장음표시 사용
81쪽
riti ad materiam contrach. privilegiatae Personae sine solemnitat.
non substinend. vidend. Constant. ann. - . p r tot. CV praefer. art. s. ct s. t. a. Paulat. disert. 39. Om. 61. O P I. dec. 239. n. 33 par. II. ree. Conti de . Seneu. 36.1ram. 22. Gustant dec. 346. num. I r. ra circa contractas tu evidenι. utilitat. Rosea Discop. cap. Iga. u. 34. t. 2. Conti dec. Floreui. I . n. 35. aduotat. ad decis3I. n. I9. 9 sqq par. 8. rec. In materia an personae privilegiatae acceptum , quando restituere debeant, Constant. dict. svnοι. qq. art. o. u 68 I. O s. s. art. 7. num. 747. quoad fraudem an opitulerur 3 Rot. Lo n. deesIO. u. s. 9 sqq. n. I . O FNI. pῶr. 8. rec. De Luc. de alienat. discurs. 29. 11 . 26. Circa solemnitates, an sint observandae loci Originis, vel contra fit. Rot. ROM. Dc. 238. u. I. 9 seqq. par 6. Dec. Quid &c. An contractus celebretur extra locum statuti animo fraudandi, Constant. d. annot 4 . art. 6. n. 66 I. 9 seqq De
DE IITERARUM OBLIGATIONE T I T. XXII.
L Ertia species obligationum ex consensu est literarum obligatio. se dicta quod ad sui constitutionem praerer Consensum literas exigit, & tunc perficitur, cum quis scripturam alteri mutuo Consensu tradit sub spe suturae numerationis , confitcns se ab eo
certam summa in accepit te mutuo, quam vere non accepit, ne
intra biennium consessionem suam retractavit. Ex hac definiti ne potest percipi scripturam necessariam esse ad constitutione Mitterarum obligationis. Praeterea cx hae colligitur ad inducendam huiusnodi qbligationeni requiri silentiuin debitoris per biennium, nec enim ante est obligatus, quia si intra biennium conveniatur a creditore iuvatur exceptione non numeratae Pecuniae, qua apposita tenetur creditor probare pecuniam sui illa numeratam, quod est speciale huius exceptionis, quae ideo dicitur privilegialis utpote quae transfert onus probandi in actorem , cum alioquin reliquae exceptiones probari debeant ab excipiente. Praeterea minor annorum vigintiquinque, aliique ex iuxta causa hanc exceptionem intra biennium opponere non poterunt, obtinere possunt in integrum rostitutioncm. Prae-
82쪽
Praeter dictam exceptionem confitenti ad retractandam suam consessionem intra biennium competit conditio sine causa, quae respicit Cruirographum , competit etiam querela, vel protestitio de enumeratione non secuta. quae in scriptis fieri debet, ut ipso consessus perpetuam habeat exceptionem , quam de coetero non habet nisi intra biennium, huiusmodi obligationi locus non est nisi in mutuo, & in eonfessione dotis receptae, Dista exceptio competit etiam creditori Cui rographario confitenti se recepisse creditum, quod non recepit, verum haec competit solum intra triginta dies, Oinot. in ilis. tit. de liber. oblit. ter tot. Grat. discept. for cap. so s. n. ad. Menoch. de psesumpt.
Quamvis exceptio non numeratae pecuniae uItra triginta dies regulariter in casu praedicto a debitore opponi non valeat, hoc tamen non procedit quando debitor eam clare pro-Lat, Garentina nullis. execut. diei 17. Septembris I 76o. cor. IID-stris. Do n. Audit. Querci. Imo exceptio non numeratae pecuniae
semper intelligitur praeservata, & opponi bilis in quovis ludicio utcumque privilegiato ad retardandam instrumenti execut hemead Erc. Quando quis consessus fuit se recepisse in contanti, vere,& realiter praecipue nominando qualitatem pecuniae receptae non habet locum exceptio non numeratae pecuniae ii , ubi habetur quod dicta exceptio cessat quando fuit expressum per altri, e tanti pagati per Mi. Exceptio dotis non traditae potest durare usque ad decennium Σ . Si Matrimonium solvatur intra biennium competit exceptio piaedicta confitenti, & eius haeredibus intra annum a die soluti matrimonii, si sislvatur post biennium competit intra decem annos 33. Notandum postremo quod raro contingit locum habere posso
predictas exceptiones pecuniae non numeratae, vel dotis non traditae , cum homines non sint ita faciles ad confitendum quod realiter non habuerint. i Allograd. eo . 18. num. 39. lib. I. ct cons. I s. ct se l. te. tot. Rot. par. I 8. rec. dec. 344. num. 3 tom I. 2 Rot. par.ls. rec. dec 264 et Let sis. et aura. seqq. Coae de dot. caul. nomnumerat. Pax. Iordan. Iucubrat. via 3. lib. I . tit. 16. uum. II. Paul. Christiv. dec. I 36. vum. s. I. 3.
