장음표시 사용
321쪽
Succorum bonitat. Suiuo.c.I I.
tas quandoque potest associari, aluum ipsam mollem re dere potens, ut dulcedo in vino quod prefrigeratur: ItR si ex aduerso in materia potulenta frigida nimis sit quali. tas aluum stiplicam reddere potens , sicuti austeritas in vino, quo teste ipso Caleno in alui met fluxionibus utimur. Cui vino si aqua adhuc aluum sistere potens permisceatur , sicuti ex grandine glacieue, aut nive resoluta nix enim& quaedam species congelationis est Tantum abest ut huiusmodi Crama aluum molliat,ut potius vehementer sistata Vna & cooperante ipsius frigiditate; Quod vero dictis aquis sistendi insit facultas.& ex allatis iam supra constat,& Averroes patefacit, inquiens duo requiri ad hoc ut roaquosae a frigido conge lentur di Primo scilicet , ut eorum calor per frigiditatem separetur; secundo, ut par& illarum terrea non pauca admodum sit: Ergo in his cum praeter priuationem caloris proprii, remaneat crassities substa tiae, ob partem tenuem, & leuem , quam necessario resolutam fuisse perspicuo exemplo nos docet Hippocrates , dc pars terrea , Nam & lutulentae aquae celerius concrescundin glaciem,sequitur necessario,vt tales Aquae sistant aluum: At esto, diceret aliquis, quod Austeritas, & crassities crinmatis id praestent, non video quomodo frigiditas ad talem effectum producendum concurrat: Dicimus duo illa taue iunctim siue separatim cramati inexistant primario perari. Frigiditatem secundario : Duo enim illa cum in alvo materiam ipsam potulentam diutius retineant, frigiditas, & ipsa fauet retentioni faecum & strenue. & d-plici via, Primo quia intestinis torporem inducit, iis ut non expellant . secundo obstruendo meatum felleum, vel prohibet quinminus ad expellendum excitentur. intercepto bilis fluxu , tendit siquidem illa prompte magis ad superiora quam ad interiora ob propensionem prsdominantis in ea elementi. Vel si aliqua in parte fluat libere enim fluere nequit gelu quasi concreta intestina ipsa nota
sat pungetro Potcst. Adde si rus aliqua ob sui frigidit
322쪽
ram deberet habere vim proritandi aluum aquae id inesse .ueberet: Oppositum tamen concorditer Hippocrates,&Galenus asserunt ipsam videlicet nullo pacto aluum sub--moibi,
ducere, nam quantumcunque optima sit multum in ven- aeutis tratriculo mancti Et cum ex potu illius nonnulli profluui. xu, com um alat incurrunt, non ideo sane accidit quia ipsa suapte '' natura aperiat, & sices ad exitum prouocet, quinimmo potius quoniam ventriculum usqueadeo hebetat. ut nihil amplius concoquere possit: Ita ut pateat eam sistere per se, quamquam lubricet per accidens, eo modo quo & salde quo loquens Dioscorides, Primo iacit ipsum stypti. In s. lib. 'cum postea solutivum: Illud enim&una cum eo res c p . salsae omnes, simplieiter exsiccantes,& stypticae sunt, per accidens vero educunt, nam sua salsedine vias per quas transeunt proritant ,& vim expultricem exsuscitant, ut ea
quae in intestinis sunt expellant di Quod & Hippocrates affirmauit ubi de salitis carnibus & piscibus agit. Igi Iis,. lib.
