장음표시 사용
461쪽
4 2 Lib. LL Τitati s XXIV. alia quam Iuramenti & Religionis obligatione;
eum per Iuramentum talis promissio non reconvalescat ita , ut pariat obligationem Iustitiae :servari igitur debet materialiter, non formaliter seu in ratione pacti. Pari modo firmatum dici Pur , in quantum ex adiecto Iuramento saltem aliqua orta est obligatio, nempe Religionis. Ad 3. c. Illatum, retorsio est manifesta in Iuramento promitario de usuris solvendis , quod est Iuramentum promissorium , quamvis qua promissio sit invalidum, & obligationemJ non Pr ducat, bene tamen Religionis qua Iuramentum, quod reddi debet Domino, ut loquitur c. 6. h.t. usurarius autem compellendus est ad usuras, vi Iuramenti tautas, iterum restituendas, c. 6.rit. Ad 4. n. ant. in effectu enim plurimum interest; si enim firmaretur actus inresidus per Iu- Tamentum ita, ut oriretur obligatio Iustitiae, sequeretur I. quod talis obligat o transiret ad haeredes Iurantis. 2. Quod relaxato Juramento ma neret adhuc obligatio Justitiae . 3. Quod actus vel contractus per Iuramentum confirmatus P reret actionem in foro externo . q. Quod esset irrevccabilis . s. Quod Juramentum non facile relaxari posset propter jus promissario inde quaesitum. Quae omnia aliter se habent , 1i Chus, de Iure civili in favorem privatorum irritati, non confirmentur per Iuramentum . Hucusque de Iuramento extrajudiciali, & promissorio maxime r nunc aliqua supersunt dicenda de Judiciali, maxime assertorio 8 Dico s. Iuramentum judiciale specifice sumptum quod nempe defert pars parti Iudice approbante ) in desectu sufficientis probationis
tam leus actori', quam aetor reo deserre P test, z. non tamen actor reo , si prorsus nihil
adhuc probavit, 3. regulariter in omnibus clusis
462쪽
De Jurejurando. 4 9 civilibus, 4. delatum uero praestari , vel reserri, necessario debet, & recusari sine justa causa nequit. Pata I. constat ex L m. C.de reb. Cre . Pars χ. quam tenet Abb. Bart. Menoch. Hau n.
P. Uviosin. contra Jas Pachin . Umm. Mes P. Engel & aliorum satis communem, qui pro se etiam allegant praxim, sumitur ex I. q. C. de edem do se cfn. .sane b. t. ubi dicitur, actore non probante , vel omnino deficiente in probatione , si nimirum nec praesumptionem pro se habeat
ullam; Reum esse absolvendum, etsi nibit irae praestat, vel etsi nibit praestiterit, adeoque nec
surdum est redire ad Sacramentum, eis, cum d speravit aliam probatιonem, ad ruigionem comvolare. Ratio est, quia Iuramentum absque I dicis & temere praestari licite non potest: ergo nec exigi temere ς quod fieret , si actor omni probatione, & praesumptione , destitutus reum vexaret , & oneraret jurisjurandi necessitate , cogeretque ipsum probare , quod tamen onus probandi actori incumbit. Pars 3. ex L 3. 9. O II-3 . f. b.t. In Criminalibus saltem actor reo deferre non permittitur: quo reseruntur etiam cau-
De civiles valde arduae, dc matrimoniales, ubi agitur ad dissolvendum matrimonium , item causae omnes, in quibus lex vel statutum omnino plenas requirit probationes : quae enim fit per Iuramentum , dicitur esse probatio solum privilegiata. Pars 4. ex I. 38. f. b t. ibit mania
festae turpitudinis se confessonis est, nolle nec jurare , nec judurandum re erre, h. e. Petere, ut deserens juret et causae autem abBlute recusandi delatum Iuramentum, itaui nec referri debeant, sunt plures. I. Si deserens jurare prius nolit de calumnia, pars tamen, cui defert, id exigat, uti exiget e potest 34. g. 4. I. 37. f. eod. econtra
463쪽
referens non tenetur jurare de calumnia, sicut primo deserens, I. 3 cit. g. 7. Dein is, cui relatum est Iuramentum, non potest iterum referre, per ι. cit. sed necessario iurare debet. 1. Si deserens semel revocavit delatum Iuramentum, LII. G. GR. C. cit. nec enim permittitur iterum deferre. 3. Si pars, cui desertur , jam aliunde satis probavit, c. 2. de probat. quod longe prinbabilius etiam verum est, si se osterat ad satis Probandum, per c. cit. q. Si actor deferens nihil omnino probavit , ut vidimus . s. Si deserens sit persona suspectae fidei, cui referre tutum non est. 6. Si is, cui desertur, ignoret rem, super qua jurare deberet, L 3 . cit. pr. I. II de ast rer. amot. Et in ho casu deferens tenetur
simpliciter ipse jurare, nisi pariter versetur in ignorantia facti alieni. Demum . si causa sit famosa , c. fn. m. h. t. item si non competat actio, vel Iudex non si competens, L. I . g. 3. C. de non num. pecun. I. 3 s. g. . st b. t.
