (sicuti figuras aeneas ranarum, circa hydraulicas machinas repente apparentes, mulieri ranas metuenti upo- thymiam repentino proximo aedi pectu induxisse memini; S alteri, mures metuenti , qualiscunque inditus, vel etiam opinione receptus nocturnus strepitus circa lectum, sti ficere poterat, ad noctem insi mnem ducendam, aut seruulum accensa denuo candela ad ex rienda lecti Felis praesentia stramenta adigendum: est tamen etiam Rotissima illa talis, verae cor- in conclassi, poreae se ibilitati in hoc negotio innixa, exquisita pexceptio, quando gr. fetis in conclaui, omnibus insciis, praesens ita dispositos ea ratione percellit, ut illi inde in cordis palpitationes, maxima anxietates, spa commotiones, lipothymias incidant , aut alia gravia symptomata Casei aversio. incurrant; quale qu dem etiam de illis, qui aut similia, praesertim a vera haereditaria aurum santur , quin etiam demum vehemente aversio ne abhorrem, familivibus exemplis notum est.
Placet huius rei specimen eommemorare, Vir honestus, e peruersa tractatione suxus haemorthoidalis hydropicus .factus , postquam medicamento rum atque metthodi, quanta fieri poterat ah ιβ ιι, Jicet tumor non obsequeretur, tamen quantum ad reliqua symptomata, ita leuaretur, ut simo homini nihil concedere appareret ; ioprimis autern appetitu qudm optimo potitus, dapes, quas lautiores es gula & urbe . quotidie accipiebat, ( concionator ablicus bonae existimationis & optime assumeret & pefferret: .cum ipsi aliquando artificiosum quoddam iuscultim , aut pulpamentram viriosam pro tentaculo transmissum, optime sapuisset, coepit tamen mox ab eius assumtione filiato, ianguore, cardia ia, j- quietudine, capitis perturbatione , & successive etiam dolore, vagis horripilatio sis , & volaticae aestuationis vicissitudinibus, corripi; quae mox in persectam appe litus
675쪽
titus deiectioneni, ingentem virium defectum, calorem febrilem lentum , inquietudinem innominagam ,et gypniam , aut summe turbulentam mctitationem, breuiter, an Omala quaeque pathemata, cum anxietate etiam, S animi perturi tione insolita, transbant. Erant prosecto omnia perplexa, A duorum Medicorum etiam quantulaelibet operosis speculationibus tanto minus fatis facientia, quanto maiore cum industri, illas instituere altaboraebant. Tandem tertio die cor
rigitur patiens spontaneo vomitu , sub cuius exitu percipit distinctum saporem corticum citri. Dubius itaque an illi iusculo illi, post quod coeperat male habere, vere inexstitissent, informat se apud illas matronas, quae hoc ipsi paratum miserant: quae liberalite utique hos cortices cum aromatibus intritos fuisse asseuerabant.
Ita patebat tota harum rerum scena- Conceperat patiens hic , hoc quidem tempore q6. annorum, ante viginti abhinc annos circiter ingentem auersionem a comticibus clari s dum in conuiuiae quodam de pomo citrio aliquid comedens , quod ipsi virgo quaedam filia familias obtulerat, ( sicut ad illud tempus delectabatuc
citri usu) incertum unde, fortassis a reliqua minus temperante edendi atque bibendi abundantia, in cardia iam, nauseam, auxietates vehem ntes, tandem grauissimos vomitus, cum plurium dierum periculos a valetudinis perturbatione prolapsus, iniecta sed picione per alias mulieres, quod haec mala ab illo pomo ramo dependerint, mox sub his angustiis, & constantissime in posterum, tanta citri aversione affectus est, ut quoties, pariter Vti praesente casu quam maxime aliquid eius asium sisset , cum multiplicibus perturbationibus pessime habere non desisteret, donec iterum esset, quod ita ipsum male
habeat, nempe cortex ille cum toto Vna a sumtyrum complem.
