장음표시 사용
11쪽
Iaret specles,non omnino sphaericum Natura eslinx EQuod si quispiam obiiceret,nos non probasse,crystalloidem esse praecipuum instrumentum, quo videmus;id ratione, & experimeto clare persuadebimus. Ratione quidem,quod nulla pars oculi, nec clarior,
nec dilucidior,nec magis in medio fixa sit qu am ista. sit enim visio ab illa sane oculi parte, quae lucida est, ct qua lucida,non autem qua humida. Cum igitur nulla sit lucidion hac, nec fluida sit, sed firma, & in
medio reposita; est e praecipuum instrumentum quo videmus,humorem crystallinum patet. Hoc quid i
argumento Aristoteles perbelle philosophis persuasit, cor esse principium omnium partium,tum smil xium,tum disiimilarium corporum animalium;quo. niam in medio natura constituebatur. Quod sinaee. Non probes, experimento Medicorum sne cunctatio . . ne credendu tibi erit;quo constat,quod quado in suffusionibus oculorum,inter corneam tunica,&crystalloidem humor distunditur,& paulatim crassescit, visu priuamur.Si vero aut in serius cogitur,vel ad latus humor ille crassus depellitur, usus videndi redditur. Igitur, cum non alia in parte, hanc suffusionem visum prohibere inspiciamus,nis cum crystalloidem occupat quandoquidem , etsi in albugineo; aliisve
partibus circumuicanis stilletur humori capite,vsum tamen videndi non impedit verum hoc esse viden- di instrum intum assentiendum est. Est igitur crystallinus lucidus, rotundus,& in medio situs,quo absoluietur viso. Porro cum luc sit in medio partium oculi, parte posteriori,& anteriori, contiguos babet humores, parte quidem posteriori eum, quem Graeci
υαλιω , Latini vitreum dixerunt . hic nec ut crystaulinus constat albicatue, nec fluidus est ut albugia
12쪽
neus; sed sapit naturam mediam,atque ob id , vitro liquefacto asi imitatur. In vitreo crystallinus, veluti gemma in anulo infixus est, mediamque huius partem posteriorem ambit. Huiusinodi humoris utili--tas,& sinis,cuius gratia illum Natura instituit,est, ut
adiumentum praestet crystallino. cum enim omnis animalis particula calido vigeat, quo praesens nutrimentum mutatur,ac concoquitur,similisque particulae redditur; crystalloides, cum sit animalis nobilis particula,& aqueam naturam sapiat, ut puta animalis membrum, calido fouetur.A venis igitur reti formis qui panniculus est immediatus crystallino, resultat humor vitreus qui sane non est sanguis,sed sanrninis excrementum ut alimentum praestet crystallino . Verum , quia crystallinus, calidum sanguinem in sui substantiam conuertere non potest: consulto a
Natura constitutus est medius humor, qui similis sit crystallino, & propter debile calidum,facilius quod
de crystallino deperditum est,restauret. Parte autem anteriori est humo Galbo ouo persimilis, ut totum Oculum irriget; & crystalloidem, ne ab exteriori aere, desiccetur,& assciatur,defendat. Hic albugineus hu-mor fluidus,subtilis.& multus intercipitur inter corneam membranam,& crystallinu in humorem. subtilis,ut spiritus per eum facile penetrent; multus, ut iis quae offendere queunt resistat. Tres igitur esse omnes humores,quorum medius est crystallinus,& eum reliqui duo circumsepiunt; & quo consilio Natura
eos instituerit,dictum est. Porro cum humores certo loco contineri neceste esset; Natura iis tunicas,ac panniculos,ut in unum coercerentur, addidit, qui a cerebri panniculis ortum ducunt. Parte itaque oculi posteriora versus os capitis,tres panniculi a Medicis nu
13쪽
merantur, quorum primum humori vitreo conti suum,qui ad rete figuram vitreum circundat βλυτροειδῆ & retinam, translatitio nomine, dixerunt. Hic quidem visorium neruum circumtegit, extemditurque ad modum rete , e pluribus venialis sca- ens I per quas, Sc neruulos spiritus ad crystallinum
ducitur.oritur a molli panniculo tangentecerebrum.