83쪽
7o De Instrumentis publicis, se privatis, O de Iibris Mereatorum. ae de eorumdem Me. IN strumentum lato sumpto vocabulo multa comprehendit; at in materia Iudiciali ex Leg. prim. f. de M. Instrumentoram haec
habentur in Instrumentorum nomine ea omnia accipienda sunt,m quibus causa instrui potest, ideo tam Testimonii quam personae loco Instrumentorum habentur. Instrumentum tamen prout consideratur relate ad fidem publicam dicimus m Quod sit illud seriptum manu publica, id estis Tabellionis is vel quaedam scriptura solemnis manu notariim consecta ad probationem negocii si , verum tamen est, quod is Instrumentum dicitur etiam privatum , eo quia factum fue-- rie a privata persona , id est ab illo , qui non est Notam rius i . Hisce itaque praemissis diei mus pro generali regula, quod instrumento publico plena habeatur fides 3 , dummodo careat omni suspicione, & non sit usurarium
' Privato enim non est deserendum , dum inter tertios resst, si adminiculis, seu quibusdam extrinsecis probationibuS careat, & nisi roboretur testium praesidio, seu literarum Comparatione; illud tamen certum est, quod in eoncursu publici instrumenti cum scriptura privata praesertur instrumentum publicum, quamvis in tempore, & hypotheca anterior sit scriptura privata; hoc tamen locum habet, dummodo scriptura praedicti non si trino teste munita, vel alias non probetur, quod illa vere consecta sit ante Instrumentum publicum ibi ia Sin autem Ius pigno-m ris, vel hypothecae ex.huiusmodi instrumentis vindicare quis sim bi contenderit, eum qui instrumentis publice consectis nititurm praeponi decernimus, etiamsi posterior is contineatur, nisi fortem probatae, atque integrae opinionis trium, vel amplius virorum, subscriptiones, iisdem Idochiis contineatur, tunc quasi publiceae consecta accipiuntur m Potest enim scripturae veritas aliunde
verificari, & fraudis suspicio tolli ex pluribus, quae concurrere possunt, ea ratione , quia dispositio dictae Legis non requirit subscriptionem tertii testis pro forma substantiali, sed ad vitandas fraudes; hinc oritur quod quando seriptura privata aliunde iusificari possit, praevalere potest etiam instrumento publico s). De momento, & hora S ibi is quae conclusio limitatur,
84쪽
7rα & hora, quoniam prefertur alteri habenti Instrumentum eodem is die confectum, sed absque expressione horae, quod alias nO-
In hac materia alia inspectio cadere potest. Scitieet, quod instrumentum habens relationem ad aliud, probat si in ipso sit expressa tota substantia relati, & hoc est verum quando agitur
inter eosdem contrahentes, non autem quando agitur, quoad
alias personas, & in praeiudicium tertii 7 . Verba enunciativa in antiquis plene probant 8). In sectis antiquis libri historiarum probant, quia passim historiae. & chronicae iaciunt notorium Θ . Extractio Scripturarum in lingua ultra montana non probat nisi vulgari arta in nustro idiomate, quae vulgarietatio non valet nisi citata parte io .
