장음표시 사용
71쪽
Plinius habet stirpem Daemorargonis Aethere dempto
72쪽
V M M A cum maiestate tenebrarii arbore descinia uoternosus ille deorii omnium gentilium proauus undit stipatus nebulis & caligine, mediis in uilceribus terre petambulanti mihi apparuit Daemogorgon, nomine ipsa horribilis, pallore quodam muscoso, &neglecta humi Iditate ana ictus, terrestiem, tetrum, laetidum leuaporans odorem, set miseri principatus patrem potius alieno sera mone quam suo consessias uerbo, me coram noui lab iis opifice constitit. Risi fateor dum illu intuerer, memot . stultitiae ueterum, qui illum a nemine genitum aetemu, S rerum omnium patrem,ati in uisceribus terrae delites
stetitem rati sunt. Sane quoniam minus hoc spectat ad opus, eum sinamus in sita nivestia, procedentes eo quo cupimus. Huius igitur insipidae credulitatis causam dicit The, PYpomb=dontius, non a studiosis hominibus habuisse principium quin imo a uetustissimis Ara bile. chadum rusticis. si cum mediterranei essent homines ait montani & semisyluestres, α inderent terram sponte suas, tuas S arbusta quael producere, fiores, Hictus S sena lana emittere,animalia alere cuncta, Sc demum in se morientiaqusi suscipere, necnon Semontes flammas euomere, S duris silicibus ignes excuti, ex concauis locis Suallibu exhalare uentos, &illam sentirent moueri nonnunqi, Setia mugitus emittere, eius euisceribus Mntes, lacus S flumina fundi,quasi ex ea sthereus ignis & lucidus aer exom,ac egregie pota ingentem illum Oceani pelagum emiserit,&ex collisis incendiis euolatiotes in altum Duillae solis lunae s globos ediderint, summos impliciue caelo in stellas sese infixerint, sempiterna stolide credidere. Qui aut post bos secuti sunt, paulo altius se ii fien/tes, non terram simpliciter retuliarum dixere autorem, sed illi mentem implicita esse dis uinam, intellectu,nutu cuius agercntur isti, eam φ mentem in subterraneis habere seadem arbitrati sunt. Cui errori auxit fident apud rusticos antra ac prosundissimos terrat si abditus initasse nonnunqi, cum in processu languescente luce silentiu augeti uideatus. subintrare mentes cum nanilo locoru horrore religio consueuit, & ignaris presennae licuius diuinitatis suspicio. quam a talibus inspicatam diuinitate non alterius quam Dammogorgonis existimabat,eo quod eius mansio in teme uisceribus crederetur, ut dictum est. Hic igitur cuna esset apud uetustissimos Archades in honore prscipuo, rati tacitumicite sui nominis, diuinitatis eius augeri maiestate seu existimantes indecens esse, tam sublime nomen in buccas uenire mortaliti, uel forte timentes ne nominatus iritaretur in eos, consensu publico utatu est, ne impune nominates a quot, quod quide testari uidetur Lucanus, ubi Erichtho manes inuocante describit dices.Pateris an ille Copellandus erit, a quo nun ii terra uocato Non cocussa tremit,qui Gorgona cernit aperta, Uerberibus suis trepida castigat Erinnym.Sic &Statius, ubi caecus senex Tiresia iussit Etheoclis, belli Thebanorii exitum perscrutatur, dicit.Scimus enim, A quicquid dici, nost'; umetis, Et in turbare Hecatem, niteThymbree timerem. Et triplicis mundi summu quem scire neptias .astum Illum sed taceo δα. Hulac de quo duo poetae loquuturnomine non expressis, Las ..ctannus insignis homo doctust super Statium scribens liquido dicit esse Daemogormanem, summum i S primum deoru gentilium. Et nos etiam satis sumere possumus, si uerba carminu ponderare uelimus. Dicit enim apud Lucanu scemina malefica & gentis lis ad praeeminentiam atq; subterranea huius mansione demonstrandam terram tremes rem uocato, quod nunquam aliis facit nisi cocussa. Subsequitur hoc idem, quia uidet Gorgonem,id est terram apertam, id est ad plenum, eo quod in uisceribus habitet tertie
73쪽
Corgonem, moiastru illud uertens aspicientes in saxa, nec propinea in saxum uertunt, tit appareat pinminentiae eius signu aliud. Tetuo potentia eius ostendit etiam circa in seria a dum eum dicit, castigare uerben bus Elinia, ira pro Erinnyas, id est furias eas scilicet potentia sua dc reprimendo Scititando. Hunc aut cognosci a superis ideo dicit Statius, ut illum S subterraneu, 8c cunctorum demon stret principem, B inuocatu posse cogere manes in desideria mortaliu, quod ipsi nollet. eum a sit cognosci ideo nephas dicit, quia scite secreta dei non spectat ad omnes, nam si cognita sint, in uili pensione sere ueniet po tentia deitatas. Huic praeterea ne tedio solitudita is angeretur, liberalis 6c circiua specta uetus itas, ut ait Maeodontius, dedit aternitate atq; chaos,& inde filio tu agmen egregium. Nouem enim illi in ter mares S is minas suisse uoluere, ut infra patebit distinctius. Erat hie locus detegendi, si quid suisset poetica fictione reconditu. sed cum nudus sit huius deitastis erroneae sensus, explicare quid nomen eius horridii sonare uideatur, tantum odosus perest. Sonat igitur, tit reor, Darmogorgon g ce, term deus latine. nam damon deus, Di ait Lactantius, Corgon aut terra interpretatur, seu potius lapicii a terrae, cum saepe da monsciens, uel sapientia exponat. Seu ut magis placet aliis, deus terribilis, quod de uero deo, qui in cassis habitat, legitur, Sanctum 6c terribile nomen eius. Vetu iste aliam ob caulam tern bilis est, nam ille Ob integritate iustitiae male agentibus in iudicio est terribilis. iste uesro stolide existimatibus. Postremo antecp de filiis aliquid, de sociis pauca uidenda sunt.
