장음표시 사용
271쪽
De AmpbisH- . , Doctaculo incitur, & qui in ea pumabant ramis rit c f). Capiebat arena amphitheatri Titi loco-riuri octoginta & septem iniuia εὶ, & se a eiu erat, ut vulgo dicitur, ovalis se . In medio arenae videtur ara luisse Iovis Latiaris; insta spectantes vero erant ostiola quaedam ad emittendas seraq ιὶ r nam his venatio etiam quandoque itistit batur. Proiectura muri, qui proxime arenam cingebat . diuebatur Podium; ad quod primi senat rum , & is istratus in sellis suis curulibus spectabant ubi etiam erat in sive Cubacutam Principis ιγ. Τribunal Eritoris . 8e sedes Vestalium m); qui locus contra iniuitum ferarum cancellis n); & lienis qmbusdam versatilibus erat muni tris Q. seditia, live senatorum & equitum puruvillis erant instrati sy); reliqui verre nudo lapidi insidebant , ut a,ud Graecos quoque obtinuit :unde scitum narratur dictum arist ystia quopiam
interrogati, Cael bono eruditio ' ad hoc OItem , in--quit. ne in se atro Iaris D er Ividem sedeat . . Pra'-einctiones erant gradus maiores sq) , qui reliquos quasi cingebant i aditus vero , quibus ad sedilia ibatur, dicenantur 'miroris ); quia pomlnm, qui isequentissimus eo convenire solebat quasi .eυ ---t O . Ab his prosectae Viae tὶ gmus Caveae secabant, quae dicebantur sea aria cu)υ spatia a tem inter duo scalaria dicebantur a forma, Cun i- xx qui certi certis erant adsienati O); mare aliquem dicitur apud πναDium Flores. HI. inia
zris propius, Pro ordine suo remoυ re . Superior Am-φhitheatri pars constabat porticibus & loco plano, ubi pullati & Deminae spectabant sa) . Infimi
Eradus, qui Arenae i proximi erant', senatori
nus 1 Legatis exterarum gentium erant adsigna-ὸ L a ti
272쪽
mordecim gradus Equitibus & Tribunis scJ militum ex lege Roscia . erant tributi: reliqua Io-Ca populo patebant, & Popularia dicebantur L e Jl;
nisi . quod honoris cauta aliquando locus Gladi toribus publice datus fuit sfJQ arbitrii Editoris etiam fuisse videtur iis, quos honoratos vellet , locum digniorem adsignare fg J : quod nescio an aliis iam observatum sit. Ad haec loca cuique dissignanda constituti erant Dissignatores fu, qui e , iam . die bantur fri , quorum proprium verbum , quum aliquem 4ndignum loco pellerent , . erat exmtare L i J , vel fuscitare . Erant etiam in Amphitheatris occulti rubuti. sae quibus spectantes croeo diluto sil , aut aliss fragrantibus liquoribus cons inebantur ΓmJ . fistu solis urgente tot quantum erat Amphitheatrum velis snJ , quae aliquando, tanta erat luxuria temporum lserica foJ vel nurpurea erant f J, velaria
aam videntur dici Juisnali ΙU. vers. 1ea. Pegm autem, de quibus ibissi loquitur, erant machianae ligneae , ita artificiose compositae. , ut occulte crescerent. & decrescerent sqJ , quales fere hodie videmus in dramatibus musicis , quas O eras Vu go dicunt velis, inquam. amphitheatrum obd cebant; ad quem finem in summa muri circum. Tentia foramina erant, quibus mali immittebantur fri: nimio autem vento haec vela frohibente ut
hantur causiis, P quemadmodum Ca jum Imperat rem illud Senatoribus concessisse legimus fri J sive pluis ,.& umbellis Ita. Iuxta amphi ineatrum χωSyotiarium suus, sive Iocus , in quem mortui , vel
273쪽
D. ius Gladiatoribus. g. V. De ipsis Gladiatoribus. Gladiatores olim fuerunt e servis, iisque vel adiadum , vel ad gladium damnatis ; quae duo ita
