장음표시 사용
31쪽
nobis sanete colendum, sedulo no- tutionum,nec laudat, nec usqire ac bis inquirenda de indaganda est: cuius utique cognitio maxime necessa ria ac summe utilis sutura est, nec noelegantissima ac iucundissima ejus pervestigatio. Utilitas hinc paret,quod omnium
rerum, quae ex ea constant, &ab ea Nomen mutuantur, quod naturales res dicatur,cognitio inde proma net,sve res sint sensibus pervis,sive a se sibus exclusa. I. cui sit Natura phlatura quid sit adeo Obscurea majoribus relicta deprehenditur, ut dipo opus sit, qui obscuritates illustret. Ad aptant enim magni Philosophi tum Christiani, tum Ethnici
naturae nominis significationem, rebus propemodum omnibus. aristoteles in ea divisione, quam instituit naturae in primam di secundam, cum de prima loquitur , quam
naturain naturantem vocat, peream
de DEO verba facere intelligitur. Idem naturam secvudam seu naturam naturatam debere dici existimat, quod omnisgencrationis principium est. Id enim, unde tu qui piam primo & unde primum motus, mutatioq; incipere solet, vere principium Aristoteli dicitur Metaph. cap. I. Principium, inquam; unde oritur rerum omnium naturalium essentia. Quin deZeno pariter Stoicorum prin promulgabat , naturam nihil aliud quain lacum e isse. Atque hinc c-
tuitur ratio, cur Lactantius cap IU .l.
eo probat Senecam , etsi Stoicorum acutissimum,aliam ob causalia, quana quod cum praeceptore naturam, i tum, sortunam unius &ejusdem Dei, varia sua potestate utentis, nomina
Prima igitur natura naturans Deux est. Sec uda vero, quae proprie natura
est, subdi viditur in universalem ct parsesicularem. Universalis ordinaria est illa Dci potentia, pcr totum orbem dita fusa, aqua dicitur natura hoc vel iiDlud pati, item hoc vel illud agere, ut
docet Augusta. de Civitiae Dei Iactantia lib. de ira Dei cap. lo. Atq. inser Ethnicos Plinib. 2 cap. 7. Seneca lib. q. de bene
Haec unirersalis natura sumitur ci-ja pro virtute divina, et Deus omni bus creatutis indidit ac uir plantavit et cuius beneficio quaedam divinitatis notae in eis ob servantur. unde antiqui quidam moti sunt, ut dicerent, Omni&De uinc sic plena. quod quendam Heraclitum Tarentinum dixisse ferunt. Ab aliis haec natura accipitur pro influentia quadam & virtutc, qua astra in haec inferiora agunt: seu pro virtute activa in causa universali, r. iiii corpore coelesti, ut voluid Thom lib.9. uper 2. lib. de caeso. Praeterea ea est natura univei salis, de qua Plato loquitur inTimaeo,quus 'ait: Natui a est quaedam vis inliis a per omnia, corporum moderatrix di ni mae, principium motus & qui ctis per seia: psis. Quam naturam H crines
Trim egistus iisdemnici sere vel bis diciet
32쪽
Π scit esse vim quandam a prima cau- cipio illo uniusnodi agente. sed sa subortam , diffusam per omnia unde alias quam a spiritu Non lin- corpora, per se, principium motus merito igitur guobus hisce simul u-α quietis i ii ipsis. Ditis motus illos diversos potius Hanc vim Pythagorici dicebant v materiali parti adscribimus. Necesse Deum, Platonici animam inun- dissentiunt in hoc veteres qui na-di eam vocarunt. turam describunt vim seu δυναμιν o Hermetici naturam dic t esse'perandi ac movendi δαναμιν pulsrem unam veram, simplicem, integra ou ntialem, quae eadem est cum dia In suo esse,qua in Deus ante secula cto illo spiritu. fecerit, de spiritum ei incluserit , a- Hermetici idem sentiunt, dum ctionum omnium authorcin. rem quandam simplicem statuunt. Vtergo quid natura proprie sit, cui spiritus omnium rerum authoe elucescat, sciendum rem naturalem si inclusus. Loquuntur autem de constitui tribus e causis, & ex iis clim natura illa univcrsali seu macrocos . Tribus constare ceu partibus consilia mica, quam Plato animam mundi tuti vis: Vita, spiritu ac corpore. Has appellat, de qua paulo post. alii ad duas contrahunt, vitam ac spi- Paracelsus pcr Mysterium illud ritum sub forma coarctantes , cor- magnum Naturam videtur intelli
