장음표시 사용
71쪽
omnes enim obligationes, & actiones ex contractu transeunt in heredes fideius Ibris ad disserentiam earum, quae veniunt ex delicto, quae regulariter non transeunt, sed tantum futuro heredi quousque vivit, & tenetur delinquens Licet obligatio fideiussoris tamquam accessoria obligationi principali nequeat consistere absque obligatione principali, eam
tamen. & sequi, & praecedere potest, id est potest accipi fideius.
sor etiam pro futura obligatione, ita tamen ut non antea obligetur , qua in constituta obligatione principali, Si plures sint fuleius lores pro una eademque re, singuli tenentur in solidum ipso iure, ut liberum sit creditori, a quo malit solidum petere . Epistola tamen Divi Adriani datur eis Benem eium divisionis propter quod si omnes litis contestatae tempore
solvendo sint, non singuli in solidum, sed quilibet pro sua portione satisfacere tenentur. Quod si ii vendo omnes non sint deficientis inopia eceteros fideiussores onerat ΙHoc Beneficium Didisionis non competit ipso Iure, sed Q-lum opposita Epistola D. Adriani ante Sententiam , quare si quis eam non opposuerit in solidum condemnabitur. & si postea solidum solverit absque Iuri uin cessione , solum contra Principalem agere poterit non contra alios fideiussores. Reneficium divisi nis amittitur a fideiussore, qui propriam obligationem impugnat. Aliud beneficium fuit concelsu in fideiussoribus a I simansieta Noveli. 4. cap. i. diruim m ordinis α μι Excusonis quo cavetur ne fide iustores pollini prius conveniri nisi prius convento Principali, & eius bonis excussis. Si principalis sit absens potest Iure Communi fidei utar tempus impetrare ad eum vocandum. Beneficio ordinis non gaudet fideiutar si tempore fideiussionis principalis erat notorie non solvendo, neque hoc beneficium peti pote it post litis contestationem ; utrisque tamen beneficiis fideiussores possitnt renunciare, haec tamen renunciatio intelligitur
facta solum creditoris favo te adeoque post quam fideiussbr solverit illi salva manet actio adversus alios, qui eidem obligationI
Cum obligatio fideiussoris sit accessici obligationis principalis fidei histbr nequit obligari in causani duriorem , quam Principalis, ita ut non obligetur pro maiori summa , nec pure si Principalis obligetur pro minori, aut sub conditione: potest contra fideiussis r obligari ad minus ex. gr sub conditione licet obligatio
principalis sit pura ; item potest obligari ad plus intensive, scilicet relate ad vim obligationis ex. gr. per Instrumentum Guarai tegiλ-
72쪽
ssi tegiatum, aut ad appositionem poenae, lieet principalis simpliciter se obligaveri .F deiussori solventi pro reo Principali datur actio mandati
adversus eum , ad repetendum solutu in , quali de mandato ipsius solvisse videatur. Fideiussori solventi pro absente eo inscio competit actio negociorum gestorum, modo se interposuerit tamquam
gerens eius negotium, non autem favore repugnantis, aut ve-iqntis, & non appareat animus donandi.