deserunt, quod ad gladium damnati intra annum consumi deberent ; in Ddum vero damnati post certum tempus poterant liberari x . Fuerunt etiam fumpti ex captivis, aut ab Imperatore datiS,. aut a Lanista emptis. Postea vero etiam liberi homines aut pretio cr). aut libidine pugnandi Σὶ /inducti in arena depuVarunt : & deniquet etiam viri nobiles sa) in gratiam Principum eo indiynia talis venerunt b); quin, quod magis quis mire 'tur, etiam feminae e) hac rabie fuere correptae .li improbo quoque novitatis quodam studio nanos ia arena congredientes videre cupiverunt M: sed tamen omnes infames sunt habiti O . Liberi homines , qui se ipsos in arenam vendebant, dicebantur proprie auctorari D. & eorum merces asestoramentum ci),sive gladiatorium b . Hi auctoratii usjurandum praestabant, is omnia facturos , quae legitimos Gladiatores deceret ; cujus formula apud
Primnium arbitrum c. III. sta extat: ini , vinc
ri , verberari , ferroque necari ; ω quicquid Eumolpus iussisset, tanquam legitimi gladiatores
mino corpora animasque religiosissime addicimus. Distincti fuerunt Gladiatores tum armis , tum ratione pugnandi r nos singula eorum genera levi calamo recensebimus. Quidam dicti sunt Secutoresse , quorum arma merunt galea, clupeus, & gl
dius , yel massa plumbea ): cum his plerumque committebantur Retiarii ι , qui reti iacuis adsversarios impedire conabantur , & fuscina mὶ ,
sive tridente interficere : hos , cum frustra rete misissent, inter illud colligendum per arenam fugientes secutores insequebantur, unde illis nomen.
Theres n) parmam , sive pestam habuerunt .
274쪽
etra Sect. IV. cap. V. ζ. s.ct sileam , sive barpen , qui gladius est incurvus o ) ; cum quibus fere compositi fuerunt Μι nullones' ρ ), qui piscis effigiem in galea habebant e unde Retiario cum Mirmillone pugnantes nam & hi saepe committebantur ) canebatur :Non te peto: emcem peto quid me fugis Samnites mai postea Hoplomacti cr) , scuta ha- .hebant argento caelata s , balseeum , sive osm- giam ut Lirius loco in margine libri citato ap- pellat in pectoris tegmen , ocreas in crure sinistro . t) , galeam denique cum cristis, sive pinnis . Ego rii ex essedo Gallorum & Britannorum u m re pugnabant sx andabatae vero ex equis, & quidem clausis oculis γ). Dimactaeri duobus pi diis et ; Lagurarii laqueo. ad adversarios imp cliendos utebantur sa . Et haec aere diversa gladi
torqm genera fuerunt. Sed tamen etiam aliis c
gnominibus fuerunt distinctio dicti ea im simi quidam Suppositieti ta), qui aliis victis, vel f .innys suppon quioam Aleridiani , qui inermes terer & i cloisti pugnabant se , alii Fiscales, sive Caesariani , Aquilei: ex quibus fuerunt PostuIaticii id) , qui
a populo nominatim ρο tabantur ce), quod eximii arte, vitetule, & ornatu erant: Cater rii de- mque dicti, qui confuse & catervatim pugnabant
D . gladiatorum Ornamrnta dicebantur is). Ante ipsum mMneris diem Editor per libellum p blice affixum illud edicebat , quod etiam μ
nunciare ci), ostendere, prUonere munus dicebant . . In eo libello numerum A nomina celebriorum Gl diatorum chi, & totius muneris apparatum ed hant ἰ eumque etiam in provincias mittebant sin:
quin etiam in tabella omnia illa depingebant m9. f. VI.
