Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

발행: 1525년

분량: 191페이지

출처: archive.org

분류: 로마

161쪽

eZNe teneras segetes sed durum amplectere ser ram Ex iis uerbis fatis superse latis patere arbiotror Robiginem siue Rubiginem. utrui. n.diciν tur esse tum deam tum vitiu quo Culmi pereuta ut Servii bonorati uerbis utar Maronis illud in terpretatis ut mala casmos Esset robigo segnisu

CDE sATVRNALIBVs Varro ita scribit Saturnalia a Saturno dicta. qb eo die seriae eius. Macrorbius multis &siparsita Saturnalia describit i qui paucis una in locum nos ita congessimus.Satueno in Italia mortuo Ianus cuSara simul sacra in stituit Saturnalia nominata. Alii a sociis Hercu/

lis et ab is ania in Latio remanseruia t. Alii a Peslasgis et venere in Latium suis a sedibus pulsi Sa

turnalia in sti tuta fuisse tradunt. Lucius Accius in graecia hoc solenne incoepisse ait Cronia nuncuo 'Pata.Suiit q Rotne primu regnante Tullo Hostilio coepissh scribant uno tantu die hoc est. x Im. iam Ianuarii ceIebrata. Sed postea in triduum duobus a Canare adiectis propagata. Inde in s ptimam diein exicta addita Sigiliarium celebri/tate: lus dies eos feriatos tatu facit esse no festoso inneis. Sane bclla Saturnalibus sumere nefas 'habitia Poenas a nocente exigere piaculare fuit. Seruis summa licentia permittebas. Cum domis nis discuilibebant. qt Saturno regnante nodum quis i ieruitio uel libertate discriminaba hec ex

Macrobio.Domitius Caldariu' inrualis illud

162쪽

ν CELEBRITATIBUS s 8 o

enarrans Qui uenit botulus medio de ipe bruo 'mae Saturni septem uenerat ante dies tradit Sal turnalia primu uno deinde tribus celebrata diestbus. postea cum mittenda munera ellent in sel ptem crevisse. Sed ex quo numero qui iam tantus

festi haberentur. ut hoc sit Macrobii illud a nos supra relatum celebritatem Sigillarium Docere dies illos septemt Saturnalium feriatos esse non festos omnes. hinc est quod alibi Martialis quin dies Saturnalibus praebet omnia misisti mihi Saturnalibus Vmber Munera, contulerant

quς tibi quinq; dies . S alibi de Flagris Ludite

lasciui sed tantum ludite serui. Η c signata mihi quinque diebus eriit. Idem At iam Saturni quinq; fuere dies. De Saturnalium ritu poeta idem cum alibi tum in eo epigrammate aliqua Synthesio bus dum gaudet eques dominu a senatus Dum decent nostrum pilea sumpta Iovem. Nec timet sedilem moto spectare fritillo Cum uideat gelis dos ia3 ppe uerna lacus Diuitis alternas S pau peris accipe sortes Praemia conuiuae det sua usim suo. Et quamsi de Saturnalium origine ea qus ex Macrobio diximus sussicere poterant tamen Nillud addemus quod scribit Livius. A. Sempro/nio 8 M. Minutio. consulibus aedem Saturno dedicatam.& Saturnalia instituta fuisse.

DE SIGILLARIBUS F

CS rc ILLARI A non sunt munera quς Sarurn alio bus mittebantur ut sidam credunt. sed celebritas addita Saturnalibus ut paulo ante in Saturnalia

163쪽

enarratione Fin Macrobii sententiam det strisuimus. Munera. n. Sigillaritia sicut a Saturnalib'Saturnalitia nominane. Spartian'saturnalitia de sigillaritia frequeter anticis inopinantibus misit Hadrianus imperatori & ab iis libeter accaepitare alia inuicem dedit. Verum ad sigillaria ut αβ deamus parua illis simulachra diebus fingebane ac uenalia parabane qus homines pro suis capio tibus in sacella3 Ditis arae Saturni cohaerens ab Hercula sidem docti offerebant.Olim.n.ca Dirrem ac Saturnum humanis capitibus placarent Herculem serat cu3 Gerionis pecore per Italiam reuertetem silassisse illis ut faustis sacrificiis infauata mutarent. inserentes Diti non hominum capita sed oscilla ad humana3 efligiem arte simulata.

ut scribit Macrobius.Oscilla et qcam illa fuerint suspendebane Baccho teste Vergilio in georg.

nis fiebant post centu annos. qui seculum in censium extendi annos existimabant. eoix origo Ualylerio maximo auctore a Valesio Sabino fuit. ni/gris hostiis Diti & Proserpinae immolatis. posistrisci; lectisterniis tribus minuis noctibus . na totist dem sibi filii periculo liberati fuerant in Tarenti Martii campi loco. unde Tarentini appellati dicente Ausonio Gallo Trina tarentino celebrata trinoctia ludo. M. Varro ex libris Sibyllinis eos thidos habuisse origines traditi q6 Roma co inclytii portentis uexaret an decemviri eos adire iussi

