장음표시 사용
391쪽
nam qui aliquid ipsi scripsierunt qui alios uel obortatione, uel praemio, ut scriberent impulerunt uitteris opem tulisse existimantur quae duae res eiusmodi sunt, ut, qui alterutram commode iaciat, ei scilicet sudiose omnibusgratiae intagendae; qui utranque, ne haberi quidem satis possint. Atque hanc laudem, ne apud ueteres quidem sepe accidit, ut unus consequeretur propterea qu)d qui ea uirtute, atque fortuna fuerunt ut
ingenio posteris prodesse possent, O opibus,
ut idem acerent, multos addiscere alterum facile fecerunt, ut eos, qui doctrina, o eloquentia ualerent , ad iuuanda litterarum su-dia excitarent alterum facere, ut ipsi monimentum aliquod industriae suae relinquerent, propter rerum gerendarum curam non ita p0tuerunt quod item nostris temporibus inuuidemus euenire nam neque multi sunt, qui praesta re ut runque possint O , qui possunt, v ssere, cum uelint, non conceditur cuius generis exemplum ne id , quod ades, aliunde quaeramus; concede quaeso Caesarine praestantissime, ut d tesumam; ct sine me hoc impetrare a modesta tua, ut ea , quae sentio, de te dicam certe enim, qui maiorem aut iuris ciuilis, aut secrarum litterarum cognitionem
392쪽
sit consecutus, neminem esse constat neqree tamen haec studii, quae humaniora appellantur, quoe nos badtenus siecuti sumus, diempsisti; in quibus etiam diligenter uersatus es, ut illa superiora ,sic quibusdam ipsa per se nimis horrida uidentur eloquelistae pigmentis, cum uelles, atque etiam quantum uelles, illustrare posses. es igitur in te ipso unde posteritas adiuuetur nec, ut arbitror, uoluntas des fedoctum eripiunt maximarum rerum occupationes nam quia tua uirtus non humili, neque
obsecuro loco latet sed quasii in 'ecula quadam excelsa, atque illustri posita es, unde opem o
sentare bonis omnibus uidetur iccirco homines accurrunt ad te, uel ut consilium, uel etiavi auxilium petant itaque negocujsd litterarum tra latione disera lus, ex duabus rationibus quibus initio bonas artes adiuuari possie dixi alteram inuitus omittis, cum ipse nihil scribas alteram studiosi ampleIIeris, cumus, quos industria uides excellere, nulla re de- si quamobrem Hieronymus Ferrarius, qui
se iampridem tibi addixit, homo O ingeni , et iudici laude praestantissimus, cum alia , quae ite habet, praedicare solitus est, tum illud uel
maxime quod domi tuae uiuens , te permit tente, atque adeo libente , totum diem in litteris ponit , octo rursu tanto, quantum
393쪽
lora in regione uix et cuius ex ingenio quisuctus percipiuntur , qui certe maximi sunt, hisne tuae liberalitati referuntur accepti a te habemus,sitis Ferrarius in ueterum scriptis uel corrcctione risituri, de explica tione illustrat a te emendationes in Philippiacas Ciceronis oratrones , quas ille plurimas, atque optimas ad me misi, quae iam iamq; edentur, a te quam omnessunt itaque etiam ras ipsas orationes, ut d Ferrario, id est 2 te, restitutas quae praeterea hoc tertio uolumine continentur, in quibus ipsi, quae male se Ia erant, multa sanauimus, tibi inlicriptas, atque dicatas emittimus ut, quod beneficium habemusi maximum, erus benefici auctorem agnoscamus in huic librosummum ornamentum, Caesarini nomen, apponatur quare etiam id, quod iampridem optaui, fortassee consequar ut quam praeclare ego de te sentiam, cum intelligas, tu ne eum existimes, quo in amicitiam, uel potius in clientelam tu
am accepto nonpessime sensisse uidearis.