. Fideiussio, & stipulatio quocumque idiomate fieri potest, dummodo sit, ut diximus, per interrogationem ,& responsionem. Regulariter constitui potest fideiussor quicumque se obligare valet , militibus tamen id prohibet, Lex 3. Cod. qui fati a
Fideiussor igitur, obligatione debitoris non existente, ne speranda, aut invalida , regulariter non tenetur ; quod non Pr cedit si obligatus fuerit uti principalis, & in solidum, vel cum iuramento si , tunc enim licet relate a debitorem principalem si fideiussor, tamen quoad creditorem est correus debendi, maxime si adsit clausim omni meliori modo , ac si nullitas sit inducta favore aliquo speciali, secus si favore publico, vel ex dis. Politione Iuris, 4 ex omistione formae substantialis ipsius eo tractus ta , nisi se expres,e obligal set in casu cuiuscumque nullitatis , ut late firmat 3 , Verum si nullitas provenit a Iure Communi nullam esse obligationem fidei utaris firmat , vide tamen quae latius diximus, cum de nullitate egimus. Notandum quod minor , vel mulier non tenentur relevare fideiullarem, qui pro eis intercessit in contractu nullo, &
Quo vero spectat ad cessionem Iurium haec post crediti extinctionem facta non relevat; limitatur tamen in fideiussore , quia etiam eκ intervallo, & extincto credito ubi cessio necessaria est, eidem fieri potest N) tamen praedicta non operatur , quando agitur de poena, nam si unus ex pluribus delinquentibus totum solvit, non potest ab aliis repetere pro rata cum ex re turpi non detur actio , quod intelligendum est si isti snt condem Nati simplieiter, scilicet quando factum unius non potest discerniali alio, quo casu omnes condemnantur in solidum 8 . At si agatur de damno illato resarciendo, in dubie omnes in solidum tenentur, & sblventi damnificato, datur repetitio adversus consocios 9 .Ha Re-Digit tred by Cooste
73쪽
Beneficium cedendarum actionum permittit fideiussori ut conat creditorem ad cedendas illi actiones adversus alios fide iusthres, ut exigat ab iis quod plus solvit ultra propriam portionem, & adversus debitorem principalem, ut actionem hypothecariam intentare valeat eodem iure quod creditor cedens hahebat. Hoc beneficium opponi valet etiam ex fideiulsone in solidum obligata, Exceptio cedendarum competit fideiussori ad rei eiendum ereditorem a quo conventus fuit, & tempore, quo non vult, aut ex propria culpa, aut facto nequit illi suas actiones cedere. Ulterius notandum, quod vigore Statuti Florentini libr. a. Rubr. 33. Fideiussor halγet obligata bona sui Principalis pro relevatione a die fidei uisonis, & executiGnem paratam perinde ac si haberet Instruinentum guarantigia tum , & sussicit constare
Item ex eodem Statuto lib. 2. Rubr. ς 9. constar quod nulla excusso principalium debitorum, fideiussorum , Qui correorum , vel bonorum in aliqua causa requiratur, sed omissi excultionis exceptione possit deveniri Contra omnes etiam extraneos honorum possessores ii); An hoc procedat contra fideiussorem indemnitatis 1Σ m ibi α cum Roman. coss. a Q. firmat in puncto disti Statuti non procedere in fidei usib re indemnitatis, quia ultra iam dicta limitari potest non procederest si renunciatum sit
omni Legum auxilio α ut hic aderat clausula renunciantes &c. quae secundum Formularium Florentinum ita extenditur, ut di-Catur renunciatum omni Legum auxilio.
Praeter beneficia supra exposita aliud a Iure dimanare videtur, scilicet quod fideiussor possit petere liberationem a fideiussione quando diu in ea stetit r 3 , quod procedit regulariter ex tpaditis per DD. quando adest instrumentum, quod habeat executionem paratam i )Quando autem fideiussor dicatur diu stetisse in obligatione is , iuxta quem arbitrio Iudicis relinquendum esse videtur, sed secundum alios est spatium decem annorum, ut in contra lucensus firmat 16 , qui refert Rotam tenuisse sufficere spatium novom annorum, & alios hiennium 37 , quam praecipue se letarem agendi habet fideiussor si Principalis incipiat in re sua
male versuri. Incidenter hypothecae occasione erit animadvertendum, quod
hypotheca specialis, plus qua in generalis exerceri debeat, nisi clausula in pullii eis instrumentis ex Formulario Florentino apponi iblita fuerit inseria α Quod nempe specialitas generalitati non
74쪽
o deroget nec e contra , tunc enim creditor electione sua non re manet Privatus.
Ad Materiam Fidei sonis. CElebres sunt Threrieae in Leg. Labeo g.s . U. de recepi. arbitr. 'de qua Castrensis in Leg. si dies eautioni F. de damn. ius fvum. Ici. m Quod in quovis contra tir, quoties praefinitum fuerit certum tempus, ficieiussores, qui illi accesserunt, intelligun- tur obligati pro illo tempore tantum, de quo Rot. nostr. coram Urceol. dee. Ei. O seqq ct Senen. Pecuniaria 28. Septemb. I 23 .
