장음표시 사용
251쪽
suam personam IV. Quod reus conventus possidaat pro haerede, vel pro possetare, bona fide, & titulo valido, nec obest quod dolo desierit possidere, sed fusius, & practice pertractata haee
videri possunt apud Marant. de ordi iudicior. par. 4. dist. 7. num. a Peregr. prax. civit. ιit. de diuersis seutent. par. a. Dct. 3. subinsed1 3. intersec. II. Rid Prin. in prax. par. a. cast. II. per tot.
De remedio Leg. MOL GL de Edicto divi A riari Tollendo. INterdicto quorum bonorum assine est remedium dictae Legis.
quo haeres in testamento scriptus, in possessionem bonorum .immitti iure petit , si testamentum in forma probanti exhibeat nam habet executionem Paratam.
Extrema, seu requisita probanda in hoc iudicio sunt harust ilicet
tore posset,a, vel civiliter, & naturaliter; vel etiam civiliter tantum de tempore eius obitus ZIenoch. Ioc. cit.
neralis necessaria est quando posSessio est vacans.
Ridolphin. in prax. par. a. cv. T. per tot De interdicti quorum legatorum. REmedium possessorium hoc interdictum est, competens ha redi , bonorumve possessori, qui satisdedit, contra legatarium, vel fideicommissarium, ad avocandam possessionem rei legatae, vel per fideicommisium relictae a legatario &e. propria auctoritate occupatae, ante aditam haereditatem, ut eam restituat, quia quarta falcidia detrahi possit, vel in id quod interest condemnetur, nam quamvis rei legatae dominium, line traditi ne in legatarium devolvatur, non devolvitur tamen possessio,
252쪽
viii eidem suisset a testatore conee 1 sacultas capiensti Iegatum
propria auctorix/ῖς N o T N. Extrema, nempe requisita huius interdicti, seu ea quae requiruntur , ad hoc ut loeum habeat sunt I. Quod actor sit haeres ex testamento, vel ab intestato de iure civili, vel praetorio. II. Quod intersit haeredis ratione falcidiae sibi debitae, vel ratione alterius interesse. III. Quod haeres posseisionem rei legati ante non sit adeptus. IV. Quod legatarius occupaverit rem legatam propria authoritate, sine eonsensu haeredis post.aditam haereditatem , vel etiam cum consensu ante aditam haereditatem
V. Quod reus possideat titulo pro legato ι vel dolo desierit pos.sdere. VI. Requiritur, quod haeres sati et de restituendo legato ipsi legatario &c. salvo iure falcidiae , Leg. prim. I. quod
ait praetor u 3. ibique Gisse. f. quor. Iegator. Ecetera Vid. apuIRMolphin. in prax. par. 2. eo. II. O apud Peregr. Practic. iur. civit. par. 2. sect. 3. subsere 3. intersecat. I 8. Per tot.
De Salviano interdicto. TErtium adipiscendae possessionis remedium interdictum Salvianum est, a Salvio Iuliano Praetore inventum, L. penust. Cod. D. condit. indebit. unde constat, quod sit actio Praetoria inifactum adipiscendae posset sonis causa comparatum g. interdictum instit. de interdict. Oe.. quod datur domino fundi contra Colonum ad consequendam possessionem rerum Coloni, seu Conductoris praedii rustici super rebus in dicto praedio invectis, promercede oppignoratarum, & hoc directum dicitur. Quasi Salvianum , seu utile licet proprie competat Contra Conductorem praedii urbani pro adipiscenda possessione rerum tacite obsignatarum, & in praedium domini introductarum , competit tamen unicuique creditori hypothecam habenti. unde eodem fere modo, di fierunt haec interdicta ab actione serviana, & quasi ser-πiana, quo interdictum quorum honorum a petitione haereditatis nisi quod in actionibus serviana, & quasi serviana probandum, rem in debitoris bonis esse constat, in interdictis Salviano, di quasi Salviano eamdem tantummodo illatam suisse.
