장음표시 사용
191쪽
EXO DL XXX animalium picturas. Vnchii earum, scilicet
columnarum alim. Q nidam hic pro uncinis, vertunt capita, sed male meo tu icio, quoniam
infra statim dicitur. Et coluinitas eius quingscilicet fecit, cir uircinos earum: texit. capita earum ubi polluncinos,posuit capita. Dicito isi nau,ignotu significationis est apud hebraeos:& uidentur illi uncini facti, ut ex eis cortina suspenderetur Dicunt tamen hebraei huiusmodi uncinos,fuisse columnis a Nos,ut ex eis suspenderentur uictimae diebus solemnibus excoriandae & offerendae. Si tamen Capita cum Hieronymo uertas,non damno: quoniam fit mentio basilum & filorum : & aequum uidetur, ut mentio fiat etiam capitum. Quae autem sequviiii irae oninia quae iii hoc capite tractantur,exposuimus supra capite vigesimo sexto,ubi quae hic desunt uidere potes.
uir sapiens corde. Sunt multi,quibus Dominus sapientiam, & multa alia donauit: tui raro aut nunquam,fecundum sapientiam sibi traditam operantur,sed potius in malitiam, sapient in conuertunt, scilicet ad proximorum deceptionem: non sic illi edocti a Domino, qui sua sapientia ad opera Domini usi sumi ocauit o.
mnem uirum, quem leuauit cor id facien,
dum opus Domini. Non coegitqueu, sed qui
spolite accedebat: ubi simul docemur, ad opera Domini, non coacti, ted sponte currere: contra eos,qui ad ea quq dei sunt, inegligetiores s oportet inueniuntii r. vi attulerunt ad eum,ad.
hucyotaneusin: sis diebus. Plura illi deo
offeriat, petantur, utinam nos, quae debemus offeramus Domino Deo nostro. uultiplicat
sti artifices, qui no seruant sibi, qd superest, in operibus Dei, sed dii is suis ea re sit tuui.Sut,ph dolor multi rectores c6 munitatu,qui P publica utilitate,multa petiit a populo: sed nihil una e tiam si supersit,communitaxi rei ituunt: sed in
VI. AD L I T E R A M. s dei, huiusmodi abundet.Tabulis texis auro.
Clamant multi illud poetae. Dicite pontifices,in sacris quid facit aurum Sed non semper, haec in domo dei damnanda sunt. Nam&li diis pluris quam haec faciat opera pietatis & uirtuti , no iii haec spernit,cu ex deuoto animo illi offeruntur.
Ecit Besalet arcam Repetu tur hic,quae
dicta sunt cap. rs huius libri, de dicuntur facta, quae ibi fieri praecipiuntur: ideo breii iter p
currenda esHitem,ne cotingat eadem toties re
petere. Dxit ea auro mi do utrinsecus es
extrinsecus. Parili refert,quod hebraice habetur, de domo,& ab extra. Nam ut in hebraismorum explicatione admonuimus,uocuit hebraei,
quod est i litus,esse in domo. Fecit ei coronam
auream. Diximus cap. citato,Zarali, a quo Zer. corona,significare dispergere,uentilare, de circudare: ih eter corona seu circulum. mei. .ai r
itu tot aureos: super. .angulis eius. Melius
Uertas. Super. .pedes eius,quonia paam potius pedem, angulum significat: Sc miror cur nostri dicant,singulare huius nominis significare pede, plurale uero angulos. enim eX cap. I.i. Reg. citant,ad hanc adibanda significatione,& uerint. Quatuor rotae erant basi singulae:& tabuit aere , S. .angulis eius, humeri erant. Melius uertas. El. .pedibus eiu humeri erant .sad sustentanis da aeneam coiicham. Solent enim huiusmodi uasis aeneis,idola ouaedam tu oponi, quae podus supra positum sustinere suis humeris uidentur.