Quaecumque Scriptura extracta absque partis citatione non probar ii Transeundo ad Libros Mercatorum certum est, quod si illi fuerint bene ordinati, & cum eorum, ut aiunt, cor redo, Plen probant favore scribentis praecipue Florentiae vigore Statuti lib. 4. Rubr. I 3. Sed non tribuunt contra bona debitoris hypotheeam nisi partitae fuerint subseripiar ab ipso debitore, vel a Iudice approbatae ira is ibi is quae certius procedunt in hoc nostro Statu to quod in ea parte, ex qua desumitur hypotheca bonorumira fingit. ac Praesumit eam contractam ab ipso debitore partitam α describente pra ut sonant illa verba is omnia hona intelligantur, & sint per ipsos obligata ,, ex quibus hypotecam conventionalem resultare firmat i3ὶ Hic Hia syngraphe species addenda nempe m paghero m quae sic concipitur in paghero a Sempronio m o a chi portera la Presente ducati dugento is haec sane publiei instrumenti vim habet Paratamque executionem, nec ullae exceptioni subiacet, habetque vim pecuniae numeratae; & an lassiciat ad emendum censum vide hic in tractatu eiusdem: vel habeat vim sistendi fructus i4 . i) Leg. II Cod. b. t. O Leg. r. f de prsbat. O Lex. z. O4 f b. t. 23 Leg. 23. g. a. Cod. ad Senat. Consuli. Gluiau. 3 via. Leg. 2. U. b. t. Leg. Scripturas I. sin autem Coae qui potior. iis pign. habeantur de qua s Ron post Merlin. de pignorib.
85쪽
Mercatura tit. de probat. num. 7. Magon. Dc. Florent. I 22. num. 8. Sabeli. variar. resol. cap. 66. n. Q. AUald. de eommerc. disi.
I . num. 4'. se quilibet eampser rc constant ad natur. Urb.
Cabella. Contractus gabellabiles per scripturam privatam celebrati ipso Iure sunt nulli, nisi intra mensem fuerint denunciati ossicia Gabellarum Florentiae Rot post Gironae de gabeli. dec. I s. n. I. Solutio tamen fieri potest etiam post mensem; initi verum per Scri- pcuram publicam denunciandi sunt in termino quadragintaquinque dierum. NOTAE ad Verbum Correis. Liber Mercatoris debet concordare eum libro Diario, sive ut aiunt Giornate, & simul in Iudicio debet uterque exhiberi,
Farinace. cons. 96 num. II. lib. I. Ru. de . 338. num. 2. par. 2.rec. Rot. nostr. apud Urcrat deo. Io. num. 7. & quod liber Diarius, sive Giornale respectu libri magistri habeatur loco Proto- colli , & ad illum recurratur sicut ad originale, Cariae. controv.f44 n. o. 9 II. tenuit Rot. nostr. lib. motiv. I 23. a so3. versic.
om lso etiam ct a so6. Siquidem libro memoriali , seu , ut aiunt, stracciasoglio ει
des non habetur, Mnden. eoliva. 43. num. 3. & ratio est, quia quae in eo sunt notata possunt variari, deleri ,& contra scribi, Scia . de eommere. g. a. G f. num. I 2. Ansali disc. generat. u. xss ad I 63. Rot. dec. so8. n. 2. par. 2. Tec. Quando demum partita de straecia glio non est transportata in librum Diarium, tunc neque probat contra Scribentem, De Comitib. dec. Hor. m. num. I. O dec. 69. n. 36. Rot. nostr. b. motiv. a. a I 89.
Duae fit Notariorum Potestas, ct alia. EGimus in praeeedenti capite de Instrumentis publicis, at cum hoc ut in primordiis monuimus 3 plerumque tendat ad ea ex
86쪽
plananda, quae artem Notariatus respiciunt, nee non uberiore ni rerum iam expositarum in monitis generalibus ideo op1rtunum hic visum fuit disserere. Primo quae si Notariorum Potestas, secundo quid ab eis praestandum sit ad perfecte instrumenta conficienda. Notariorum rogitantium ossicium est iurisdictionem voluii. tariam exercere, ideo dicuntur Iudices Ordinarii, id est qui ha bent voluntariam iurisdictionem apud quos expeditur Iudicium voluntarium quia illud non fit contra invitos, sed tantum volentibus , & rogantibus Glus in verb. iungatur in ambentis. de
Tabessioni . Rot. dee. I 2. par I. rec. Bou . ad banniment. gener. cap. 4o. num. 22. Rogare enim instrumenta est in publicum producere , Baraeus in annoIat. ad Pandect. tu Leg. posteriore de origis. iur. iu cap. O cum placuisset , quod resurri potest tam ad contractus , quam ad ultimas voluntates; instrumentum enim, utramque speciem comprehendit, Leg. 1 ff. de M. instrumentor. ideoque clausula m rogans m additur quia Notarius debet esse rogatus a partibus de instrumento Conficiendo, dc an rogatus praesumatur, inex. cons. III. I. a. ad maIer. Urceu. confult. Dr. cap. 88. num. I 4. Uol. 2. nec requiritur, quod tamquam Iudex
sedeat pro Tribunali, ut probatur in Leg. omnes is de Ossic. Proconsulis, & quamvis ex praemissis constet Notarios habere Iurisdictionem non contentiosam , quae respicit actus voluntarios, ut esset adoptio, coeterique huius generis actus, possunt etiam pro absentestipulari ut pluries diximus P L. r. β, exigere f. de magistratib.
