장음표시 사용
651쪽
3 Dico 2. In primaeva constitutione non autem in renovatione j precariarum praeter j stam causam necessariae lunt solemnitates, alias ad alienationem rerum ecclesiasticarum requisitae , per Extraυ. Ambitiosae , de reb. Ecclesahen. lat. comm. quia talis constitutio in effectu est alienatio rei frugi serae immobilis , vel saltem locatio ultra triennium.
De commodato. . SUMMARI UΜ. x Quid se qualis conreactus sit commodatum. α Ad quid inde obligetur commodans.s Et ad quid commodatarius. ε at qualis utrique nascatur actio. I Ommodatum est contractus realis , Lia cui depositum , pignus , & mutuum , quia non solo consensu perficiuntur, sed actu,
li rei traditione . qui dat commodato , commodans : qui accipit , .commodatarius . s-cut ordinarie v- , quae terminatur in arsus , denotat accipientem , uti depositarius, mutu, Iarius, donatarius , usufructuarius , pensiou sius &c. a Dico L. Commodatum est contractus realis, quo res alicui gratis conceditur ad certum usum cc certum tempus, eae lege, ut finito usu eadem in specie restituatur . Communis ex 2. inst. qud. mod. re contrab. GL ω c. un. b. t. Unde ad commodatum requiritur I. ut res tra
datur : per quod differt a contractibus conomiuatibus, et . ut deIur ad usum : per quod differt
652쪽
De commodato. 63sfert a mutuo , in quo insuper dominium transferiatur in mutuatarium , item a deposito , quia in hoc res datur custodiae causa , dc a pin re , in quo datur in securitatem crediti , non ad usum , 3. ut usus concedatur gratis : per quod differt a locatione , in qua res conceditur ad usum pro certa mercede & hinc , quia homines ordinarie non solent gratis res suas alteri ad usum concedere , in dubio praesumitur potius Iocatio , quam commodatum , 4. ut detur ad certun usum, dc certum tempus , quod, si explicite non determinetur, t cite determinatum esse censetur , nempe post usum finitum : per quae differt a precaris , in quo res ad usum & tempus indeterminatum datur , oc simul possessio naturalis , s. ut ressit talis, quae finito usis in specie h. e. ut Philosophi loquuntur, in individuo in reddi possit, adeoque non debet esse fungibilis , quae ipse
usu consumitur, ut est panis, vinum, Pecunia . tunc enim potius seret mutuum . Porro ,
sicut omnis res, quae usu ipὶ non consumitur, mobilis vel immobilis, corporalis vel incorporalis etiam aliena, I. rs. 16 ff. commodati commodato dari potest : ita omnes dc seli
commodare possunt, qui liberam habent rerum sitarum administrationem, per I I. . 2. I. Σ. Τ. eod. Sed objic. qui rem sibi commodatam alteri commodat , censetur furtum committere , I. 14. g. r. st. de furt. ergo saltem res aliena
non cadit in commodatum . R. n. sons non
enim repugnat, ut committatur furtum, & simul actio commodati nascatur.3 Dico di. Commodans vi hujus contractus obligatur I. rem commodatam ante usum finitum nisi ipsemet ob casum ante non praevisum indigead usu rei , veloisi commodatarius
653쪽
6ho Lib. In riuusis in. intra tem 4 ipsi praefixum uti non potuerit , aut noluerit in non revocare, i. I . g. 3. e. se .c. un. b. t. 2. Narcire expensas necessarias ,
quas in rem ipsam non vero, quas in usum rei, v. g. si equus perdidit seleam in facere debuit commcdatarius, i. I 8, 2, 1 eod. 3. parare damna per dolum vel culpam latam illata commodatario, ut a commodasset rem viatiosam ve1 sciens , vel si vitium Kςile votuis. set scire , I. I . se 18. citi. i. peniat. 11. e . I. a 3. J de J. nam .n contracti s ωlo aequiparatur culpa Igt b, & ubi dolus tu tur praestari, intelligendum est etiam de in a Ιata, L 226. st. O VS. I M. cit. Dico 3. Commodatarius vicissim obligatis;
rem commodatam , exactisama diligentia custodire , ac proin regulariter praestare non solum dolum culpam latam, sed etiam i vem, imo levissimam saltςm pro soro exter. no mr quam res det lorata, destructa , vel deperdita fuit, L a. inst. cit. I. s. q. z. . 8.I. 18. ff. commoviti, I. I. g. 4. ff. de Q. , A.