275쪽
. VI. De ratione 'ugnandi, M. Ipso Muneris die , cum Pompa traducta esset. . - paria inter se componebant ἔ tunde eleganter Homerum Deorum paria composuisse dicit Minucius
quidem pares cum paribus se : mox gladii explorabantur ρ , an satis acuti essent arbitrio Ediatoris ίν . His iactis praeludebant rudibus ferientes s), ct arma hastat hae mira quadam arte i cientes t), quod pmprio verbo ventilare dic bant ιι unde haec vox translate doctrinam aIι- quam per examen discutere siEniscat apud Bo thium dae Cons. Phil. III. metri XI. nisi ibi potu
pro mannare sumatur . Deinde , signo tuba dato
abjectis lusoriis armis ad decretoria cx transibant . quod etiam versis gladiis 'b pugnare dicebatur . Tum magna cura se. componebam et . R in statu stabant sa); unde iHae locutiones apua Ciceronem
do eaumarum actionibus translate hoc verbo utitur Cicero g quae propria invadendi verba erant, sicuti vitandi, exire so , vel excerire siὶ . Praecipua autem iis cura erat , ut latus t erent . quo respicit haec locutio apud Terentiam in He Ion- timor meno A. IV. S. II. vers. s. Trium bo , si uera xne Iarere tecto ab sedere; hoc est, incolumem r& altera apud Ciceronem in s. Per ait ritis Iarias peti. Contra, latus aperium dare vel nu
276쪽
stras mi , quod victi signum erat; sed tamen saluς e iugob arbitrio populi sin), vel aliquando Editoris pendebat: imo Imperatoris solo adventu laeso missio concedebatur n). Misio autem distinguenda est a RAM: Mi pio enim victo Ο ; Rtidis victori tribuebatur p): hujus perpetuus ; illius in eum tantum diem erat estectus: aliquando vero sine missione q) pugnatum fuit, quod Augustus fieri vetuit H . Itaque si populus Gladiatorem servari vellet,
premebat s) , si occidi. pollicem st) υertebat & , ut ferrum reciperet u), jubebat ad quod ultro iugulum eraebere solebant 'int de qua resed ignissimus
est qui videatur Seneca Epol. 7. 3c de tranquill. an mi c. II. ubi etiam Ciceronis locum in eum finem cItat. Aliquando etiam ictus repetebant , &'manum in vulnus mittebant sx , ne quis morte simulata evaderet . Nihil igitur mirum post haeetam atrogia, si apparatus funebris , sive Libitina ν in Amphitheatro fuerit: unde etiam una ex
eius portis Libitinens est dicta et ..Huic opposita fuisse dicitur porta Sana viυaria ; ut docet Cl. Graevius ad T. IX. Antiq. R . ex passione SS. Perpetuae ει Felicitatis, s paralipomenis ad eam Petr. Possini e evo tamen dubito , an ea v x priscae Latinitatis sit. Praemia victoribus data
fuerunt Palma sa), Pecunia ib), & denique Rudis e). Rudia arbitrio populi dabatur ab Editore',
vel lanista Gladiatori veterano, vel etiam novicio in strenuo aliquo facinore . Estectus ejus erat , ut auctorati quidem libertatem reciperent, servi vero vacationem tantum a pugna d t hi enim ,
ut liberi fierent, pilao etiam donari debebant o. Rude donati dicebantur Rudiarii , ct arma sua ad Herculis f) consecrabant: qui peculiaris Gladiatorum Deus erat s unde etiam commodus Im
rator , qui item Gladiator erat, Herculis instar effin-
277쪽
De Praemiis Gladiatoris, ct Ludis Scenitas. arsessingi voluit 0r . Hi tamen postea aliquando iterum pugnabant ingenti auctoramento inducti b rcum vero, Vel propter aetatem , vel propter debialitatem ludo abirent, deIUfie dicebantur ιδ. Factionibus, studiis, & sponsionibus in arena eodem modo certabatur ac in Circo. g. VII. De Ludis Scenicis. Tertium ludorum genus fuerunt Ludi Seeniet , qui celebrabantur in Theatris, quonam forma feruerat semicircularis, sed laterihus paullo produmoribus. Et antiquis quidem temporibus stantes spectarunt I imo A. V. sis. occasione theatri tunc primum structi Senatusconsulto cautum est
quis in Uris propitiis e passus mille subsellia posuis.