DE AETERNITATE. CAP. I. Equitur de aetentitate quam ideo ueteres Daemogorgoni sociam dedere, ut est is qui nullus erat, uideretur aeternus. que quid sit tuo ieipsa pandit nomine, nulla enim temporis qualitate mensurari potest, nullo temporis spacio des o signari, cum omne fineat aeuum, Scotineatura nullo. Quid enim de iista ictipserit Claudius Claudianus, ubi in heroico caimine Suliconis laudes
extulit, libet inserere, dicit ei uni sic, Est ignota procul nositam impervia meti Vix adeun da diis annom squalida mater, Immensi spelunca aeui, quae tempora uasti Suppeditati reuoca is nuco plectiturantiu , Omnia quae placido consumit numine serpens Perpe tuum qi uitet, squamis, caudansi reducto Ore u Orat, tacito relegens exordia lapsia. Vesstibuli custos uultu longaeua decoro, Ante Hres iratura sedet cunctis luolantes Depens, dent membris animae, naansura uerendus Scribit iura senex numeros qui diuidit astris, - Et cursus stabilest moras, quibus omnia uiuiit, Ac pereunt, fixis cum legibus ille recens - set 8cc. Antro demum sic descripto subsequitur ibidem. Hic habitant uario facies distilis - cta metallo Saecula certa locis, illic glomerant aliena, Hic irata rigent, illic argentea cari dent, Eximia regione domus Sc. haec ille. Ex quibus reor serenissime tetsi possis aduerstere, quam suaui stilo, quam accurata ait explicata oratione, quid aeternitas ε qui in tra aeternitatem rimneantur, poeta describat. Qui ut eius ostendat Cmnium temporum
excessum, dicit speluncam ipsius, id est gremii prosunditate incognitam ali procul stantena,& nedum mortalibus, sed uix adeundam diis, id est beatis creaturis, qu sin conspesctu dei sunt. Gniq; demum dicit tempora suppeditantaena ait reuocante, ut appareat imira eam omne tempus initiu sumpsisse ac sumere dc sinaptum esse, 6c ultimo in sinem deuenire suu . Scut appareat quo ordine describit serpenti perpetuo uiridem, id est qua notum ad eam nunqua in senium tendente, eunti dicit reuoluto in caudam ore eam desu orantem, ut ex hoc actu percipiamus trem potis circulatis lapsum. Nam semper anni uonius finis principium est sequentis de scerit durante tempore. Quo exemplo usus est eo quod per illud fuerit olim Aegyptus, an aequa litteras suscepissent, cosuetudo describens di annum. Subsequenter aut hoc fieti tacite dicit eo quod non aduertentibus nobis pati latim labatur tempus. Naturam autem animarum circumuolandum plenam, eo quod assidue multis an in antibus an inras infundat. ideo ante fores aetemitatis describit, utina relligamus quod quicquid intrat aeternitatis gremium, seu parum mansuru, seu multu,naruta telum augentu uritat, dc sic quasi latri trita hic est, dc intellisendum est de natum
74쪽
LIBER PRIMVs. naturata.Nam quod natura natu rans immittit, nunqua egredietur. scirem aute qui in antro numeros stellis diuidit, deum uerum credo, non quia senex sit. Non enim in mettium radit aetatis ulla descriptio. sed mortalium loquitur more, qui longaevos etiam immortales senes dicimus. Hic numeros stellis diuidit, ut intelligamus, quia eo agente Mordinante per certum Sc constitum ab eo syderum motum nobis tempora distinguanatur. ut per solis tonus caesi circuitu habernus annum, sic per eandem tu irae circumuolustionem mensem,&per integram octauae sphaerae reuolutione diem. De taculis au quae ibidem dicit esse, insta ubi deaeonis laus clare scribetur. DE CHAOS. CAP. II,
Haos, ut Ouidius in principio maioris sui uolii minis asserit, fuit quaedam
in 1 omnium rerum creandarum immixta Sc confusa materia. Dicit enim sic. Lib. . MM. Ante mare de terras,8 quod tegit omnia caelu, Unus erat toto naturae uul,
io a tus in orbe. Quem dixere chaos, rudis indigesta moles, Nec quicquam nisi pondus mers gestat eodem, Non bene iunctarum discordia semis inna rerum,S caetera. Hunc seu hanc tam speciosam sordes a certa carente effigiem uoluere nonnulli alias insignes philosophi sociam alliam aeternam suisse Daemogorgoni, ut si quando in mentem illi uenisset creaturas producere, no deesset materia, quasi lasi possis qui poterat rebus uariis Gmram dare, materia ex qua daret. pmducere. ridicuIum est sed iam neminem redarguere professus sum. DE LITIGIO PRIMO DAEMO GORGONufilio. Cap. lli . . .