tureum in moderata dispositione aluum conseruare ne- de bi etiaqueat , saltem ab usu illius certo temporis praeterfluxo interuallo, iuxta diuersitatem materiae potulentae, quoad gradum istius vel illius iam explicitae iacultatis, necnon α dispositiones ventriculi aisu mentis, vel immodice ut emolliat necesse est, velut sistat, &quia eorum utrumque Praeter naturam, & valde est: ICCIRCO dum praeter modum emollit Lienteriam affert, vel Coeliacam vocatam
affectionem: Quae dum prorogatur, ab Atrophia neceia sario consequitur ex Galeni sententii in libro de differen-lijs sympto in tum: Et de prima sermonem habens Hi papocrates in calce libri de coacis praenotionibus dixit, si spirandi difficultas & lateris punctura associetur in tabem desinunt: Et Avicenna Lienteria quae fit propter intem- A l' periem frigidam & humidam . veluti in presenti casu, est cap. deducens inquit, si diuturna fuerit,ad hydropem,& cum con stu firmaturei difficilis curationis in summo. Duri Va- M-
α o siliit, ita ut faeces retineantur, producit actetum, qui sibi-
323쪽
sibimet in primis nocet, & alios gignite Nam iaces,qub
diutius retinentur, magis siccantur . & quanto sicciores redditae sunt, difficilius postmodum exeunt: Et dum plusi ut O exitum prorogant, COLI dolorem, & IL Euri inducere potiunt, usqueadeo enim quandoque interiorem viam intercludunt , ut excrementorum nullum in serius excernatur: Horum affectuum primus dum praesidijs non cedens cum vomitu , singultu frequenti, frigidoque sudo re perseuerat , laetalis est, Et a flatu excitatus si prorogeutur, in Tympani tem migrare solet ita affirmante Hippoacrate: Secundo oppressi non raro pereunt, morteque miserabili, ad finem vitae stercus per os reddentes: Qui quidem statuosius spiritus exitum non habens, dum in ii te itinorum i nuolucris intercipitur, non dicta modo facit, verum &sua spicula in Itomachum sine cuius peccato non fuit productus conuertens, SuBvERs Io NEs infert, sute per subuersiones appeti tus perditionem,sive nauseona affectiones ab accepto cibo intelligere velimus, nihil refert, veluti enim horum symptomatum utrumque sic potest, & merito appellari iuxta Galeni sententiam, Asci piadis de stomachicis agentis dicita explanantis , ita 8c v-troque in presenti casu verificari, nec non, & a vitiata nu tritione concomitari plane perspicuum sit: Facit & alui adstrictio perseverans VRIGINEM urinae, quoniam bialis, quae deberet expurgari per aluum, cum per ipsam non expurgatur, traducta ad vias renum Vriginem generat, Quae perseverans, VLCERA IN UE sic A vel eius co lo exci tare solet, quae ut plurimum non sanantur, tum quia neruosa est vesica, tum quia lotium nunquam mordacit iis expers prorsuS, assidue ipsa contangendo non permi tit glutinari , Nubi inueterata fuerint hominem ad C chex iam deducunt, & quandoque ad hydropem: Ladem causa humor crudus, & crassus, Primo iam dicto sibi intercepto transitu, traductusque ad vias renum, Si ab eis ob
324쪽
cvLos generat, Vel a quibus si ad vesicam transmitta- itur, de ab ea prs imbecillitate non possit excerni URINAM Persaepe supprimit, tum quia materia obstruens non a potest esse pauca, ob vitiatas necellario coctiones, tum quia Vesica ipsa a gelido potu, atque a reliquis immodice frigefacere potentibus, facilius longe quam alis corporis Partes laedi iccirco potest, quoniam &nostri corporis ex- languis valde pars est, paucissimas enim, & tenuissimas venas habet, quorum omnium Galenus locupletissimus testis est: ET cum non supprimit in inferioribus vesicae Partibus retenta, plus quam opus sit, cogitur, & lapidem generat: Hinc qui lubricam habent aluum, quoniam in
talibus pauca excrementa ad renes perueniunt raro calculis laborant: Quo fit ut ' ραυλαί agraecis dicti, a nobis Balbi seu Blaesi vocati, quos ab alui profluuio maxime capi scriptum reliquit Hippocrates; Nephritico morbo minus omnium capiuntur: At qui in vesica lapidem habent, I s' 'e'
& praecipue magnum ac durum, cum virtute non forti, neque: per pharinaca neque per Chirurgiam , quia curati ne in sultinere nequeunt, ideo vexati, & vigiles breui ut moriantur necesse est: ΛLvi igitur adstrictio, a statu- eo gelido potu producta horum morborum Mater merito nuncupari potest: Iinmo&aliorum; IEev K namque caussa illius alimentum trahit prauum, ita ut ad quod exin . , cernendum a propria natura impellitur cum prauum sit, texsugere cogitur, atque ideo obstructiones, corruptiones, di errosiones sequi solent. ET quia error iste si quis alter multiplicat Pituitam, uti ostensium est, pariter, & atram bilem,uti paulo infra ostendemus; Ideo & SCIRRHI in Ie- nrcore generationi maxime fauet, Scirrhosi enim tumores omnino aut atrabitaris substantiae sunt aut pituitosae superexsiccati, ut ait Galenus,aut ex utraq; mixti, & eo facilius rhquoniacum hepatis subflatia in quocunq; homine irrhis sae. simpl. opportuna sit, Vt quq naturaliter lutosu quippia continet ς-9.