se, feri ve taesis spectare velist: sed tamen etiam sedendi in theatris mentionem fieri videmus in 'rologis Plautinis in Captivos. in raetidbium 8e aliis: unde quis existimare possit eos Plauti non esse.
Postea temporaria theatra per occasionem exstrui
coeperunt, quale fuit illud magnificentissimum M.AEmilii Scauri , dum ludos fiditis faceret . quod capiebat octoginta millia hominum, & cujus apparatus squod, nisi idoneo tibicine fulciretur, onmem fere fidem superat) constitit H. S. milites, hoc est aso oo. Pbilineis cm . Primus autem Pompeius in consulatu quo secundo in) Theatrum ex lapide quadrato exstruxit, quod capiebat quadraginta millia locorum I ne vero notam Censoriam incurreret, superposuit ο) ei Κdem Veneris, cui, inquit in edicto , quo populum ad ejus dedicationem convocabat, subiecimus gradus spectacu-
Ioram ρ . Postea plura Theatra Romae fuerunts ), ct praecipua quidem Marcelli ex marmore r).X Balbi. ' im sedilibus theatri & eorum sorma eadem sere sunt dicenda, quae de Amphitheatro; ut etiam de velis , quibus tegebatur; ct de odoribus in eo sparsis s). Theatra , cum comoedia quidem age Κ s re-
278쪽
11 DA. m. cap. V. I. I. retur, sacra erant Apollini H; cuin vero tragoe- 'ia . Haccho: ct hoc. quia tragoedia apud Graecos an hodorem Bacchi fuit peratia sti). cujus ara ad alterum theatri coma stabat; ad alterum vero trulius Dei. in cums honorem ludi agebantur sae) .
Hinc Porro Tragoedi vocantur δε περ ἰBacchus SUMesem tragicum v c MisciasDas : inde etiam ουδεν πρὸς Διονυσον
esse, vel feri aliquid dicitur , quod
inbii ad rem furat ac si Tragiei non ad la dem Bacchi , sed alia quaevis cantarent Tisatri partes erant Scena, Prosenium. Posis nitim , Pu rium, ' Orcte a. Scena alii se ascribunt, quia Motes, a quibus magna pars limruae Latinae , dixerunt κ' i νὴ & σκω , ' ca)ὶ eris Iocus, unde primum actores prodibant. & uorri-cehatur ab uno theatri comu ad alterum 2 era que triplex: Tragica, quae in regium morem Ἀμ nis es columnis erat ornatas comica , & Satνr, O quae arbores, speluncaS, montes , Ac. praeferebat. Erat etiam Scena vel Mersatilis , cum iu machinis quibusdam vertebatur
υEt Ductitis, squalem nostram hodie dicere poeses ciam metis tabulatis metes scenae interior nudabatur b ; vel auiaa subducebatitur ce) unde au a pro rus fudis ponuntur id). Scena enim, ut h'die apud nos picturis est ornata, sic olim aulaeis erat. tecta r) , quae Sinaria diceban- etiam anterior scenae facies aulaeo tecta erat; quod arrea scena humi iacebat s); peracta fabula tollebatur cis). erat Io cus scena depressi'r, in quo agebant & loquebantur maxime histriones fr). Postlcimum erat locus, in quo peragebantur ea ε) , quae apte vel decore in Scenae agi non poterant cl licet tamen vox ea vix usu vulgi obtinuisse videatur .