Post hunc,alius est panniculus,quem inaciosa & se cundinam vocant, ob id quod resinam foueat, nutriat & iuuet ne rumpatur,illique hac ratione iungitur,llic quoque a molli panniculo cerebri proscisciatur.Succedit postremὁ ossi colunctus panniculus,durus & solidus.& ob id θαλερὸς vocatus, a duro paniculo cerebri ortus.tres hi pannicus,parte posteriori humores claudui. Sed parte anteriori oculi, primus 'est, qui albugineo humori iungitur,eumque circundat, ne in crystallinum dilabatur,& aranea tunica nuncupatur. Alius deinde est,quem vueam tunicam noma Namus,quod acino nigrae uuae colore persimilis sit. Tribus sane de caulis Natura sagax vueam sor mauit, ut corneam, cui committitur humectet, & n triat. Post haec ut inter corneam,& crystallinum humorem intercedat,ne membrana illa cornea ,su ad ritie,crystalloidem premat ac laedat, denique col re nigricante in secit, ut lumen in unum coeat,ne dissoluatur, dispergat urque. Mollis uvea est, ne noc mentum crystalloidi inserat: & qua corneam contingit laruas , ne ab ea laedatur . in eius medio for
men est,quod pupillam multi vocant, per quod tu men ingreditur,ac imagines ad crystallinum deseruntur,cuique nerui vi ru infixi sunt. Huic succedit
membrana cornea,non tamen est contigua, sed interponitur aqueus humor. Cornea isitur membra,
14쪽
ita, exilis admodum,& alba est,ut species visibiles aespiritus penetrare possint: est&dura, ne leui quavis de
uia rumpatur, simul& crystallinum tueatur. P stremo panniculus,qui non undique circundat, sed oculum vnit,& praedictos panniculos connectit,tunica coniunctiva dicitur. hic corneae non imponitur , alioqui nec spiritus, nec species vlla in crystallinum reciperetur. Haec Medici; etsi inter sede panniculorum & tunicarum numero dissideant, nam alii septem, quidam sex, nonnulli quinque, alii qua- tuor statuunt: sunt qui tres,& qui duas tunicas p
nant. Nos autem enumerauimus septem, parte quidem posteriori tres,retinam, sectanainam,& duram: parte anteriori quatuor,araneam, ut eam,corncam ,
ct coniumstiuam. Sed quantum a Philosephis dissideant , inserius alio capite explicabimus. QMdsentiar Aristoteles de partibus oculi. cap. IIII.
MIram oculi structuram ex sectione, ac distincta partium enumeratione, Galenus,& posteriores Anatomici nobis declararunt. verum Arist. 'uod suo tempore non esset exquisita secandi in minuti sit mas quas ue partes ars, ut libro de Partibus sensisse videtur Averroes,& secudo libro de Anima: tu quod Philosophu id non deceret, sed Medicae potius artis munus esset uiui sertasse rationabilius cui sententiae accedo quod multas partes in una substantiam venire crediderit,non tot enumerauit: tamen diuersas facit, quia eas locis discernat, anteriori scilicet,
ct posteriori.Oculti igitur in tres principes partes sensu manifestas Arist. dissecuit r.de Histor, nepe in pupillam, in nigrii orbiculsi illam ambientem,&in id quod postremo nigrucoplectitur,quod albu oculi dicitur.
15쪽
Pupilla,est paruus ille circulus,qui l Medicorum vulgo foramen vueae dicitur. Aristoteles primo & quinto de Historia,& secundo de tertio de Anima & sexcentis aliis locis, pupillam esse humorem quo vide mus, in quo sit sentiendi vis,dixit. Hic quidem humor a Medicis,& a Galeno ii. de Placitis esse orbicularis,& cuiusmodi est glacies modice concreta, ut superius diximus, traditur. Niger vero orbiculus, qui pupillam circuit, etsi multis inficiatur coloribus see-iquentius tamen ad nigredinem declinare cernitur,.& ob id oculi nigrum, dictus est. Tertia pars est al-ibum oculi,simile albo oui quod in habentibus se .guinem, pingue & crassum est;consulto a Natura factum,ne humidum oculi, rigore algeret, nec calore desiccaretur. Hinc totum oculum aque naturam sape ire aperte cognoscas, cum praecipuae eius partes sino humores.Quare etiam oculum solum proprium corpus habere prae caeteris senseriis, perbelle secundo de Generatione animal. annotauit Philosophus, quod corpus humidum, ac frigidum sit.idque tribus persuasit libro de Sensu, quoniam corruptis, ac persta ctis oculis, quod inde exit videtur aqueum . adhaec, quia pueris & quam plurimis animalibus ubi primum
oculi formati sunt, excedunt caetera membra splendore,ac claritate,non ignea,nec aerea, quod ea non constaret, sed aquea denique quia album oculi, humidum, & crassum est. Vitreum autem humorem
praetermisisse videtur; sed quod humor ille, non a visione, sed a vegetatione humoris glacialis in regi nem oculi permeatus a cerebro decidat, & masis excrementum,quam pars sit, ob id subticuisse videtur. Atque hoc significauit is . de Generatione animalium, cum inquit, quod a cerebri humore secernitur p r1
16쪽
pars purissima per meatus qui ab oculis ipsis tendere ad membranam cerebri visi sunt.sed Galenus VIII. de Usu pari. id de spiritu intellexit cu ad verbu dixit.