XXI. Et abundat huiusmodi exemplis quini diana conueri Auerso vehi. satio ciuilis, ubi etiam a drasticis aut ali summe natis ae medicamen culi, in qu tis, in certa esculenta aut potulenta specie cum summo & anxio fastidio m* 'Vdmqnta assumtis, in posterum illius speciei summa mersio invadit: quamuis sucii puri hoc casu praecipuum sit illud, quod etiam citra omnem conscientiam, tam sensationis cogitationis , tamen essiegcia illa ita certa & eximia
valuerit. Prostat alias etiam dignissima utique lectu in hanc rem haereditari e auersionis historia in prioribus, Oldenburgii, de foemina, gravissima symptomata perpessa, cum ipsi ad ulcus in crure curandum, Unguentum quoddam seu quale vulgo digestiuum vocant, applicitum fuisset, quod mel continebat; cuius tali congenita aversione illa afficiebatur. Et prostant talia magno numero passim apud auctores:
Quas nempe uniuersas res necesse certe est, quantum ad ipsam facti Ceritatem, notas atque certas habere, multiplicis usus gratia,
ei, pathologico' thoe elitici magis, quam simpliciter aetiologici: talium O o o o enim
676쪽
enim certe tetiologiam liberrime licebit relinquere Physicis et qui si in
his negotiis, communiter manifesto a peruersa aestiniatione opinioni pendentibus, usitatam illam decantare pergant,
dabunt quo dignitatem huiusmodi scientiae rei issime orbi reprae
Frequentia aut j. XXII. Sicut autem supra subindicatae caussae motuum, ainfrequentia posteriori sunt certae ipsorum humorum perturbationes, aut instrumen- laesionis mo- tori ni Sediam et ita aduerrendus in hoc etiam negotio eximie est: animus ad circumstantiam illam quam circa omnes morbidos assectus plane peculiarem in ipsis nostrae tractationis initiis commendaui. nempe 'equentiam aut infrequentiam laesionis motuum: Secuudum ym, im quam, motus euidenter laesi euenire &obseruam soleant, aut nono, seruari Z Ubi videlicet cum debita solertia ritendi meretur , quod vibque motuum sensibiles perueri siones non tam facile , promiscue, largiter atque cooriri atque euenire seseant ob quaslibet occasiones materiarum, quantumuis generali ita iuppositae proporrioni seris quadranteg; mobilitaris himorum mutationes: sed potius, fi vitium vere ab humoribus pendear, plane pecul lares velati casus recerte constitutiones s quantur, quae nori tam Vllam simpliciter materia--, ph sicam aut mechanicam , caueaamsinalem causiam prρ sundamento
agnoidere non possint non. comparere animum, decenter aduertenm tibias,.
Quoties motus s. XXIII. Nempe via priori motus utique sunt PROPTER
praeter ordi humores,, ut, inquam , illos promoueant, ct eo ipso tam secretionibus Rem naturam a subeunda, caluam excretionibus ab inserenda atque fouenda tibe eo Iem intenditu' illos uindieent: ita quoties etiam praeter ordinem naturalem
in m ae pho intenduntur , passim huiusmodi 'em arvae scopum sequi non coacto sum sebon. vllo senis, sest satis euidente passim nexu intelliti ct agnos ei possunt.
stur. Si enim motuum; qna talium , alterariones illas praeter ordinem natura lem intueamur, quales tari a posteriori ipsa veritatet si in deprehenduntur , patebit facit e, quod istae, de quibus sermo est, motuum teturniaueo motuum, alterationes EXCESSU marime ita peccent, . utplasi sepius , alio tempora, alio ordium, alii S locis, alio ex tu quam consueto atque decente fiant. Iterum dico, , siquidem uti longe frequen erior sporiermn diuersitare, S temporis ratione, seu miseri maxima se . miliaritate, est mo im ACTVALIVM intensio et quam eorundem
ausumplex impeditio in cr Upio i Vt in tali casu, ubi ipsos etiam
677쪽
DE MOTIBUS CORP. PRAET. NAT. AFFECT. 6ss
intercipi comparet, veluti maior ipsorum, quatenus interceptorum, ratio directe habenda videri possit, quam aliivium coni plicaturum materialium , affectus circumstantiarunt: ita facienda hic merito videtur apotiori denominatio, ut, quando des 3ocuti. nalterationibus loqui suscipimus, de agmonis potius motuum varieti onibus, quam nudasta ua eius simplici atque plena interceptione, verba facere satis ducamus. s. XXIV. Tales autem ita consideratos motus indicaui atque Motus tura monui esse maxime considerandos secundum 'es illos, ad quos maiore semper seca
vel minore iure, directa, propinquiore , aut longinqua , &solum dram fimi a giiιersante, neque satis ad exquisietam metam collineeme, o. eo sidet perueniunt. a de re venit utique notanda peculiaris illa hortam talium motuum circumstantia, quod si quam maxime in secie multum abeant a vera exquisita proportione ad specialissimos scopos, quibus irastinari videantur, aut Liari; tamen minime pime atque plane ab eiusmodi sopis pariter dissentiant; sed potius degenerica valdem intentione recta atque iusta, testari possint: dummodo etiam sperialiae
inuenetio exsecutionis parem conuenientiam semper seruaret.