279쪽
mlait ori fuit locus in proscenio elevatior m). in quo recitantes stabant e & aliquando pro ipsis Dis Demeis ponitur snJ. orchestra denique squasi Saltatoriam dicas a Graeco , sive a sanandod erat locus ultimus soJ, in quo saltab tur, & iuxta quem .sedebant Senatores . uua ita etiam dicebantur sedem in Senatu lod , quemadmodum etiam in Equite Dectare sν J pro in Equestribus dicitur. Graeci etiam τήν Βουλῆν prol co Senatorio dixerunt f sa. Origo notius rei ab Etruscis fuit stJ ; eaque cirea A. U. 38o. primum suJ Romae usurpari coepit unde etiam actores Ηιstriones sunt dicti ab Etrusta Noce Hister, quae ludium notat ).
dorum Sceni rum genera apud Romanos fue runt Comoedia. Tragoedia, Saura & Μrmus. . Comoedia s-a κώμην vicus , pagus 3ceantus J fxJ poema dramaricum sive negoti m exitu istum, Itito popuIari ren eristum . Drua fuit Comoedia apud Graecos s quorum i ventum fuit J ΓνJ in Veterem , Μediam ac N
vam s apud Romanos vero a personis in frenam
pro stis in fabulas Praetextatas L et 4 , quibus scialicet inducebantur personae praetextam vestem m-rentes , sive Magistratus & Sacerdotest hisque similes videntur fuisse Trabeatae , quas invenit C.
Melissus grammaticus faJ. Tugatas fbJ, squales scripsisse Afranium legimus se IJ quibus privati ;& denique in Tabernarias s d J . quae vilissimorum
hominum . qui in tabernis lare degere solent . actiones imitabantur . sed tamen in genere omnes fabulae Romana lingua conscriptae Togatae sunt di
ctae , ut a Palliatis se J . hoe est , Graeeis distinguerentur. Diversi ab his reneris fuerunt inelimnae ab Atella municipio dictae , quae agebantur a scurris urbanis s sed is ab iuventute- honestiore . ut videtur dicere Livius VII. cap. a.J inter & post
280쪽
T18 Ses. m. cap. V. IV. ctus fabularum ridicularia fundentibus f) : uade cilcim vocantur αοδια λ. ἐμ ολα g quemadmodum etiam est carmen , quod
chorus sub primum ingressum in theatrum canebat, quod sequebatur ς α ιυρν cib). Atellani ludi etiam ci dicuntur, quomm urbs Aleua fuit si). Trapoedia imitatio per actiones Alustris for tume exitu infelici, oratione graυi ), o muricu ι . Dicta est a Graeca voce quae . hircum, &, quae cantum notat ; quia scilicet blim apud Graecos hircus actorum praemium erat na). Tr Medi palia, sive Drmare erant induti, unde Drma' pro ipsa tragoedia cnὶ, sive rebri tragicis ponitur,oc hinc etiam pro verbis magnificis s ampullatis O : tum perionis sp), sive lamis utebantur funde eleganter Publius Μimograpbus Heredis fletum sub persona risum vocat sed ante larvas inventas faecibus ora perungebant sq) ; unde 'ουγοδιυώονε, dicti insopbam ν . cothurnos s denique, sive cal os altiores pectabant, quo statura proceriores & augustiores esse viderentur et Comoedi vero gestabant soccos st); unde hae voces sepe pro ipsis fabulis p nuniar. ut in loco Horatii in mamme libri cit
tor vel qtiam pro stilo , sive , sive populari u). Peracta autem fabula. si quidem sterem x , n Oc est. Hacuerat , populus ciare plaudebar γγ tsin minus, sibilis zγ, & supplosione pedum e
plodebatur , & tum dicebatur, eamque exis- . Hationem et anu er pastoricam si iam vocat Cia
Satyra poema est argutum s mordax , dicta iuvita quosdam a Satyris 'Diis protervis : sed verius Mitra , , Satura seribitur, & . lance fatura . sive variis reuetis referta denominatur i est enim omnigeni argAmenti poesis ca), at maxime mom