conveniend. Leg. 4. f. rem ratam habere, quod extenditur etiam ad eius liceredes, ABograd. controv. 29. num. 6. dc pro adhuc non natis, nec conceptis, Mantu. de tacit. tit. U. 6 lib. I 4. uum. 9. tom. a. quod tamen extendi non polle ad extraneos, & non
1 ubditos illius dominii , qui Notarium creavit , tradit Magon. de . Florent. 39. num. I T. Mantica ubi supra num. 2 o. 9 ex hoc in sin postlint insuper facere praeceptum guarantigiae ex praescripto Statuti Florentini Rubr. 4o. I. a. de quo Mandos de inhibit. qu. 72. adde etiam praeceptum de recognoscendo in dominum in actu adipiscendi possessionem pro ut ex Formular. Hor. quam quidem facultatem non haberent nisi a Statutis, vel consuetudine illis tribueretur, Baris. in Leg. M. Coae ubi, O apud quem Bald. ia Leg. adoptio num. I. Coae de adoption. addens ad id Pap. quae s. III. Transeuniso nunc ad ea, quae Tabellionum muneris sunt ad valide conficienda instrumenta, illud certum est eosdem teneri ad ob ervandas debitar solemnitates, nam eas omittentes Possent Tom. II. Κ extra Or-
87쪽
extraordinarie de falso puniri, Menoch. de arbitr. cas. 3 . num. 4. I sib. cones. 9o. 91. or 98. Iist. N. ulterius debent osticium suum per se ipsos explere nec alteri delegare, Noveli. Paulo ante 44. de Tabellion tit. 7. collat. 8.. quae sic luminatur m Tabellio ara partibus rogRtus debet per se audire negotium nec alteri dem legare αἰ ibique Angelus ad rem De Luc. de Te, lament. disi. 78. n. vi. Tenetur etiam totam serie in negotii legere partibus.& testibus. praesentibus in instrumentis enim publicis necei I4rii sunt saltem duo testes L qui lint idonei, & puberes, Tusch. Iiit. I. conci 2 4. neque ad hoc recedendum est etiam de voluntate privatorum, L. Nemo soles s8. Τ. de legat. I. Paris cons. 16.
ditur instrumento rogato a Notario sine Testibus Duran. deesa s. num. 8. Rot. dec. 339. par. I. rec. nisi esset de consuetudine ,. quod probarent sine Testibus: Testes ideo, & partes debent intelligere quid agatur , ante quam Notarii rogent, Bald. in rubr. Coi de M. instrumentor. colum. 3. Mensch. δε arbitr. cap. 44. Bertaret . de claus. in proe n. num. 13. Uerf. Io. n II quia si non legerent clare, dc distincte actus celebratus esset nullus. Postremo, monendum stipercst, quod Notarius requisitus debeonficiendo instrumento non potest recusare, alias ellet puniendus, Menoeb. de arbitr. cas 369. num. 7. T . list. N. concI. 74. per tot. Gibalin de univers negotiis libr. 6. cap. 3. ari, Io. quod quidem non est iudaice intelligendum, tradit enim Angei. . . Ut par. 2. cap. so. n. 79. o ibi is Sed advertendum cst quod.m . Notarius. tunc tenetur ad p aenam si vocatus non accesserit,. π quando nempe est solus in eodem castro, vel loco ,. nam sim essent plures m,terit vocari alius, qui si requiratur ut veniat ,.