Ad clariorem rei explanationem animadvertendum est, quod licet in serviana, & quasi serviana, sicut in Salviano, avocetur nuda ' Disiligod by Corale
253쪽
nuda possessio rei, iure pignoris retinendae donee creditori integre satisfiat, differunt inter se, quia serviana , & quasi serviana, seu hypothecaria respiciunt, seu continent iudicium petitorium, in quo onus assoris probare est rerum illatarum in predio, vel domo, in dominio, vel quasi debitoris fuisse, velsa item eumdem bona fida, uti sues polsedisse, ut notatur in I. item Ieruiana, O quasi serviana adt. inst. tu. δε act. 9 epud Peregr. in prax. de serviana , O quc si serviana actione par. 2. section. 3. obse n. g. intersecat. m. O 3. pag. mihi 264. 1 ue ad 268. ct inersec. 19. pag. ago. ideo commodius est 'fitentare Sal vianum , id est possessorium, quam petitorium, Leg. is qui dest navit f. de rei Dindie. qua de causa Salvianuin interdictum proponitur, quod eum sit mere possessorium, ibi actor non cogitur Probare obligationem , vel conductorem esse dominum, vel quasi illius rei, sed sincit e&m fuisse ab eodem possessam, cum etiam super rehus alienis competat ex notat. in Ler. r. Coae de praecar. 9 Salvian. interdict. , ex dict. Peregr. ivtcrsecat. I9. Ex praenotatis, licet Salvianum competat contra bona inquia lini &c. certum est competere Cuicumque creditori hypoth eam, sive imitam, sive expressam habenti, illa etenim mater est& fundamentum huius actionis, ergo s cadem non extet, cestat Salvianum Rot. dec. Igs. n. s. lar. 6. rec.
Puibus praecise eo elat hoc interdictum. Datur primo creditori in bonis eidem a debitore hypothe Catis, sive ab eodem , sive a tertio possessis , ad effectiun sibi
satisfaciendi de credito ex fructibus eorumdem bo rum , cuin Salvianista acquirat tantummodo possessionem temporariam, & non dominium rei. In hoc primo casti extrema haec probanda sunt scilicet i s agatur contra principalem debitorem, creditum cum hypothe- Ca, ct possessio pames debitorem, vcl de tempore contractae obligationis, vel post, Lot. dec. 3o7. n. q. par. a. rec. At si agatur
Contra tertium possessorem bonorum ipsius debitoris, iam dicta probanda sunt, & ulterius quod tertius possideat eadem bona quae fuerint in bonis praedicti debitoris. Lot. dec. 67 . n. 6. par. 3. lib. 3. divers. Competit insuper legatario, & sdcicommissario, haeredi, a que haeredi haeredis, & tunc extrema probanda haec sunt i primo possessio testitoris de tempore obitus, seu conditi testamcnti: secundo possessio ex parte rei conventi, quia salvianum est Irim II. II h reme-
254쪽
remedium personale in rem scriptum: notandum tamen est quod si agatur pro credito, hoc debet esse liquidum. Qua vero speetit ad probationes concludendas . haec plerumque sunt eiusdem naturae illarum de quibus actum fuit cum do probationibus egimus; & li quae sint aliae videri s. ad mater. n. rur. iu prae. par. a. seel. 3. intersec. I9. Ricol in. ir prax. par a. cap. 6. Postremo addendum superest quod immilito in vi in Salviani, linqui a singulis apte reserendo, duplice in causam respicere potest, 1cilicet , consecutionem rei, & tunc immisistis sit dominus, Lot. Dc. 44. n. 7. par. i. divers Vel satisfictionem crediti ex fructibus, dc tunc immissus acquirit sola in detentationein Leg si cum venditor. st . de edici. adeoque creditor non sibi, sed debitori possit let, nec pignus vendere potest, sed debet ager petitorio, & sic devenire ad subhastationem Quidquid sit de stylo exterorum Tribunalium, in Etruria, creditar immistus , previa assignatione facienda debitori mensis unius ad reluendum pignus, potest petere subhastationem bonorum , super quibus i inmissionem obtinuit& siet communiter in Curia Florentina observatum vidi Notandum tamen est ad complementum huiux Iudicii , videndos esse Auctores laudat. ex professa materiam pertractantea De Iuterdiclis, uti possidetis , utrobi, vel de remediis
retinendae pys sonis PGra sunt retinendae possessionis interdicta quae ab edicto Praetoris dimanant. Primum scilicet , . uti pol etis quasi dixerie Praetor uti possidetis ita possideatis , quod datur ad retinendam , vel conservandam possessionem reruin immobilium, Leg. t. et tot. tit. digestori uti possidetis α utrobi datur ad tuendam posses.sionem rerum mobilium; dieitur a verbo utrum , & ubi, idest apud quem res mobilis est, apud eum sit. Ambo enim competunt possidenti, etenim non possidenti alia dantur remedia: Fuerunt
haec introducta ad reprimendam violentiam , turbativam contra turbantem et Utrumque ex his nomen sumpserunt a primis verbis AEdicti Praetoris Leg. r. F. uti post deris : Unica inter hos allata differentis intercedit; in reliquis omnino exequata siunt, nam in utroque sufficit possessio actoris de tempore contestatae litis ἀ
255쪽
Interdictum , uti possidetis, seu retentionis a Practicis dieitue
manu tentionis; quod breve est, & ut aiunt, summarissimum Meanora de retinen. remed. vlt. n. q. retentio enim est α assecutae posta sessionis, apud se existentis conservatio m Menoeb. de retinend.
in praesid. In hoc iudicio retinendae illud notabile est, ct tapeaccidit, ut uterque litigans sit actor, ct uterque reus, quod est quando uterque. de possessione contendit, & porrigit petitionem in quo manuteneri petit, nec clare constat, quis reus sit, quis
actor, Menoch. de retin. remed. 3. n 739. Neg. b c ergo.
