장음표시 사용
471쪽
Constat ex I. I. g. b. t. Parsa. ex c. 63. GR LIn s. Sex ratione , quod excipiendo velit se tueri Contra intentionem actoris: ergo non est censendus velle illam confiteri pure excipien- QI V. g. per verbum fomi; cum possit tamen habere adhuc verum sensum , nempe conditi natum , si CHas mihi mutuum dedit, ego certo foret: quo pacto mutuum non fatetur : conse quenter non relevat Gjum ab onere illud probandi : aliud favet, si ipsum faehum, in quo se
fundat actor, fateretur , dicendo v. g. accepi mutuum a Ceso, sed ego jam δε . Undeco fultum est conditionate vel disjunctive exce- Ptionem formare: non memini , mibi mutuum
esse datum si tamen datum fit, jamsolvi. Uid
de hac re plura in meis Decimnibus, de . 62.3 Dico 3. Exceptiones dilatorias regulariter oportet opponere ante litis contestationem, Praesertim sori declinatorias, di quae spectant personam Iudicis, tanquam incompetentis; vel si specti. Ita plerique omnes ex c.ao. feni. r jud. c. 62. de appell. c q. se L penult. ac vit. C. h. t. Dixi I. regulariter, nisi nimirum primum ex nova causa oriantur post litis contestationem, uti quae opponuntur testibus aut instrumentis: vel ni- fi reus Iuramento fidem faciat, sibi eas primum postea innotuisse, vel prius a se probari non P tuisse: vel nisi tales sint, quae retro acta & pr celsum irritent, uti excommunicatio actoris , incapacitas iurisdinionis in Iudice, falsium procuratoris mandatum : vel nisi quis aliqpam excepti nem dilatoriam expresse nominatam sbi reser va verit proponendam post Istis contestationem
alias enim reus censetur consensisse in Iudicem,s coram ipso vel unicum actum Iudicialem gessit, atque jurisdictionem in se prorogasse , ita ut
472쪽
De exceptionibus. sis precedere nequeat amplius , modo Iudex juriΩdictionis in tali causa & in Reum fit capax οε Dico 4. Exceptiones perempto las regulariter oportet proponere post litis contestationem , ita ut, licet ante proponi possint, litis tamen Contestatio procedat, discussione exceptionis dilata , usquedum constiterit de jure actoris per Pr bationes; quae si non 1ufiecerint, Reus est absolvendus, quin onus probandi exceptionem habue-Tit. 2. Regulariter tamen ante sententiam definitivam. Pars I. liquet ex s. 1.2. de lite contest. in 6. I.8. l. 9. C. h. t. Pars χ. exl. 2. C. sentent . rescind.
non posse. Dixi in utraque parte regulariter nam ante litis contestationem opponi possunt & admitti illae exceptiones peremptoriae, quae incontine ti probari positat, vel evidenter 'atim patent , & sic actoris calumniam manifestat, faciunt; quales maxime sunt, quae vocantur sitis finitae,uti rei
judicate, jurisiurandi tam judicialis quam n
eessarii) dc trans actionis c. I. cit ne nimirum lis inutiliter introducatur, & nec Judex nec alterλpars frustra fatigetur. Post sententiam vero Pr Poni adhuc possunt I. exceptiones nullivatis, sea
quae sententiam retro nullam faciunt; quae tamen eXecutionem sententiae non impediunt, modo victor cautionem praestet de restituendis omnibus, si exceptio probetur per Clem. I. de sent. sere jud. ω auth. quae supplicatio. C. de precib.
perat. orifer. Exceptiones primum postea eme gentes , vel cognitae aet t. I. C. de re jua.'3. ΕΓ-ceptiones, quae Iespiciunt executionem, uti exinceptio compensationis, competentiae, S. C. Vel-Ιejani , S. C. Macedoniam, solutionis jam factae
transactionis, rei jam traditae , non numeratae pecuniae , vel si executos excedat modum, male interpretetur sententiam, Eareat Potestato eXem
quendi; hae enim executionem impediunt. et Dia
473쪽
4isci Lib. II. Titulus XXkT. γ Dico s. Quamvis exceptiones peremptoriae in prima instantia omissae proponi possint in secunda instantia juxta communem cum gl. in c.2o.