Producit itaque cerebrum quandam a se portionem ad humorem crystallinum, ut eius humoris assectus cognoscat et quae productio sola merito meatum habuit sensibilem,quod sola spiritum animalem conti net quam plurimum. Pars igitur purissima, est spiritus, qui permeatus visorios ad crystallinum dese tur. Caeterum Aristoteles, non modo temperati rem spiritum deferri ad occulos per meatus sentit;
sed hic ut mihi arridet,& Epheso per sensorium, crystallinum intelligit: per oculos, qui crystallinum
complectuntur,& adde album, quo oculus prominens apparet.Glacialis igitur humor in venarum capitibus situs est,a quibus & sentiendi vis,hoc est spiritus temperatiores ,& qui a sanguine illarum venularum quae in molli panniculo cerebri consident excernitur,& vitreus humor dicitur, crystallinum fouens,& quoquo modo,si quid eius deperditur,li staurans pro manat. Putat autem Philosephus acerebri humore parte purissima,qui spiritus vocantur,secerni,& per meatus,id est neruos visorios ferri; nona substantia cerebri, ut videtur intelligere Galenus
V III. de Usu pari. quoniam spiritus subtilissima
pars sanguinis est,& cerebrum est exangue, Sanguis tame ille in venialis membranar,& panniculis ipsius cerebri, frigidior, ac humidior factus,teperatior fit, ut si instrumentum videndi: licet iudicium nouis sme fiat in corde, atque ob id Alexander Aphrodi-seus dixerit,videre non esse recipere,sed potius iudicium de re in organo recepta.Quod s mihi quis obiiciat a substatuta cerebri purisiimam illam partum i
17쪽
d crMON is . o RTII L . Icerni ; nam cum inquit a cerebri humore, videtur substantia ectebili, ct oona venulis rearca cerebrum. abire, Adhaec, cuti subdit Philoseph ui,cuius rei a gumentum est Me humiditate cerebri iptelligere videtur,quu nulla alia pars sit humida in capite praeter cerebrii,&oculus fi gidus,humidusque sit. Dicas Aristotelem velle probare, quod a cerebro pars illa purisiima secernitur. hoe est ab humi datate sangui-lnea cerebri quando Hubstantia cerebri sanguis ctus est humidi br,&: Digadior. quoniam nulla alia pars in capite est bumidior cerebro i Caeterum nolo. te ignorare,nae non semel Vadisse venulas in substantia cerebri, id est, in anfractibus substantiae cerebri squo fit, ut non mota a Venis membranae circumeum
tis sit bstantiam cerebri, sed ab ipsa substantia cerebri: secemi posse putandum siti porro. cum secundo de
Partibus inquit, Ab oculis meatus advenas circa cerebrum sparsas tendunt: permeatus,non modis v nas, sed neruos intelligere oportet, per quos aliquis humor percolatur.Veidna cum nerui visbrii circum tegantur retina illa,quae est pars proficiscens a molli panniculo cerebrii vel ab ipsa nerui substantia : totum illud vocat meatum,neruum scilicet coopertum parvniculo . Probat igitur Philoseplius hoc largia mento,
partem illam secemi a cerebro, di a nulla alia parte ;quoniam oculus sit frigidus & humidus, & cerebrufrigidum & humidum. oportet enim ut simile foueatur a simili.Sed ad vitreum veniamus,qui ut diximus est excrementum venularum membranae cerebri ci ci ineuntis visorios neruosnbur crystallimini complexus est; quoniam est similis p& leui .sact mutatione Oncrescit,ct albicat,Sed cum humidum ad diffusiones lubricum,alio contineri vasculo,necessu sit; Na-
18쪽
COLo v v o Cuti tura prudentisi ima, tunicis & membran s oculum conclusit,quas Medici septem numerarunt. Aristoteles V. de Generatione animal. unius meminit, quae pupillae obtenditur,quam medici corneam dixerunt Plinius vera libXL pupalla,corneam Vocat,propteri membranam pupillae obtensam, quae organum viadendi tuetur,& ad visionem multa praebet commo-ida si tres conditiones habuerit,ut tenuis,alba,& laequis sit. Tenuis, ut extranei motus recto tramite,& facilius ad illam serant . Laeuis,ne rugis obumbr)eI,VeX.deVsu pari. docvix Galenus, qui iob id senes aculeteernere negauit,quia, ut caeterarum rartium cum senescunt,cuticula exasperatur,& crassior redditur sic oculorum quoque, senescentibus illis,cutis obrugatur.Attamen aliam,& loge diuersam huius membranae corneae utilitatem adfert Galenus eodem, X. de Usu partium, quare tenuem Natura finxerit nempe ut splendores sponte trasmittat. Aristoteles vero , Uxremus,& facilius recipiat motus ab aereiambie utricta visibilibus. Sed plane in causa huius dissensionis suit, quod Platonis haeresim secutus Galenus, visio