pusq; materiae titulo denotantes. Principium ergo motuum naturaliv. .aut vita cit aut spiritus aut corpus. gerc, quod autem Hermetici naturam cam ante secula factam velint. volunt, non Proptcrea aevitcrnam
Etenim quamvis motus peragi ne- sed quod in principio creationis queant,quin tria illa concurrerint ; primum illa sit creata, ceu princita tamen non aeque omnibus ac sii 'pium, unde postmoduin res in a-gulis motus illi accepti serendi sunt. Quin Deo sic jubente productae sint. cccs movetur quidem ii vita Nigeat, Q. a. In Natura ct anima disserant sin minus, smeniolutorpescit. Motus Ut pateat, quam frivola falsaque dico non materiales , quibus grave sit naturae&animi distinctio,utrius, deorsum labascit, scd spirituales sive que definitiones ponderemus, quae formales, quales sunt generatio, nu- rem constituant , si fieri potest, aut tritio dec. Liquet igitur principi uili descriptiones, quae proprietates u Inotus avita procedere. Vita porro triusque vel easdem vel diversas faciam non nisi uniusmodi agat, vivifi- ciant. Naturam vocat Aristoteles, ut candosc. anima enim seu vita o- antra citavi 2.Phys. Principium motinmnibus eadem est inquit Hippo- o quie:is,in quo est primo opersit. G
Crates, motuum autem cum maxi- Ienus vero sic definit finitionum lima sit diversitas, veluti nupsitio ge- bro,u, si vis, quς ex seipsa moveatur. neratio, sensus&c.di versitatem hanc sitque autor formationis,generatio
aliunde petere fas est,quam ex prin- nis N persectionis.
33쪽
eipia esse statuit: ita ut singuli suas atomorum confluentibus impraesententias undequaque rationibus gnatur, unde rerum constitutio. suis fulcirent. Hippocrates omnia Empedocles ad mixtionem rerum cx aqua de igne costare asserit, e qui- intentus fuit, qua disparcs quaedam bus aqua nutriat, ignis omnia mo- res seu natur dest, quae seminale in Vera. quandam rationem ad res dispares Alii ignem rerum principium fa- producendas obtinent, sub domiciunt; alii aquam. nium unius eiusque majoris ut Hip- Academicorum autem & Peripateti--pocrates ait) subiguntur.Et huc recorum scntentiam potius audiamus, spicere videtur quoque Arithoteles quos de principiis rerum doctius qui omnia animarum modo quo- disputasse S: melius sensisse, propiussi dam esse plena asserit. Hae autemque ad veritatem accessite constat. rcs non semperpanimant ac infor- Plato de principiis differcns modo mant, inquit Sennertus, imo nec atria constituit, Deum, exemplar & gunt, tamen occulto modo in iis lamat criam ; modo duo tantum stabilit, tent,&suo tempore aptam materi- infinitum, nempe & terminum in mainnacta, sese excrunt. teriam infiniti nomine,termini vero Pythagoras intuitus est rerum exi- formam innuens, tanquam rem si 'stentiam qua res numero pondere dc sientem, &finibus aut cancellis suis mensura constant , quorum ideae
materiam vagam excurrentem, coercentem
Aristoteles non procul recessit a sentetia pceptoris, etsi aliis verbis simul principio sic minali impressae principium suo modo non inepte haben
Hippocrates primordialem re explicarit, quae tamen eodem reci- rum ex stentiam respiciens aquam,dunt. Siquidem quod Plato terminii id cit, humiditate statuit ac ignem, dixit, formam vocavit Aristoteles ta ideli, spiritum stamina vitali actua-Quod pluto infinitum, materiam di- tum, e quibus omnia constent ritui istoteles, tertium principium priva- Qui ignem & terram; ut Parmetione usior constituens. nides, cum Hippocrate idem dicunt, Etenim quod Demotritum ac Epi- nisi quod pro humido, siccum po-curum attinet,rcspexisse videntur ad nant, sub humido comprehensum, univcrsalem macrocos nicam natu- qua ratione descriptura terrae inanivrae operationem, quam de microcos- mentionem facit, statimque aquaminica imitatur. Nimirum globus hic supcraddit Geil. I. inscrior, ceu inane quoddam corpus Qui ignem rerum principium ab animi mundi omnigenix rerum faciunt, ut Heraclitus ad primum seminalibus rationibus gravida, ad- motorem, qui ignis seu vita est ocu- eoque infinita&indctetani nata, a to- los dirigunt. Vt contra qui aquaminis, id est, enluxiis stella ruin initar constituunt authore Thalete Mile-