de sent. O re jud. in M. juxta illud axioma : non allegatum, Eon probatum in prima instam ris , allegari se probari potes in appellatorio
iudicio, seu in secunda instantia L6. I. I. C. de appellat. Id tamen non procedit de exceptionibus dilatoriis in prima instantiaomissis l. 13. C. de procurat. Ratio disparitatis est, quod dilatoriis intellige illas, quas ante litis contectationem diximus opponendas esse per litis contestationem, quae est tempus ipsis praefixum , censeatur esse renuntiatum, non vero peremptoriis , utpote quae post litis contestationem regulariter proponendae sunt usque ad sententiam definitivam & ultimam; nam Iitis contestatio in pria .ma instantiae extenditur ad secundum quoque. Allegatum axioma procedit de allegationibus. di probationibus actoris, vel , si ad excepti nes extendatur , solum de Peremptoriis
i. De praescriptionibus.sUMMARIUM. a Praescriptio se usucapio confundunturia ,
α Quid sit 'Heriptio: a Pestiva ct privativa, ordinaria se extrao
dinaria ia4 Ob quas causas introducta sit. 1 Et quo jure , gentium an civili . 6 Quis sit ejus effectu'.. . ' procedat etiam in foro interno ..S .s procribere possiti contra quem prescribi ἀ- s uia
474쪽
De praescriptist nibus. 46 ry Quid sit bona fides ad praescriptionem n cessaria ; mn stat cum dulio practico I qu modo hoc deponendum. io Quid se quotuplex sit titulus ad praescriptio nem necessarius
D Quia se quotuptiae fit possessio, ad praescri
ax Quot θω sit tempus ad praescriptionemn celarium. Et quomodo probetur immem
13 Quaenam res aptae sint prasribi
a 4 Sine bona Ide non currit vel incipit ulla praescriptio i, bouae frit obsit ignorantia. . a s Ir dubium speculativum saltem tunc , quando ea stante inchoatur praescriptio. 18 An scientia uris alieni 29 An bona , vel mala fides auctoris prosit vel L obsit successori. ao An se quando praesumatur bona fides. 2I Sine aliquo titulo nulla datur praescriptio αλ Guando fusciat existimatus :α3 Et quando praesumptuF - . Detecto titulo vitioso corruit omnispraescriptio ἀα1 26 Sine aliqua possessone nou procedit ulla praescriptio a a Res mobiles , etiam ecclesiarum , praescri.
buntun triennie sed cum tituis .. . s . α8 Immobiles autem privatorum 1 N. No. annis ..29 Principum vere 4 . annis. Intra quod tempus se an praescribantu .Regalia Hinc pum, item bona fisa debita
3 Ecclesiarum 4o. aut amplias annis.. 3I Praestationes annuae sicut acquiruntuη temporae singis a 3oi vers. annorum, ita amittun--x unica praescriptine ejusdem tempoxis ἀ
475쪽
31 Servitates omnes etiam discontinuae sicut a
quiruntur tempore longo Io. Nel 2O. annor. ita eodem tempore amIttuntur.
33 Actionibus realibus tempore brevi vel longo '3 Personalibus autem longissimo regulariter praefreιbatur:
3, Nisi sint Praetoriae menales sec.
36 Criminalibus vero χα annis.
37 33 Quaenam res non sint 'Heroibiles. 39 Ubi de rebus merς facultatis. ω de rebus viatiosis. nam sint contraria praescriptioni. go In quibus casibus dormiat praescriptio:
4 a 42 Et quando interrumpatur naturaliter , oes civiliter. 43 An per actus extrajudiciales induratur imterruptio. n, O quando contra praescriptio m cominpletam detur resilutio in integrum. 3 cneptionibus in genere subjungitur nomiast a natissima earum species, nempe praescriptio , exceptio quidem impropria, peremptoria tamen, qua Reus contra actorem se defendit, diacendo, se jam praescripsisse actioni adversum semotae per lapsum temporis, vel ipsam rem, quam actor petit, jam praescripsisse; si enim jus a rius, quod habuit erga nos, per praescriptionem extinguimus, utimur dativo, . v. g. huic obligationi , -ctioni M. jam praescripsi: si vero jus auterius acquirimus, vel rei dominium prius non habitum, utimur accusativo, v.g. hoc jus venandi, hanc sylvam, servitutem &c. praescripsi. Unde& apparet , quod praestribens non solum exceptionem, sed iam etiam actionem consequatur, quae dominium vel jus acquisitum p tendat. Qua
vis autem ' crimis & a capio in rigore differant tanquam effectus di caesa, quod a pe us
476쪽
capio acquisitionem dominii per possessionem debiti temporis significet, p scriptio autem ex
ceptionem l8.'pr. C. de prae r. 3O. Vel qO. anm die tamen confunduntur I. un. C. de uoca transform. atque tam a Doctoribus quam a practicis sumuntur passim pro eodem, & ideo etiam nos idem faciemus , ac fere semper ut mur voce praescriptionis: quamquam DD. ali qui unam adhuc differentiam in modo loque di observent, & x rapionem vocent, quando per veram possessionem res corporalis acquiritur, praescriptionem vero , quando Per quasi possessionem jus incorporale , liberatio a jure alieno acquiritur. Hanc proin non modo uti lissimam scitu, sed etiam necessariam de praescriptionibus materiam, quae quotidiani est usus, nunc explicatum eo, & jurium Candidatis si gulariter commendatam cupio.