c. m. h. t. non tamen Per se casum so igit L ,.
nisi nempe specialiter ad eum se obligaverit ,
vel per usum sbi non concessum, aut per m ram, causa fuerit casus fortuiti, 2. re commmdata non aliter, non diutius, quam ipsi concessum est, uti LII. g. 3. f. commod. 3. eau
dem finito tempore & usu restitqere in spe cie, d. c. un. LII. g. D. eia, Si tamen non amplius extaret, vel deterior fin4 est, sufficindare a d alens, L. I 8. g. r. ff. eod, quo cas etiam compensatio haberet locum, ut d uita meis decisionibM b. t. ex C. de Com. pensat. & aliis iundamentis. O D. r. Sufficit , si commodatarius eamdem praestet culpam, ad quam tenetuΕ venditor ,
654쪽
De commodato. 6 II 3. g. depe=D. comm. rei vend. sed venditor solum tenetur ad culpam levem , non levissimam. 2. Non est ratio, cur commodatarius teneatur ad culpam etiam levissimam , comm dans vero ad culpam dumtaxat latam ῆ ergo. R. ad a. ibi est sermo de venditione nondum completa, ut si vinum ad mensuram venditum, nondum sit admensum: quo casu etiam venditor praestat culpam levissimam, L 3. cit. & duabus praeced. Harpprectit ad a. Σ. res. n. 29. Ad 1. 7 . Ant. Ratio disparitatis petitur excit. I. s. s. 2. ubi datur haec regula generalis: si contra us cedit in utilitatem utriusque contrahentis, uti emptio enditio , locatio condu-Ehio &c. praestatur culpa levis & lata , l. 18.st. eod. s cedat in utilitatem & favorem s 1ius dantis, accipiens tenetur solum ad culpam Ialam, ut in deposito, β. praeterea, inst. quis.
mod. re contr. obl. Si autem in gratiam solius accipientis , etiam levissima erit ab accipiente praestanda, uti in commodato , I. I. cit. DD. Communiter Unde quia per accidens etiam commodatum cedere potest inutilitatem utriusque contrahentis, Vel etiam in utilitatem solius commodantis , quamvis Tam, commodatarius
vel ad levem , vel ad Iatam tantum Culpam adstringetur , cit. I. I 8. pr. O I. s. u. Io. Λdicta regula excipe rutelam, quae est quasi contractus cedens in solius Pupilli utilitatem , 8ctamen Praestatur non solum lata, sed etiam levis culpa; quia in favorem pupilli speciale dc
singulare hoc est .s Dico . Ex his mutuis obligationibus oritur duplex actio commodati, una , nempe dia recta , commodanti adversus commodatarium , ut praestet ea, ad quae ipsum obligari ex commodato, diximus i altera , nimirum contraria ,
655쪽
Q27 . . Lib. III. Titulus XVI.
commodatario adversus commodantem In ordine ad ea praestanda, ad quae ipsum teneri d . cuimus. Commodati insuper competere potest actio Legis Aquiliae, si commodatarius rem deisterioravit , t. 18. cit. I. vel rei vindicatio, si alius , quam commodatarius , rem comm
datam detineat, I. 9. J. de R. V.