Obssio. contra secundam assertionis partem I. In I. 33'. cit. dicitur, audiendum esse tutorem,
qui omnibus aliis probationibus deficientibus d fert jusjurandum: ergo actor omni probatione destitutus potest deferre Iuramentum. 2. Re aegre ferre non potest , si ipsi deferatur Iur, mentum, etiam absque alia probatione actoris; quia sic constituitur Iudex & testis in propria causa, si enim juret, absolvitur; si autem jur ae nolit, referre potest Iuramentum actori. 3.Ipsa Iuramenti delatio est species probationis: ergo Actor deserendo Iuramentum hoc ipso aliquid
Probat. R. ad I. Tutor, utpote gerens officium
publicum pro pupillo, habet praesumptionem Pro te, & causa pupillorum per se est valde favorabilis, & sic praeponderet cauis adversarii, datumque saltem aliqua praesumptio, consequenter &
464쪽
probatio pro actore Tutore. Ad a. Reus grainuatur fatis , si sine justa causia conjiciatur in necessitatem vel jurandi, vel, quod tape tutum non est, Iuramentum referendi adversario, qui, scut litem temere movit, ita facile jurabit, &sc in Iudicio vincet. Ad 3. est species probationis , petitae tamen ex domo rei , quod est contra L 7. C. de testis. ω l. q. cit. Vel probationis temerariae, nisi eam praecedat alia. 9 Dico 6. Iuramentum necessarium Iudex non solum potest, sed etiam tenetur ex ossicio, etsi litigantes non petant , deferre vel actori vel reo, ubi allata est probatio, at non sufficiens,& quidem regulariter in omnibus causis. Com
se c. sv. b. t. Ratio; quia ossicium Iudicis pertinet supplere ea, quae Iuris sunt, ut habita sufficienti probatione ferre possit sententia in , &Partibus ius dicere . Dixi I. vel actori vel reo ;quamvis enim per se deberet potius deserre reo ceteris paribus, utpote cujus partes in Iure sunt favorabiliores, La et s. f. de F I. sec. II. eod. in 6. promptiora enim sunt jura ad absolvendum, quam ad condemnandum, c. 3 de probat. saepe tamen debet deferre actori, c. n. cit. β. sane, uti I. si actor semiplene probavit , reus vero nihil , & praecise negavit, nec praesumptionem pro se afferens: dico, femiplene ; nam actori, nisi saltem semiplenam afferat probationem , vel praesumptionem gravem , quae faciat semiplenam probationem , numquam est deserendum , a. si actor , licet reus etiam aliquid
positive probaverit , sit magis legalis, fide dignior, vel rei veritatem magis nosse credatur, 3. si actor plusquam semiplene probavit, reus vero semiplene tantum, vel minus. Dixi 2. re-Bularitςr in omnibus causis , nempe tam cri-
465쪽
Hx Lib. II. Titulus XXV. minalibus, quam civilibus . Interim tamen in criminalibus criminaliter intentatis , in causis famosis, matrimonialibus in ordine ad dissoluuendum, & beneficialibus non est deserendum actori saltem , uti nec in civilibus valde a duis , nisi plus quam semiplene probaverit, I ramentum suppletorium, arg. l. M. G.de probat. c. m. h. t. item in iis causis , in quibus lex , vel statutum, requirit probationes mani festas, indubitatas, vel evidentes, cujusmodi non L cit Iuramentum suppletorium.
Io Dico Esse iis Iuramenti Iudicialis specifice sumpti, si deseratur , est obligatio illud
praestandi vel referendi, L 38. ff. h. t. nisi nempe adsit causa recusandi , de quo supra nu. 3. Si vero delatum praestetur , effectus est victi Tia, quam jurans ita obtinet , ut pro ipso ferri debeat sententia, & ab hac regulariter appellari nequeat, aut causa sit decisae retractari sune appellatione , licet nova instrumenta reperiantur, ima licet praetendatur periurium a j rante commissum, modo evidenter & sine indagine longiori non pateat perjurium & dolus I. s. u. z. LII. g. Mn. l. admonendi 32 ff. h. t. I I. C. de reb. cred. Et hinc si actor j xavit,. consequitur actionem in factum , vel I dicati ad consequendum id , quod sibi deberi juravit et Reus vero , si ipse juravit , excepti nem juratoriam, vel judicati, qua elidit actio.