α & parere noluerit requisitioni, ossicio Iudicis eonstringi dem bet, & si mandato non pareat poterit Iudicis arbitrio, puni- . ri,. Text. in Leg. iubemus in M. Cod de defens Ciuit. Imo No-α tari iis oppressus multitudine excusatur a poena, si rogatus fa-- cere recuset. Cabit cus 24.. num. II. Cloeterum si quis videre cupiae multa ad hanc materiam spcctantia ,. adeat citatam Novellam 4 . de Tabellionibus collat. 8. constit. MaYimil. Imperatoris incipiens α Maximilianus divinam sexente gratia electus Romanorum Imperator per extensuin relata in Formulario, Romano Romae impresso anno i 63. quae
praebet omnes, & quascumque regulas a. Notariis. observandas Potelique vere. dici magistratis ..
88쪽
In Etruria invaluit praxis, quod quaedam, ut ita die a naucta a Notariis fiant alisque interVentu Testium, & valeant, veluti sunt, quae vulgo dicuntur le recogniZioni delle firme, ori di catallere , o di altra cosa simile α dummodo ab illi, subseripta sint, & constet de eorum cara toro: subscriptio enim in quocumque actu, quod inservire debet ad Probationem, praecipue ubi agitur de illis , quae per Notarios conficiuntur est de solemnitatibus requisitis ad persectionem actus, ut plenam iaciant fidem, Angei cons. 22 o. in princ. Alex. cons 433. num. 12. in cons. I 4. num. 9. Guid. Pap. qu. 6 6. in sim Decian cous 24. v. 3 l. mi. r. quamvis Mii possint aliena ope in conὰribendo contractus, & acha Jcc. Quod di delle recognietioni di mano α diximus potest estendi is alle est raetioni delle Partite m e collasonature α animadvertendo quod extractio partitarum absque interventu , seu citatione interesse babuntium nil probat Urceol. Eec. flor. - . n. a .
Lich. dec. 237. num. I 3. 9 dec. 28. Mam. II. Formula.
Recognitionis manus haec esse potest, vel similis, quia arbitraria est. Constitutus coram me Notario infra scripto N. N. mihi optime cognito recognoscendi causa subscriptione suam posita in Sc. quae lecta ad eiusdem intelligentiam , & ab eodem visa &c. eamdem medio Iura in ento accepto formiter ad delationem mei re- Cognovit, & recognoscit, asserens illam proprio caractere conscriptiste &c. sed ut centies diximus usus plura docebit. Au Notarius possit aliquid omittere in Contractibus, seu Instrumexstis. AD dignoscendum an Notarius impune vliquid omittere In huiusmodi actis possit, vel an aliqua omittendo in poenam incidat, quam plura explicanda supersunt. Ex contractibus duplex sorma est , una pertinet ad sit stantialia, altera ad naturalia, ad solemnia , & accessiones. Substantialia definit Bautis in Leg. etiam Coae de execut. rei iudic. - 2uae primam rei essentiam presant sine qua subsistere ne--c Κ 2 quit ι
89쪽
quit; ex Zasio enim subflantialia sunt α quae dant esse contrarii, ut pretium in emptione, idemque Bams declarat m Quae naturam contraris immutabiliter, eι necessario amplectuntur, quae Verro immutari, vel detrahi possunt ea qualitatis sunt, ut in Leg. Prolatum Cod. de Sent. lila etenim substantialem formam eorura-ctui tribuunt, quare ex eodem Baldo habetur, quod illud exsorma sit, quod seriein quamdam, ordinemque denotat; ex formma enim quaelibet dispositio essentia in capit, & quae in eadem materia diversa est, diversum quoque actum consta uir, ac tantae efficaciae est, ut si in aliquo adiu requiratur, et deficiat, actus linso iure nullus est, nec per equi pollens iuppleri potest ad notata in Leg i. s . de liberis, et posthumis.