34쪽
so ad primam exἰstentiam rei que tutum est λ Admittimus, si placet, di-Lib forma hutniditatis est : utrique stinctione, qua principia sua partitur
tamen & alterum simul includunt. in materia, privationem di formam, Qui Acrem ut Anaximedes, forsan atq; iterum materiam ponit prima, spiritum universi. omnigenis poten- simplicissimam, ac remotissma in otiis gravidum, intelligunt, quo aer inncs formaru vicissitudines sustine- repletus est. Ins nitum enim addunt, tem; vel in qua est potentia, ut positu forsan, nihil aliud innuit Vsemi-- omni biis formis subjici, S: in duo αν. nales illas rationes non tu determi- mκει ζα, formam scilicet&privati natas. onem. qua habilitas est in subjecto
Plato ad ordinem productionis formae recipi cndae, Haec principia
retrospicit, adeoq; & extra limites concedimus est e omnium prima &naturae transcendit. Hinc i. Deum sunplicissima , cx quibus res omnes ceu primum omnium rerum proto- naturales primum costant. Quae quiplasten principium nominat. 2. Id eas dem principia sunt notionum, intela Deo conceptas, ad quas res natura- lectu potius, quam sensu perceptibiles fuerunt conditae. s. Materiam cui lia ut tamen nec ab illis Hernicii caideae illae imprimuntur, alias eum A- diruuntur, quae constituimus earum ristote convenit. Aristotes is sensus rerum principia, ex quibus proxima genuinus videtur: Praeexistere sub- res omnes mixtae componuntur&iectam quandam materiam, quς po- costat: Sic ab HermeticisAristotestentiam obtineat in formam seu a- cane quaqua convclli certissimu cst. et uin cinergendi, non secus ac ignis Principia naturalia sunt prima seu continuo Ericatu paulatim incale- originalia sub ordinantia, ac orta seu scens, tandem ignem concipit: Hinc subordinata. constituit i. materiam, a. privationu,
quae absentiam quidem actus denotat, sed poxentiam seu inclinatione ad emergendum includit. 3. Formam sve actum. Quae cum ita habeant, absurdum videri non debuit. in constitutione nostrorum principiorum, a nobis antiquorum Philosophorum princi-Prima sunt Anima, Spiritus ac corpus; Pollunt di appellari principia
essentialia. N. Quercetanus duabus tantum partibus rerum constitutionem absolvit, forma se. & materia, cum tres
constituendae forent: Anima, Spii i
stituuntur. Vcrum sub so ima , An pia non everti, tot iam secalis adlHic ma&Spiritu in more vulgari com- comprobata. Quin potius nobis prchendit, imitatus Hippocratem, qeum illis facilem esse in hoc argume- uti dieium cst, omnia constarc ait, exto consensum ac concordiam. Si n. igne & aqua, ccii forma & matcria. A ristoteli sua tria concedimus prin- Cum tamen Animam,utpGic quae Ocipia, quid dissidii cum illo nobis fu- mnibus una di eadem sit, a calido,
35쪽
. quod actionum omnium author,di- ct simi quas ab anima vir calx exer-Hinguere videatur. cct,iisque oeconomia a Natura naturau-Verum enimvero, ut rcs dilucidi- DEO scilicit consessam adminisus inclarescat, operae precium duxi,U saliquantulum clarius illa exhibe- Prout ergo facultates hic obtire. net, di vertas: ita & actiones diver-N. Omnia quae in Naturam seli sis producit. Diversitas enim a-Re3num hoc Naturale ac mundanii cito num ex hoc uno dependet. collocata sunt, ad imaginem Princi- Et hic est Balsamus ille aethereus, pii sui primi, Dei vidclicet, in vita- calidum Hippocratis , omnia admilem statum sunt constituta, id est, in nistrans huicque vita illa proxi- ejusmodi statum , quo ex seminali me inhaeret. suo principio , vi sibi inditarum s ' Tertium est Retinaculum praedicto-
cultatum in lucem progrcili, natu ' rum principiorum, ceu basis utrique sub raleque suum curriculum absolucre stata) crassum, grave,ἰοntimi autem apta nata sunt. Ideoque neccisum Spiritum illum immediate , animam est esse aliquod principium , tunde vero seu vitam mediante dicto ido Spi- ille motus seu aetus depcndeat Rcli- ritu.