D uctiles secit eos. scherubim, aut. Graues
fecit eos. i. no int liacuos,sed plenos, nos uoc mus ni o isos. Na uerbu chassat, a quo michst a. i.graue significat Pprie graue de durum esse, sedet. lienificat logum de extensum:quoniam id q&el logum &extensum, graue esse uidetur, ideo
sustinenda est comunis interptatio, Despiciatorio facies cherubini. t de eadem materia seu
ligno. Aut coluncia propiciatorio: sed primum melius. Dixini' loco citato, de dictione caporet. i.propiciatorio, quod ortu habeat a chappar qSest linire,tegere,& propiciari. Similiter de cheru
192쪽
de erat qlias sedes dei, citius pedes si ip arca erat. L .amleb. alit aut clierulum alias suas, liti' proniciatoriia, ex utroq; hatere iter sus medium, quit tegebant ted ciuem Diam. Sed ut diximus, dubiuni est,an huiusmodi cli erubini , est ento militio
sub propiciatorio ueluti animalia qu dain, ct inde deuit reiit alas super propiciatorium: uel potius traberent humana effigiem, & medium corpus super propiciatorium, ut comitia iter piragvllaec. r. expositio mihi magis probatur.
Fccit ei clausurum patini, iii tircuitu. Pos
set uerti,clausuram tenue. 'ide quae diximus cm
a S. Ere onectitistine, erunt annuli. Me
tri: suertas. Itima clausuram. Naiam it, est socius, a quo leumat. i. societa colunctio,iuxta. Scutucoc ai M. Ignotae signiscationis sunt lielitatu nomina, quae hic ponuntu , medios
tali nnos quibus o tebatur. Admonui cap.
23. binus libri, incertam esse sigilificationem no-L.:rius cheloi, quod hebraei calamos medios interpretantur. Sed quia se liritur, qiribus operiebatur, tali mihi arridet sigmficatio: quoniam mediis Calami , nihil potes operiri: ideo potius tegmen ali es putarem. Didiimus sententi. am nostram de hac re citato cap I 'o si et in nome lignificare opercula ualorum Ir.ensae: quoniam uolebat D fis,oia uasa esse clauia,S opta,ppter nitidi-tia: dc tunc itertcdu esset. Fecit sciitulas, de coclearia ili opercula,quibus tegebatur, pro tegebatur
L nasci ex auro mundo. DuStile Accii cau-
celabi v. Verrere svites etiam graue. No erat inquit intus inane seu uaculam, sed plenum, quod nosbri u i die im iis mobio uocant.
nostram erit litonem annotata.
Ecit Besalet arcam, dehiguis utim.
Admonui supius, i caute nobis ambulandii sit, cu sciamus in arca cile seruatam lege, qua a minandi a deo sumus. extera quae hic dici intur,moribus accomodata sunt cap. 13. ubi etiam didi: m', cur diis instituerit locis,quo peccatis ii ostris , picietur: no alit ubi nos in hac uitia, uellet iudicare: quonia nunc iniam exhibere ii oluit potius V itistitiae rigore. mi in s 3 in hoc cap. facta legutur. Lyca, piciatori ti,cu cherubinis suis, mesa eii ualis, cali letabim,& altare suffimeriti, cum
suo thimiamate:qine Dia moribus accomodauimus iupra cap. 26. S. 26.
Ecie illi ire ho c. elisi. Describitur lite
s astum,quod cap.r .fert pceptum est, ubicia sere sunt posita. Id cur inter tabulas,
fecit illud. Alii legunt.Vacuum tabulis secit il
lud: Alii. Cu i iacuo inter tabulas. Et sensus est. Hiit altare iracula tabit lis. i. neq; habebit mensam
si aperitis extabiris, neq; a lateribus, sed solii habebat pedes. .&. ligna, liuo in longuin, Se duo transuersa Dicit aut rabbi Dauid , mediis altaris fuiste terra repletu, iuxta illud quod postea scepit. Altare de terra, facies mihi. Altare itero aureum, enat tectum seu niensia, sicut dictis in cist.
De Iii eliis, in par tes citis. De cribro aereo seu reti, diximus, quod ali qui putant futile circucirca, ita ut altare P circuitu ambiret, nobis aut indebatur filii te intra altare, seu intra ligna , taltare coitittiebant, ad si is pendendas carnes q iupaltare cremabantur: utraq; opinio aibabilis est.
