Opera

211쪽

rae frui, malila discernens gaudia parvis,

Torquebit Rubicon virino nomina Thybrin res

Nonne semel sprevisse sat est, eum reddita bellis Africa ventu lusit spe principis Urbem, Nec duras tantis precibus permovimus aurea pAst ego frenatam geminos, quibus vitior ire Elaeti candoris equos; et nominis areum s o Iam molita tui, per quem radiante decorus Ingrederere togi pugnae monimenta dicatam, Defensam titulo Libyam testata perenni Iamque parabantur pompae simulacra futurae Tarpeio spectanda Iovi, caelata metallo etsClassis ut auratum sulcaret remige fluetum, in Massyla tuos anteirent oppida currus; Palladiaque comas innexus arundine Triton Edomitis veheretur equis, et in aere trementem Suecinetae famulum ferrent Atlanta cohortes sso Ipse Iugurthinam subitum carcere poenam, Praeberet fera colla Jugo, vi eaptus et armis,

Non meret Sullaeque dolis. Sed prima remitto. Num praesens etiam Getici me laurea helli Declinare potest sedeane capacior ulla sumntae laudis eriti Tua te benefacta morantem Conveniunt, meritiaque Osuis obnoxia virtus,

Quos seminit, amat Iam flaveseentia centum

Messibus aestivae detondent Gargara falces: Spectatosque iterum nulli celebrantia ludos MoCircumflexa rapit centenus saecula cons uis annis, qui lustra mihi bis dena recensent, Nostra ter Augustos intra pomoeria vidi, Temporibus variis eadem sed causa tropaeis Civilis dissensus erati Venere superbi, SysSolliret ut Latio respersos sanguine currus Adspicerem 2 quisquamne piae laetanda parenti Natorrem lamenta putet Periere tyranni, Sed nobis periere tamen Cum Gallica vulgo Proelia jactaret, tacuit Pharsalia, Caesari morumque inter socia acie cognataque aegna,

212쪽

Ut vinci miserum, nunquam vicisse decorum esti Restituat priscum per telam gloria morem Verior; et fructum sineerse laudis ab hoste

Desuetum Jam redde mihi; justisque furoris

Externi spoliis sontes absolve triumphos. Quem precor, ad finem laribus sejuncta potestas Exsulat, imperiumque suis a sedibus errat ZCur mea, quae cunctis tribuere Palatia nomen, Neglecto squalent senio nec creditur orbis Io Illinc posse regi S medium non deserit unquam Coeli Phoebus iter radiis tamen omnia lustrat. Segnius an veteres Istrum Rhenumque tenebant, Qui nostram coluere domum Z leviusne tremebant Tigris et Euphrates, cum foedera Medus et Indus Isine peteret, pacemque mea speraret ab arce V MIGHie illi mansere viri, quos mutua virtus Legit, e in nomen Romanis rebus adoptans, Iudicio pulchram seriem, non sanguine, duxit.

Hic proles atavum deducens lia Nervam, mTranquillique ii, bellatoresque Severi. Hoc civis dignare forum conspectaque dudum

Ora refer pompam recolens ut mente priorem, Quem tenero patris remitem susceperat aevo,

Nunc, duce cum socero juvenem te Thybris adoret. orantem medio princeps sermone refovit AMM Nunquam aliquid frustra per me voluisse dolebis, o Dea nec legum fas est occurrere matri. Sed nec post Libyam, falsis ne perge querelis Incusare tuos patriae mandata vocantis aso Sprevimus. Advectae misso Stilichone curules, Ut nostras tibi, Roma, vices agro principe consul Impleret, generoque socer. Vidistis in illo Me quoque si credit pietas, non sanguine solo, Sed claris potius factis, experta parentem. Us Cuncta quidem centum nequeam perstringere linguia, Quae pro me mundoque gerit: sed ab omnibus unum(Si fama necdum paetuit te, Roma, docebo, Subjectum nostris oculis, et cujus t

213쪽

spectator via causa fui. Populator Achivm Morastoniaeque plagae, crebria succestibus amens,

Et ruptas animis spirans immanibus Alpes, Iam Ligurum trepidis admoverat agmina muria, Tutior auxilio brumae quod gentibus illis

Frigore consuetis favet inclementia coelii dumque minabatur calcato obsidere vallo, Spem vano terrore fovens, si forte remotia Praesidiis, urgente metu, qua vellet, obirem Conditione fidem nec me timor impulit ullus, Et duce ventur fretum, memoremque tuorum, mmma, ducum, quibus haud unquam, vel morte parata, Foedus lucis amor pepigit dispendia famae. Nox erat et late, stellarum more, videbam Barbaricos ardere focos. Iam Hassica primos

Excierant vigiles, gelida cum pulcher ab Arcto ASSAdventat Stilichon Medius sed clauserat hostis

Inter me socerumque viam, Pontemque tenebat, Addua quo scissas apumosior incitat undas.