XXV. Haec confideratio si cum animi debita solerte appli xiusmodi v ratione instituatur, monstrabit facile, quod etiam variae huiusmodi variationes motuum pro praeeipuo sui obiecto habeant inprimi anDinis simpliciora illa vitia, quantitatem nimiam, S qualitatem simpli eiusnube,
iusto spissiorem uerum aliis , minime omnium retem modis temeratam. Quo quidem nomine illam, quae hodie ita frequentissimae iactatur, irritationem stimulatoriam, a salinis urbbus vitiis qualitatis sanguinis , ab hac tam- caciae dignitate
excludendam arbitramur, non magis argumentis, quam veris potius documentis , variorum assect uum , qui cum manifestariis eiusmodi qualitatis humorum deprauationibus vere acribus nitantUr, tamen vel nullas, vel certe minime ad hypothesin proportionatas ct condignan terationes post se trahant, in genere, quam aliae, etiam consentientibus passim nostris recentioribus, magis aspissimdine sanguinis, quam ab huius supposita eaulsa, aciditate, dependentes.
Ita enim v. gr. variolis , moi sillis, sabiei, Mn solum adhuc in proxima potentia ulcerationis constitutis, sed etiam iam in actum eiusmodi deductis, & in tali crati ad interiora retropulsis, vel nullos, vel certe nullos proportionatos huitismodi motus accedere, notissimum utique est, Quemadmodum varii generis , etiam acerrima, non solum stimulantia , sed plane grauiter corrodemtia , spiritus minerales, salia caustica alcalica, cantharides, aromata varia acria.
678쪽
Vera consiliaest auxilia medicarum
Motuum sin Ies respecitus solertissime
piper , ningiber , sinapi, Brethum Cc. non edunt ullum dignum effectum M. torium in ventriculum : quem contra alia , non tam irritantia simplicius, quam prorsus destruentia, septica, & quidem magis sui consistentia, aut ad summum pei salia attenuata, ad impetuosos vomitorios mestus deducunt.
l. XXVI. Sicut autem hae tales causi se motuum a posteriori, materiales magis, attendi omni modo merentur; ita subest tamen etiam adhuc eximia eiusmodi caussa, tanquam a priori , quae in medica maxime consideratione, therapolitica methodica, supremam considerandi solertiam non magis meretur, quam postulat omnino ae exigit. Loquor desine , ad quem motus respiciunt atque tendunt. Quamlibet enim varii dentur, & inprimis quidem maxime insolentes, motus p. n. qui sub ea, qua tune temporis eXercentur,. ratione atque proportione nullam habeant directam specificam relationem , aut veram propensionem , quin proportionem, ad verum-: est tamen istud omnino certum, & vere anima solidae pathologia clinicae atque therapiae sundamentalis, quod tales etiam ipsi motus ad minimum longinquam seditae, primariam autem dignitate, sualem intentionem atque destinationem habeant
f. XXVII. Quam recte cognitam & perspectam habere, &prudenter aIibi toler re, magis quam directe toti e , temperare solum magis atque cohibere supprimere ; alibi perite irari supplere ; alibi ip id emiter praeoccupare; &-placida
ratione, Mntequauni et si illi concisus cooriantur, tranquille potius per artem instituere: adeoque operosiores aut insolentiores huiusmodi conatus , ad talem 'em tentandum aut obtinendum, simpIiciore eius' dem praestatione praecipere: sunt utique consilia Sc anxilia vivicevere medica, tam a priore naturae rerum consona, Tinam a posteriori sundamentali & constanti potius curatisines quam sueata temporariapietiliatio- , morbis salutaris S passim etiam curatiue caesisma. Inprimis Mennae Pulaam veram, & necessariam , ct e eae n praeseruandi methodum complectentia. f. XXVIII. Iterum itaque atque iterum commendo visque, ut morimis i n eo ore ales respectu .solertissime vestigentur: S ipsarum mater alium, siue verarum S euidentium siue suppositurum causiarum, inprimis habitus atque respectus ad em motu, inde coorientis , studiosissime expendatur. Propterea maxime, quoniam etiam
ingentia dantur , & inprimit quam mantae sontica eiusmodi exempti,
679쪽
DE MOTIBVS COR P. PRAET. NAT. AFFECT. 66r