Fecit coctam aenea, basim cius aenea, deflectilis coiitnieti uriit e coueniebat, ad li
uni tabernaculi couptionis. itonia locus obscurias est, hebrai sinu, more nostro reddidimus. r.ui in uocabuloru explicabimus. s. sensit ni iterabcrum. Et prima dictio. L. chitar, tria .hebraeis significat. c. choncham, lanis a te, A chi tropodes, otiae si in t lus3ctacula ollaru ad igne in foco, secudum graecos, nos vocamus trepe suinpto uitlgari nomine a latino. Dicit aut rabbi David,duplice fuisse huiusnodi cocliam. Altera in qua iugiter erat aqua, de qua hic est sermo, & habebat foramina, seu ora, si iii, aqua egrediebatur, ex qua sacerdotes manus & pedes lauatiant, quando erat Diio ministraturi. Altera, qua carnes Dino offerendae,lauabantur, cuius meminit scripti ira. r. Semue . r. ubi dicitur. eniebat puer. s. sacerdotis, Spcutiebat in coclia,uel in alieno,uel in lebete uel in ollam. Haec aut non habebat ora, neq;iugem . aquam:& dictio uidetur duo significare, sornace, aut instrumentu fictile,qcr nostri uocant sutaretro: de quo Zachariae. tr. ubi dicitur. In die illa, nam ducem Iehu tali, sicut caminii ignis, inter lignia,& che lilior. i. sicut lampadem, aut fornacem ignis inter manipulos. Et eui ii. Clibanus uecturati m. i. & fornaces destruentur. Et dicit rabbi Dauid esse locii, quo duo lebetes, aut duo caldaria ponuntii r. Significatio dictionis non pilene nota est hebrais & nobis. Putarctia, huiuimodi cocham forma liabuisse foriracis. ut. i. est et berius operta, quales fontes lapidei uel aerei,este solent. 5. uero dictio hebraica. l. marret ,quam hic omnes fere specii tu iter tunt, ortu habet a mali, sic est cernere,uidere: unde mari ea speculum, quod ad illud faciei, copositione cernam iis .f. uero dictio. clobeolia ciba quod est e Xercitus ortii hallat. Q ct aut aliqui uerri inlide speculis mulieris, ad iterae, in hebraeo nullamin eti ne muli et u fieri, sed quia nonae sobeot. i. uenientium seu e ercitum facientiunil foenai
193쪽
Ego DL XXXVIII. A. D LITE RAM.
nini generis,copulsi sunt interpretes,addere mulieru.Quibus pmissis audi, qui id re dicat rabbi Abraham in comentariis. Mos inquit,erat omnium mulierum,suam decorare facie, dcumrethiara singulo mane in speculis aeneis , aut ubtreis Erant aut in Israel mulieres deii Fletes: qspreta mundi uanitate, sua specula Diio offer bant,quia no erat illis opus. Quae r singulos dies ueniebant ad ostium tabernaculi ut orarent, dc dei audiret scepta, quae sese ad instar exercitus; cogregabant.Est aut sensus loci iste. Fecit. . B silet aut Moseli,ctaham aeneant. i.lotor ium,seu uas ad Eugndum,ad modii .s.somacis autriae & basim eius aenea, te speculis. simultem, militantiu seu ad modum exercitus congregantiu se, i militabant i ad modum militum coueniubant, ad ostin tabernaculi adunationis. aut fuerint in Israel,forminae liniusmodi, excubates ad ostium tabernaculii costat ex.i.libro Semuel. cap.r.ubi dicitur.Heli sene ualde.& audiui illa oliquae fecerunt filii eius omni Israel: & quomodo dormiebant cu mulieribus exercituu eii ad modum exercitus curvantiu se, ad os tu tabem culi adunationis. Vbi uides fuisse tales foeminas in Israel: a more exercitus excubabant ad ostiutabernaculi ecclesiae Postet in intelligi, filios Heth dormisse cum mulieribus hominu, seu milituexcubantium, ad os tum tabernaculi. Erat aut usus horum speculorum,ut sacerdotes, stet ecsent in fore loti,respiceret se ad speculari qui quam maculae adhuc in eis remaneret. Neq; l gas de speculis,quoniam cocha no erat de speculas,sed ex aere,queadmodum basis eius:sed legendum est Cus culis: quoniam lusiusmodi specula,cochae affixa eriunt cini colu ru,ss.la eas chetetia, ex argeto. Admonui supra ,
multos interprem,legere ae uncinis capita,n sabs re.Dicunt aute liebraei huiusmodi uncinos fixos colunis,ut ex eis, animalia excoriata sis penderetue quae dito oderebatur: aut ex eis, cortinae atrii suspendebantur, ut iam diximus.