Quid faceret differret iter 2 discrimina nullas

Nostra dabant adeunda moram Perrumperet agmen pSed paucis comitatus erat: nam plurima retro, IDum nobis properat succurrere, liquerat arma Extera, vel nostra acies. Hoc ille locatus Ancipiti, longum socias tardumque putavit EAspectasse manus; et nostra pericula tendit Ss Posthabitis pulsare suis mediumque per hostem, Flammatus virtute pia, propriaeque salutis Immemor, et stricto prosternens obvia ferro, Barbara fulmineo secuit tentoria cursu.

Nunc mihi Tydiden attollant carmina vatum, Quod, juncto fidens Ithaco, patefacta Dolonis IIndicio, dapibusque simul religataque somno Thracia sopiti penetraverit agmina Rhesi. Graiaque rettulerit captos ad castra jugales, Quorum, si qua fides augentibus omnia Musis, a s

Impetus excessit Zephyros, candorque Priama.

Ecce virum, taciti qui nulla fraude soporis

214쪽

mm palam alia pandit iter, remeatque eruenturum; Et Diomedes tantum praeelarior auris, Quantum lux tenebria, manifestaque proelia furtim Adde, quod et pia steterat munitior hostis, s Et cui nee vigilem fas eat componere Rhesum Thrax seruit ale Thraeum domitor Non tela reta dant et odio non haesit fluvii. Si ille minarem Tyrrhenam labente manum pro ponte repellem Asd Trajecit elypeo Thybrin quo texerat Urbem,

Tarquinio mirante, Coeles, mediisque superbus Porsennam respexit aquis. Celer Addua nostro Sulcatus moero. Sed eum tranaret, Etruscis

Ille dabat tergum Getieis hie pectora bellis so

Exsere nune doctos, tantae certamina laudis, Roma, ehoros; et, quanta tuis facundia pollet Ingenus, nostrum digno sonet ore parentem. Dixit, et antiquae muros egressa Ravennae,

Signa movet clamque ora Padi, portusque relinquit Flumine , eertia ubi legibus advena Nereus Mastuat, et pronas puppes nune amne mmmdo, Nunc redeunte, vehit nudataque litora fluctu Deserit, Oceani lunaribus aemula damnis. Laetior hine an recipit Fortuna vetusto reo Despiciturque vagua praerupta valle Metaurus, Qua mons, arte patens, vivo se perforat arcu, Admisitque viam se a per viscem rupis, Exsuperans delubra Iovis, saxoque minantes Apenninigenis evitas pastoribus aram sos in et Clitumni sacras victoribus undas, Candida quas Latiis praebent armenta ista lim aere eum fuit nee te miracula fontis Praetereunt; tacito passu quem si quis adire Lentus erat; si voce gradum majore evasset, SIO Commixtis fervebat aquis eumque omnibus unam natura vadis, similes ut m oris umbras ostendant; hae sola, novam laetantia sortem,

numma properant imitari tutam mores.

215쪽

laad me patulum prospeream Namia eampum Regali calcatur equo rarique coloria IsNon procul amnis abest, urbi qui nominis auctor, Ilio sub densa silvis arctatus opaci Inter utrumque jugum tortis anfractibus albet.

Inde, salutato libatis Thybride nymphis, mExcipiunt areus, operosaque semita vastis Molibus, et quidquid tantae praemittitur uria.Ae, velut ossiciis trepidantibus ora puellae, Spe propiore tori, mater sollertior ornat Adveniente Proco, vestesque et cingula comit S2s Saepe manu, viridique angustat iaspide pectus, Substringitque comam gemmis, et colla monili Circuit, et hamis onerat eandentibus aures et Sic, oculis, placitura tuis, insignior auctis Collibus, et nota major se Roma videndam so tuli Addebant pulchrum nova moenia vultum, Audito perfecta recens rumore Getarum. Profecitque opifex decori timor; et, vice mira, Quam pax intulerat, bello discussa senectus. Erexit subitas turres, cinctosque coegit assSeptem continuo montes Juvenes eremur

hae favens votis, solitoque decentior aer, Quamvis assiduo noctem foedaverat imbri, Principis et Solis radiis detersa removit Nubila: namque ideo pluviis turbaverat omnes AEgo Ante dies, Iunamque rudem madefecerat Auster, Ut tibi servatum scirent convexa serenum, omne, Palatino quod pons a colle recedit Mulvius, et quantum licuit consurgere tectis, Una replet turbae facies. Undare videres 5 sIma viris, vitas effulgere matribus sedes. Exsultant juvenes aequaevi principia annis: Temnunt prisca senes, et in hunc sibi prospera fati Gratantur durasse diem moderataque laudant Tempora, quod clemens aditu, quod pectore saeua Monomanos vetuit currum praecedere Patres;

