장음표시 사용
331쪽
sime, ab hoc errore obstrui, & eo facilius quoniam Iecur
apsum Iutosum quippiam naturaliter continere asserit G enus. Quibus obstructis & bile necessario retenta, Morbi omnium generum, qui ex illius retentione generari conlueuerunt, gigni possunt, Et praeterquam quod ea in hepate retenta corrumpit illius temperaturam, atque inde per venas diffusa, generabit morbum illum regium, CuiuS citrina cutis infectio usque adeo attollitur, ut suturae coronalis excedat terminum, quani nonnulli iccirco laet Iem esse & merito statuunt, vehementissimam quoniam circa ipsum Iecur incensionem portendat. Qua bilis tanta ac talis multiplicatur, ut non rarioris tantum cutis Partes suo colore inficiat, verum & caluariam tegente quae omnium densissimae sunt. Sed haec obiter quoniam ad inlimum ventrem spectanti Ipsa dum ad intra vasa
ci osticit & vehementissime, fieri enim non potest, quin or ipsum afficiatur in quovis febrium genere. Quo ih itra eius astectionem, nec hectica, nec reliquarum . febrium consistere potest Galeno telle: In hac autem vehementissime afficitur, quia & morbus est vehementissimus, Nam per febrem acutam vehementissimam Hi pocratem intelligere ex trigesimoseptimo quarti libri Aphorismo elicitur, ubi ipse mitem contra acutam di- .. Inguit: Et non vehementissima solummodo est , verum N istalis, si haec enim illa febris est de genere acutarum cui frigidi sudores solent asbciari,& in eadem die in qua incipiunt , non raro aegrotantes moriuntur, quam Hippocrates hisce verbis pinxit, Sudores frigidi cum acuta quidem febre mortem cum mitiori autem morbi longitudinem significant. Ad hoc autem ut duo haec complicentur,
quae etiam Galeno ipso plurimam dubitationem habere videntur, frigidus videlicet sudor & febris vehementissima, quae non nisi a bile omnium humorum calidissimo concitari potest, Illius enim proprium est acutas febres
332쪽
Recendere Galeno Authore , quam hae de causa & In ignem appellare Hippocrati placuit & ad intra ve--.
nas putrefacto, Nam his quae ab alio humore humo- meto 6.ribusue fiunt, etsi frigidi sudores coniungantur, necessa In p. lib. rio tamen laetatis non sunt. Duo quoniam & requirun dςMQVbi tur, Primo scilicet ut virium adsit Imbecillitas Ita re,izio. asserente Galeno in commento, Quia calor naturalis deficit, &icorpus relaxatur. Propterea sudor exit, Scinordinate & frigidus, ita ut qui sudant, frigidus nec mille sit, non persentiante Secundo extra venas esse humorem frigidum, qui sudoris huiusce materialis causaetii, Aperuit Galenus in commento, dum manifestare. Volens, quomodo talis febris , non causa tantum sit j., quoniam prompta dissoluere corpora, Sed & una perniisu, ciosissimu in signum, ait atque ideo signum exitiale o M stendens, in animalis corpore humorum frigidorumis multitudinem superabundare supte tu extra venas, i onam si invenis abundarent febres de genere acutorum esse non posset tantam habentium frigiditatem, veneque a calore natiuo neque a febrili calefiant . Α, . ambobus tamen tenuior illius pars dii lui potest, v I Tuntamen non potest calefieri, Quod perspicuo exem-Plo probauit Philoteus inquiens, Quodnix,&glacies quamuis verno tempore a sole dissoluamurr Aqua tameex utraque lique laeta vehementer frigida est: Error auistem iste tam efficax est ad eam progignenda,ut nullus sit a iii
efficatior, Nihil quoniam non facit,quod ad illius generationem requiratur e sunt vero illa potissimu quatuor, i hi quoru primu est prohibere naturale bilis expurgatione, Secundum calorem innatum mortificando vires omnes' hcneruare,Tertium est crudos humores multiplicare,Poastremum consuetam intentamque a Natura illorum