Hi sunt numeri tabernaculi. i.rerum ad la
Hrnaculum necessariarum, quae dictae sunt.
suia numerata sunt, ad iusitim uvebra.
nillil utensilium defuit: ilioniani Mosel, omnia numerauit.Hebraice es . Ad os Moseli,aut quae ad sceptum Moseli numerata sunt. In manu I
ro taleiori .Ducimus supraflictionem hebraicam,chichar significare pares frustum. Cotinet
autem talentum.co. libras uinales, M. tro. librassiae uarii ibra uero.rio siclos,rulentum autem
s. milia siclom. Et ar tu numeroruma clarex numeratione eoru in collectu est. Soluebat enim quis is cum numerabatur , medium sicluni sanctuarii pro capite.
morum compositioilem annotata.
FSit altare holocausti. Quicquid hic e
ramus dicturi, ad mores plinens, diximii, stipra hoc eode lib. cap.;o. Fecis cocha aenea. Ostendit locus ille inistros dei,no debere contentari illa lotione, tua domi faciunt: sed in templo ipso debere lauari. dicit textu cum culo,sed cu specillis: ut discamus quantacos de ratione opus sit, ad hoc quod digne domum dei ingrediaris, & illi administres: sed de his satis ci
Ecerunt uestes mini erit, ad mini.
stravdum in fati Atinatione. Dupliciu
uestiu,hic(meo iudicio fit metio.Na aliae eranuquibus in se state ministrabat sacerdotes, aliae quibus cotidie utebantunde de his omnibus O. V D denti abunde diximus. brais
fleas aurean Myideruisti, a facie tu in medio hiacinthi,.in medio purpurae,
Difficilis utcunq; est locus is ecquod accidit ropter ignorantia propri significationis uerbi puach, i hebdi uaria tribuut significat quia proprium ignorant.(flare,illaqueare,dc loqui: unde paclie,seu pachim, quod dicut significare brae eas,seu exiesione ,aut laminas: mihi uero uidetur,significare retia,a puach quod est illaqueare seu irretiri:&meo iudicio, ei sermo de retiquod nostri uocant des Eados:in quo uanas figuras a pingunt: unde locus iste sic est redden diis & intelligendus. Extederunt retia aurea, dc
194쪽
Exo DL XXXIX. AD LITE RAM.tliasu pectorali Dictio cheleph ria hebros
Agnificat. schum erit, latiis o an tu,& frequentius itidetur humero, alia significare, licet Iob. at uideatur scapula signi Mare:ubi dicitur. Chelephi .i scapula me uel latus meum, ab humero cadat. do in loco contra humerii distingui uidetur et unde dc hic uerti posset. Humeros cerunt illi.N iit ia diximus cap. 28. limiusmodi ephod, humeris ligabatur & coniungebatur Zaltheus cinguli. Hebraice est. Excogitatum cinguli. Erat enim huiusmodi cingulu,qycingebat ephod seu laphumerat acupitu opere phrygionico, seu excogitato erat & ex eade materia
qua & ephod,aut ei de coiianctu. Fecer i lupi, des ovichinos,circsidatos palis aureis. Meli'
inclutariis aureis. Et de lapideonicinno loco racitato,& aliis multis diximus, e d lapide coloris unguis humani Celitos celaturit illi. Hebraice. Aptos aperturis sigilli .i quibus tigilla aperiri solet Orito unus.i prim':sicut una labbati ii prima sabbati una melis i. prima metis.li pleni
tudinibus uis i in locis, quae implebat. Lapi
des iuxta nomina.i .secundu numerii nominu filiora Israel Stratas termini. i.terminates pectorale, ne.s ruperetur. Opere perplexionis. rplexo, quonia huiusmodi catenae,pplexi erant adinvicta Diae ut uos iuves auri. Dietio mboli significat quid implicatu . extre, mitti m. s. alias,duarumntu. Naduae, ligabatur annulis extremitatu pectoralis,alii ilaro dus,ad duas superiores oras superhumeralis. Fecerut in imbriis palla. Hebraice ad fimbrias,ueliuxta linibrias pallii: Sc uidetur fuisse potius iuxta imbrias : quia tintinabula erant suspensa, ad
uestem seu palliv. Et pileos galerorum. Dictio issare i pileos, ienotae significationis est apud hebraeos,ut iam supra r8.ca.dixini'. Paar significare decorare. Sequens uero dictio eleuati orie. Foeminalta linea. Auerbochanas quod est colligere,&c regare, est michnesse.i.steminalia:sic die aut reor, quod colligantur & stringantur, sum ligantur, per circulum inclusum.