Quoad selemnia ab eodem Lalae in Leg. etiam Co . de eYecut. rei iudicatae solemnitas desinitur m modus, seu grealitas quadam rei accedens, qua actus sit solemnis is Eaque dividit in duas species ; in levia , & substantialia , quae alti vocant lintrinseca . Sextrinseca: Intrinseca ea sunt, quae omissa mutationem inducunt circa substantiam eius de quo agitur, quibuς non servatis actus omnino corruit, neque pollunt a partibus remitti, ita ut huiusinodi niillitati, utpote induine in favorem publicum renunciari nequcat, quia debent intervenire in ipsi, a tu . ibique ex-Plicari, quo cirea etiam ob lapsum triginta. vel quadraginta annorum, cum observantia, praesuini non potiunt, neu per eqUi Pollens suppleri, nec adhiberi ex intervallo ante, & post contractum ad notata per Constant. ad Statui. Urb avrant. 44. ortis. I. de contra'. minor num. h. R. et v. quia plerumque requiruntur ad integrandas personas contrahentium, quarum omillio non
solum inducit nullitatem , sed tollit etiam obligationem naturalem , Urces. eonfisis. JDV. eap. 44 nisi Brte perissim privilegiata facta sit locupletior . Nec aliquod robur huiusmodi actibus tri-- buere potest iuramentum, quia illud pinsumitur a. a tuto vi, metu, ct dolo extortum, Urceia. De. eis. illudque norabile est, quod forma data a Lege pro subitantiali habenda est, Aretiuet D . tu Leg. it. 6. si prius θ . de vulg. ec Iaevia, seu extrinseca sunt, quae nulli inode sub antiam. seu substantialem formam immutant. nec immutare Possune; duhoc exemplum habemus in signo Crucis, quod hiaeres praeponere debet in inventario , L . sc us fiscriptionem Coae de Dan delibre. haeo si quidem etia inti non appareant ex inst ment propter lapsum Iongi temporis pura triginta annorum in presumuntur natervenisse, qMia possunt praecedere, e sub qu, actumia ideo ex intervacto adhiberi, ut sunt licentia Principis, Beri placia
90쪽
placitum Apostolicum, consensus alicuius requisitus pro interense contentire debentis, Constantin. Dc. eis. quae a Lege, vel Statuto praescribuntur, non pro sorma substantiali, nec ad integrandam personam absque poena nullitatis , si in eodem actu non fuerint adhibitae, ad mater. Qiden . Gerispin. cons. 46. per
dit. per tot. Postremo ad .clariorem rci intelligentiam addendum superest, quod tradit Balae in Leg. ad exactionem Cod. de Doris promiss. nempe quocumque requiritur aliqua solemni ras, qua non adhibita obligatio naturalis non oritur, illa tolemnitas dieitur de substantia , si vero aliqua esset, qua deficiente obligatio natur iis oriretur, non dicitur de hibitantia; hinc oritur, quod Doctores multipliciter solemnia dividunt, quia alia respiciunt negocium, .sve contractum, alia instrumentum, sive probationem, alia su santiam, & persectionem actus, alia mixtum utrumque, & ideo dicuntur, ves solemnitates formales, vel essectuales, vel extri secae quae pasim actu, necessario non ponuntur, ut explicat 1 se liti. S. cones. 339. et 32S. per in Naturalia dicuntur, quae secundum naturam in quocumque contractu veniunt, licet non fuerint expressa, & tamen pacto expresso, vel tacito ramoveri possunt ex. gr. pactum, quod venditor non teneatur de evictione Leg. empti β. qui autem f. de actionibus empti. Quaedam tamen solemnia itant, quae in naturam contractus transeunt inseparabilem, & sunt quae ex consuetudine,
aut ex prescripto Legis apponi debent, & ideo naturalia dicuntur. Gos in Leg. pacta conventa Coae de conrrabenae empi & equi parantur naturalibus inseparabilibus: istius distinctionis magnus est effectus. Cum enim naturalia contractus per pactum tolli pollini. id tamen non procedit in naturalibus inseparatis quare paei scinequit, ut in emptio te dominium in emptorem non transeat, sunt enim ea iturinsece naturalia , & a contractu inseparabilia , qtiare
obtervandum est ne inseparabilia naturalia eum separabilibus
Iterum iterumque monendum, quod in contractibus adhibendae sunt solemnitates Statuti de lom, quo celebrantur, &non loci contrahentium, quando Statutum laci contrahentium dat simpliciter sormam, & non inhabili at personas; si vero inhabilirat personas si illas comprehendit, & arctat etiam si in alieno Territorio eo rχhant, ita ut tunc pro validitate actus nota si isticiat uti solemnitatibus loci contractus. servari debet forma inducta a Statuto loci contrahentium, licet alibi. dc extra territorium contra an , & haec communior optato est Rot. μα