euacuationem impedire prorsus: Quorum tria ita a nobis iam patefacta sunt, vi velle iterum aliquid ad ea
comprobanda in medium adducere, nil aliud esset
333쪽
quam praeter rem Iegentes taedio afficere. Postremum di omnibus illis perspicuum erit, quos non pigebit ad me
moriam reuocare, tum gelidum ipsum immodice potum, tantum intellinis torporem inferre, ut ab excretione au centur: Nec non & bilem ipsam, quotiescunque illi traii situs addictum Iam intellinorum spacium, ao aliqua Praeternaturali causa non intercipitur Pituitam, quae iagracilibus ductibus . ex inteitinorummet munere coisinceruatur plurima. incidere, detergere atque expurgare αSECνNDv x qui hoc errore secundo mei vel medio ventri inpartitur affectus. in latitudine affectuum pernitiei limites excedens PHTHis Is eth, quam insanabilia Pulmonix ulcera sequi scriptum reliquit GalenuS Et quomodo talis esse non potesD ex quo omnes ab illa deprehensos ad mortem ducit & necessario, Tum rati ne loci principaliter affecti nec non & praesidiorum qua cunque facultate praeditorum Praeterquamquod Pulmo. inter prima corporis membra post cor a Galeno vel ab Auctore libri de Anatomia vivorum numeraturri ipsiu ulcera citra tussim repurgari non possunt. Ol Tussientibua autem ulcus dirumpitur atque malum quasi quodam circuitu reuertitur: Pulmo etiam interaviscera, propter respirationem in perpetuo est motu, letussiendo quoque lancinatur. Vlcera autem quae sananda sunt quietem utique requirunt Galeno Auctoreia Nullamque est mea dicamentum quod sanare possit, praeterquam quod enim eorum nullius vires ad vicus. Priusquam in ventriculo , ZeIecore Permutentur, peruenire possunt: Quae seu frigida sint, uti Avicenna inquit, non conducunt, quia penetrare
non possunt, si calida febrem ab hoc morbo inseparabilem adaugent, que cum sit tabifica, media scilicet & quasi compolita ex hectica & putrida Exsiccantia & nocent saltem ratione hecticae, Humectantia pariter, quia cum ulcera exsiccationem exposcant illa consolidationem prohibentia Pernitiei autem limites omnes excedere α P merit
334쪽
merito diximus, quoniam non unum tantum odo ab
ipsa deprehensum hominem enecat quod in pleri saque pernitiosis morbis accidit sed cum de genereo contagiosorum sit, qui ea inficitur multos inficiendo, ad mortem deducere valet, & non solo contactu quod mitioribus contagiosis moibis peculiare elt .sed &fomite: Non enim vestes modo,quas phthisici gestauere, saepe visae sunt post biennium, frustra illis quacunque vel sedula diuturnaque expurgatione adhibita contagionem atulisse. Quinimmo talia etiam num. ει Fulcra, & Tabulata: α cubicula facta fuisse, ubi phthisici ipsi periere: Cumque in omnem culpam prolabatur, non secus ac pestilentes febres teste FRA-CAsTORIO, Ad distans etiam contagionem ipsam tranfert, ita ut non multifariam modo, sed & in sat breui temporis interuallo, unicus homo tanta lue corareptus multos perimere possit, & inter hos facilius qui sibi arctiori coniunctione coniuncti sunt. Qv Aautem via error iste tantum Affectum pariat, aperit