Interdictum uti possidetis; aliud utile est, aliud directum Datur directum ad retinendam possessionem Terum corporalium ;utile ad retinendam quasi possessionem rerum incorporalium. Agens hoc interdicto duo praecipue probare tenetur: Primo possessionem ex parte su ; Secundo turbationem ex parte rei conventi : Tertio quod non vi , nec clam , aut Precario rem
possidebat: debet Iniuper proba se possessionem de temnore litis contestatae. Probationes vero ad essectum obtinendi mania datum de manutenendo leviores lassiciunt: Menoch. de retinexae
In hoc tamen interdicto libellus, seu petitio exaaiori diligentia est estormandus, alias posset accidere quod actor grave sibi praeiudicium posset in serre; Ideo debet narrare se de praesenti
possidere, vel quasi rem immobilem corporalem, vel incorporalem, in qua turbatur a reo, nec est necesse exprimere qualita-Τem possessionis , an civilis sit, vel naturalis, vel civilis, & naturalissimul: ad mater. Ridolphin. in prax. par. 2. e P. II. Peregr. in prax. par. 2 fecI. 3. subsect 3. intersec. 2 . per tot. Usus Fori haec interdicta etiam ad servitutes, & Iura ad superficiem, usum ructum, imo, & iqs colonorum protulit. Heinere. instit. Me tit. s. a 3 2. De reme2iis, seu interdictis recuperandae posse onis. TNterdictum is unde vi m recuperandae possestionis causa, compe-A tit ei, qui per vim a possessione rei immobilis fuit deiectus. eiusve haeredi, adversus deiicientem, non eius haeredem, nisi in. quantum ad eum pervenerit, ad restituendam possessionem cum fructibus, ac omni utilitate, damnumque datum reserciendum,
di si desierit possidere, ad id quod interest.
256쪽
Practici hune Titulum nuncupant de spolio, & re integratione. in quo spoliatus ad rei possellionem recuperandam agit : Spolium est violenta, ct iniurios deiectio a posse one rei immobilis IIemcb. de recuperaud. 3. in praelud. nam pro re mobili aet iospolii non datur: Leg. f. tu, ιν de vi, et vi armata: Aliud violentum, aliud non violentum, seu simplex est, Rat. dec. I 87. v I 3. par. 7. rec. Praecipue datur hoc remedium, contra vim expulsivam L ideo dicitur, unde vi, seu remedium, Ler si quis in tantam C. uvis vi, et L. si Colotai C. de Agricol. et Censit. lib. It nam contra vim turbatis a in dantur remedia . seu interdicta retinendae de quibus i upra &c. Noto quod in hac specie agi potest contra sp liantem criminaliter, & civiliter: Criminaliter inquam, quia vim exercens Reipublicae tranquillitatem turbat , ac delictum committit, Leg. I. iv prive. V de vi, et vi armat. Leg. si quis ad se fundum Cod. ad Leg. Iul. de vi publica. Plura remedia competunt speliato pro recuperanda possessone . de quibus late agit Ridolphin. in prax. Par. a. cap. 14. Ut hoc remedium competat duo extrema probanda sunt ab Actore, & primo antiquior sua. secundo recantior spoliantis
possessio: Ris. dec. 189. n. v. ct dec. 2o8. par. 2. rec. Primum. Plenam requirit probationem, Secundum leviorem: Rot. de . II 3 π. 7. 9 229. u. 3. ρών. 7. re
Hucusque cxpolita non procedunt in. spolio iudiciali. Eo enim casa ultra dicta duo est rem a probandum est quod nulliter Iudex pronuncia verit: Lot. dec. 3OI. u. 2. Far. 3. re .