Is praemissis ad inclytam prolem primi dei gentilium ueniendu est, cuilia primum filium uoluere Lingium, eo quod primum eum ex Chaos prae
gnantis utero, incerto tamen patre eductum uelint. De cuius eductione talis a Theodontio recitatur fabula. Dicit enim a Pronapide poeta in pro/tocosmo scribi. quod semel residente Daemogorgone, ut quiesceret in aeternitatis antro, sensit in utero Chaos tumultuari, quamobrem commotus extensa matri Chaos uentrem aperuit,&euulsio Litagio tumultum faciente, eo quod turpem N ino honestam haberet faciem, abiecit in auras. Qui confestim etiolauit in altum. non enim poterat ad inseriora descendere, cum omnium rerum in serior is esse uideretur, qui illuni ex utero matris exemerat. Ast inde Chaos acti fessa Iabore, cum non habetet quam in auocaret Lucinam, madens tota in sudorem uidebatur resolui debere, ignita exhalans infinita suspitia, in si sten te sorti manu Daemogorgone . ex quo lactum est, ut iam dis uulso langio, rees Parcas & Panem educeret una cum eis. Inde autem cum illi Pan reabus gerendis nideretur caeteris aptior, eum domui praefecit suae& sorores illi dedit podissequas. Chaos autem liberata pondere, tu mu Panis Daemogorgonis cessit in sedem Lirigium uero quod nos uulgatiori uocabulo discordiam dicimus, ab Homero in ilia, de iis uocatur, &Iouis dicitur filia. quam ipse alia eo quod a Iunone peream laesus mestit circa natiuitatem Euristet 8c Herculis de to in terram eiectam. Theodoratius autenide Litigio plura insuper recita quae ubi decenniis in processu ponenda uidebuntur,aps ponam, quae hic ad praesens omittuntur. Habes rex inclyte ridiculam fabulam, uerum ouentum est, ut opportunusita veritate amouere fictionis corticem. sed prius respoliadendum est persaepe dicentibus, quid poetae dei opera, uel naturae uel hominu hoc sublabularum uesamine tradidere r Non erat eis modus alter c Erat equidem . sed uti nouaqua iacies omnibus, si nec animotu iudicia. Achilles arma praeposuit ocio. Aegisthus desidiam armis. Plato philosophiam omissis caeteris secutus est. Statuas Celtae sciripsere
Phidias. Appelles peniculo imagines pinxere. Sic & reliqua hominum studia sinam. Poeta delectatus est tegere fabulis ueritate, cuius delectaesonis Macrobius super somnio Scipionis scribens satis aperte tausam uidetur ostendere. dum dicit, Dediis autem dixi aeristia de anima non stullta, sed nec ut oblectentad sabulosa conueniant, sed quia a a seiung
75쪽
- sciunt inimicam esse naturae undiq; apertam expositionem sui quae sicut uulga ibus ho. ntinum sensbus intellectu sui uario rerum tegmine operimento subtraxit, ita a prudensis tibus archana sua uoluit per fabulosa tractari. Sic ipsa mysteria sabularum cuniculis operi riuntur, ne uel hoc adeptis nudam rem talium natura se p beat, sed summaubus tans tum uitis sapientia interprete, ueri archani consciis cotenti sunt relinqui hcc Macrobius. Et si multa plura dici possunt, satis responsum arbitror exquirentibus. Insuper rex p spue sciendum est his fictionibus no esse tantum unicum intellectum, quin imo dici postest potius polysemum, hoc est multiplicium sensum. Nam sensus primus habetur per corticem, S hic literatis uocatus est. Alii per significata per comtam,Rhi allegorici nuncupantur. Et ut quid uelim facilius assumatur, ponemus exemplum. Perseus Iouis filius figmento poetico occidit Gorgonem, Scui toreuolauit in aethera, hoc dum legitur per literam historialis sensus praestatur. Si moralis re hac litera quaeritur intellectus, ut mostenditur prudentis in uitium, S ad uirtutem accessio. Allegorice autem si uelimus ala sumere, piae mentis spretis mundanis deliciis ad caelestia eleuano designatur. Praeterea
possiet et anagogice dici per fabulam, Christi ascensum ad patre mudi principe superato
figurari. Qui tamen sensus,& si uariis nuncupentur nominibus, possunt tamen omnes
allegorici appellari, quod ut plurimum fit. Nam allegotia dicit ut ab auo quod est alies num latine siue diuersum, Sc ideo quod diu etsi ab historiali seu literati sint sensu, alles