Cum tamen Euche A mi regius undique anguis,

216쪽

Atque Augusta soror, fratri praeheret ovanti Militis obsequium. Sic illum dura parentis Instituit pietas, in se vel pignora pares; SSQuique neget nato, procerum quod praestet honori. Haec sibi cura senum, maturaque comprobat aetas: Idque inter veteris speciem praesentis et aulae Iudicat, hune eivem, dominos venisse priorem Conspicuas tum flore genas, diademate crinem, GoMembraque gemmato trabeae viridantia cinctu, Et fortes humeros, et certatura Lyaeo Inter Erythraeas surgentia colla smaragdos, Mirari sine fine nurus ignaraque virgo,

Cui simplex calet ore pudor, per singula temnens,J Nutricem eonsultat anum, quid fixa draconum GSora velint ventis fluitent, an vera minentur Sibila, suspensum rapturi faucibus hostem p Ut chalybem indutos equites, et in aere latentes Vidit cornipedes, M Quanam de gente, ' rogabat, errati venere viri quae terra metallo STINascentes informat equos num Lemnius auctor Addidit hinnitum ferro, simulacraque belli Viva dedit ZU Gaudet metuens, et pollice monstrat, Quod picturatas galeae Iunonia cristas etsornet avis, vel quod rigidos vibrata per armos, Rubra sub aerato crispentur se a dorso. Tum tibi magnorum mercem Fortuna laborum Persolvit, Stillehon curru cum vectus Sosim,

Urbe triumphantem generum florente juventa SBOConspiceres, illumque diem sub eorde referres, Quo tibi, confusa dubiis formidine rebus,

Infantem genitor moriens commisit viendum. virtutes variae fructus sensere remptos

Depositum servasse Fides Constantia parvum Ss Praefecisse orbi Pietas fovisse propinquum. Hic est ille puer, qui nunc ad Rostra Quirites

Evocat, et solio fultus genitoris ebureo Gestarum Patribus musas ex ordine rerum, Euantusque referet vetarumque exempla necutus, mo

217쪽

nigerit imperii subducto fala senatu. 5sINil cumulat, verbiaque nihil fiducia relati Fueati sermonia opem mens conscia laudis Abnui Agnoscunt proceres habituque Gaiano Principis, et ducibus circumstipata togatis, si Iure paludata jam curia militat aula, Affiit ipsa suis alas Victoria templi Romam tutela togae quae divite pompa

Patricii reverenda fovet sacraria metus; atrorumque eadem comes indefessa tuorum, o Nun tandem fruitur binis; atque omne ruturum Te Romae, seseque tibi, promittit in aevum. Hine tedam patriis laribus via nomine vero Mera referi Flagrat studiis concordia vulgi,

Quam non illecebria dispersi colligis auri; os

Nec tibi venales captant aeraria Plauam, Corruptura fidem Meritis offertur inemtus

Pura mente favor: nam, munere carior omni,

ohatringit sua quemque inius Procul ambitu erreti Non quaerat pretium, vitam qui debet amori Iood quantum populo recreti numinis addit Imperii praesens Genius quantamque rependit

Majestas alterna vicem, eum regia Cires Connexum gradibus veneratur purpura vulgus lAssensuque cavae sublatus in aethera vallia, Ismebis adoratae reboat fragor; unaque totis Inrenat Augustum septenis arcibus Echol me solis hie cursus equis assueta quadrigis Cingunt arva trabes subitaeque adspectus arenae Dimmdit Libyma aliena valle cruores sim Haec et belligeros exercuit area lusum Armatos hic saepe choros, certaque vagandi Texta lege fugas, inconfusosque recursus, Et pulchras errorum artes, jucundaque Martis Cernimus. Insonuit cum verbere signa magister, nMutatos edunt pariter tot Poriora motus. In latus allisis clypeis, aut rursus in altum vibratis grave parina sonat mucronis acutum

218쪽

Murmur; et, umbonum visu modulante resultans, Ferreus alterno concentus clauditur ense. 6so Una omnis submissa phalanx, tantaeque salutant