eor. Bonsivi se in Leg. Mei sines 42. f. de fidei sor. Quod credi
tor negligens creditum euigere a debitore principali idoneo, reiacietur a fideiussore postquam debitor statum in deterius mutavit, de qua Henrig. de fidei or. eap. a p. tit. de contra I. Meiussor. GLgad. Iabrint credit. par. 3. cap. Io. num. s6. Mauro de Metus rib. par. 2. sedi. Io. cas. 23. Merlin. de pignor. O bpoth. lib. s. qu. s7. 9 s8. Cafareg. cambista cap. s. s. m. 36. . Et in Leg. inter eos I. creditor Coae de fideiussorib. quod creditor, qui recipit pignus , & . fidei utarem, potest eum Convenire priusquam pignus distrahat, de qua viae . Maur. de Meiussor par. 2. se L IO. cap. Ia. Henr0 eod. tract. cap. 26. v. IIo. Ansalide commerc. disc. 39. n. 2s. ω seqq. Neglifant. de pignorib. pari. . membr. 3 num. 3s. Merlin. de pignorib. lib. 4. qu. 7 a. fervid. etiam Casaret. cambiso cap. s. num ses Item Disi tiros by Cc oste
75쪽
62 Item ad materiam de qua sub num. I 3. De Lue. de eredit. Ast. io 3. num. 6. Rocca disp. cap. Io . num. 3. Tusch. Γιι. F. conet 3I6. num. Io. Cenc. de sensib qu. 76. nam. i 3. 9 seqq. Paului. dissert. I9. num. 2έ. 9 28. Mantis. de tacit. lib. I 6. tu. 22. n. 26. Cafare . de commere. disi. 99. Cavaler dec. 14. Palma
Mouita pro Neotericis Tabellionibus.
OUoniam ut mit demon stratum ) fideiussoribus tria bene
ficia , seu privilegia competunt, scilicet α ordinis, seu Excultionis in Divisionis, seu Epistolae D. Adriani m Cedendarum actionum m Certum quoque est quod illis renunciari possit, ideo. Notarius cupiens reddere cautum creditorem cuius favorest fideiussio, debet in instrumento apponere specifice, quod fideiussor renunciat beneficiis de quibus fuse supra actum fuit. Animadvertat ulterius certiora re Parret de importantia beneficiorum praedictorunt, atque apponere expresse in instrumemto certiorationem, nam alias renunciatio non teneret.
Et quamvis de Iure vetitum sit ne pro dote fideiussiores dentur, ut observatum fuit in primo volumine Al. a1. & alibi, *ttamen, opportune hic repetendum putamus . quod illorentiae visore Statuti Iib. I. Rubr. 6 I. permissum est dari fid lys res pro dore conservanda, & restituenda, illudque valere . sicut, & consuetudo valeret. viae Castrens in cons i s ct cons. 8o. lib. I. quem refert Menoch. de praesumpt. praesumpt. 39o num. 43. qui firmat etiam, quod maritus non prohibetur sponte dare fidei usi sores, Tufeb. Iiit. T. concl. 299. num. I . ubi quidquid sit dc Iure, an valeat dictum Statutum Florentiae id observari debet cum Florentini velint sua Statuta servari etiam invalida in sua di- Iione, Roman. cons. 392. num. s. O fusius Tusch. siti. F cones.
Formula solidalis obsitationis, sic plerumque concipi
solei, si Fideiussor solus sit.
N. N. licet sciat se ad infra scripta non teneri, sed plene, ae optime inform tus de praesenti instrumento, in quo fuit prae sens, intelligens, & Obbligans principaliter, & insoliduni cum dicto N. N. non vi, dolo, vel metu, sed ex sua certa scientia . sponte Di iligod by Corale
76쪽
sponte, & libere per se, suos heredes, & successores &e. pro- milit, & se obligavit N. N. praesenti, recipienti, & stipulanti pro se, suisque heredibus, ct successoribus solvere &c. Si plures sint fideiussores, dicatur N. N. & N. N. & quilibet eorum principaliter in solidum obligando &e. At si contigerit . quod partes velint pro maiori cautela exprimi renun- ciationes, id poterit exequi ad normam Formulariorum Florentini, Senensis, & aliorum &c. plicatio Clausularum, quae in hac materia plerumque adhiberi solent. Clausula m Quemlibet eorum ra denotat aliquem se obligare in solidum, etiam quod aliud non esset dictum, Bartot in areth. Ne ita num. a. Coae de duob. reis oe in Leg. hoc articulo num a. ff. de heredi . instis. Clausula in Principaliter m an vigore dictae clausulae possit fideiussor conveniri ante Principalem si non sit renunciatum praedictis beneficius, vel si non adsit Statutum Florentinum de quo supra Guid. Pap. qu. s7o. Carpan. ad Stat. Alediol. cap.