qua enim ut patebit in sc iuri xibu i Esque tu runo naturali nihil aliud
motum hunc non ex scicinci h/' quam corporea moles, cui Spiritus illebcnt. proxime intraret , adeoque O mate-
primum principium est plincipium tD Ha dici poterit, non quatenus materia Iud ripificati νum, quo stilitus in actum ab Aristotele de ribitur quod fit princi- prodit. pium seu subiectum, i quo r/s jit pri- , Hoc sis imam appellare libuerit, non mum, Oc. Nimirum hoc seminale resistam, aptius tamen γitam vel ani- cuiusque rei subicctum est, sicut Orum viam dixeris. Vitam inquam non acci' gallina: sed quatenus as burituo anima dentalem, que operatio ipsaritalis spe ut illa distinguitur , ii que subiectum exis bola Ioquuntur actus secundua est,sid es sit. . , sentialam , quae nihil aliud s q Exemplo res erit evidentior I-Hinιipium aliquod ' Spirituale,striis si gnis hic enim vel scriptuta coni-rile,reliqua quae ne hoc qu: ιδ, qui , si probante vitam repraesentat) seu ueuasi in abs sedet testunt natura s- vir si mavis res flagrans , ceu in vitali νifica calore ritali stipata νιν ι η Ct statu collocata, tribus constituitur: hoc unum est. igne sive flamma, ceu vita, pingue alterum est Spiritus natura inter an dine ceu spiritu,& clinio ceu cormam ac corpus media, adeoque eorum cο- poreo retinaculo.
ρsia facultatibus seu proprietatibus im- Tria haec etsi unum quidem con- Fulvi, pιιuliari Maeneratiνis nutritipis stiluant suppblitum in statu fa- - ἀ
36쪽
grationis ceu vitali constitutuin, attamen distincta& ab invicem separabilia esse, facile .lcmonstrari potest. Extingue enim ignem seu candelam, sic ignis ceu vita a reliquis separatur, ac perit, adeoque candelaceu mortua sine motu live actu superstcs est, gra viorque ac antea, non secus ac cadaver gravius cvalit, ad empta vita. In Candela a uicin adhuc
duo esse principia,pinguedinem scilicet ceu spiritum flagrabilem & E
lychnium ceu retinaculum: nemo
est qui nesciat. Et hςc duo itidem a se
invicem separabilia clie non erit o CAP. VII.
pcrae precium ut pluribus dein onstrem. Uti nec probandum puto, quod ignis ille adeoque & vita non sit accidens sed substantia.
At, inquis, Ignis ille se urnam manon est pars Candelae Respon. Neque vita est pars cadaveris , sed
pars creaturae, quatenus a Deo cre
ata est, id est, in vitam collocata. Mors enim poena est, adeoque prae ter voluntatem seu beneplacitum Dei interdicta. Aliud exemplum agricolae suppeditant, qui semina vetusta, verb.grat. bima aut trima ad scini nandum ini- . donea rejiciunt, experientia edocti, nullos inde sperandos esse Ductus. Sed unde id, nisi quod anima scit vita sint destituta. Spiritus enim exinde etsi vetustiora fuerint, tamen elici potest.
P Rincipia orta seu sub ordinata
sunt simpliciora vel sita. Simpliciora sunt pro diverstate primorum principiorum triplicis classis: vel enim accepta ferenda sunt vitae seu antinae , vcl spiritui, vel corpori.' A vita dependent Calor ac Lux. N. De luce in rebus naturalibus ac inprimis in animantibus doctissit nati in librum conscripssit Thomas
Bartolinus, Caspari illius magni, olim fautoris mei Iummi si ius. Spiritui acceptae ferendae sunt sa- cultates, seu si mavis spiritus, Spiri tui illi primo subordinati, quoru O
pe actiones in rebus naturalibus administrantur.