325쪽
t. . . Quem quidem Scirrhum non ilico solum, verum&necenibet, latiss. serio Aquam inter cutem sequi asterit Galenus; Tantam cap. γ. siquidem huiusce visceris affectus i sie, cum hydrope habet affinitatem,ut non nisi ex illo eam gigni poste Erasistratum ': sib dς existimule ribat Galenus: Ad quam minus frequenter cap. homo deueniret, ii ille perpetuo posset sanari, At ubi ad
In ε. de Plures dies extensus est, Galenus se nec sanasse, neque ali-Prςlagitio uni vidisse, qui sanauerita perte fatetur, Minus frequentersibu, h,st inquam, quoniam ab errore hoc vitio Lieni ampartito,
ς.& ihI cui si quid aliud maxime aduersatur, vel ieiuno aut tenui lib. ad cla- intestino, aut Mesenterio, vel Pulmoni, aut RenibuS, aut vς00ς utero menses retinendo nam& id maxime praestare va let Per omnes squ idem huiu2emodi affectus aqua inter cutem hominem deprehendi contingit, vel nullo exi- flente in hepate praeter naturam tumore Galenus iuxta iodi, a I prppruim Placitum loquens asserit: Quod vero nulla a. cap. 6. lia affectione precedente, sed ex sola immodica refriger rione, Iecore in principio assecto , obgelidum potum Praecipue ipsius aquae, & tunc maxime cum cibi potusquc viae, quacunque causa ita recluso sint, ut Aqua ipsa bibita repente suo cum frigore a ventriculo ad Iecur transiens,, innatum illius calorem mortificet, Et Avicenna nobis aperuit,&Galenus ante ipsum hisce verbis, sunt qui Aquaeip. e ,, frigidavitiosa an atm Nintempestiue epota, mox aqua In 6. de is inter cutem corripiuntur quippe noxam infert internis iocis Ri partibus aqua sic inge ita, alias alijs, sed praecipue, & in ri primis ei, quae forte fortuna eo tempore reliquis fueritis imbecillior: Quod & prius explicuerat sic inquiens, In s. e- is Id vero praecipue intelligitur ab ijs qui didicerunt, quo- :ς' modo ex intempestilia aquae frigidae potatione Iecur a D
'p' si fatim refrigeratum, statim aquam inter cutem inducit an is tequam in durum tumorem attollatur: Rffectus autem ille siue mediate, siue immediate, ab hoc errore produ/etus suerit parum refert, sat est ab eo utraque via produci. Mec Iaro: Id sane multum refert. .a quacunque causa
326쪽
ille concitatus fuerit, & in quocunque subiecto residendit, Parvo negocio nunquam posse depelli: Ita ut quia corpore cuiuis intemperantiae generi dedito depellere
tentant nanem laborem suscipiunt: Quorum nemia. nem curandum esse suadet Galenus r. Qui autem hy- In lib. de dropicis potui cuicunque, sed huic maxime deditis ma- ςurandi r num admouere tentant,arene ut aiunt semina committunt: Tum quia in opposito e diametro sita est il- mis,ionem larum curatio, iuxta communem omnium sententiam: ς p r.
