장음표시 사용
491쪽
m, quodin utilitatem alterius tenetur aliquid sa-Cere aut omittere , aut aliquid pati, & respectu hujus servitus nuncupatur Passua . His praemissis - 14 Dico I. Bona fides ad omnem omnino Praescriptionem, tam continuandam quam in- Choandam, necessaria est . Ita definitum in c.s. 7 .& maxime e. n b. t. ibi: quoniam omne ,
quod non es ex fri seu quod est contra eo scientiam in pereatum est: SDMali judicis des-nimus , ut nulla valeat asque bona fide pri scriptio , tam Canonica, quam Civilis. Cumgeis neraliter sit omni constitutioni atque consuetudiani derogandum , quae absque moriali peccato non potest Observari. Unde oportet, ut, qui praefiniabit, in xuia temporis parte rei habeat conmea-tiam alien . Unde apparet, quod jus Canonicum correxerit jus Civile , quod praescripti nem longissimi temporis cum mala fide etiam inchoatam admittit L 3.ε. C. de praeser.3o. NI
o. ann. ordinariam vero cum bona fide comtinuatam β. diutina Iaa inst. de Guc. ω I. ro. g. de usurp. Consequenter & correxit, quod
Gratianus can. I s. cail. 16. q. 3. descripsit ex jure Civili, nempe g. m.cit. Neque dicas, venditorem, qui scienter vendidit rem vitiosam , adeoque cum peccato , praescribere posse intra 6. menses contra actionem redhibitoriam, non Tepugnante jure Canonico : erso potest dari praescriptio cum peccato , consequenter mala
fide. Resp. me. cons. & suppositum , quod in hoc casu detur praestriptio proprie dicta; quia jus non positive assistit tali venditori, tollendo obligationem in conscientia ad resarcie dum damnum emptori illatum ex re vitiosa , sed solum negative, non dando actionem emptori, post lapsum semestre ad minuendas liates, sere quo modo negat actionem laeso infra
492쪽
De praescriptionibus. 679 dimidium , relinquendo interim obligationeas in conscientia ad reparandam laesionem. Is Dico 2. Nulla ignorantia aut error )juaris vel facti, si sit invincibilis sta inculpata quam scilicet quis non potest, vel non tenetur vincere seu tollere tollit bonam fidem Theologicam, adeoque ignorans , se possidererem alienam, velise agere contra jus alterius, praescribit. Est certum apud Omnes, quia, ubi culpa Theologica non est , non datur fides theologice mala. Dixi, Theologicam; nam error vel ignorantia ruris manisecti & certi apud personas, in quibus & quando non toleratur ignorantia juris, inducit fidem iuridice malam, seu a jure pretesumptam, vel potius quia jura fingunt, in tali dari fidem malam; sicut enim post litis contestationem fingunt malam fidem ad consequendos frustus post illam perceptos, ita praesumunt vel fingunt , seu talem ignorantiam habent pro culpabili & vincibili, cum qua praescribi taequeat I. 4. J de J. ω F. J l. 3I. f. de ui G. c. I 3. de J. in 6. ut si
emas a pupillo scienter , per errorem tamen putes, a pupillo emi posse absque auctoritate Tutoris; quod exemplum refertur l. 2. g. I s. f. pro emptore. Interim tamen pra scriptio extraordinaria & longissimi temporis etiam procedit Cum ignorantia invincibili juris manifesti &certi , ut docet communis contra Fachin. & Molin. quia jus Civile in praescriptione longi s- fimi temporis necititulum nec bonam fidem requirit, jus vero Canonicum non correxit jus Civile quoad fidem juridice malam , set solum Theologice malam , cum peccato mortali conjunctam coram DEO. Obj. in l. 3I.rit. dicitur i nunquam possessoris juris error prodest et ergo cum hoc neque stat praescriptio extraordi X s --
493쪽
go Lib. II. Utvlus XXVI. naria. R. Textus intelligi debet de ma --ptione ordinaria; quia in digestis incognita est