Hippocrates in Aphorismo iam supra adducto dum ,, inquit: Frigida qualis Nix & Glacies , pectori iniri mica, tu sies mouent & sanguinem & Distillationes. Et clarius hisce verbis, Frigidum valde venas frangit&Tussim citat, ut Nix & Glacies, Aperte siquidem constat ipsum de quacunque re insigniter refrigerante . intelligere , uti iam fuit ostensum: Frigidum enim secundum ipsius facultatem pectori inimicum est, illud quoniam ex ossibus, chartilaginibus, neruis, & multis neruosis partibus compositum est, quae omnes frigidae sunt, &ideo maxime laedunt pectus, tum quia illud est assuetum calori, vii inquit Hippocrates in libro de humidorum usu. Et Galenus frigus Thoraci & Pul. moni usque adeo aduersari affirmat ut plerosque utroinque refrigerato obijsse testetur; Frigida igitur quia
valde aduersantur tusses mouent, nec uno modo, nam
335쪽
t primo ob puram qualitatem, non considerata materia, quia constipant. & pectiis adeo perdurescere faciunt,ut secundum eius natur1m dilatari non possit , pro Pterea tussis inducitur. secundo quia destillatione&cum moueant uti Hippocrates hic ait, & plene iam ad mentem Galani demonstrauimus, quotiescunque ad pectus descendunt illae . descendunt autem facilimelcfrequentissime. tusses inferunt . Frigus autem nota secundum sui ipsius facultatem facie sanguinis reiecta. tionem, sed uti rectissime affirmat Galenus ubi supra Per interuentum aliorum . quoniam enim in se ipsa
compingantur, atque coarctantur vasculorum sanguiαnem continentium corpora, propterea nonnunqua
ipsorum tunicas frangi contingit, ut quod in mula contento ita laxis receptaculis, id a non multo distentis eueniat: Adde quod propter frigus sanguis incrassatur, implet venas & constipat, ita ut illae a mota tussis frangant . Et praeter quem quidem motu venaram tunicas frigiditate duras, Ad extensioni contumaces redditas frangentem, Ab hoc errore alteram caussam strenue rumpere potentem Produci ex superius pluribus etiam ita locis traditis sat superque liquet,. quam Galenus nobis manifestauit dicens, Ruptio- is nis vero causa est aut vehemens motus, aut humorumis abundantia qui vel per se veΙ una cum crudo & frigido, is & flatuoso spiritu venas extendunt et Et praeterquam quod fractionem venarum Thoracis, ex Galeni decreto Phthisissequi potest, quotiescanque ex illis sanguix effusus, in pulmone, di inter pectus & pulmonem collectus putruerit: sed qaia affectus hic insanabilia
Pulmonis ulcera sequitur vix ex Galano iam proditum est. Quae quidem. vlcera venarum ilhus ruptionem frequenter magis quam aliam quamlibet ea concitare immediate potentem. caussam, Quarum Tunica:
cisi crasse sim, veluti & arteriarum tenue&, cui in . l. l . Posita
336쪽
Isictum in omnibus alijs animalis partibus, ternitum.
Galeno teste , hac forte caussa longe facilius omnibus aliis quae in Thorace sunt franguntur , quia magi. cap. io. ali Platenus frangentibus ipsis resistunt: Nam & eadem rata One Ossa, quae validiora sunt ,-ex lapsu casuque fran- carnem vero quae mollior mobiliorque est, ictus inuauriam euadere iam ex Alexandri sententiae diximus: In L. lib. Hinc Citharoedis Tragoedisque certantibus , aut acuta proble vehementique voce clamantibus, vasa illius interdum dirumpi teliatur Galenus , maxime ubi non praemissa Pulmonismet per prscedentes exclamationes iqnitione loci aste-Violenter clamare conanturi Vas autem in pulmone ru- ora P 3ptum, hethale nocumentum ese non dixisse modo voluipCalenus, sed & periculi propemodum ineuitabilis ratio': In lib. de nem assignasse, dum ait, Nisi statim a ruptura vasis venae sec- curatio aggrediatur, quo cruentum adhuc vulnus priusa quam phlegmonem excitet, glutinetur, Nam si eastmςl rica ita inuaserit sxigua spes est eius postea glutinandi et Vena cap. p. enim si trium dierum naturalium spacio non glutinetur, In 3. lib.