3 An in deposito Deum habeat compensito. 4 Actio depositi directa, se contraria. 1 Epositum idem tene de commodato, I & precariis ac precario ) sumi potest vel objective pro ipsa re deposita , vel formaliter pro contractu depositi. t Dico I. Depositum formaliter acceptum est contractus realis , quo res alicui gratis custodienda traditur, ea lege, ut eadem in specie, quandocumque deponenti libuerit, restituatur . communis ex l. r. f. depositi , clinc. a. b. t. Unde apparet , quomodo differat ab aliis contra- stibus, mutuo, pignore , commodato &c. nec enim usus rei depositae regulariter conceditur; si enim conceditur usus rei fungibilis, in mutuum, si non fungibilis, in commodatum aliquo modo degenerat , & fit depositum triregulare , si
autem merces acciperetur, participaret de locatione . Aliud depositum est Comentionale,
656쪽
De deposito. I 643 vel in specie , quod fit ex conventione liberi deponentis & depositarii : aliud Iudiciale , quando res litigiosa traditur Iudici, vel 1equestro & tunc sequestrarium appellatur ut eam
Tetineat tamdiu , donec ex causis decisione liqueat , cui debeatur. Huc refertur , quod vocatur mendarum usurarum , quando nimirum debitor solutionem , quam creditor non vult
acceptare, deponit apud Iudicem, ut se liberet ab usuris, I. I9. C. de usuris. Porro deponere, di depositum recipere, potest quilibet, qui contrahere , & contrahendo se obligaret. Item res quaelibet deponi, quae custodiam recipit, & auterius custodiae commendari potest unde de-Positum etiam vocatur Commendatum ) qualis est etiam res immobilis , ut habet communior ex I. I. pr. st. depositi, c. 2. de dolo, item aliena, I. I. cit. g. 39. licet deponens rem alienam secundum Ius civile dicatur 1urtum committere, ut de commodato dictum. et Dico et . Deponens vi hujus contractus obligatur indemnem servare depositarium , scilicet refundendo expensas in rem depositam factas, ct reparando damna per dolum vel culpam , etiam levissimam, illata depositario , l. s. Id. 32. f. b. t. & arg. l. s. g. a. st commod. vi cujus debet praestari culpa etiam levissima ab illo, in cujus solius utilitatem cedit contractus: sed depositum cedit in utilitatem & gratiam solius deponentis : ergo . Econtra depositarius obligatur I. rem depositam custodire diligentia communi, licet ipse alias soleat res proprias custodire diligentissime , proin regulariter solum tenetur praestare dolum, & culpam latam, β. 3.
instit. quib. mod. re contrab. Obl. l. I. g. ult. I. ΣΟ. ff. l. I. C. h. t. se arg. g. 2. l. s.cit. Nec obstat,
I. ι7. inst. de oblig. quae ex del. ubi dicitur: rs,
657쪽
6 4 Lib. III. Titulus χ' apud quem res deposita est custodiam non 'm
at , quia juxtae communem interpretationem per in custodiam intelligitur culpa levis , quomodo etiam alibi accipitur in Iure ,. uti Let 8. C. de secato . Excipe r. nautas , caupones, & alios, qui ec officio suscipiunt depositae ', hi enim. t nentur ad omnem culpam, etiam levissimam, saltem si moniti sint de custodia, L 3. r. ff. nautae , caupones. a. Religioses, vel etiam Pra, latum , sine consensu iuperioris , HI capituli, deposta suscipientes ; hi enim neque: Culpam latam , neque dolum praestant, nisi. inde sint facti ditiores, e r. h. t. sec. 6. dei I. ALCeterum quae tempore belli inferuntur in Moenasteria tanquam in asylum, ne quidem depostae censentur proprie , quia Monasteria obligare se non solent aa custodiam .. obligatur 2. te deposita nota uti sine expresso deponentis comseola, veI saltem tacito qui censetur esse da. tus , si pecuniae numerata , non tamen. Clausa
vel obsignatae, daretun in depositum in quin furtum committat, β. 6. inst: de oblig. quae ex del/. 29. ff. depositi, 3. rem depositam in speciec seu in individuo i reddere cum omni causa di statim, quando repetit deponens , nisi quid excuset I P. β. I s. ωχου. st eod.
3 Quaeres, an depositarius teneatur rem depositam restituere petenti etiam tunc , quando
deponens aliquid vicissim debet depositario λSeu an In deposito locum habeau compensatio, vel retentio in compensationem debiti λ et. An depostarius in . periculo incendii , hostilis incursionis &c. teneatur res depositas servare praesuis, & propriis, si utrasque servare nequeat R. ad N non habet locum compensatio , vel
etiam retentio tantum , saltem pro foro ex-ιemO , C. a. I. II. C. b. t. nempe Propter exube
658쪽
De deposito. 64setantiam bonae fidei, in deposito requisitae, quod
non permittit, ut depositarius contra datam fiadem retineat rem depositam in compensationem alterius debiti. Excipe casum quo depositarius ratione ipsus rei depositae possit aliquid Praetendere , ut si expensas in eam sacere debuit ; tunc enim illam retinere potest , doneceXpensae resarciantur , per l. 18. q. q. st M-mod. R. ad 2. cum distinctione : vel res propriae sunt pretiosiores, quam depositae, vel sal- tem seque pretiosae, & potest praeserre proprias; tum quia charitas incipit a se ipso , & potior habetur propria quam aliena causa, I. 97. ff. de solui. tum quia prudentis est magis pretiosa praeferre minus pretiosis, & ex aequalibus propria . Vel res depositae sunt pretiosiores & tenetur has
servare prae suis , c. 2. cit. quia aequitas hoc siuadet: potest tamen petere compensationem damni, quod passus est praeferendo res depositas,& si hanc non sperare potest, non damnarem,s res suas, etiam viliores praeferret. Ohic. I. In d. c. a. sic dicitur : bona fides abesse praesumitur adeoque dolus committi si
salvis rebus propriis omittantur depositae : er-RO. 2. Commodatarius non potest res proprias aeque pretiosas praeferre commodatis, I. s. g. .ff. commodati : ergo nec depositarius. R. ad I.