Narrat enim Antonius Beniventus, Rusticum per an , a. num nihil bibentem , ab inueterata inter cutem aquali abditis aeberatuin fuisse, nullo alio admoto inanio nec initituto mirandis praesidio .. Tum quia Nobiles, scdiuites utpote qui ero rore hoc Ionge frequentiu ς in morbum hunc incurrunt quam pauperes, abitincre nolunt; Quo fit ut de hoc i3. - sermonem habens Celsus merito. dixerit . Facilius in Iu 3. lib. ω, seruisquam in Liberis tollitur, quia cum desideret f p is mem, sitim, mille aliae tedia Iongamque Patientiam ris Promptius his succurritur, qui facile coguntur: quamia, quibus inutilis libertas ei
UNDE SIT QUOD TOT IN LATITUDINE
LL v Di sane disquisitione dignum est, Cur tot Principes ac magni. Viri, huiusce erroris vi ita quasi insaniant, ut cum non nisi causa illius se ab eximia corporis tum pul
chritudine, tum fortitudine , in summam
327쪽
deformitatem imbecillitatemque sensim ita ineede se dea praehendant , ut nunquam amplius conualere ipsis liceat. immo & i n Necem ipsana , Non tamen resipiscant, & ab eo sese abstineant λ AN forte quoniam non dissimile quoddam illis accidit, quod N a rabidis Canibus mortis, ' qui nihil abhorrent magis quam aquam a qua possunt sana ri, Eo quoniam in Rabie tanta tit exsiccatio veluti etiam in x lib.de inquit doctissimus Fracastorius, ut iam eorum Natura pro in .s '' pria CO lapis sit, &quae prius uti conuenientia, di bona re- cap. io. cipiebant, tunc uti contraria atque horribilia recipit. Temperatissimus enim cum omnium corporum sit homo Π sib dstiteste Galeno nacillime ob repetitum tanti erroris usum, E. ν ' 'in persimilem illi intemperiem prolabitur in medio enim constitutus cum sit, eo non admodum sulat ab extremo 'qua similia illi appetit, opposita abhorret uod ita esse inde patefit, quoniam tunc homo ipse propriam
aperte obumbrat dignitatem, omnium enim animalium D s.lib.de Prudentissimus cum sir, uti Phylosophus inquit, cuius na Parrib. ni tura non vivendi modo.: sed etiam bene vivendi rati Cnem
. h. id obtinuit: Quippe qui ex animalibus nobis cognitis, aue
unum diuinitatis est particeps, aut omnium maxime eo i .lib.de dem authore, dum magnus temperamenti illius motus
p xx-ni non est factus, sat cognoscit, proficuam sicuti in omni ac-ς'p''φ' tione electionem, sapientiae opinionem parere, qua sol a Brutis quae solo feruntur impetu, ipse differre videtur, ita di oppositum desipientiae: Adde & eum tunc minime latere , sanitatis culio diam totis viribus procurandam: Quam Sanitatem nemo hominum unquam amitteret si In lib. de Galeno fides adhibenda est, cruditates sit caueret quas ab siccorum hoc uno errore Ionge magis,quam ab alias pluribus luctim .iu, Eqi gigni Ostensum est nec commotionem a cibo vehementiorem aliquam aggrederetur . VELEPOTI vs di cena In 3. lib. dum est, ex quo homo solus, ut ait Themistius, ex anim dς mm- libus metuere , confidere, atque sperare potest: Nam
μ'r' i ' Audacia, Metus, & dpes , statim ostendunt se rationalis
328쪽
animae ditioni subesse, quia futurum, &consequens tem pus videntur resp icere, quod Bruta non possunt: mo fit vi illius solius animalium Cor iccirco palpitare dixerit Phylosophus, quia solus homo expectatione aut spe rei su- in 3.lib.deturae mouetur: Sed quamuis in latitudine omnium ani- partibus a malium temperatus sit, quoniam tamen temperatura illi- D , '
us calida est atque humida, similem siquidem esse domesti- ῆ' corum Porcorum temperiei quibus testes execti sunt Galenus asserit, in decimo libro de facultatibus simplicium m dicamentorum ubi de humana urina agit, immo & Hlypocrate & Galeno affirmantibus ipsum in prima aetate ca In prili dissimum,&in extrema frigidissimum Ad quam qui phoris