89. num. 2. 9 7. I. a. Boer dec. 22 I. n. I 3. prope M. qui
tenet adfirmativam scilicet quod possit. Clausula min solidum obligando α haec tribuit unicuique obligationem in totum, Let. 3. Coae de fidei sor. Leg. si non singuli Cor. si certum petatur. An dicta Clausula tollat fideiussori bene
fietum Epistolae Divi Adriani; an vero requiratur, quod fiat renunciatio. Bald. in dia auidi praesente in M. Roman. cons. 392. Num. 7. Guid. Pap. qu. 9 . Aux. cons. 73. num. 8. in M. Nots. Decio cons 27. uum. 6. 9 8. iuxta tamen notata post dec. Guiae Pap cautius agetur si fiat renunciatio Clausula m Renunciantes beneficio nouae constit. de fidei ori Quod huic beneficio possit renunciari, Guid. Pap. qu. 9 . Ale
α De pluribus reis debendi α renunciari quoque huic posse tradit Bartot in suib. Me ita num. 33. ubi Glost. GL de duobus reis Bretaetru Clausui. 4o. Gloris. s. Epistolae D. Adriani is quod possit renunciari, probat Lex penust. Cod. de pactis Byrtaetrat sic. cit. Beneficio cedendarum actionum is Huic quoque renunciari potest , viae supra cit Quamvis cessent, ut diximus. dicta beneficia stante Statuto nostro, in cuius materia vide quae dixit Bald. in dict. autb. hoc ita
77쪽
ita num. 2. Coae de duob. reis Roman. cons. 297. n. 7. eum addit
attamen vidi in praxi etiam Florentiae pro cautela, ut opinor γadhibitas fuisse dictas renunciationes. De Senatus consilio Velleiano. SCimus iam egisse de mulierum obligationibus ac nonnulla innuisse de Senatus Consulto Velleiano, & de dispositis in
hae specie a Statuto Florentino ; Pleniorem tamen explicationem exposcere videtur materia haec, ad succurrendum quodammodo Tyronum imperitiae, qui aliquando renunciationes amplissimis verbis extendunt , nestientes Legum dispossita , vel ad quos casus extendi possint, ut validitatis robur obtineant, ideo rem a primordiis repetendam esse arbitramur , ut etiam ea, quae alibi exposuimus clariorem sortiantur explicationem , quae potissimum supradicto titulo de fideiussoribus optime congruit. Mulierum innatae levitati prospicere cupiens Senatus Consuli. Velleian. providit ne illae virilibus ossiciis fungerentur, neu remoto praesentis periculi metu alienam in se obligationem susciperent, ignorantes illud Chilonis dictum m sponsionis comitem esse poenitentiam ra notat enim Vlpian. in Leg. I. dict. tit. ra Vel-E: leiano Senatus Consulto plenissime comprehensum est , ne prora ullo Reminae intercederent, nam sicut moribus civilia ossiciam adempta sunt sceminis, & pleraque ipso Iure non valent; itam multo magis adimendum eis fuit id ossicium , in quo non s m tum opera, nudumque ministerium earum versetur, sed etiam m periculum rei similiaris αPrimum itaque pro maritis uxorum sponsiones improbatae sunt, postmodum ut ne omnino pro ullo se obligarent, vetitum est, ut idem Ulpian. in Leg. a. dict. iis is Et Primo quidem tem-m poribus D Augusti, mox deinde Claudii, Edictis eorum interdi-m ctum erat ne sceminae pro viris suis intercederent, postea fa-m ctum est Senatus Consultum, quo plenissime sceminis omnibusta subventum est.