Narcotica a celebrata Phlobothomia, bis etiam in drei
exribendo si virtus admittat INTER Qv AE pri Ins me anas fert Philonium persicum aqua plantaginis Portula-: thodi cap. carve dissolutum , frustra postea omnia admouentur . . Sed quoniam nec via hac Medicus semper voti sui compossit: Iccirco dicebat Hippocrates, A sanguinis sputo inet. libis puris sputum, Λ puris sputo Phthisis, & fluxus: cum Aphor. Ir ero sputum retinetur, moriuntur. Liceat igitur nobis si Hippocratis dicta , tanta in re congerere ac dicerer
337쪽
amit V Mi membris autem. Animalibus non minus crudeliter agit r. Et ut a minus saeuis. laesionibus exordiamur,. DENTES. de cutit, qui cum ad cibi scissionem contri-- tionemque instituti sint, ne suta crassiorii quam opus sit forma ingelii, vel non concoqueremur, veli l linon nisi. aegre;. Ergo quibus. hac occasione cadunt ..ut non breui pereant vix fieri potest: & quibuς hebetantur multum de vitae aufertur . . Robulli enim plurimum ad vitam ipsam producendam conducunt. &praecipue man dibulares,. Nam ex quo cibaria instrumentis artifici tibus incidi possunt Anteriores. ad decorem & sermoanem magis faceretvidentur. Quibus & videntur digni ut Thesaurispreponantur , Magni autem nulla posthabiataeindustria prorsus digni sunt ut ab offensis omnibus prae- custodiantur, quia ad salutem & vitam maxime faciunt ,. Vnde Elephantes quia illos habent robusto&Gicet anteri
ribus careant. Omnium consensu. ducent S. anno vivunt..is 3 lib.de' sunt & qui trecentos referant,uti refert Philosophus: Pro--i pterea soli omnium, ossium, tota vita accrescunt, breui 'o 'e eniti, tempore attriti consumerenturia nisi subindu repain x. lib de rarentupeodem tester Qui quamuisob propriae naturae sqης ' o praeliantiam nam & ipsi discernunt sapores cum lingua ης δ' 'U non aliter uti Galenus inqait quam aliae oris parces: Ab ' immoderatisomnibus primi&qualitatibus vitientur, 'nimio si quidem calore corrumpuntur: A quo dii soluto humido, facile fit ut eorum compactio dissoluatur: A
siccitate pariter quia siccescentibus. ossibu necesse est α
338쪽
1llorum radices extenuari; Et tunc cum stare nequeant,
Tum undique ab osse non comprehendantur, ut cadant necesse est, Quod in senecta accidit, veluti & capilli ab
humoris priuatione: Vitiantur caduntque pariter Ob nium tum humorem: Sicuti necantur quoque Plantae & putrefiunt: At nulla aeque officit ac frigiditas, nec una caussa immo pluribus & Primo quoniam eorum alimentum a frigore auertitur, Secu ndo qu ia spa ritus intereunti lPol tremo quia cadunt a natura sua nerui, qui radicibus eorum applantantur, molles quidam a tertio neruorum cerebri coniugio propagati, uti ostendit Vesalius, quorum in p. lib.de gratia, ut multi existimant dentes duntaxat euidentianter labrica hausta sentiendi facultate donati sunt: Propterea multa de Nδ' ς' offensione, quae ab excedentibus alijs primis qualitatibus z. 'Τ'apsis impartiri possitnt, facta mentione, Hippocrates
magna semper proferre assuetusdixit F R I G I D v M dentibus inimicum di Quod & Aristoteles non eonprobauit Ab stet Odo, verum & caussam illo dignam assignans dixit,
Praeter naturalis dicti iam eorum temperamenti frigidita In 3 - se Rem, este& meatuum tenuitatem, sui cum non nisi per- t ''qP ψPaucam caloris quantitatem continere possint, celerrime ζ ζac facillime a frigefacientibus vincitur: Hinc inarum
non debet videri, si Rustici Monticolae egregie alioqui Robusti , fere omnes dentibus sint destituti , quoniam
Praeter insigncm aeris eorum locorum frigiditatem geli- o,idam aquam perpetuo fere bibentes oris temperiem cor. rumpunt: Nec obstat Dentes non posse esse tam frigi- 'dos, cum ipsi una cum coeteris ossibus ab assante calido producti sint, non secus ac tegulae in fornace. Nam quantumcunque ipsi una cum alijs ossibus a calido assante producti sint, & eo quas coagulatir Qua tamen noα 'itremum suae productionis actum consecuti sunt, Λ quo , et eam,quam in ipsis cognosci inus duritiem seiungi nequit. languine& calore non postunt Mon destitui, venis siqui de ui atque arterios carente Ita ut plane perspicuum sit