maci possunt, ut dictum est. merito uocitati. Uerum non est animus mihi secundum omnes sensus enucleare fabulas, quae sequutur, cum satis unum arbitret ex pluribus exsti, baia. plicasse. Esto aliquando apponentur Drtasse plures. Nunc autem quid Pronapidem sensita putem, explicabo paucis. Videtur etenim mihi Pronapidem creatione mundi desis gnare uolui me secundum erroneam eorum opinionem, qui rati sunt deuna ex materia praeparata produxisse quae creata sunt.Nam sensita Dcmogorgonem tumultum sieti in utet chaos, nil aliud reor quam diuinam sapien tiam aliqua eam mouente causa, utputa maturitatem uentris, id est tempus proposit horam aduenissici S sic coepisse uelue creationem 5c quae immixta erant certo ordine segregare, & hinc extendisse manum, id est operam uoluntati dedim, ut ex informi colluvie formosumat ordinatum ploduces rei opus, S ante alia evulsis ex utero laborantis, id est laborem confusionis patientis litiagium, quod totiens aufertura rebus, quotiens amoris discordantiae causis illis debitus imponis ordo. Patet igitur hoc ante alia secim,disgregata scilicet quae inter se erant erant enim elementa confula,calida enim frigidis, sicca luit nidis, leuia grauibus repugna hant. Et cum primus dei uideretur actus a discordantibus ordinado subtraxisse Lingia. Daemogorgonis primus filius dictus est. Eum abiectum ob turpem faciem, quia turpest ut plurimum litigare. Euolam ad sublimia potius uidetur fabuloso ordini praestare decorem, quam aliud uelle significare. Praeterea eiectum quo se afferret in altum tendere non habebat, cum in inferioribus iam producti orbis parnbus in lucem constet eum fui Te productum. Quod a sit peris in terram demum deiectum sit, scribit Homerus ob id vj bH Da factum,quod opere suo ante Herculem Euristheus natus sit, ut suo narrabitur loco. Uesynus fibula runa quantum ad intrinsecum sensum hoc ego sentio, quod a motu corporum supra sint. riorum apud mortales saepissime oriantur litigia. Insuper dici potest illud in terras ei ctum a su peris, cum apud superos omnia certo Sc perpetuo agantur ordine ubi apud mortales uix inuenitur aliquid esse concors. Deinde cum dicit sudore madefacta chaos, S ignita emittentem suspitia, nil aliud intelligit reor, quam et ervoru segregationem primam, ut per sudorem sentiamus aquam. per ignita uero suspiria aerem atq; ignem, Squs desursum sunt corpora,& per grossitiem molis huius terram quae Panis consilio confestim creatoris sui domus Sc sedes facta est. Eductum autem Pana post Litigium credo ratos ueteres ea in separatione elemento ru naturam naturatam habuisse initium, Scevestigio domui, id est orbi Daemogorgonis praepositam, quasi eius opere sic volente
deo, omnia producantur mortalia, Patias au te cod Pactu productas, de pedissequasitaui
76쪽
LIBER PRIMUS. 'trari datas ideo fictum existimo, ut in te ligatur naturam his cum legibus prodit cla in ut pmctere, seu gignat, nutriat, Sc in finem nata deducat. quae tria sunt parcarum officia, in quibus continuum naturae praeliant obsequium, ut latius in sequentibus apparebit.
Homerus Aten uocat ib. 18.que tamen non uideo, quomodo huisfabula conveniat. sed rectius Ovid Ioeus hue pertinet, ubi a princip. .bb.sic ait: Unus erat toto nature uultus in orbe, em dixere chaos rudis indigestas moles, Nee quicquam nisi pondus iners congestae: eodem, Non bone iunctarum discordia semina rerum. Et postrae Frigida pugnabant calidis, humentiasteris, Mol lis eum duris, sine pondere habentia pondus: Hanc deus,cI melior lite natura Aremit. Hane orta Pronapidis fabula litem signi'are uidetur. Et Appollonius in eandem fere siententiam Orpheum ea nentem inducit,lib. t.Argon.eam ait, AGAp δ' ας γων is θαλαμα πττιν ἐπ α ληλουσι ιιιη-μουρῆ νεικεοῖ-ολωio δε υθ Mupie εκαςae, quo loco νω-- uost cat,quod hic Bocatius Litigium. Homeri autem erex noxa latinis dicitur,quά homines malis implicat, mentess seducit Er inquietat, i repellendae Cr placande, ita Iouis filiae oppositae sunt, quae tala taradiores siunt,quanto noxa grauior est, ut pulchre ab Homero ibidem fingitur.
DE PANE sECUNDO DAENO GORGositis filio. Cap. mi. 1 Ana Daemogorgonis suisse filium iam satis supra demonstratu est. De qui,' talem Theodontius recitat fabulam. Dicit enim eum uerbis tritasse Cupis Lib. 1.Mesa.dinem, dc inito cum eo certamine superatum, Sc uictoris iussu Syringam i nympham Archadem adamasse,quae cum Satyros ante lusisset, eius etiam spreuit coniugium. Pan autem cum illam urgente amore fugientem staqueretur, contigit ut ipsa a Ladone fluuio impedita consisteret, Sc nympharum auxialium precibus imploraret, quarum ope factum est, ut in palustres calamos uerteretur. Quos cum Pan motu uentorum sensisset, dum inuicem colliderentur esse canoros, taui .