in quibus maior longe habenda sit ratio eiusniodi peculiarium motus circumstantiarum . methodi, ordinis, icmporis, locorum, quam velteriarum, vel etiam simplicius ipsarum euacuationi , sine respectu ad has tales conditiones. (Exemplar huius rei sunt febres acti ae omneses inprimis malignae s in quibus aIiquid commouendo moliri , aliis, quam satis temporibus, neque natura, nisi malo omine, suscipit, exemplo commotionum sexta die susceptarum: neque ars, nisi cum preiculo atque damno, audere potest: ; exemplo ab illis, qui ct praxin habent, Minentem, solertius attendi denique tandem coepto, Uariolarum , quas Praemature, aut impetuose, ad exitum impellere quam periculosum sit, sensim animaduertunt mortales. XXIX. Tanto magis autem Gitanda est omnis confuso rationis aitqueproportionis inrorutarer, quando etiam ipsa materia auris, tempore aut laco nondum consentiunt& conspirant. Quod ut in therapeuticis, ad minimum rautione iudicationis, exquisitam pensitationem requirit; ita etiam in pathologicis nostris habet utique ediimiam Otuita . non solum, sed etiam passim necessitatem, ad dignoscendos inprimis motuum p. n. concitatorum tales irritos euentus qui non tam ab eo pendent, quod motus in genere, ae simpliciter eis talis, sit inutilis, peruersus, noxius : sed ex eo tantum, quod nondum decenter aptata, minus conuenientibus, instituatur; generaliore interim depellendi, expectendi itatentione iustissima laudabilis. b. XXX. Adhuc semel autem commendo maximopere essicaciam illlam, ad concitandos variost, ct inprimis tam tempore, quam alieniores, motus , qui non soIum a nudis simplicibus pathematibus incitantur; sed inprimis etiam a notata hoc nomine merito se ilitate. Dico, euidente eculiari magis solum aestimationesenseria, quam simpliciter vero ad tu sentiendi, aut generasi perceptione. Quae certe res uti merito pariter ad animi pathemata refertur , nempepertiersum de rebus sensui oblatis iudicium: ita omnibus integro iudicio potitis patet utique facile, quantae e eaeiae sit haec sensibilitas, ad deprauandos passim motus, ut velante, quam necesse sit, vel aliter, quam utile, instituantur. Recens imus autem breuiter tanquam summa genera motuum ita orbitam debitam deserentium, sub
tonicis uni Pasticorum, commisimorum, & desectivorum, classibus.
Omnis consi sio rationis &proportionis
tanda est. Motus tam ab animi pathematibns quam a sensibilitate concitati.
680쪽
PATHOL. PART. II. SPEC. SECT. III. MEMBR. L
m Q honis energiae & quanti Vsus sit tmius ille motus in partibus eo, energia & poris mollibus porosis, qui tensione solumsubrigida ita absoluitur. usui. ut legitimo ordinario transitui humorum per illas partim lacum ita prae-heat , ' partim adiumentum praestet, puto, quantum omnino sussicere possit, traditum a me esse inphaesiologicis, (Si euti mobilitatem huius
tensionis, adeoque verum talem tonicum, tanquam verum avi
ctorem variationum diuersarum circa transitum humorum in una parte, dg transmissionem eorumdemia aliam partem, tum peculiarine epistolica, tum Variis abis monumentis atque documentis iam a Igannis varie commonstraui. variae eius ab f. II. Queni admodum autem hic talis actus atque motus non erationes solum ad generaIem progressum humorum , subordinata energia ad OnxinMuti pulseus impulsum, ministrat; sed inprimis partialis motus humorum, di particularis directionis ad certam regionem eo oris, maiore copia S energia prae reliquo eius ambitu, solum verum subsidium constituit: ita contingunt etiam eius variae alterationes, quando vel progressus ingenexe aliquid impedimenti incurrit, vel in specie transmi di immorum ab uno loco ad alium largior proposita est; vel denique sensus peculiaris (sive frigoris , siue adstrictionis potentialis, stricturam
huius motus vegetiorem prouocat. Specimina huius praecipua sunt in augmento, seu excessu; non .seque totidem in imminutione aisue defectu, Eorripilatio, S. III. Leuissimum & transitorium exemplum exhibet hor. illa cursoria, quae partem, etiam Vnam minorem, inuadens plebeio loquendi modo a papillis, qupe pilorum te erorum per coxpus radices continent, veluti protuberantibu3 anseris deplumati cuti combFrigus eonstri parari solet: eg uberiouia eam eine Hie-ita perctorium mo- portionem cutis augescens sicuti maxime sequitur refrigerationis sentum aug*t. : magis conspicuup est similia huiusmodi constrictorius auctior