nem ulteriorem contra se circae debitum Praetensum, L . 8. 9. g. a. bl. 28. q. ult. b. t. n.atio; quia habet speciem traniactionis, quae, si fine dolo statis probato inita est, inviolabiliter observari debet Effectus autem juramenti necessarii, si deseratur , est necessitas illud praestandi , itaui nec reserri possit vel recusari , nisi adsit talis causa, qualia sussicit ad recusandum
466쪽
De Jurejurando. 4y3dum Iuramentum Iudiciale , de quo n. 8. Su
Si vero delatum praestetur, ejus effectus est quidem victoria, quam jurans obtinet Persententiam pro ipso serendam, L 3. I. 8. h. t. haec tamen non ita est firma , ut absolute transeat in .rem judicatam, sed potest retractari etiam post decennium, si nova inst menta, ex quibus apparet, salsium fuisse juratum , repertaentur, arg. I. q. C. si ex fal7 instrum. se L 3r.cit. Sed contra objic. I. Iuramentum Iudiciale potest libere referri & volutarium in vel ex- trajudiciale etiam recusari γ ergo & Iurame tum necessariumlibere referri potest. 2. Sententia , lata dependenter a Iuramento Iudiciali , non est retractabilis regulariter , aut causa de novo resuscitabilis propter instrumenta reperta: ergo nec lata dependenter a Iuramento necessario . R. ad I. cons. ω parit. quia Iura-ntentum Iudiciale dc voluntarium j desertura parte, quae alteri imponere necessitatem non
potest propter defectum jurisdictionis: econtra necessarium defertur a Iudice , cui parere necesse est propter jurisdictionem, quam habet in litigantes. Ad a. t rursus cons ratio disparitatis est , quod Juramentum Iudiciale vel voluntarium mutuo consensu partium desertur& praestatur , adeoque habet rationem transactionis, quae propter noviter reperta instrume ta non retractatur L I9. 29. C. de transact. econtra Iuramentum necessarium desertur a selo I dice, & sic naturam transactionis non induit, sed sententiae , & quidem latae ex probatione privilegiata, nimirum ex testimonio in propria causa contra regulam generalem I. Io. is det fib. ibi: nullus idoneus testis in re fua intesti-gitur ; cui enim desertur Iuramentum , testis.
467쪽
fit in propria causa r cujusmodi probatio pH-vilegiata non vere , sed tantum interpretati veconvincit, ac ideo prolata dependenter a Juramento necessario sententia numquam transit in rem judicatam. Idem indicat L 3I. cit. quae initio concedit rescissimnem sententiae ex Iur mento necessario latae, in fine autem negat 1
scissionem sentemiae ex Iuramento Iudiciali I tae, dum subjungit: quod si alias inter imis
ν urando transactum fit negotium , non conc ditur eamdem causam retractare . Haec de I
ramento de oris litis ; nunc de aestimat ris litis. x et Dico 8. Iuramentam in litem soli ai tori deserri potest, & quidem , si est Iuramentum assectionis , a selo Iudice , ac tantum propter
contumaciam vel dolum adversarii , rem restia tuere vel exhibere non volentis, item in cau-ss tantum realibus , vel per natibus directis nae fidei: s vero sit Iuramentum Neritatisis etiam a reo deferri potest actori, quando reus non amplius potest restituere rem; item locum habet in actionibus etiam per natibus stricti Iuris, & licet reus nec dolum , imo nec mu Pam commiserit. Sumuntur haec ex I. I. seqq. f. de in titem jurando. Sed notandum , quod Iuramentum assectionis possit praecedere taxationem Iudicis p & eam subsequi: Iuramentum autem veritatis , seu de veritate & interesse , necessario praecedat laxatio Iudicis ob periculum Perjurii, nani prius taxat Judex rem, damnum, expensas , interesse &c. dein actor iurat , ea tanti valere: & tum reus secundum hanc aestimationem juratam condemnatur . Aurb. post
468쪽
3 Plures exceptiones , etiam diverse , possuπν
4 Quomodo reus exeipiendo fiat actor. 1 Quando exreptiones dilatorias. 6 Et quando peremptorias oporteat proponere. si omissas in pruna instantia liceat opponere in secunda. x o laut probationes sunt arma actoris, itaeo exceptiones sunt clypeus rei, quo se defendat. Exceptio , in genere sumitur pro defensione, hic autem aecipitur pro omni desensione in Iudicio contra actorem, n I. z. F. h. t. dicitur exclusio actionis; quia vero subinde
actor convenit reum, licet actionem non habeat, ut si Titius te conveniat exempto, emptioramea non praeceilit, vel te conveniat super re, quam
tu jam praesicripsisti, M ideo meIius definitur exceptio sic: est exclusio actionis, vel intentionis ,
quam actor deducit in Iudicium ad condemnatio nem rei. Si actori competit quidem actio de Jum , ex qua tamen iniquum esset condemnare reum, vocatur exceptio I uris, qualis est exceptio metus, doli, jurisiurandi, &c. si non competat actio, dc tamen agit, est 3c dicitur exceptio facta. Si exceptioni aliquid opponat actor, haec Ompositio vocatur replicatio: responfio, quam ad replicationem dat reus , dicitur duplicatio ς& quam Ieddit ad hane actor , triplicatio: fi V s hanc
469쪽
hanc rursus refellat reus, erit quadruplicatio . . cc. Ultra quadruplicationem in plerisque tribunalibus non sinuntur partes progredi , nisi adsint gravissimae causae: in audientiis verbalibus, & causis summariis concludi solet per duplicationem: de Iure Bavarico tit. art. I. se titul6 8. articul. 7. quaelibet pars duabus vel ad summum tribus scriptionibus concludit .