N. I . Haec sunt principia illa sun illicia Quercet. ob simplicitatem spiritus dicti. His ergo spiritibus seu potentiis, data occasione progressis de assumptione principiorum mpii mis hypostaticoru cxaltatis inq; Vi gorem collocatis, Philos phi Hcr
inetici omnes actiones, proprietates, facultates, imprcssioncssignaturasq; Vitales ac generativas tribuit
quas per dicta illa principia ceu instrumeta apta prosiciat. Sive illae po- tectae in certa aliqua oeconomia scuspecie rei naturalis sint costitutae, si ve
37쪽
ssibillis, aut In natura macro collyrica N. 3. Notandum est nomes δυνά-
ceu in abysso dclit cicant futuram μεωs, aut tintiae unum&lde in si mergendi occasioncm expectant s. gnificatione cse cum facultate aut rini rum omnigenis Natura referta proprietate. Dicitur enim g α πις α
est potentiis, idcit, seminalibus ra- πὸτοῦ λίνα , ab eo,quod pol cit alitionibus, quarum aliae certis specic quid iaccxς. Quae quirici: ε δ diabus inditae sunt per g nerationcm stinguitur a Philosophis in pta ficta viai vocam quam dicunt propagadis, & imperfectam. Cuius impcifcctae
aliae naturae uniuersali inhaerciat, & multas alias distinctiones, in quas dianisi datam occasionem emergendi uiditur, hic praetermiticinus silentio, nactae fuerint, sopitae in materia pi i- breuitatis causa, quarum ci iam , climma seu radicali delitescunt. accidentia sint tantum, nulla demon uiuerceri stratio est, quod accidentium per se N. a. Norandum est in omnibus nulla causa existati rebus naturalibus tria considerari. Facultas substantialis alia δυ- Primo subitantiam ipsam et secundo νωμεως species est, quam hic intelli- ipsius δυ Mesrai , quae est ad agendum gimus,& de qua nobis sermo est, quae essicax;tertio secundum actum δυνα- non simplcx qualitas est, aut acci-μεωs, quae dicitur Mi μου seu actio. dens: sed quae essentia est sub catego-Uel primo totum compositum con- ria substantiae comprehensa, ut dixi- sidcratur; secundo potentia cilcntia. mus: qualis est potentia & facultastis, quae nunquam separari potest a videndi in oculo. ehylum formandi toto , cum sit quiddam a forma rei in ventriculo, in senna atram bilem promanans , quaeque reuocatur ad purgandi, ab synthio detergendi, MCategoriam substantiae quamuisno obstructiones expediendi, atque est aliquid in seipso sublistes aut χωρι- iusmodi infinitae ali potentiae, qui-ςον m. quia cum dcfinitur, neque a- bus alia indiuidua praedita sunt, a
gnosci neque intelligi potest, nisi ra- ctionesque suas diuersas obeuntitione eius substantiae, cui inest: ver- quorum vires alio quain ad substaniabi gratia rha barbari facultas, quae tiales aut essentiales potentias referis est purgare bileni, non definitur, nisi ri nequeunt. eum dicitur, vis esse & facultas pro- Has proprietates Dialech. Graeci ducta ab cssentia rha barbari. Cons, πά- nominant, Latini propri-deratur denique potentia naturalis, as affectiones, quae separari a rebus quae est qualitas dependensa tempe- subiectis incolumi substantia non ramento siue cras , cum operatur: possunt: sed omni soli & semper i quae erasis idcirco est tantum instru- sunt subiccto, atque de subiectis de mentuin potentiae illius essentialis, monstrari aut praedicari possunt. siue causa sine qua non, ut appellat Quae quidem proprietates aut facul Plato. tates suis energiis definiuntur & a-
38쪽
gnoscnntur, siue sint ac tuae, siue sint passiuae. Et potentiarum cause, agens dicitur tangere,& patiens tangi, tormae non adscribitur tactus. Quin sorma non est corpus, at materiam informat sine tactu Solius itaque corporis naturalis proprium est, ut tangendo Patiatur. Porroagentia agunt, vel ομοειδει, vel Mιτ' ἐν Πλασιανο ομοειδῆ dicuntur, quia illud ευος accidentis externi estaμοιον in agente,& patiente, quum ea qualitatem, quam habent mainfesta,
imprimunt in patiens, ut ignis qui calidus, calidum et essicit, aqua frigida