Pr frigeratum immodice Potum quavis inducitone sequuntur, peruenire haud posse clare liquet mediam tam calidam esse, immo di medis prox imam, ad extremam ta- Natura humen tendentem elicitur, ut enarratis iam passionibus, non mὸ te. aequaliter obnoxium hominem esse statuendum sit, longe 'enim magis confidit, & sperat, quam timeat , cum consi In s. dedentia, &spes calidiores temperiei gradus insequantur, dee. Hipp. Timiditas frigidiores; veluti in latitudine particulari- α Plats um hominum constat, inter quos frigidiores magis, &ti. R P 7 midi sunt, veluti Mulieres, Eunuchi, senes, & melancho. licorum genus, Contra vero audentes magis qui natura sunt calidi, & multi sanguinis, & spirituum, Qua rati ne cie linquens confidit se laesionem non esse percepturum, di interim ad propriam perniciem machinatur:Ita ut solus cum ratione sit, praeditus praeter rationem .& ex appet tu vivati filia Animalia quia non libera cum ratione cavi Teant, ratione quadam viuere videntur ; Ideo quantum unumquodque eorum naturaliter vivat notum est: Solius hominis vita quanta ad unguem sit, nullis indagationibus ab humano ingenio hucus ter erui potuit; Quoniam ab omnibus caussis quae sunt praeter naturam hom i ne non nisi illis valde raro obuiam eunte breuior redditur. V E LPoti tota in Prauam consuetudinem caussa conferenda
329쪽
- est, quam tanti fecis Philosophus, ut dixerit ob ipsam
dum radicata est, multos non posse recipere veritatem et Quae quidem consuetudines, in Principibus errori que nunc detestamur omnium maxime deditis, eo magis radicantur, quo pauciores sunt, qui illos monere audea ant, Paucissimos nimirum esse latet neminem: At homo, eodem teste , circa ea, quae ignorat, non potest non decipi, tum quia cum in omnibus imperare ipsi assueuerint, obtemperare nec sciunt, nec volunt,in ijs eii am, quae ad eorum incolumitatem pertinent tu Hinc mirum non est, si Pauperes utpote, qui perpetuo obtem perare asilieti sunt. & imperare nunquam, pauciores veinquit Hippocrates morbos incurrant quam Diuites: De quorum inobedientia magis, & merito conqueri Possemus, Medici sua uti intererat) ab hoc magis a duxissent, immo currentes illos , quidam eorum non incitassent, sed utinam pro fui siet: Nostraeque utinam voluntati ac spei exitus aliqua in parte respondeat, qui tantam rem, emolumentum pro viribus afferendi gratia , inire non recusauimus. Nam & de illis generatim sua tempestate Galenus hisce verbis conquerebatur tEquidem qui non adeo delit ijs affluunt sunt hi maxime Pauperes ut plurimum obtemperantes nobis habemus: Diuites vero , & praesertim Postentes, admodum illos vel aegre obtem- Perantes , vel prorsus immorige- ITOS experimur. Optimum igitur fuerit nec ip- - .
330쪽
E D iam medii ventris Iaesiones aggredi tempestiuum est. Cui & Potus iste quam
potest acerrime &grauissime aduersatur; obstruit siquidem meatus omnes, & eo facillus quo arctiores natura sunt: Α gustus autem & valde est ille meatus , vesiculae bilis, qui ad eam Iecoris partem protenditur, unde una portae eggreditur: Quo angustiores& sunt duo proacessus, in quos ille diducit ur, is videlicet qui deorsum prooperat,ac depulsam ex vesicula ipsa bilem in duodenum Intestinum non procul a Ieiuni principio defert,Cuius squale assequitur angustia processus alter excipiendi bili paratus, veluti ex Vesalio elicitur,qui sursum fertur,anteriori veni portet sedi innitens in Iecur conscendit: Hic in duas primum disiectus propagines, unam dextrorsum alteram sinistrorsunt in Iecur porrigit, quae processu ipso in exacte sub dupla proportione arctiores sunt, udarumque singulae in ipso Iecore rursus in alios surculos, & hi in alios
ruristantisper digeruntur, donec innumeram ramorum constituant seriem per Iecoris corpus, inter Portae venae ramos, &cauae propagines diffusiam. Atque hi surculiij sunt, quorum ope bilis in vesiculam defertur: Inter quos siurculos& dictum iam processum, a quo primarium suum ortum ducere diximus, cum ea circumferentiae proα portio sit, quae & inter cuiuslibet arboris truncum, &Q-hlimiores illius immitates extat, veluti unicuique compertum est; Illorum angustianasiimmam esse, ita &mi