394쪽
AD IOANNEM MONLUCI-um , Christianissimi Regis consiliarium eiusdemq; apud Venetam rempublicam oratorem, in CiceroniS oratorios libros praefatio.
te non fugit Monluci sapientissime, praestare omnes ceteris hominibus,sedatius a liare uult non enim uniusmodi seunt Graeuoluntates sed, quoniam ex animo, qui uarie ascitur tanquam ex 'po ouguntur, URquoque uariasint, o multiformes necesse est. ergo non eadem omnibus prima sunt. Ouoniam uero ex ijs, quae appetuntur, nece se est aliquid excellat, ut de multis optabilibus unuoptabile maxime sit: quid sit id, quod ego ceteris praestare putem si de me quaeratur escam, id, quod qui assequuntur, eorum in potesate ensus omnium, animiq; sunt. id autem sne dubio eloquentia es: qu e tantum possidet dignitatis, ut insta uel eorum fortunae, qu0rum imperium prouinciae nutumq; seqlsuu-tur, me quidem iudice constituantur clim ita accidat, ut ab hac quamcunque in partem u0- lentes ducamur, illis inuiti spe pareamus. Sed
395쪽
quonia,quo loco po ita laus est, eum locum maximis di cultatibus natura circum emit, ut periemcndi acoltatem paucissimis relinqueret non 6 , quare nobis in mentem ueniat mirari, cur neque diuturna , neque in multis perfectae fuerit pecus eloquentiae illud uideo, cum in hanc cogitationem mentis aciem intendi, bene dicendi gloriam duabus rebus ali maxime, octo, libertate itaque in urbe I ''ma, quae bonorum oratorum quasi foecunda genitri partus edidit uberrimo , neque ante secundum Punicum bellum, neque Ut Caesa ris dominationem magnopere fuit, quod in hoc genere probares taennibale uicto hostis Italiae terribilis nemo fuit tum in urbe securitas, tum summa tranquillitas orta tum sie-ditiosiorum hominum ingenia popularibus couciombus acuit ambitio conciones inquam e&quentiam pepererunt misi quid me allit a tiocinantem ratiocinor autem sic operbos quoi gradus interrogationis ascendi. Elo quentiae quod summum fuit propositum prae mium consulatusci qui summus horor fuit. conbulatum quis mandauit populus populum quis tentii, concionator optim s. ergo a conciombus extitit orator idemq; , sublatis concionibus, nullus fuit cum enim ciuilibus ar
396쪽
tud periisset id populo, cuius potestas uniuers translata ad unum esset , non iam magisratus, non praefecturae peterentur eloquentiae, quae populi gratiam bonorum te quaesierat, inanis omnis superuacanea fuit exercitatio sic oratoria facultas, summorum homi num sudis exercitationibusq; culta , cum a duobus Gracchis ad C. Caesaris aetatem, hoc eis per annos centum fere ita uiguissiet, ut nihil unquam fuerit illustrius non effugit rerum' humanarum commune fatum suas ubi ad summum siue industria sue natura perduxit, retrofere praecipiti lapsu reuoluuntur. Imperatores deinde multi rem Romanamex ceperunt suorum aetatibus uestigium ueteris eloquentia nullum agnosceres quid post 'multo minus nam Neriisede in Graeciam tranflata, crebrae uallationes Italiae consecutae; cum
influentes barbararum nationum copias rem primeret nemo tum non eloquentia modo,
sed ipsa pene litterarum memoria iunditus deleta, nec sivus est bonis disciplinis honor , nisi multis post seculis, restitutus patrum denimque, aut avorum nostrorum memorii, cum exteros mores Italici caeli temperies aliquando ad humanitatem deduxisset, paululum oculos litterae ustulerunt doctrina primum se rius enituit eloquentia nec mirum doIIrinam enim
397쪽
enim in eloquentia laudamus eloquentem me doctrina recte intelligens nemo duxit. more in Oratorum nomine, quod eximium semper fuit, nihilo minor, atque havdsic: an etiam maior 'itam priscis illis temporibus, dignitas, O amplitudo e l. mittunturci Regibus ad Reges , aut ad liberas cruriates, qui non de stillicidiis agant , non de iure fundi; quarum rerum controuersias qui perite, O copiose disceptarunt sicimus olim habitos esse eloquentes; sed ea tractent, suae prudenter dilutata icium gentibus constituere, dignitatem imperi conseruare , terminos proferre possunt hoc qui mallat, eum ego veteribus oratoribus non comparosolum,sed etiam antepono illi caussas agebant primum apud iudices sorte ductos,deinde apud eos iudices, qui bus de aliena re non de sua iudicantibus e suadere orator siue hoc, siue illud haud magno negocio pol et nunc agitur in considio lectissimorum uirorum agitur iis de rebus, unde ad eos Doc, qui iudicant, maximum potest siue emolumentum, iue damnum redundare; cum O de publica re iudicent, ct in publica, extra quam nihil est, priuata cuiusque contineatur his probare quae uelis, eo maioris ingerii uidetur esse, quo difficilius ab artificio capiturprudentia itaque, cum hoc d- ti