refrigerat. Agentia κατ' εντελέχειαν
appellantur quae illa intrinseca vi , qest per se et io, seu ἐυπλεχει, agunt z cuinprimit in patiens qualitatem eam, tuae tamen in agente non est mania esta: vicum piper licet nosti extrinsecus vel actu calidum, habet tamen vim calefaciendi. Ulterius notandu
P p tior, quamq; asserunt esse in ca tegra m substantiae, Hermeticis dici spiri tus, eosq; scientia in striictos concoquendh dissoluendi, mouendi,kRtiendi,&c. In ventriculo, corde, cerebro & caeteris partibus, quos spiritus substantias vocant, ut hac in parte v-triusque sectae scntentia parum discrcpei. Etenim scientia illa est ipsa inet ἰσιώδηs, quam Aristoteles & alii Philosophi constituunt in
omnibus rebus, & ex qua omneS a-
ctiones proficistuntur. Nam quemadmodum anima est, quae cernit, cestamen non perspiciuntur colores,n ': si per quaedam instrum inta, quibum Vtitur, nempe per pupillam oculi: quali vitiata fuit it, aut totum oculi instruincntum , denegatur homini videndi actus , etsi in anima pers cevidendi facultas integra. Src planet
natura nihil producit,nisper iratus , illi insunt ac delitesant in ratronιbus rarum
seminalibus ,Eiusmodi spiritus sunt veluti instrumenta, sine quibus semina ad propagandum inutilia Iunio Ex quouis enim semine , si spiritus
exhalaverit, semen in foecnndum est prorsus. Ergo cuin Hermetici dic ut, illos spiritus stientia mechanica esse instruetos fabricandi sibi corpora: illisq; omnes actiones tribuunt, nec
tamen naturam excludi int: quae Vir- Natur ctus cst diuina, rebus naturalibus insita: at per metonyiniam instrumento tribuunt, quod artifici, nempe naturae adscribenduua esk t proprie.
Spiritus rebus actu insunt Ipsos spiritus rebus actu messe, ac
naturam Dbtinere a corpore suo realiter distinctam, patet ex rerum seminibus: quibus ut appropriatis matricibus, hi spiritus ab origine sua i
habitant,ac quasi immerguntur, ac aqmbus, citra ullam subjecti secun dum materiam immutationem ivinorunt agricolae in talium seminum dignotione exercitatissimi egroini, reliquum, quod semen vulgus philosophantium nominare sollat, recessit suo sterile ciliciunt. Sunt etiam qui
39쪽
eetia arti industria quibusdam le- verum in substantia quadam eollo minibus vi in auferre germinatiuam, care spirituali, in rerum seminibus id quod in ceparum semine, unica tanquam dona cilio habitate. Hinc- . facta in aqua se ruente ebullitione que paulo post ibidem concludit. Ateontingit eandemque deperditam propria cuiusque ratis Origistia, ηequa- eistas M.
spiritrusiant citionum autherei, simi in Atque lige sane philosophia po- Aubstantiarum Oprincipiorum Ρpsati
putaris, dictorum spiritu uiri ad ml- corum, quibus inharent tanquam ma-
rabiles esseetus tanta familiaritare ac tricibus diuersi sunt, non mari volatili- perspicuitate aperiens, longe sane rate fixitate sita θνariis e sectibus. clarior , certivique multo dem On- Sic alij corporaliore forma praestrari potest, altera illa, quae ad cα- diti sunt, alij spiritualiori r seu alii
Iosusque relegat rerum formas, to- sunt magis corporei ae fixi, alij magistanaque ipsarum subitratia in . Ipsum spirituales ac volatiles, alij vero me- vero Aristotclem in nostris castris dium inter utrosque tenent. E. aris. militantem babemus sub finem lib. Mercuriales, vaporosi O aerei volati- solis confim 3. de generatione &corruptione:du tiores siunt, ct qui omnium primi ὸ corpore
inquit, Quod omnis animae pote stas alterius cuiusdam corporis particeps sit, apparet, ciusque dium loris quam quae clementa appellantur. Et quemadmodum nobilitate obscuritateve anicias inter se discrepat, item & natura eius corporis differt. Continet enim in se semen, cuiusque foecunditatis sua caulain, nempe ipsum calorem, qui igneus mini
suginosi ac fuliginosi siu Din
emnium maxime corporeι sunt: quique postrem te corpore Luessantur. neque id c tra ingentem ignis essemescentiam.