Ad exemplum huius Senatus Consulti etiam quae pro maritis intercedunt, succurrit Iusinianus in auth. si qua mulier Cod. ad Velleian. ,, ibi is Si qua mulier crediti instrumento consentiat Pro viro, aut scribat propriam substantiam , ut te ipsam obligatam
78쪽
ta gatam faciat iubemus hoe nullatenus valere, sive semel, siveta multoties huiusmodi aliquid pro eadem re fiat is Et haec ut Patet non multum di iteri a S. C. Itemque ex Lege Iulia de Adulteriis alienari non poterat Fundus dotalis italicus, nisi consentiente mulicre Paul. sementiar. II. n. I. Iustinianus autem alienationis, & oppignorationis distrimen sustulit,& neutram, etiam consentiente muliere, fieri passus est in Leg. unic. g. i s. Cod de rei uxoriae actios. δε ibi is Placetra itaque nobis eanulem observantiam non tantum in Italicis Funis dis, sed etiam in Provinciis extendi m instit. tis. quib. alien. D. vel non . O cum Lex quod quidem latius actum videbitur in tractatu de dotc. Verbum intercedere est pro alio spondere, inpran. in Leg. et f. ad S. C. Vere Conna n. in Commem. Iur. Civ Iib. 6. cap. 8.num. I. vers. intercedere haec habet m intercedere enim pro reota fideiussor apud creditorem dicitur, quia pro eo rogat, ut deis tur ei mutuo pecunia, vel illud quidquid est opus habeat, quata re quod iussu, & rogatu iplius factu .n datumve est, fide suam praestare cogitur m in hac specie significat alienae obligationi, vel veteri, vel novae accedere, quod accidere potest. Aut eamdem in se recipiendo, sive transferendo scilicet antiquam obligationem in se transfundendo, L. 26. Coae de administ. tutor. Leg. 27. I J. de Procurat. Aut participando Leg. 4. Cod ad S. C. Vess. participare eo
dem sensu L. 9 g. 4 f. de minorib. & intelligitur etiam pro fideiubere, seu fidem sua ni pro alio obligare, Leg. 27. in M. f. ad
Leg. Falcrae Aut mandando alicui pecuniam dari, vel res suas, aut sibi obligatas supponendo ra supponere est pro pignore obligare res supposita, Leg. 6. Cod. de pignorat. aes. rubr F. de reb. eor. qui sub tui. via cura sunt sine Decreto Iudicis non alien. vel suppon. Aut expromittendo α hic expromittere est novandi animo se obligare, Cesac. in commem. ad tit. Coae ne fideiuss vel manridot. devt. vel pro abo promittere Leg 3 7 s . 4 ff. de Urri liberi. Aut alienum dehitorem in Iudicio defendere, nam eo Casu novatio fit m Est enim defendere, sacere quod dominus in Litem faceret; calere idonee, Leg. 3 s. g. l. hian. f. de Procurat. Aut constituendo, id est .novam obligationem recipiςndo, se ilicet si cum alius obligare se deberet mulier se ream constitueret, Leg. 8. f. de Iudie. unde pecuniae constitutae rei a Iustiniano vocantur Iustin. in Νουeli. 4. in Rubr.
79쪽
66 Uerum ut mulieres relate ad dictas obligationes henefieio S Q gaudeant duo concurrant necelle est. Primo ut mulieres, vel se, vel res suas obligent, nam si pro alio solverint, aut aliquid liberandi causa debitorem secorint, cum Prius obligatae non essent, aut Pignus restituerint debitori S. C. locus non est. Secundo est ut pro alio se obligent, nam si suam obligationem suscipiant, quod accidit quoties res in eorum utilitatem gesta est S. C. non est locus, sed pro nunq haec dicta sint satis coetura remittentes a d dotis tractatu in .