ille textus debet intelligi de rebus depositis
magis pretiosis , quam sinu propriae , non Vici stim, vel forte etiam de aequaliter pretiosis . Ad 2. Ante . verum est tunc , quando commodatarius relictis rebus commodatis omnibus
solas servat suas, & quasi studiose seligere videtur non vero, si aeque commodatas ac pro-Prias , ut in confusione occurrunt , & ad ma num sunt, servare studeat I tunc enim nullius, culpae argui potest . P. Bocklin ad h. t. nu. II. - E e q. Deia
659쪽
in n. cons. ω parit, quia commodatarius omisnem utilitatem habet ex commodato , depositarius ex deposito nullam: unde ille majorem rerum commodatarum curam habere tenetur , quam iste depositarum.
tur 'duplex actio depositi , una deponenti , ct quidem directa , contra depositarium , altera, nempe contraria , depositario adversus deponentem, in ordine ad ea , ad quae vi contra-cttis sibi obligatos esse diximus, I. I. g. 23. f. b. t. Actio depositi directa habet hoc speciale, quod depositarium fi dolose neget, vel rest, tuere recuset rem depositam, atque de dolo con vincatur & condemnetur, faciat infamem, LIO.C. eod. & quod dupli eumdem faciat reum , si perfide inficietur depositum necessarium , seu miserabile sic vocatur , quando in . casibuS, incendii, naufragii , hostilis incursionis , diruinae: res deponuntur I. I. cit. β. I.
TITULUS XVII. De emptione θ venditione .sUΜΜΑRIU Μ.1 α cuid se quotuplex sit empti venditio. 3 Eidem potest adjici arrba, pactum legis commissoriae addictis in diem , se pactam de
4 cuinam emere ac vendere possu , O Moliqui teneantur. 1 Quae res emi ac vendi valeant. 6 An quoque res aliena, se furtiva. 7 Quomodo venditor rei alienae teneat. a. edictionem.
660쪽
Oe emptione se venaeitione. 60 8 Quale debeat esse pretium in emptione-w
io ii i et Ad quid obligetur venditor.
is Quid juris, si eamdem rem vendat duobus.1 d quid obligetur emptor . a s Penes quem fit periculum rei venditae. ,16 I I 8 Actiones ex emption venditione. .. 19 Ius retractus. ε
Requentissimus & celeberrimus inter con 'r tractus est empti venditio, quae, licet sit unus contractus, duos tamen actus insep rabiliter connexos involvit , emptionem eX u- nius, & venditionem ex alterius parte, ac eum , qui offert rem pro pretio, vendιtorem, &eum , qui pretium olliri pro re , emptorem denominat . Indaganda initio est ejus essentia & requisita, dein effectus, seu obligationes & acti neS, quas producit, demum contraria, seum .di, quibus diolvitur. Dico I. Emptio-venditio est contractassis com: sensu initus, quo de re pro certo pretio tradenda . convenitur , se vicissim de pretio pro re dando. Su- mitur β. I. inst. b. t. l. 1. 2. 8. 9. q. de contrab. emn. Est igitur contractus consensualis, qui, si pure dc sine conditione nec in diem sit initus, statim perficitur & obligat, licet nec pretium datum, nz res tradita sit, statimque producit actionem quoad substantiam, Iicet non quoad executionem, ita ut efficaciter actio intentari nequeat, nisi alteruter, Otaxeodo pretium vel rem, ex sua parte contractum prius impleat, aut implere paratus sit. Tria proin ad ejus substantiam requiruntur,. r. res certa , quae venditur, Zc merx appellatuν ,Σ. pretium certum, & quidem pecuniarium , 3. consensus veras tam emptoris in pretium dandu ,- Le I qua