Sulphurei, halituosi is oleaginosi, qui
volatilibus O fixu tanquam intermedia copulae, glutinis ιnstar, intercedunt, Ptro rumque natura pariicipes sunt. Mifit in
N. Notandum est hanc spiritu uin vasa me est, neque id generis facultatem vocem varie usurpari de in ditierso stimuM. aliquam aemulatur: sed spiritus, qui significationes torqueri , quod c in semine spumanteque corpore co- gnitu summe necessarium est, ut o Ercetur,&natura quae incoinest spi- mnis vlaetur homonymia α ainpli ritu , proportione respondet Ele- bolia. imento stellarum. Quidam enim habentur spiritus, Ex quo contextu manifestum ex- qui med ij sunt inter corpoream istit, ipsum Aristotelem vitale rerum naturam & incorpoream e vi qui&omnium principium minime in ele- spiritus sint corporei, & corpora indutis, eorumve cras qualicunque: spiritualia dicantur. Eiusmodi spiri-
40쪽
tualia eorpora aut corporei spiritus reliceat: ut quae sint agentia ἰuouδη,
plina vocantur materra, quod radi in tam si nul qualitatem extrinsecam,
cibus verseininariis rerum principiis quam habent, in patiens corpus improximi adlistreant: a quibus dona, primentia. Sic enim ignis calidam proprietates & ossicia corporibus fi- rem esticit, glacies & mx frigidam. nitima emanat: ita viij sint, qui pro- At spirituales illae rerum substantiae
prie innata quadam mechanica arte, κῶ ει τελεχειαν agere dicuntur, id clt, seu artificio scientia instructi&do- intrinseca suavi& facultate, quae ἐν- tati sunt: quique saporum, colorum, τ έχεια seu perfectio dicitur. MSονἰ- Odorum, reliquarumque qualitatum Aristotelici & nonnulli medici, T. a su ν em'i m virtualium,ut & figurarum, magni in quod spiritibus adscribere debue-sδη - ρον βέ με tudinum, dimensionum di propor- runt, id toti substantiae , & substantionum notitiam possident. Ij in o- tiali formae arrogant, illas nimirum mnibus seminibus conspicuis tan- facultates, vires, potestates, adi i quam matricibus, inclusi dclites cute nes, quarum nullam aliana causam ut sic videre liceat, dum functiones esse volunt,quam subitantiam&for obeunt, ex tantula glande proceram mam substantialem, quae καδ οπιλι- quercum enasci:& ex grano, aut se- alliciunt di mouent aliquid stumine nigri vel albi coloris extrinse- alterant , Non quod id praestenteus apparentis, varios ac diuersos co- mani se ita sensui qualitate , pr Iores, juxta proprietatem, quam in- ut clementa: sed occulta vi & potem trinsecus habet instam, nec non va- tia sormae substantialis: vi, verbi grarios odores atque sapores emergere. tia, calor Zinalberis non est manife-Quod omnibus seminibus, cuiuscu- stus, nec tactu percipitur , ut ignisque speciei sint, innatum cit & pro- calor: sed occultacst vis ipsius rinri-prium: ita ut nihil eiusmodi ab illis beris: de ejus actio, nisi calore an produci queat, si spiritibus suis dcili- malis moueatur, percipi non potest. tuta fuerint. Et quamuis quantitate Quod proprium quidam csse autu- , di mole corporis extrinsecus nihil mant occultarum potentiarum seu imminuta dc prchendantur et omni facultatum abditarum: & κί' ἐντελε- tamen propagationi & generationi, fieri dicunt,ut sit pra. ex priuatiotae suorunx spirituum, Quod autem illi tribuunt sub- prorsus inutilia siuat: utpote quispi- stantiali formae, Hermetici aptius ritus soli aut horcssint eiusnodi im- tutius praedictis spiritibus adscribui, pressionum, lignaturarum vitalium, tribusque principiis hypostati eis, omniumque actionum & sacultatu, nempe sali, mercurio, & sulphuri. quas neque ad crasim & temperatu- Sali quidem & mercurio sapores & Sam Θρm 'ram, neque ad nudas illas elementa- colores vendicant, cum detergendi. s- py lcs caliditatis, si igiditatis, humidi- aperiendi, mundandi, euacitandi, 8 'tatis de iacitatis qualitates reserre ju- inItat balsami, ab omni putredine