16 Dico a. Nullum dubium speculativum sve sit negativum sue positivum obest bonae fidei , sive superveniat praescriptioni & possessioni jam coeptae, sive antecedat illam, m do adsit justus titulus dc causa inchoandi sinsessionem, consequenter & praescriptionem, a me deponatur dubium practicum: adeoque non1olum continuari potest praescriptio cum dubio speculativo, tam positivo quam negativo sco sequenter cum fide quoque negative bona j sed etiam inchoari. Pars prior de eontinuationae si dubium superveniat, iere est extra controve sam etiam apud Theologos : posterior vero de ischoatione praescriptionis est contra Theia gos plerosque, qui dubium negativum, imo&positivum, saltem quanda non est probabilius,
vel unice probabile nulla stante probabilitate in oppositum , quod res si mea , aut jus hoc agendi vel omittendi mihi competat
non sufficere autumant, & acerrime conte dunt, pi aescriptionem inchoari non posse cum
dubio ipeculativo, & fide negative bona. Imaxst conti ae multos quoque Iuristas, maxime C nonistas , qui tamen videntur rem non salix examinasse . Posterior , inquam , pars , quam tenet Feta Uas'. Illum controd. l. 3. c. p . anum. 3 citans glos & alios plures , Canon stae Salisburgenses, P. Engei h n. I4. P. Franc. Schmier de pr. cr. c. s. Iest l. a num. I .RMarcidus Bocta L num. item D. Greneck in
mihi quoque mei. DD. Collegae , Legam Pro- sessores , mi Ei longe est probabilior , & vix
494쪽
De praescriptionibus. 43IProbatur 1. Quaenam sit bona fides ad praescribendum suificiens, maxime desumendum est
ex jure Canonico, utpote a quo regulatur
praescriptio quoad bonam fidem : sed jus Ca
b. tit. plus non requirit ad bonam fidem, exclusivam peccati injustitiae , quam ut aliquis ignoret, vel non sciat, rem , quam possidet , esse alienam , dum ait : oportet , ut, qui proe- fcribit, in nulla temporis parte rei habeat con mentiam alienae cis . cit. Nec in ullo alio loco plus requirit . Sed dubitans speculative sive dein sit dubium positivum sive negativum ignorat, vel non scit, rem esse alienam,
quam possidet ; ergo dubitans, speculative habet bonam fidem, peccati exclusivam, sive dein
dubium speculativum detur, quando inchoatur, sive superveniat, quando continuatur praescriptio; cum textus notanter addat, in nulla temporis parte, scilicet nec in inchoatione nec in continuatione r ergo dubium speculativum, positivum vel negativum , non tollit, nam fidem: ergo illo stante tam inchoari, quam con tinuari potest praescriptio , consequenter cum fide tam positive bona , quae innititur dubio 1peculativo positivo, quam negative bona, quae dubio speculatim negativo. Prob. a. Cum dubio speculativo, tam negativo quam Positivo , superveniente potest continuari praescriptio , adeoque ila cum fide negative bona et ergo & inchoari tec communiter omnes adversarii admittunt Cons patet a pari; si enim dubium superveniens non inducat malam fidem , & cum fide negative
bona continuari possit praescriptio,. non video, cur idem dici non possit de inchoatione, praefertim cum etiam. inchoans cum dubio speculativo
495쪽
deponere possit dubium practicum. Notetur bene
hoc argumentum , cum omnia sere adversiariorum argumenta per hanc retorsionem , quae mihi
videtur solidissima, elidi valeant. Siquidem Prob. 3. Non minus inchoans praescripti nem cum dubio specullativo potest deponere dubium practicum , quam continuans : sed si deponit dubium practicum , non peccat incipiendo possessionem & praescriptionem : ergo nec inchoans praucriptionem cum dubio spoculativo peccat : ergo est in bona fide , pos live vel negative bona : ergo & praescribit.