I. I. Natura, varietas, ea a finalis, esciens , a que effectus praeseriptionis, item Iusjectum. a Dico r. Praescriptio est modus acquirem di a Jure approbatus , quo per possessonem a bito modo se tempore continuatam obtineturius ahquod , via liberatio aliqua. Ita quoad sensum plerique DD. quamvis quoad verba dia strepent, & multi male ac imperfecte definiant ex L 3. st de usurpat. se usucap. praeciis per ad ionem dominii ; quia etiam juxta linsos per praescriptionem non tantum acquiritur
dominium rei, sed etiam jus personale, imo&liberari aliquis potest a jure alieno activo, con sequenter & a jure passivo seu ab obIigationei
; & hinc per is jus in definitione positum inteia
477쪽
ligitur jus tam reale, & dominium, quam per sonale, quo nobis immediate adstringitur persona: sicut per to liberatio aliqua intelligitur Peremptio ijuris alieni, quo nos sibi adstrictos habuit vel immediate in per in , vel tam diate in re nostra . Si obtinetur liberatio, utia, mur dativo: si jus , accusativo , uti jam insinuatum est . Qualis debeat esse possessio, modus& tempus ad legitimam praescriptionem, uti& quae sit res seu objectam praescriptionis, e plicabitur β. seq. Hic adverto, praescriptionem sumi posse vel causaliter se incomplete , quando nimirum adhuc est in fieri , & nondum completa; atque in hoc sensu dicitur inchoari, continuari , currere sec. vel formatiter se completo, quando nimirum per decursum legitimi temporis &c. jam est completa. Quomodo disserat a
consuetudine, cum qua aliqui practici earnsu in male confundunt, dictum ad tu de consuet. 3 Dico a. . Praescriptio dividitur I. in positivam, qua acquiritur jus aliquod positive , &alteri aufertur, ut si per eam acquiras agrum, jurisdictionem &c. Et in privativam, qua acquiritur aliqua liberatio vel immunitas, adeoque perimitur quidem alienum vel actio, nihil tamen proprie & positive acquiritur. In ordianariam vel temporalem , quae completur tempore ordinario, quod in rebus mobilibus est trie nium &c. in immobilibus decennium vel vicennium : & in extraordinariam , seu longissimi
temporis , quae completur tempore extraordinaritio, vel longissimo 3O. O. 6O. I . annor. qua
ultima vocatur etiam centenaria γ vel tempore immemoriali , quando nempe possessionis in tium excedit hominum desino existentium memoriam, sive dein pauciores vel plures a co pia possessiuae anni nuxeriut, quam centum . - Di-
478쪽
4 Dico 3. Finis & ratio introductae praescriptionis est bonum publicum, nimirum ne do minia rerum semper sint in incerto pr. inst. O LI. f. de usucap. atque ut lites, alias infinitae, certi temporis lapsu extinguantur Liat. ff. suo ac demum ut acuatur hominum industria in inquirendis rebus dc conservandis juribus suis c. s. h. t. pr. inst. cit. quae omnia vel maxima intersunt Reipublicae. Alius finis insinuatur La. C. de annali except. nempe ut puniatur glirigentia, res & jura sua oscitanter curantiumcit
qui finis a plerisque habetur pro secundario , ct fere spectat praescriptionem langissimi temporis, quae proin poenalis aut odio a dicitur. fs Dico . Praescriptio quoad substantiam est iuris gentium. a. Quoad praesentem vero se mam & conditiones est introducta a jure Civili. primitus, dein a jure Canonico, maxime quoad bonam fidem in ea necessariam . Secundum membrum est apud omnes certum, & patet ex
variis legibus inst. de usus ., C. de praes. longi
temp.sede praes. o. vel 4o. ann. item ex variis cc. maxime c. s. Er Mn. b.t. Primum, cui adver
fragantur veroGLot. Munem. Echola, P. Iningeridi alii pariter multi, probatur tum ex usu ge tium, quae ad evitanda bella ipsis adeo nociva iis, qui diu quiete possederunt certas provincias, regna, urbes &c. tribuunt eorum proprietatem, & pro dominis agnoscunt , licet sene iniquo bello vel modo adepti sint possessionem: sic
Iephte Judio. ii. jus Israelitarum in certas terras delandit contra Ammonitas ex possessione longi, imo longissimi temporis, adeoque ex pra scriptione sic aliis nationibus, etiam Christia- his, nemo audet in dubium vocare certas m
vincias , Iicet torte olim nou saxis aequo Marte.