Practici appellant replicam, duplicam, tripliacam, quadrupluam, a Sicut actio, itae & exceptio alia est reatis , quae cohaeret rei vel causae, & ideo ad haeredes vel successores transit, uti est exceptici rei judia catae, doli mali, &c. alia personalis, quae competit praecise intuitu personae& ideo ad haeredes vel successores non traensit , uti exceptio competentiae, qualem habent clerici , parentes erga liberos, ccc. Praecipua autem divisio exceptionum est in dilatorias & peremptorias: Dialatoriae seu Temporales sunt, quae jus aut actionem vel intentionem non excludunt penitus,
sed solum differunt, vel suspendunt aa tempus, aut transferunt ita alium locum: hae vel respiciunt personam Iudicis, v. g. quod sit incom- Petens, suspectus , inimicus rei, &c. vel persenam actoris, v. g quod sit pupillus, excommunicatus, vel aliunde non habeat personam legitumam standi in Iudicio: vel personam accessoriam
Puta Procuraxoris, v. g. quod procurator esse non possit, mandato, saltem legitimo, careat, dic.
quod testis non si habilis, dic. vel locum ludicii, quod non sit fatis tutuS, &c.. veI tempus, V. g. quod sit seliatum , quod conventa soluti nis dies nondam advenerit, dic. vel ipsam de- Isique causam ,. qualis est exceptio inepti vel
qbscuri libelli &c. peremptoriae seu perpetuaerunt, quae jus & actionem actoris , vel quod
470쪽
m exceptionibus. 4s intendit, perimunt ac omnino tollunt, qui nempe vel ostendunt actionem numquam ortam esse , v. g. contractum non esse celebratum, vel eam aliunde jam extinctam esse, v. g. pacto de non petendo, praescriptione &cia Et ex his aliquae vocantur litis finitae, uti exceptio rei judicatae, transactionis, & Iuramenti, scilicet litis decisorii: vel denique ostendunt, actionem elidi & perimi posse , uti sunt exceptiones doli, metus, erroris &c. 3 Dico I. Potest aliquis opponere plures exceptiones vel simul vel successive , licet sint diversae, I. s. l. 8. 1'. l. s. c. 9. C. b. t. l. 63. 1'. de R.I. r. 1 F. de praeser. Lex 8. 1'. cit. sic habet: nemo prohibetur pluribus exceptionibus uti, quamvis diverse sint . Sed contra Objic. I. In recessi Imperii de anno I 6sq. jubetur, omnes exceptiones simul proponi ad abbreviandas lites: ergo non possunt proponi successive . Idem in in quibusdam locis. exigit consuetudo, nisi nem, pe postmodum novae exceptiones emergant.. Σ. Si
possunt exceptiones diveris proponi , poterunt i etiam contrariae, ut si reus diceret: Crius mihi non dedit mutuum,. edi ego jam solvi : sed
hoc repugnat r.ergo . R. ad I. Standum quidem est consuetudini , & Juri recentiori , ubi
Ieceptum est: nostra assertio procedit de Iure scripto antiquiori. Ad 2. maj. vel dist. min. sed hoc repugnat , si tales eXceptiones OPPO-nantur conjunctive per particulam se C min.
si disjunctive per particulam vel, dicendo :. Cajus mihi non dedit mutuum, vel, si dedit, jam solvi. min.
4 Dico et . Reus excipiendo sit actor secundum i quid , itaut exceptionem probare debeat . 2. Si tamen in probatione deficiat, non hoc ipso censendus est sateli intentionem Actoris . Pars ria