Ma. Prob. Ideo continuaens, cui supervenit dubium speculativum , potest deponere dubium Practicum , quia habet principium indirectum& extrinsecum a jure approbatum , nempe possessionem , ex quo formare potest dictamen reflexum , & judicium practicum , quod licite agat continuando praucriptionem , sic discurrendo 1 in dubio melior est conditio pos
sidentis : sed ego dubito speculatiis , se post
diligentiam adhibitam non potui habere certia studinem , ae dubium speculativum de proprietate rei deponere , se jam possideo rem et ergo melior es mea conditio : ergo licite ags eam Hierius ρο sidendo, se retinendo. Atqui incli j ans possessionem vel praescriptionem habet sui mile principium indirectum & extrinsecum injure iundatum, ex quo possit deponere dubium practicum, ac inde formare dictamen reflexum, quo prudenter & moraliter certo judicat, sibi
Iicere inchoare possessionem v. g. peregrinus , vel alius, offert equum vel . mercem venalem,
ego autem speculative dubito , an ille sit -- minus equi vel mercis, aut an emptio, quRm volo facere, sit valida: in hoc casu stat pro me Praesumptio iuris duplex , nempe haec : nems in
496쪽
De praescriptionibus. in dubio praesumendus est malusseu mane fidei ,
nisi fatis probetur , se constet, item : contractus pr Humitur in dubio esse validus, nisi constet vel probetur, ei 9 invalidus : fed ego hic se nune dubito, altem sit dominus, vel an contractus valeat, se certitudinem post diligentem inquimtionem habere non possum: ergo prome salprae sumptio Juris: ergo licite ago rem emendo, evrm que traditam possidere, consequenter se prisy Lbere inchoando. Vel sic possum discurrere : in dubio non teneor me privare Iure se jacultate per justum titulum , v. gr. emptionis, consequendi
possessionem rei, eo quod pro me set possessio hujus faciatatis, se simul praes zmptio, quod alter sit
dominus , a quo rem volo consequi r ergo licitengo , dum ex justo titulo possessionem hujus rei im cipio . Cum utique agat licite, pro quo stat Possessio, & simul praesumptio Iuris; praesertim cum praesumptio Iuris sitaeque fortis in Iure ac pos 1essio, imo fortior: cum praesumptio pro aliquo militans rejiciat onus probandi in possessorem VPer c. un. de benes. eccles. c. D. g. sane de Iu regur. Imo etiam quod bene notari velim )possum applicare principium ex possessione depromptum , fere eo modo, quo adversiarii in conti . nuante praescriptionem, sic ratiocinando: Meliores conditio possdentis: sed ille, a quo rem mihi
ex justo titulo traditam accipio, rem possidet P eringo melior est ipsius conditio: ergo licite possidet,
se licite diriponit de re, eam vendendo, amaη-do , sec. se mihi tradonao: ergo ego IIcite ac cipio: non enim apparet ulla ratio, cur ego non licite accipiam si alter licet mihi tradat rem , utpote totum suum jus, quod ipse habet, in me transserens, qui, sicut licite retinere eam potvicti
set, ita licite mihi tradere, de possessionem licitam in me transferre potest. Ru us sic posam
497쪽
deponere dubium practicum: ΜHιον est conditio possidentis: ergo credere licite possum, illam , a quo emo equum vel mercem, esse utius dominum e ergo licite ab imo accipis equum molvenditum , ae possidere se pr. eribere laecipio.
Confirm. Rarissime contingit, ut incipiens possessionem rei sit moraliter certus , quod iS, a quo. sibi res traditur ex iusto etiam titulo , V. g. Venditionis , donationis , M. sit domunus , eo quod dominia vix seleant esse certa nisi interveniente praescriptione legitima ; hinc enim tam provide exiguntur & praestantur cautiones de evictione ; ergo ordinarie datur dubium aliquod speculativum in inchoante Praescriptionem , nisi is rerum omnino si imperiatus: ergo, si cum dubiospeculativo non posset inchoari praestriptio , ea vix unquam haberetiosum : quod est eontra communem sensium &experientiam. Id tamen adhuc adverto , quod dubietas crassa & supina , quae aequiparatur scientiae, nec peccatum excludit , non sufficiat
ad deponendum dubium practicum per princi- Pium etiam extrinsecum di id quod adverserit etiam admittere debent de tali dubietate su-
Perveniente in ordine ad continuandam Praescriptionem& sc iterum manet pruritas inter . inchoationem & continuationem praescriptionis cum dubio speculatim.