479쪽
occupatas, ac propterea bellum movere. Vid. Bellarm.Ly. de Pontis. Rom. c. s. cum id cederet in perniciem Gentium: tum ex paritate cum prima rerum & dominiorum divisione, quae communiter dicitur esse iuris gentium per L s.ff. de Iust. se Jur. sevi enim per primam divisionem
acquirebantur, ita per praetcriptionem transs runtur & conservantur dominia Penes cerim. Interim jus gentium non determinavit certum
possessionis tempus, sicut jus ovile, nec requirit bonam fidem , sicut ius Canonicum. Objie. Si praescriptio quoad substantiam est Iaris gentium , erit etiam Iuris Naturalis; quia etiam jus naturae vult caveri lites & bella, atque dominia esse cerea: sed hoc est contra communem. R. Quamvis aliqui concedant ma. cum P. Schmierde praefre. c.2.fH. I. u. .&. P. Ininger, sonet men melius negatur; quamvis enim de jure nat rati valde conveniens sit , praescriptionem introduci , inde tamen non sequitur, eam necessario
vel actu esse introductam jure naturali: instantiam habemus in prima rerum divisione: in Μatrimonio clandestine contracto &c. quae non fiunt juris naturalis obligantis, ut habet communis. Neque verum est, quod bona, quae ignorante domino possidentur ab alio, vel quae a sciente sua esse , propter desectum virium recuperari nequeunt, haberi possint pro derelictis. 6 Dico s. Effectus praescriptionis est consecu-t1o dominii rerum prius non habiti, aut iuris alia terius realis&perionalis, vel liberatio abalieno jure ,& immunitas ab obligatione, prout nimirum
fuerit praescriptio positiva vel privativa LI. 3M. H. de a F. l. io j. si semit. vind. l. pennis. ω uis. C.
deferest. .3. 4. C. de praescr. 3 lψα an . c. . O 6. b. t. Item tribuit exceptionem in foro externo
II1. C. de pr. . lingi temp. Rursus praescriptio
480쪽
De Praeseriptionibus46 ordinaria parit praesumptionem bonae fidei ,
extraordinaria etiam praesumptionem tituli., &immemorialis obtinet etiam vim privilegii, &c. Sed de his effectibus particularium praescripti num infra. De effectu generali utroque. Dico 6. Effectus praesicriptionis etiam proce dit in foro interno conscientiae, h. e. praescribens non tantum securus est pro foro externo, sed etiam pro interno, ut adeo praescriptio locum habeat etiam in conscientia, & completa praescriptione res licite retineatur, licet postea constiterit fuisse alienam. Ita communis Theologorum
modernorum aeque, ac Iuristarum contra Alciat.& Henr. Gandav. aliosque paucos antiquos, item ex parte contra Scotum & Adrian. qui id tantum admittere dicuntur pro casu, quo ille, contra quem praescribitur, fuit notabiliter negligens in inquirenda re sua vel custodiendo jure. Probatur: Respublica potuit hanc vim tribuere praescripti
ni, utpote habens dominium altum quod est jurisdictionis, non proprietatis) in res & jura subditorum, vi cuius potest de rebus subdit
rum disponere propter bonum publicum , seu ex causis bonum publicum spectantibus , transs rendo etiam dominium ab uno in alterum, atque auferendo jus activum adversus alios, ut nemo negat. Sed & voluit hanc vim praescriptionis etiam ad forum internum extendere , quia voluit transferri per illam dominiam clara . 6. ω II. caris. I 6. q. 3. i. 3 ff. de usurp. se usucap. atque praescribentem plenigma munitione securum esse l. .cat. Sed dominus bona conscientia reti net rem suam; & plenissime securus non esset ,
qui in conscientia teneretur rem praescriptam restituere &c. Et param tribuissent Iuna, si reliquissent in praescribente obligationem restituendi