Interdicta aliquando 1lia simplicia, duplicia alia: Simpliciae ea sunt, in quibus dignoscitur, quis Actor sit; quis Reus: D plicia vero in quibus hoc non apparet, sed unusquisque e litigantibus, tam Rei partes substitist, quam Actoris, ut sunt in-rerdicta uti pos letis , O utrobi ut iam ob rvatum suis supra ideoque etiam actiones, communi dividuudo m Familiae haeresseau de m ct finiam regundorum in duplices dicuntur, quia in illis quilibet ex litigantibus, ta ita Actodis partes agat, quam Reb; in his autem actionibus, aeque ac interdictis, ille crit Actor, qui priamus alium ad iudicium provocaverat. Leg. iu tribus f. D iudic. Dc
257쪽
De Possessione. ET si alibi explicatum fuerit, quid possessio sit, attamen,
cum materiei opportunitas hic uberiorem exposcere videtur explicationem, ideo ad clariorem Tyronum rudimentum haec subnectere placuit.
Possessio igitur m est iiis insistendi rei corporali, non prohibita fossideri m pro explicatione huius definitionis certant DD. An se iuris, & facti: sadii esse probatur ex Leg. denique I9. in M. V. ex quib causis maior . sed verum quoque est quod iuris si
Leg. si ea 3 i. st . de actionib. empti f. ad explicationem huius pro positionis dicendum est, quod quamvis possessio solo animo retineri possit, illo tamen solo acquiri nequit , & praeter animum requiritur corporalis apprehenso rei, vel insistentia, & ideo dieitur, veluti pedum positio Leg. cum haeres f. de acquis. Sel. amis. s.lses. & ratio discriminis est, quo possessio quatenus in fieri requirit factum hominis, s ve apprehensionem; postquam vero est in esse deducta. non est amplius facti, sed iuris, quia consilit in iure, ideoque solo animo retineri potest non autem acquirit Illud tamen certum est, quod possit acquiri non solum per se, sed etiam per Procuratorem , Leg. I. f. per Procuratorem f. de aequis. vel amitt. possess. α notandum etiam quod in definitione dicitur m rei in corporalis α quia per illa verba intelligitur, quod separatae sunt res corporales, ab incorporalibus, quae m
Communis diviso est, quod sit alia naturalis, alia civilis , at a mixta. Naturalis possessio est, quae corpore acquiritur: Leg. 3. g. Neratius f. uti pos det: quod & corporalis dicitur. Verum haec dupliciter considerari potest, scilicet quando homo rei insistit, &vere naturalis, & civilis est; sed quando res ab eo abest, animo tamen retinendi civilis evadit; hinc sequitur, quod alia sit civilis ea nempe quae animo retinetur, quaeve intellectualis appellatur. I lae duae possessiones in genere sumptae simul concurrere possunt, sumptae tamen in specie, quandoque impossibile est quod in eamdem personam consistere possint. ex. gr. cum quis praedium suum
in emphyleusim alicui dat , hoo siquiduin casu posset pulsidero
258쪽
24 6 civiliter, sed non naturaliter, quia naturalis possessio esset potius penes emphyleutam: ex his enim patet, quod aliquando.
rossessio possit esse naturalis, & civilis, id est mixta, quandoque
civilis tantum, aliquando naturalis tantum; modi quibus posset-so acquiritue satis alibi demonstrati fuere . Quibus observatis , rursus animadvertendum dari duplex iudicium ut fuse in sua sede agetur unum quod proprietatis, seu petitorium, seu plenarium dicitur . aliud possessionis, seu pos.sessorium. Iudicium petitorium, seu proprietatis est quando agitur iure dominii, vel quasi, ut quia actor fundum quem reus possidet ad se spectare contendate requisita , seu extrema huius iudicii sunt nempe, quod actor probet se rei petitae dominum esse, Leg. quaecumque I s. f. de publician. in rem actio L. t . Τ sseruitus vindicetur, Vel quasi, vel ius in re, ut ex s. omnium insit. tit. de act. re ivdic.
At cum dominii probatio dissicillima sit ad not. per D. D.