affectione puellae a se dilectae, quam delectatione soni permotus, calamos libens asesiimpsit, βία ris septem dispatibus factis fistulam, ut aiunt, composui eat primus cecisDit, utinam testari uidetur virgilius. Pan primus calam cera coniungere plures Ina velaacs.stituit 6cci Huius praeterea poetae Scalii insignes uiri mirabilem descriptere figuram. Nam ut Rabanus in libro de origine rerum ait. Is ante alia fronti habet infixa cornua in cellam tendentia, barbam prolixam,&m pectus pendulam, Sc loco pallii pellem distino iam maculis,quam nebridem uocauere prisci, sic & manu uirgam ait septem calamos tum fistulam.Praeterea inferioribus membris hirsutumat hispidum dicit, Sc pedes has here capreos,& ut addit Virgilius purpuream faciem. hunc unum Midem cum Sylva no arbitrabatur Rabanus, sed diuersos esse describit Virgilius dicens. Vel δit 6c agresti cass u.ctare. pitis Sylvanus honore Florentes serulas de grandia lilia quassans. Et illico sequitur. Paudeus Archadiae uenit. Et alibi. Panas Sylvania nil senem nympli as i somres δα. Ais igit ut praemissis ad intrinseca ueniendum est. Et quoniana supra Pana naturam natu saepsitis si, ratam esse dictum est, quid sibi uoluerint fingentes eum a Cupidine superatum, lacile in reor, uideri potest. Nam quam cito ab ipso creatore natura producta est, euestigio compit operati, dc tuo delectata opere illud coepit amare. 6c sic a delectatione ititata 1 rori succubuit. Syringam autem quam aiunt a Pane dilectam, ut dicebat Leontiu dicitura syriia graece, quod lauiae sonat deo cantans, S sic poterimus dicere syringam esse cxl rum seu sphaerarum melodiam,quae ut Pythagorae placuit ex uariis inter se motibus citaculorum ac sphcrarum conficiebatur, seu conficitur,dc per consequens tanquam deo Mnaturae gratissimum a natura conficiente diligitur. Seu uolumus potius Syringam esse circa nos agentibus supercaelestibus cmporibus naturae opus tanto organietatum ordisne, ut dum in certum 6c deterniinatum finem continuo deducitur tractu, non aliaee quam faciant rite callentes harmoniam facere, quod deo gratissimum lare credenduinicit. Curautem hanc nympham Alchadem fuisse dixtant, S in calamos uetiam, ideo I
77쪽
ia DE GENEALOGIA DEORVM dictum puto, quia ut placet Theodontio, Archades primi fuere, qui excogitato tantuemiuentes percalamos longos & breues spiritum, quatuor vocum inuenere discrimis Da, 8c demum adiecere tria Mad postieinum quod permultos faciebant calamos, in unam contraxere fistulam, foraminibus ori flantibus proximis, & remotioribus excooLi.I. de soni. gitans. Macrobius uero hoc repertum dicit Pythagorae, ad ictus malleorum grauium αScip. levium. Iosephiis uero in libro antiquitatis iudaicae dicit longe uetustius Iubal inuens tum fuisse ad tinnitum malleorum Tubalcain fratris sui, qui serrarius faber fuit. Verum quoniam fingentibus uetius uisum est Archades inuenisse, quod illo tarsan aeuo caestetos excederent fistula Archadem nympham suisse uoluere. Syringam autem lusisse Satyros, ct Pana fugientem, alip a Ladone motatam, & nympharum suffragio in calamuuersam. circa nostros cantus iudicio meo aliquid bonae considerationis abscondit. Ha e enim spretis Satyris, id est ingeniis rudibus, fugit Pana, id est hominem aptum, natum ad musicalia. nec equidem aptum fugit sed extimatione cupientis, cui in delectatione indetur cessari quod optat. Haec tunc a Ladone sistitur donec instrumetatum ad emiis tendam meditationem perscitur. Est enim Ladon fluuius in ripa enutriens calamos, in quos uersam Syringam aiunt, ex quibus postmodii consectam fistulam nouimus. ex quo sumere debemus uti calamorum radix terrae infixa est, sic εc meditano muscae', anis Sc compertus exinde cantus, tam diu latet in pectore inuentoris, donec emittendi praestetur organum, quod ex calamis suffragio humiditatis a radice emissis conficitur. quo consecto, sonus praemeditatus emittitur suffragio humiditatis spiritus emittentis.