Te, Princeps, galeae Partitis inde catervia, In varios docto discurritur ordine gyros, Quos neque semiviri Gortynia tecta juvenci, Flumina nec crebro vincant Maeandria flexu GSSDiscreto revoluta gradu, torquentur in orbes Agmina perpetuisque immoto cardine claustris Ianus bella premens, laeta sub imagine pugnae, Armorum innocuos paci largitur honores. Iamque novum fastis aperit felicibus annum, more coronatus gemino Jam Thybris in uno Et Bruti cernit trabeas, et sceptra Quirini. Consule laetatur post plurima saecula viso Pallanteus vera agnoscunt Rostra curules Auditam qndam proavis desuetaque cingit SRegius auratis fora fascibus inpia lictori Et sexta Getica praevelans fronde secures,

Colla triumphati proculcationorius Istru

Exeat in populos cunctis illustrior annus, Natus fonte suo; quem non aliena per arva Gm

Induit hospes honos cujus cunabula fovit Curia quem primi tandem videre Quirites; Quem domitia auspex peperit victoria bellis. Hune et privati titulis famulantibus anni,

Et quoa mnipotens genitor, retroque priores SSDiversia gessere locis, ceu Numen, adorenti Hunc et quinque tui, vel quo habiturus in orbem Post alios, Auguste, colant licet unus in omnes Consul eas, magno sextus tamen iste superbit Nomine, praeteritia melior, venientibus auctor.

219쪽

CL. CLAUDIANI

LAUS SERENAE REGINAE,

UxoRIS STILICHONIS.

Dic mihi, Calliope, tanto cur tempore iussera Pierio meritam serio redimire Serenam 2 vile putas donum, solitam consurgere gemmis, Et Rubro radiare mari, si floribus ornes Reginae regina comam' sed floribus illis, Quos neque frigoribus Boreas, nec Sirius uritristibus aeterno sed veris honore rubentes Fons Agminea Permessius educat unda; Unde piae pascuntur apes, et prata legentes Transmittunt saeclis Heliconia mella futuris Io Dignius an vates alios exercuit unum Femineae virtutis opus consorte redemto, Casta maritali auocessit Thessala fato, Inque suos migrare virum non abnuit annos. Hoc Graii memoranti Latiis movet ora Camoeniaris Praescia fatorum Tanaquil, rediensque per undas Cloelia Thybrinas, et eodem flumine ducens Claudia virgineo cunctantem crine Cybellem Anne aliud toto molitur carminis actu

Maeonii mens alia senis quod stagna Charybdis Io Armavit, quod Scylla canes, quod pocula Circes Antiphatae vitata fames, surdoque carina

220쪽

uis LAUS SERENIT

Remia Sirenum eantua transvecta tenaces; Lumine fraudatus Cyclops, contemta Calypso; Penelopae decus est atque uni tanta paratur MBoena pudicitiae. Terrae pelagique labores, Et totidem saevi bellis, quot fluctibus anni,

Conjugii docuere fidem. Sit Claudia felix

Teate Dea castosque probet sub numine mores, Absolvens puppisque moras, crimenque pudorias mPenelope trahat arte procos fallatque furentes Stamina nocturnae relegens sollertia telae: Non tamen audebunt titulis certare Serenae. Quod si nobilitas cunetis exordia pandit Laudibus, atque omnes redeunt in semina cauaae, IS Quia venerabilior sanguis, quae major origo, Quam regalis, erit Non hoc privata dedere Limina nee tantum poterat contingere numen

Angustis laribus Patruo te principe celsam Bellipotens illustrat avus, qui signa Britanno do Intulit Oceano, Gaetulaque reppulit arma, Claram Scipiadum taceat Cornelia gentem, Seque minus Jactet Libycis dotata tropaeis. Cardine tu gemino laurus praetendis avitas: Inde Caledoniis, Australibus inde, parentum scingeris exuviis medum moderamina mundi Bumserat illa domus, cum te Lucina beatis

Ederet astrorum radiis o maxima rerum

Gloria post genitam didicit regnare Serenam. Quid dignum memorare tuis, Hispania, terris fovox humana valet primo levat aequore Solam India tu fessos exacta luce jugalea doluis; inque tuo respirant sidera fluctu.Dives equis, frugum facilis, pretiosa metallis, Principibus fecunda piis tibi saecula debent Sammanum series his fontibus Elia fluxit. Hinc senior pater; hine Juvenum diademata fratrum.

Namque aliae gentes, qua foedere Roma rempie, Aut armis domuit, varios aptantur in usus

Impersi Phariae segetes, et uniea mea a m