37 Objic. r. Qui rem alienavi, de qua dubiatat , num sit sua vel non, occupat , agit iniuque;. cum sine sufficienti causa se praeserat aliis, v Ω Testator aliquis fecit legatum , & dubium est , an Cari , vel Titio: hoc casia auteruter, qui occupat legaetum, agit inique ergo γλ. Accipiena cum dubio exponit se periculo occupandi rem alienam; ergo peccat; quia sic
est innstitutus: sive res sit mea sve non, ego illam
498쪽
De praescriptionibus. 48 sillam mihi attribuo, & possidere incipio. 3. Iudex in dubio non potest uni adjudicare causam
sine alterius injuria : ergo nec homo privatus sibi rem, de cujus dominio dubitat. q. Qui negative dubitat , nullam habet prudentem rationem judicandi, rem potius ad se pertinere,
quam ad alium : ergo eam accipiendo imprudenter agit in re morali, adeoque peccat: e
go est in mala fide . s. Fides negative dubia non est bona formaliter ; ergo negative dubitans, dum rem accipit, & possidere incipit , non habet bonam fidem . 6. Qui utitur principio & regula praesumptionis luris , ex qua diximus deponi posse dubium practicum , habet fidem positive bonam: ergo fallem cum finde negative bona , quam deberet landare dubium speculativum negativum , non inchoatur
praesci iptio : & haec propositio , negative dubitans ex regulis praesumptionis hoc Abi dictamen formare potest , quod hic ει nunc licite rem
emptam possideat implicat utramque partem contradictionis; quia involvit fidem negative bonam, dc eamdem rursias excludit , quia dicit ,: negative dubitantem habere istud judicium , quodcibis se nunc licite rem emptam possideat. Nec est paritas cum licita continuatione praucriptionis stante fide negative bona; quia in continuatione dubium , & fides nega live bona versatur circa proprietatem rei ς judicium & fidex positive bona versantur Circa possessionem rei e econtra in inchoatione dubium. & fides negative bona , luti & judici iae fides positive bona , dantum circa . eamdem
Resp. ad i. Uel argumentum loquitur . ut videtur, de occupante rem, quae nullius est aut de rem accipiente ab alia abseue titulo justo,
499쪽
486 Lib. II. Tritus XXVI& est extra rhombum, ac non ad rem quialsermo est' non ' de occupante rem in nullius donminio existentem ; nam tunc non opus est P scriptione: neque de occupantefine justo tratulo emptionis, donationis, lagati, &c. vel loquitur de occupante rem, ab alio sibi traditam ex justo titulo, & tunc iste titulus est sussiliens causa se praeferendi aliis, qui titulum non hae hent. Et hinc paritas est nulla de legato, quod Caius nec possessione nec praesumptione iussit tus arripit, Titio eumdem titulum habente . Dein quis damnet legatarium, si in tali dubio petat legatum, &, si detur, possidere incipiat, Paratus resipondere adversario λ Ad z. dist.yeansiergo peccat, nisi deponat dubium practicum ex principio extrinseco possessionis vel praesumptionis . C. Si deponat s uti deponere t potest mcundum dicta. R. eon . Ad a. N. pariti quia
Iudex tenetur partibus. aequale jus .habentibus tribuere aequalem portionem , ubi Pro neutra, ut ponitur, aliunde datur adminiculum vel asi sistentia Iuris, v. g. possessio vel praesumptio :st vero ponas , quod ceteris pari bus pro alterutra
parte insuper stet possessio aut praes pucii Iu, Tis , tunc admitto paritatem , & Judex deberi sicut praescribere volans potest accipere sibi lictante dubio rem uni adjudicare, pro quo nem De stat praesumptio vel possessio. Et sic ad alias quoque instantias, quas afferunt adversarii, r. sponderi potest; quia semper ponunt talia extin pla de inchoante praescriptionem, ubi vel ritu ..
n. abest, ve, praesummo Iuris, ahi possessio:
est dubietas iv -- & peceati non .mulus Ua, ita ut dubium ' practicum nec ex ptiuaimpullexo deponit valeat. Ad .d N .sivo uam iam ter. quod Oeculative dubitans negative , judiacet vel iudicare debeat de Proprietate , sealto Q rem
500쪽
De praescriptionibus. 487rem ad se pertinere , quia de essentia dubii speculativi est exclusio seu suspensio judicii :quando rem possidere incipiens ex principio extrinseco & reflexo quod requiro ad deponendum dubium practicum, non speculativum de proprietate deponit dubium praehicum , judicat quidem sibi licere rem accipere & possessionem inchoare; sed:hoc judicium est de licentiae actionis non de proprietate & ad hoc judicium habet prudentissimam rationem, Praesumptionis vel possessionis vel utriusque . Ubi adest praevie ratio positiva , adeoque dubium speculativum positivum , possum quidem formare judicium probabile praevium de propri tate : sed ex hoc judicio nondum oritur fides bona, sed primum ex judicio reflexo se fundante in praesumptione vel possessione, per quod deponitur dubium prae icum de licentia actionis , non speculativum de proprietate . Ad s. Qui sic objicit, imperite loquitur: nam quando potest deponi , & actu deponitur dubium practicum ide quo casu est sermo non est fides dubia , licet praecesserit dubium speculativum de proprietate, sed est bona, & certa ex
dictamine reflexo moraliter certo. Non admittimus fidem negat e dubiam, sed negative b nam ad inchoandam praescriptionem . Ad 6. hic potest fieri quaestio de nomine, utrum, quando dubium speculativum negativum datur, & ex ratione positiva extrinseca ac reflexa, nimirum ex possessionis vel praesumptionis beneficio, deia . ponitur dubium praehicum, fides bona inde reia sultans vocari debeat negative vel positive bona. Mihi est perinde ; si adversarii propter principium extrinsecum velint vocari positive bonam, tunc nequescontinuari potest p seriptio