Nam si siccus esset, nulla sonoritatis dulcedo, sed mugitus potius sequeres, ut videmus ex igne per fistulas enaisso conniagere. & sic in calamos itersa uidetur syniam eo quod per calamos resonet. Possibile praeterea fuit a compertore fistulae calamos adhuc primo Lib.i. q. R. fuisse compertos Ladonem secus, & sic a Ladone detentos. Restat itidere quid sensisse
potuerint circa Panis imaginem, in qua ego arbitror ueteres uniuersale naturae corpus tam scilicet agentium quam patientium rerum uoluisse describere, ut puta sentientes pet. . ' cornua in caelum tendentia supercaelestium corporum demonstrationem, quam duaplici modo percipimus,arte scilicet qua discursus syderum inuestigantes cognoscimus, S smi,quo eorum in nos infusiones sentimus. Per ignitam autem eius faciem, ignis
elementum, cui annexum aerem uoluere, sumendum reor. quos sciunctos Iouem dis xere nonnulli. Per barbam autem, perquam uitilitas demonstratur, uirtutem actitam
horum duorum elementoru sic iunctorum intelligi uoluisse existimo, Seorum opus in terram &aquam, dum demissam illam in pectus ad partes in seriores traxere. Eum. autem maculosa pelle tectum descripsere, ut per illam ostenderetur octauae sphaerae mis. . tabilis pulchritudo crebro stellaru fulgore depicta. a qua quidem sphaera sicut pallio togitur homo, sic omnia ad naturam rerum spectanna conteguntur. Per uirgam autem naturae regimen intelligendum reor, quo omnia Sc potissime ratione carentia regum tur,ct in determinatum finem in suis operibus etiam deducuntur. Fistulam ad harmos niam caelestem designandam illi apposuere. Quod illi circa in fenora lit hispidum tora pusifc hirsutum, terrae superficiem, montium,& scopulorum gibbosam, S sylvarum. in*tutorum, Sc graminum tectam intelligo. Alii uero sensere aliter, solem scilicet per hane imaginem designari, quem rerum patrem domin unis credidere. quos intersuitis.1 .sauri Mambius. Et sic per eius m ua uolunt lunae renascentis indicium, per purpuream facieira, aeris mane serol rubescenns aspectum, per pmi Dcam barbam,ipsius solis in tersiam usque radios deisiadentes, per maculosam pellem, caeli omatum a solis luce deti. uantem, per baculum seu uirgam, rerum potentiam atque moderamen, per fistulam, caeli harmoniam a motu solis cognita, pm ut supra. Credo Rex magnifice uideas quam summotenus exponendo transeam, quod duplici de causa facio. Primo quia confido,
suoniam ubi nobile sit ingenium, quo Possis quantumcunt Patuis datis inditas, in quoscunt
78쪽
LIBER PRI XIV s. 'quolania 3 piolandi ismos sensus penetrare. Secundo quia sequem fibus dedendum est.
Nam si omnia quae ad expositionem huius fabulae possent induci, describere uellem, inuidia sol te miteritatis secisse uiderer, Sc ipsa sola fere totum excogitatum uolumen occuparet. quod dc de reliquis dictum uolo. Et ut redeam adorirassa, hunc Pana, seu quod in processu eundem cum Darmogorgone arbitrarentur Archades, ut Theodon stio uisum est, seu quod illo neglecto in istum totos uerterent animos, lactis etiam hodirendis. ut puta humano, imo natorum illi litantes languine, praTipue coluere, eum cndixere Pana a pan, quod totum laniae sonat. olentes ob hoc quod omnia quaecundisiuin naturae gremio concludantur, Sc sic ipsa totum sit. Iuniores inde, eo quod manouata placeant Pana Lycaeum uocauere. Alii dempto Panis nomine Lycitum tantum dixere, de nonnulli Iouem Lycaeum existimantes naturae seu Iouis opere lupos gregis . hus amoueri, quibus ipsi sere uacabant omnes, Sc sca lupis fugatis cognomen meruissse uidetur. Graece enim lupus dicitur lycos. Augustinus uero ubi de civ. dei scnbit, discit ne ob hoc contigisse Pana Lycaeum uocari, quin immo propter crebram muta a item hominum in lupos, quae in Archadia contingebat, quod nisi diuina operante utem te fieri non posse arbitrabantur. Hinc praeterea uidetur Macrobium sumpsisse Pana, non Iouem sed solem esse, eo quod Sol omnis mortalis uitae sit pater. 6c quod eo sui, gente consueuertiar lupi dimissis insidiis aduersus greges in sylvas abire, M sic ob istud beneficium eum dixere Lyceum. Rectius σαο τne συριγν ' quod sellatim sigηφωt.dut crvpHl,quod lati eae .
Hic a Latinis inuus dicitur,ut alibi Macrobius reflatur
Pan Ioue missis erat, eruari tecta volente Troia, pendenti similis Pan siemper o vno vix ulla inseribens terre uestigia eornu. Dextera tigiat caesa Tegeatide capra, verbera lata monens secta per eompita cauda. cingit acuta comas, Er opaca tempora pinus. Ac parua erumpunt rabiem da eornua fronte. Sunt aures summos east barba bispida mento, Pastorale deo batulum, muriss sinistrum, Velut grata latus tenerae de corpore dum Haec Sitius ual.de Panci Apud Theocriti commentide Panesic Ilitur. Pana alii dicunt filium Penesopes Ex omnium pro raris,er ob id παῖ dici. Epimenides autem Iouis π Calli lus Alisi dicit Pan,eums o Archadem esse seminos. Aristippus Iouis π nImphae Oeneidis filia fuit, eodem Ioco, Er formi eius ad mundi par tes cr rationes rebertur ab eodem autore, Ida . primo.