398쪽
ti uoluerint, magnum decus, at j te ornamentum est eorum, ciuibus coxistit, ut possent; qui
sane pauci sunt maximum uero, si cui rautum aut natura dedit, aut exercitatio do frina, ut inter hos ipsos emineret qualem si quis te iudicet Monluci arisime,hunc e eo recte iudicare mihi pesuadeam nam si consideremus, primu 2 quo milsus oratoriis, deinde ad quos, tum quibus de rebus missus ita reperiemus, missum ab eo I Ne qui omnes Reges sipientia uicerit, quoniam quidem omnium unus quid contra Fortunam uirtus pol let,maxime declarauit ad eam rempublicam, quae nisii sapientissimorum ciuium copia floreret siemperq; ' ruisset, profecto neque tanta nunc esset, cum olim minima fuerit; neqt e tam diu staret,cum ceterae respublicae suorum ciuium temeritate cociderint ij autem de rebus esse in sum, quarum quae magnitudo sit, ex eorum, ad quos pertinent, opibus apparet quae tantae sunt, ut paucorum imperus distributus terrarum orbis teneatur. Et cum haec legatio tibi perhonori calluit tum illud ad tui nominis celebritatem longe maximum accessith quod, cum a Trincipe Turcarum Solymano pacem de effa bellis Europa peroptaret eaq; sine Christianis imi Regis intercessione seraretur; unus et Iusqui tantum muneris obires, acceptis. Lege mandatis, sat media, sium mi caloribus iu
399쪽
ptabatur composuisti: nemesumma, discillimis itineribus, per disi olitos equos in Gallia
recurri r Exceptus alia cura, cum desedandis interii egem tuum, Regemq; Britanum magni momenci controuersiis a cretur,praefuisti. te consulente , agente, ultro citroq; cursante, abiectis armis pax inter eos firm smo sedere constituta. Habes hoc omnino Monluci, non dico a Fortuna suam casus temerita re
Iit, sed a te ipso, qui ad considium O rationem
omnia refers, ut in tuis a Itombusse Musquequaque sis nimirum sors, quam in rebus hi manis dominari quidamsunt opinati, non om
nium est aeque communis; sed ipsa sibi uirtus
propriam fortunam archite latur non erras quia non e i errare sapientisi quia sapienter agis, omnia pro ccdunt bonus etiam orator es quia bonus vir ingenium enim probitas commendat nec minus mouet is, qui dicit, quam ea, quae dicuntur. QuΘdnis latinumsermone in Italia peregri vitas immutasct nae tu nobis Ango interuallo Crassos . Antonios retuli se . sed quoniam ea lingua utimur, quam multis coeuntibus linguis eneratam corrupta consuetudo peperit ueteribus Romanis oratione dissimilis, in enio simillimus, non is qui
dem loquerisui illi sed ut illita neri sapis,
400쪽
persuades. Quare non fuit ab re, cum ego eos libros, in quibus persectijormam oratoris ά Cicerone videmus expressam , mendis antea de firmatus, nunc mea correctione expolitos emitterem non fuit inquam ab re tuo nomini dicatos emittere; ut , quae de persecto oratore traduntur ea perfeci item oratoris titulo cohonestarentur hoc cum ita extima sem,
quia uidebatur esse aptissmum, feci, O feci eo lihentius, quΘd, cunn tu mibio multa amfum1 humanitatis scia tribuisses, is esses, qui tribuere etiam maiora posses; ego, in aliquid preseri ubi daretur occasio, retribuerem, uerebar ne ex duobus maxime insignibus uitiis, alterutrius infamiam non esu-gerem ut uel ea uiderer, quae ite accepissem, minus meminisse, quod consuetudine naturaq; mea alieninsimum siue ea, quae sperari possent, ne ligere; quod quia superbi esset, abes non modo Efortuna mea sed etiam tuoluntate plurimum.
bertum, in Ciceronis libros de officiis praefatio. Ni ignoras, Benedicte RJ amberte,sensuum esse quadam in hominibus similitudinem quae