339쪽
calidum illud igneum ab eis euanuisse, &non sicca mod6
verum uni& frigida remansilia, ii ET Qv BILI a P A eum igne. su, non Poteli quiescere, intercepto ab hoc errore illi naturali ex ita, Aliquando ad septum transuersum rapitur , eoque inflammato phrenithidem quamuis non exquisitam concitat: Exquisitam vero rubi sursum magis mota, in Cerebrum praecipueque in eius In primo membranas impacta fuerit Galeno telle: Et veluti dum Vulei bd ra meniae, quae manus nobilis est, ab extrinsecis in inediate conietario operantibus causis, uti a mora sub sole, & similibus Apois . cometo stema contrahere solet, ita tenuis a bilis ascensu, iam dia P ' i cto frequentius, iccirco affectus intensior quia in parte nobiliorit Ex qui lita autem quantum ad gignentem humorem spectat, quia ex pallida, ex flaua non assata. in 3 lib.de nec non & ex eadem astata oriri potest Authore Galeno: Iccirco biliosum unumquodque corpus iuuenile huic eraF FV τ' rori deditum eo magis paratum est affectum hunc incur rere, quo minus sex traditis iani illis quam alio, quocunque temperamento praedit is abulus ipse interdicitur: Et cum acutissimus & periculosissimus morbus iste sit, veluti omnibus in confesto est & merito, Nam Ini=. Pro- Hippocrates& Galenus uniuersurri illius genus exitiale esse
l. e ... st/tuunt: Ab ipso enim, cum factus est, viiii Asrs inam&bi's uuit, homo non evadit: Α quartadecima siquidem post . In V. ad At illius inuasionem hora usque ad vigelimam quartam hoamansorem ram, a saeuitie primorum accidentium, dum magnus est V confirmatum prorsus reddi, Sapientum nonnulli obserauarunt: Magna autem immo maxima est phrenitis illa in qua & principales una actiones omnes laeduatur anta males,& cui urinae albae &perspicuae associantur; Nam de ea loquens Hippocrates dixit. Quibus urinae albae &ji. ' ,, perspicuae malae praesertim si in delirantibus appareant, Inter illos enim neminem saluatum vidisse Galenus in commento testatur, nam signum est, uti ipse inquit , uniuersam nauam bilem ad caput solummodo rapi i Nec obstad
340쪽
obstat in his qui gelidum potum nimis frequentant huiuscemodi urinas a sola cruditate posse caulari, Nam quamuis hoc fortu verum else possit, in aliquibus eorum qui solum aquam nec ab ineunte aetate alluet i & copi lambibant, quae cum quandoque non posSit euinci, pro dit, qualis bibitur: Quoniam tamen non exiguum in ter iplam extat discrimen, & ex aqua vinoque resultans crama arte gelidum immoderate redditum, de quo nos loquimuri Hincfit ut a summa illa potius meatuum
obstructione , de qua iam diximus produci asserendum sit: i Ab ea postquam tales urinas maxime fieri scriptum reliquit Actuarius, Et eo magis quoniam cum morbus in p-lib.demtus sit biliosus, eo ab humore urinae aliqua saltem in parte tingi deberent, nisi totus omnino Cerebrum ascen- deret. ET Qv IA OCCAsIONE HAC assari '. 2bilem ipsam aliquando contingit, dum scilicet in calidi, ' ri Iecore retinetur, cuius caliditas adhuc tum a mora illius diuturniori in ipso contracta nimis intenditur νTum ab obstructionibus naturalem illi ad intestina expur gationem prohibentibus de quibus iam dictum est; DuM TALI s EppECTA si cerebri substant nam ad minimas partes attingat, illique se immisceat , attingie autem promptissime ac facillime quia cum Impetu ascen- dit, tum ob eum qui illi insitus est calor, antequam asses tur, tum ob eum qui ab assatione additus est, assueta enim est, uti G lenus asserit, atram exhalationem ceu fuliginem In e6men quandam ad caput ipsum remitteret Qv o D Dv M Iri'y QT, FERINA DELIRAMENTA producit eodem Authore. idest miserabilem illam Melancholiae spe- pocratis telem, quam graeci vocant, idest Itis Atii AM cia nent. vii ipsemet exponit. Arabes Fu ROREM appellant; l' i s a. Quae quamuis non cum subre sit veluti Phrinitis, eo tamen ἴεbu, de miseriarum hominem deducit, ut praeter effigiem, nihiI eretorii fere hominis retineat; Immo nec ipsam integre, cum ς p '' morbo hoc corrUti Torum perpetuo habeant faciem, i .