in Leg. cum res Cod. de probat. inventum fuit possetarium iudicium , & est quando agitur ad rem, ratione posscssionis tantum, S ubi non de dominio, sed de nuda possessione disceptatur; quo casu actor non oneratur probatione dominii, sed possessionis, hinc sequitur quod consultius sit, & utilius intentare possetarium, nam is qui destinavit rem petere animadvertere debet, an aliquo interdicto nancisci possit possessionem, quia commodius est rem possidere, & adversarium ad onera petitorii compelleret ideo in primis erit quaerendum, an retinendi possestbrium remedium, illud scilicet summarissimum competat, ad effectum effugiendi praedictum onus: Quod sane remedium ita privilegiatum est, uretiam imperfecta, vel semiplena probatio possessionis sussciat: Immo omne meritum causae respiciens ad petitorium iudicium,1eu possetarium plenarium reiiciendum erit: eo quia in summarissimo nudum possessionis factum sit attendendum, nec de iusta, aut iniusta possessione quaerendum, cum praedo etiam sit interim in possessione manutenendus , nisi de violenta , iniusta, clandestina , seu praecaria possessione liquido constaret , & incontinenti appareret; vel nisi meritum, seu petitorium clarum,
seu evidens esici, per consessionem eXem p. grat. Partis, Vel publicum instrumentum, vel rem iudicatam possessis rium absorberet: decretum enim in summarissimo decernens manulentionem , momentanei dicitur praeiudicii , vel quia iuxta meliores , unius , vel alterius ex partibus , probationes sit revocandum e vel quia in petitorio, seu possessorio plenario praeiudicium sit reparabile, quia sententia lata in posessorio non Parit
259쪽
247 exceptionem rei iudicatae in petitoria: Leg..I. O v4. 9. sim I.
excepi. rei iudicat. Oportune etiam queritur an ille qui intentavit petitorium, & metuit in probatione delicere, possit ad possessorium convolare, & affirmative respondetur , suspenso tamen petitorio contra spoliantem , inmt. h. tit. I. I s. ad mater. Post. de manulent observ. t. num. q. pos Prii summaris. ae ple-r ain discrimen Urceuc coU 46. num. i. seqq. Paci c. de Salvian. interdia. D Oea. I. cop. I. n. s7. & quod canon iratio crediti , vel alterius tituli petitorium concernat Rot. post dict. Pae c. De. 196. viam. 6. quando petitorium absorbeat post etarium. Bouis
Si utrius partis probationes in pari gradu temporis, & conditionis reperiantur, neci scrutari facile sit , quaena in possessio sit magis fundata pro controversiae decisione tali casu illa eslicitur manulent bilis, quae ultra aequalem possessionem iustuni liis tutum ostendit, ex titulo enim emanat iuris potioris sublidium . S praesumpta anterior possesso , seu titulata: magistraliter Rot.
Stante claro bono iure, manulentici denegari non potest ex regula quod petitorium absorbeat possessorium, & causa proprietatis suffocet causam possessionis r Lot. dec. 167. Num. ult. par. 2. divers ct deo. 396. cor. Bicbio, dec. 2s . n. 22. par. O. recsemper enim celssat manulentionis remedium quoties Possessorium absorbetur a Petitorio: Rat dec. i98. n. 6. eor. Duno t. iunior. O dec. I 296. n. 2 S. cor. Emeriae iam
Actus possessorii & recentes, qui dederunt causam liti non
habentur in consideratione, ae nullum ius tribuunt parti, nec sunt manulenibilest Rot. dec. 19 I. uum. II. in I 2. par. 6. ct cor-
In iuribus admittitur cumulatio petitorii cum possessorio.& boc procedit, quando petitorium tantum ab uno, & possessio-rium ab alio fuit intentatum, secus quando utraque ParS COΠ- tendit se possidere, tali enim casu prius est terminandum postes sorium, imo in iuribus incorporalibus, petitorio etiam intentam, non intelligitur renunciatum possessorio, & ad illud licet redireοῦ
260쪽
248 DE POENΛ TEMERE LITIGANTIUM.
IIT XVI. UM haec prorsus ab aula recesserit inoportunum ducimus L A de illa agere, cum hodie poena temere litigantis sit Eondemnatio expensarum, quandoque damnorum , quae fit a Iudice contra succumbentem hic obiter notandum ducimus, quod aliquando Iudices solent unam ex partibus condemnare in expensis in dummado non acquiescat hoc namque remedium salutare est quia obtruncantur lites, & in praxi aliquando observatur: Gustant. ad Statui. Urb. annot. ss. num. 32. O per tot. ad ma ter. de expensis.
DE OFFICIO IUDICIS. T I T. XVII.
O dieonda essent in hoc tit. satis explicata remanent in-Tit. de iudiciis, seu de ordine iudiciorum civilium, & alibi &c.
TIT. XVIII. HUiusmodi provinciam de re eriminali agentibus relinquimus; Cupientibus enim talia perdiscere facilis patet aditus; quoad nos Vero, sat prata biberunt Sc. tamen pro opore magis practice quam fieri potest explendo, addimus de iudiciis civilibus, brevem, summariamque pertractationem, ergo sequitur dicendum. De Iudiciis civilibus, eorumque qualitate, O disserentia. H Actenus de actionibus, ergo oportune de iudiciis agendum remanet, quorum ope actionibus utimur: in hac specie breviori quo Disiti rod by Corale