nem fieri extramittendo asseruit, quasi radii exeuntes obiiciantur lumini aeris,ac inde species compte hendantur.Consentiunt nihilo minus Aristoteles de
Calenus, in hoc quod sit alba id est perlucida . nam secundum Philosopliuin,speciem recipit, qua lucida est.Galenus praeterea tribuit illi duritie ut sit instar
propugnaculi; & violentiam eorum , quae extrinsecus incidunt,excipiat.Aristoteles non duritiem, sed laevitatem largitus est, voluitque illam esse alba ut transsiaceat. Dictum est enim libro de Coloribus, per
albedinem luciditatem non semel Aristoteleni intelubgere.Sic primo Meteororum, Solem album e si e d
19쪽
xit,quὁd sit maxime lucidus,& nullo colore asscia
tur. Similiter aerem album, & omnia elementa per se,& inuicem non alterata,alba dicimus,ut eodem libro explicauimus.Membranula igitur est alba, quo niam nigrum,quod continet, lucidum esse non potest. haec enim est nigri natura,vi non transluceat.Vnde laternae lucere nequeunt,si ex nigro cornu cons
ctae sint. Ad visionem itaque duas praecipuas partes obseruat Philosephus, sensorium ipsum, glacialem
humorem,& hanc membranam corneam.Quod autem nigrum oculi dicitur,quodque vuea dicta est,iuuat ad species,& lumen coercenuum, ne iri immen sum dispergatur. Huius tres sunt assectus.Primus est color caeruleus,vel niger,quo tunica tincta est,quem Galenus summopere admiratur;cu in nulla alia cor
poris parte, praeterquam in hac sista inueniatur, noque alia quaevis pars,praeter hanc, eo indigere videatur. Eius inquit rei argumentum est,quod nihil fi u stra a Natura sectum lit.Secundus est pars interior vitreum humorem continens asperiuscula,& mollis instar spongiae& humida; sed qua ratione id fuerit s
Elum,aliterGaleno,quam mini videtur.Sentit enim, ut iam diximus,a nigredine coerceri spi ritus, ne dispergantur radii: mihi vero, ac philosophis Peripa- tecicis sentiendum videtur,ne species dispergantur, quae e visibi Lbus excipiuntur. Asperam autem,ae spongiosam esse dixit Galenus, ut nutriatur intus humore in partibus illis imbibito. Sed a Peripateticis aliter dicendum est, quod cum in ipsa vvea sint v nae & arteriae parte exteriori tangentes corneam, noesio petito alimento nutriri decuit, quod sane nutrimentum susticiens est,ac in omnes partes rationabiliter penetrare debet. Dicere ergo expedit , colorem
20쪽
na eo Lo Erllus oco. ri on posse in superficie illa,si leui si ima esset, eontineri: atque iccirco Natura condidit spongiosam super
sciem, ut colorem ad visonem admodum utilem conciperet, ac retineret, alioqui sua lubricitate dic sueret ac laberetur. Vel ne plus nimio crystallinus fulgeret. illud enim magis opacat, quod millis asperitatibus continetur. Humida quoque debuit esse , non modo ut foueret crystallinum , & nullam illa noxiam inserret, sed ut ad specierum receptionem magis iuuaret, siccum enim dissiculter recipit,
quamuis diu retineat. Amplius exteriori supers-cie, qua corneam contingit,duriuscula est,ne duriatie corneae laedatur. sc Galenus.Sed rationabilius respondere poterimus , quare Natura partem illam v ae duriuscula secerit,quod cum extensionem patiatur, tum ab humore, tum a spiritibus, pupilla que modo dilatari, modo contrahi videamus : ne diis motibus rumperetur, duriusculam oportuit e Gn. Postremo foramen in medio habet, ut inde visibiles species confertim recipiat , si enim hoc a Natura praetermissum fuisset, nullus esset videndi usus . Hinc habes , praecipuas esse oculi patios, pupillam,& quod nigrum, vel caeruleum oculi dicitur,
ct tertium album: caeteras vero tunicas consulto praetermissse videtur Aristoteles. Primum enim membranula a natura constituitur, ut defendat corpus quod continet. At retina est mollis panniculus cerebri qui neruum visorium vestit,&a cerebro exortus extra os eodem habitu egreditur, crassusque est, ne
aliqua in parte laedatur ab osse:& ut deserat secum
Pr venulas spiritus ct sangit inem. No igitur est ocupanniculussi uin nullum humorem contineat, sed