Dederii uper ea. s. laminamsi hiacinthi. c.
ad ea ligada in capite facerdotis. Et attuleri thabitaculii aduose tentorii mota uasa eius. Quida Leutas posti uelitera hac. s.
sic Et attuleriit habitaculii ad Moseli,habitaculum i ,S omnia uasa eius. Mihi uero magis m-batur altera lectio quo sti. attulerint habita
tu, pq Fintelligit inferiorei cortinas:& tetoris p qd superiores, quae distri nebatur ad modii te torii pastore: Et omnia alia uasa eius. s. t
bernaculi:textus in indiffere ter utitur his duobus nominibus. s. mison & ohel.i habitaculo de tabernaculo. Lucernas eius. .eadelabri lucernas orcinis i ordinatas. Verbii arach hebraeis significat ordinar aequare,aestimare, sed (meo iudicio nodu plene nota est uerbi significatio. Quae aut ad mores in hoc capit. annotari posse serit,annotauimus C. S. praecedenti: ideo ab huiusmodi hic supersedendu esse putauimus.
aere faciei tabernaculum. Efiluxerant
ut Hebnei dicunt, & ex textu huius capitis constat, ab egressu IsraH dy AEgypto, duo an ni: quando huiusmodi tabernaculi ercetio, fiseri iusta est. Et hic mensis fuit Nissam, in quo egressi fuerant ex Appio: de per unam mensis, primam inclisis die intelligit, ut sapius diximus. Introduces nisi ab T copcnes c sitionem eius, id in pones panes &alia quae in
ea sunt ponenda. Aliqui uertunt. Et acceludes lucernas. Hebraice est. Et elevabis seu ascendere facies lucernas :& iam dixi posse in telligi de lumine, seu famina, lucernarum quae sursum ascendebat.
ad aliud si atriu Sanctificabis illud L. tabernaculuaut atrium. Nam p huiusmodi unctione, leparabatur a prophanis usibus: & cultui diuino applicabatur. Sanctitas sanctitatu. i. stassimum,aut uirtute fianctificandi habens: de qFde tabernaculo dicitur,intellige de omni aliis. Ompla coitingebaptur, S r illam uncti ne sciincabantur. i. cultui diuino& ni inisterio
applica antur. Erit cunctio iure uisit eis unctio eorum a facerdotia aeterau. i. unctio bli,symbolum erit: iuod sanctificantur, ut sint mihi inrpetuus acerdotes. In anno secundo.
C stat ex hoc loco, tabernaculu anno secundomitus ab Agypto, in prima mensis primi. er cium fuisse: sc forte linc de causia, primordia me tum, celebrabrantur a iudais, quod sea die tabernaculu dei fuerit in deserto erectum. Exin
dit letorium p tabemaculi1 Cogit lo ia
ste intelligere olies, distinctum filisse a missiliana. tabernaculum,ab habitaculo, ut septias admo
195쪽
bitaculu. Et posuit operimetum tentorii
Ex hoc loco quida colligunt,in habitaculo fuisse tres distinctiones cortinuit,& inferiore fuis se ex hiacintho,purpura,& bissi, , media ex F-lis caprarii,& pellibus arietu rubricatis: tertiam lux hie dicitur tegmen, e pellibus taxorum. Posuit testimonium in arca. itabulastellinionii: tu e. stestificabantur pactum, inter deu
ct Israel Sup tittis habit tibAd aquilone.