Lotho, Lachesis Sc Atropos, ut supra, ubi de Lifigio, filiae suere Dinrogorgost nis. Cicero autem has Parcas uotat, ubi de naturis deorum scribit, de filias Lib. 1. 8iul Herebi noctissis fuisse dicit. Verum ego ideo Theodontio potius adhaereo,
i qui illas cum rerum natura creatas dicit, quod longe magis ueritati uides turcon Drme, eas scilicet naturae rerum esse coaeuas. Has easdem ubi supra
uorat Tullius in singulari Fatum, illud o herebi nocti si filium dicit, quod ego longe magici quam Partas habito respe hi ad id quod de Fato scribitur, ut post sequetur, Daesmogorgonis filium ditam. Senem uero lias in epistolis ad Lucilium fata uotat, dato Cleantis dictum dicens, Ducunt uolentem fata, nolentem Nahunt. Cirta quod non is tum eorum describit ossicium, ras scilicet sorores omnia ducere, sed etiam trahere, norialiterquam si de necessitate contingant omnia, quod longe apertius sentire uidetur in tragoediis Senera poeta tragicus,& in ea potissime cui titulus est Oedipus ubi dicit. Hus agimur, credite satis. Non sollicitae possunt curae Mutate rati stamina fusi, uicquid pa*timur mortale genus Quicquid facimus uenit ex alto Seruato sua decreta colus Lain chesis durateuoluta manu, Omnia into tramite uadunt, Primus i dies dedit extresa 6 naum. DE CLOTHO LACHESI, gorgonis filiabus
79쪽
mum. Mon illa deo uertisse licet, Ou exa suis currunt usis. It cui ranas praecens nulla, Mobilis ordo multis ipsum timuisse nocet. Multi ad fatum uenere suum dum sita timent M. Haec ille quod etiam Oii id. sensisse uidetur diim in maiori suo uolumis ne dicit in persona Iouis Veneri. Tu sola insuperabile fatum, Nata monere putas c tu tres licet ipsammtes, Tecta una cernens illic molimine vasto, Ex aere Sc solido rerum
tabularia serm. Quae neq; concursum caeli nem fulminis iram, Nec metuunt ullas tuta attaeterna ruinas. Inuenies illic incisa adamante perenni, Fata tui gene S c. In qu
bus p ter iam damnatam opinionem sumi potest has tres sorores esse latum lata, quantumcunm Tullius in parras&lata distinxerit, uolens potius, ut reor,diuersitate nominum diuersitatem officiorum quam personarum ostendere.Nos autem de histribus redigendis postremo in unum, quid nonnulli sentiant uideamus. Has supra diximullseruiuo Panis deditatas a patre M ulana demonstrauimus. Fulgentius uem ubi de mythola is dicit eas attributas obsequio Plumnis inferoru dei. Credo ut sentiamus actiosnes istarum circa terrena tantu uerlati, MPIrito terra interpretar. Et ait idem Fulgentius. Clotho interpretari ςuotationem, eo quod suum sit, iacto cuiuscuno rei semine, it Iudadeo in crementum trahere,v aptunx sit in lucem emergere. Lachesis autem, ut idem discit, interpretatur protractio, eo quod quicquid a Clotho compositum est, S in lucem euocatum, a Lachesi suscipiatiirct protrahatur in uitam. Atropos autem ab aquod est sine& tropos quod est conuerso, absque conuersione interpretatui, eo quod omne iratum euestigio,qtiod in terminum sibi praesignatum uetus cognouerit,demergati a mortem a qua nulla retro naturali opere conuersio est. Mulciusuem Metaurensis notaὰ
mediocris autoritatis plutosophus, de hix in libro, quem cosmographiam cognomisnat,sctibit sic.Sed ma sata fiant numero cum radone temporis facientia, si potes latem e tum ad eiusdem similitudinent temporis reseras Nam quod infuso presectum est, plinteriti temporis habet spretem, S quod Mrquetur indigius, momenti praesenns indicat Dacia. 8 quod nondum excolo tractum est, subactuini cu digitorum, id futuri S conseqtientis taculi posteriora uidetiit ostendere. Haec illis conditio,&nominum ciuis dem p prietatem contingit, ut sita impos praeteri u temporis lanim, quod no deus quis dem laciet infectum,.suturi temporis. Lachessalatea fine cognominata, quod etiam illis quae futura sunt, finem sui deus dedent. Clotho pticientis temponς habet cmam, ut ipsis actionibus suadeat, necuta soleta rebus omnibus desti Haec Apulaus. Sunt inssu per qui uolunt Lachesim eam esse,quam Hrtuna nuncii pata uix, & ab ea omnia mora talibus contingentia agitati. Nunc autem quid de fato sentiant ueteres, dato, non mulatilina praecedentibus differat, uidendum est. Dicit ergo delam sic Tullius in libro quem
de diuinatione scripsit. Fatum id appello, quod Graeci μμ ι tua, id est ordinem, is
nenias mularum, cum inula caulam ex se gignat, ea est ex omni aeternitate fluens ueritat