Mulieres tamen certioratae rite . O recte, Reneficio Senatus Consilio Helisiano renunciant , quae renunciatio in nostra. regione sic exprimi solet a Tabellionibus Onde alte a la sacolia concessivi &c. monita nova mente, eeetriorata da me Notaro in Dascinio deli' importaneta dei presente Atto, di quello era per sare, e quanto si poteva pregiudicare in ordine at dispollo dat Senat. Confiat. He Ileian. Zar Au- tb. si qua mutier. Coae deua Lea. Iul. de Dua. dat. e di. quanto presserive lo Statuto Florentino D. M 2. e os . e d' ogni altro privilegici a favore delle doniae introdotio, at quali privilegi &e. con suo giuramento Per me desegitoli nova mente dcc. rc-
Si avverta. che a questa espreisoue, dei Notaro si suppone, che abbia procedulo it lcgittimo Mondualdo. Et prout magis, & melius videbitur iuxta casus circumstantias, servatis i men servandis quae diximus alibi . Certioratio Laec secundum aliquos oriri videtur ex L. tili. f.
penuit f. ad Senat. Constat. Velleian. Leg. Iubemus a I. Coae ad Seuat. Goa D. V Diau. Leg. penuit. Cod. de paci. praecipue tametaeae Statur. Flor. lib. 2. Rubr. Oa Notantur hic ad maiorem Tyronum intelligentiam casus in quibus solemnitates salutariae requiruntur iam hi GnIractibus minorum, quam Mulierum, videlicet In Contractu sideiustionis α In constitutione Proeuratoris, ad Contractus , ct actus extra iudiciales peragendos m In Contractu mutui α Permutationis α Dationis in solutum in Societatis in In donatione reinuneratoria, etiam correspectiva a In compromisso vo-
80쪽
Iuntario m Quando imponunt servitutem passivam α Quando mulier, vel minor se obligent pro excarcerando marito, vel patre
quamvis aliqui contrarium sentiant ) in divisione non iudicia. ii ta in te millione iurium , vel hypcithecae is in aditione haereditatis quod quidem non procedit quando aditio fit eum heneficio Legis, & Inventarii in in consessione de recepto α &hoc non est iudaice intelligendum, sed cum distinctione, de
qua Constant. ad Stat. Urb. de contractib. minor. se muliorum a=1- not. Φ . artie. s. num. 48o. 9 43 I. ubi demonstrat aliquando
esse admittendas absque solemnitatibus , quasdam rece puras, seu liberationes is ibi m potest tamen admitti in creditis minorum , α vel mulierum favore contractis sine scriptura , vel si agaturm de creditis modicae summae, vel de fructibus consuum, Cam-m biorum . dotis, ac simili uin annuorum reddituum, in quorum m exactione bimestrali, semestrali, vel annali, non solent, nee is debent adhiberi solemnitates, quando fiunt quietantiae privatae,ra seu recepulae, nam esset impracticabile, illas servare , dum mira nores, vel mulieres deberent pro omni minutia exigendam habere secum Iudicem , ct Notarium &c. is super hoc Articu- Io vidend. Maria vot. Pisan. I 36. per tot. ubi firmat m quod ubi Statuta requirunt solemnitates in quietationibus non comprehendunt quietantias per Apocas privatas, favore mulicris factas, ex ea ratione, quia talis actus est absistute necessarius pariterque dictae solemnitates requiruntur is in eessione iurium is in transactione is in revisione computorum m in renunciatione iuri quaerendo de futuro is in contractu pacis in demum requiruntur in omnibus contractibus initis etiam cum aliis mulieribus, minoribus &c. ac etiam cum Ecclesia , & in quibus quomodolia
het minores, & mulieres directe, vel in directe laedi possunt. Praedicta limitantur utplurimum si contractus privilegiato
sit evidenter utilis; aut ex causa a iure approbata, ut Pro alendo, Vel a captivitate, vel carceratione, vel hac imminente liberando respective patre, filio, aut viro, aut pro dotae filiae, aut pro pecunia ad censum accipienda ad extinguendtim alterum Cum graviori fructu creatum 1 sed quid dicendum in bonorum alienatione eum facultate a Testatore individualiter alienandi , vel in executionem contractus a desuncto celebrati & quid in contractibus tacitis, aut a iure praesumptis: vide apud auctores ad materiam infra cita nil. Itemque limitatur in minore aut muliere mercaturam exercente, ut pariter videri poterit ex infra notandis auctoribus: Altera pariter Iuris regula est observanda, quod fraus a privilegiatis personis cominissa , nec illis opitulari pote-Ι a rit r