Constat ex hoc loco,ierecti signi lieare non solustipite, sed latus:nisi uertas.Super limite; a habitaculi ad aquilonem, Ordinauit super ea ordinatione panis. Posset etia uerti Coposuit super ealia,copositione panis. Et ascedere scit
sup illud. castrare.holocaustu minethah.
i. oblatione. Significat aliquando michah.i.oblatio,sacrificium iii senere seu munus, nonniin uero, illud sacrificii genus, 'crex simila fiebat, queadmodu hic uidetur significare: de quo Leuiti. r.quoniam p holocaustu ni uidetur significari, q. excarnibus,& adipibus fiebat. Erexi atrium. i. lumnas ct cortinas atrii. Operuit s.Posset etiam uerti nebula, sed sensas est
idem. Et oloria dui impleuit habitaculii
Nihil aliud hic a gloriam diat intelligo, nebulam lucidam,quq dicitur gloria diat, quonia si-
Anum erat potentis diai: eu eum gloriosum osteoebat,ut sepius diximus. Unde Paulus de Mo seu loques dicit,filios Israel no potuisse intendere in facie Moseli,propter gloriam uultiis eius,
per quam lucem iiiiciligit. stuando eleuabat e Alii quando recedebat: sed primum
melius est. Erat enim nebulae eleuatio, signum profectionis eorti, queadmodu niansio,mansionis eoru. quonia nubes nebula domini
Dicitur haec nebula domini, quoniam potentia de assistentiam Domini ostendebat: aut quia . Domino produci L
Diis biento fuerit cis iussi is,anteactud eos domum cons rueret:& cum eis ueliis abitare, ut oste dat difficile se hoinmit,' credat: dc ut nos docea primum experiri eos, apud quos domu
de habitationem eligimus. Pones ibi arcani testimonii. Cuncta hic in templo Domini ordinata,&suo loco disposita inuenies, ut discas in domo domini,cuncta debere esse suo ordine
si ut in eo. Audis linia in domo domini omnia uncta esse,ut discant qui illi ministratit, misiticordia super egenos & pauperes flecti. Lava. bueos aqua, urici eos. Solet rigor de ge. lus munditoni sequi. Nam qui iusti, is: mundia peccatis liliat, raro erga proximos peccatores flectuntur misericordia.voluit aut doininus sacerdotes suos, no solu mundos,sed unctos: ut siquando se mundos aspicerent, cogitarent se oleo unctionis delibutos,ut aequo animo ferrent peccata proximorum. Lavabuntur ex ra,
qua o ingredientur tabernaculu, e quado appropinquabunt ad altare. Quanta re
uerentia habenda st domus dei, pulchre docet Iocus illa: de quoniam nudis pedibus ingredien
dum erat in tabernaculum, iubentur lauari: inanus uero quando ad altare accedendum erat,
Doniam eis tunc minis rudum erat. Operuit nubes tabernaculum. Solebat Dominus , ii-gno lensibili quae ilis placerent approbare: nucuero nemo est qui cognoscat,se odio uel amore
dignum. No potuit uo ch ingredi taberis naculum iuia impleuit illa gloria dui.
Admonemuraiie,uereri ea quae dei sunt, & m testati diuinae cedere: lucem enim habitat ina cessibilem. Etiam sumctus , ac deo dilectus sis, time adire locum,in quo ut is Dei ni estate
relucere, ouando recedebat nubes, ficisce
batur. Beatus homo quem direxeris diae, de ui non se mouet, nisi signit ei ostenderis. Quo
emur in eodem statu manere.etiam si dominus nos in eo diutius d uelimus,detineat, quoniam cum oportunumerit mutabit nos:cui sit perpetua laus,qui concessit hunc librum uiaesima quarta Martii anni iss o absoluere vli or