sempiterna. Quod cum ita sit, nil est futurum, cuius non causas idipsum efficientes nastiira contineat, ex quo intelligitur, ut fauim sit, non id quod siupet lino se sed quod phialosophice dicitiar inula aeterna rerum, curea quae praeterierint lacta sunt, &quae instant fiant,&quae sequuntur futura sint. Haec Cicero. Boetius autem Torquatus uir disertimunitis aQ catholicus, ubi de philolaphira consolanone scripsit, cum dissula de hac masteria cum philosophia magistraterum altercetur, dicit inter alia de lato sic. Omnium generatio rerum cunctu et mutabilium naui rarum plogressiis 8c quicquid aliquo mouetur modo, mulas, ordinem, Ermas ex diuinae mentis stabilitate sortitur, haec in sine sina plicita fis arce composita, multiplicem rebuς gerendis modum statuit. Qui mo dus cum ipsa diuinae intelligenuae puritate conspicitur, pmui detrita nominatur. Cum ueto ad ea, quae mouet, atque disponitiesertur, fatum a ueteribus appellatum est. Hae
ille. Poteram M apponere quid Apuleius delam in cosmographia determinet, S alio tum sententas. sed quoniam latis dictum t ri cui Damogorgoui aut Hetabunos
80쪽
parcae, seti satum uel sita dicantur filiae, breuiter describam. Cum saepe euenturum sit in sequentibus, Stam in praecedenubus contigerit, quod causatus Cui fantis dicatur filius, possumus ad praesens dicere has tres sorores uariis nuncupatas nominibus dei mlias tanqua ab eo causatas, qui prima causatum est, ut laus per uerba supra proxime Cis ceronis ait Torquati uideri potestae hunc deum, ut dictum est, Daemogorgonem uetestes dixere. Quod autem ex Herebo de nocte, ut dicit Tullius natae sint, talis ratio reddi potest. Est Herebus ut apparebit latius in sequentibus terrae profundissimus Scabsconditus locus, quem allegorice possumus accipere pro profunditate diuinae mentis, in qua moetalis oculus penetrare non potest, & cum diuina mens uidens tanquam seipsam, intes iligens quid actura esset, Sc inde has actu cum natura rerum produceret satis, ex Herebo, id est ex archano Sc profundissimo diuinae menus penetrali natas dicere possumus. Noctis autem filiae dici possiunt quantum ad nos, quia omnia in quae acies oculorum nos stro tum penetrare no potet obscura dicimus, de noctis luce carentia similia,S sic duin ad intrinseca diuinae mentis intellectu transire nequeamus, mortali obias ad caligine, cum in seipsa splendidissima sit, & uiuae a indeficientis lucis corusca, uitium illi nos strae habitudinis nominando auribuimus noctem perennem diem nuncupantes, Msic noctis erunt filiae. seu uolumus dicere, quia nobis incognitae sunt dispositiones rari eas obscuras,8c noctis filias uocitamus. De nominibus propriis praedictum est, dea papellativis dicendum. Vocat igitur has Tullius parcas, ut arbitror per antiphrasim, quia nemini pateant. Nulla enim apud eas est acceptio personaru, solus deus potest peruertes re earum uires&ordinem. Fatum autem aut lata a for ians tractuna nomen est, quasi uelint. qui id imposuere nomen, quod ab eis agitur a deo quasi irrevocabile dictum siti seu praeuisum, ut per uerba Boetii satis assumitur, ut etia seiante uidetur Augustinus, ubi de ciuitate dei. sed abhorret ipse uocabulum admones, ut si quisquam uoluntatem des seu potestatem nomine fati appellet, sententiam teneat. linguam coerceat. DE POLO SEXTO DAEMO GORGONI s. filio. Cap. VI.1 Icunt insuper Polum Daemog Nonis suisse filuim,&hoc in pmiocosi asserere Pronapidem talem ex hoc fabulam recitantem. Quod dum secu'
a inses p unda, in sede sua cosisteret Daemogorgon, 6c ex exili limo sphcrulam com
n posuisset, eam nuncupati it Polu .Qui spreus patris cauernis Sc inertia euoalauit in altum, Sceo quod adhuc mollis esset in tam grande corpus eum
lans conflatus est, ut omniaqusa patre fuerant ante composita circundaret. Vetum troadum sibi aliquis erat ornatus, cum fabricanti patri lucis globum assistens, uideret ignitas plurimum ad ictum mallei sabulis, hincinde fauillas euolare, omnes sinu facto colae
legit, & in domum suam detulit, eam l ex illis ornauit omnem. Haberem rex inclyte, quid riderem uidens compositi orbis tam ineptum ordinem, sed ante testatus sum nutatum uelle mordere. Sequitur enim ut in caeteris Pronapides opinionem uolentium ex terra a mente diu in a terris inclusa fuisse producta, dum Polum, quem ego caelum intelligo, ex terra extensibili fictum ait, dc in maximum ac circumplectens omnia corpus eductum. Quod autem ex lavit lis ex luce prodeuntibus domum ornauerit suam, hoc ideo dictum reor, quia solis micantibus radiis, stellae in caelo compositae, natura sua luce molentes lucidae tactae sint. Polus aut dicitur, ut arbitror a quibusdam ponotibus suis parti
bus. Constat enim, ut uenerabilis Aiadalo praeceptor meus,&ueteres astrualogiae autores asserunt. caelum omne super duos polos circum fies
di, quotu alterum nobis propinquiorem arcticum uocant, Oppositu aut antarcticii, hunc tamen. aliqui Poluce uocasi causana ego non uideo.