164쪽

, renunciauerunt ut Diti ac Proserpinae ludi Tare,i: tini in Campo martio fierent tribus noctibus &al hostiaefurvae immolarens. Ad hanc ex libris S you billinia renunciatione arbitor illud oratii in ses culari carmine referendum Date qnae praecamurii Tempore sacro. Quod Sybillini monuere uerad sus. Citati modo auctores Varro & Valerius nor nisi de noctibus & Dite ac Proserpina memin v runt.Forsitan prius nocte deinde factum ut totioli dem dieti' celebrarent aut qa nox ut prior diemst: ducit. nec solu Diti atq; Proserpinae sed aliis fieoli rentaneq; modo in Campo martio uerum etiam 4 in Capitolio. Vt enim Acron ait latesimodecio et mo anno in Capitolio a pueris S puellis impu/l: berib' cantabas. Et oratius seculare carmen scris bens principium sumpsit ab Apolline & Diana, Phoebe siluarum potens Diana. qa ipsum in hoo' nore Solis habebas & Lunae.Sed de hori ludopes ritu multa & eopiose & eleganteri quem legas in

Miscellaneis Angelus Policianus. Quod autem. , Acron dixit pauloante centesiino undecimo ans. no cani solitu sequitur oratium: qui ait Certus undenos decies per annos Orbis ut cantus reseo, raim ludos Terdie claro totiest grata Nocte fre/quentes. Nam qdammi est Pompeius festusicentesimo tantum anno factum id produnt. Primus uti ex Valerio diximus ludoR Tarentino v suns clamenta iecit Valesius. huius exemptu Valerius

publicola primus consul sequutus ludos seculao res feciti quos pinos fuisse Policiano placet scrisbenti ex zimi sententia, secudos postea factos anno trecentesimo S secundo quinquagesimo

165쪽

post Romam pditam. Vox tertios & item quacitos Cosulum temporibus quos ille omnes citet. Quintos a Caesare Augusto instauratos. Sexto a Claudio factos qsi anticipatos ab Augusto nellegitimo tempori reseruatos. Septimos a Domi

tiano editos computata tempo3t ratione ad an

num non quo Claudius proxime sed quo Auga/stus olim ediderat. Vt hinc sit Martialis illud de matrona qui binis ludis Claudii scilicet ae Do/mitiani in te uerat Bis mea Romano spectata est Mita Tarento. Octauos instauratos a Septimio Seuero. Post Seueru3 deniq; Philippum Eusebio necno Eutropio auctoribus celebralle millesimuannum Romanae urbis in Campo martio tribus diebus noctibusq; ingenti spectaculoν apparatu.

DE SEMENTINIS FERIIS M

TEMENTINAs ine serias conceptiuas supra e Macrobii sententia diximus ubi deseriis sermo factus. eis addatur modo quod Varro tradit iis freme uerbis. Sementinae seriae dies is qui a Pontificibus clustus .appellatus a semente q6 sationis causa susceptae. Ad lisc Festus Sementinae inquit feriae fuerunt instituta quasi ex iis fruges grandoscere possint. Ouidius Sementinae diem indictu non statu esse doceti ut Varro quoque demonstratia celebrares Semiuibus iactis est ubi foetus ager. Hoc tempore coronati stabant plenum ad prae sepe iuuenci. Rusticus aratro suspenso requiem dabat. Pagum pagani lustrabanti Tellurem ac

Cererem colentes frugum matres.

166쪽

CPompeius Festus .an putabas longius abiisse Sed quid agas Za diuitibus mutuo petenda est pecunia trapezitis As igitur Festus hcc nobis de Septimontio legenda reliquit.Septimontiu ap/pellabant diem festum q6 in septem locis facies bant sacrificiu Palatio: Velial Fagutalii Saburrat Cerimalo: lapio & Cespo. M. Varro ita meminit de Septimontio Septimonitu dies nominastius ab iis septem montibus in quis sita urbs estiferiae no populi sed montanos. Plutarchus seriabit Septimontium diem festam apud Romanos fulisse quo Septimus collis urbi attributus est. &Roma Septicollis facta. quo sidem die uehiculis uti iunctis cautum fuisse scribitine urbem cu3 seo istum agebae relinquerent. quasi si uoluerint eum diem precipue uenerari ac celebrari et pro Ciuiolatis habitatione ageres. Suetonius Septimontialem hunc uocat diem sic inqens de Domitiano Congiariu populo numo' trecentON ter dedit. atl inter spectacula mune' largissimu epula Seoptimontiali sacrov ade3 die. Senatui Esitim paonariis, plebeis sportellis cu obsonio distributis.

F DE SERVORUM FESTO ν

SERVORVM dies festus existimas ei dibus Auo gusti quod eo Seruius Tullus natus serua sedem Dianae dicauerit in Aventino.cuius tutelae sint cerui. a quaru celeritate fugitiuos uocent seruos. auctor est Sextus Pompeius Festus. habebant eta

167쪽

go & serui situm festum, ne inuiderent ancillis. nam & eis sinus fuit dies. de quo supra in Albtera diximus.

DE SOLITAVRILIBUS O

CSOLITAvRILiA hostiarum trium diuersi generis immolationem signant tauri arietis uerris. q6 omnes solidi integrio sint corporis. Solon eni Oscorum lingua totu solidumo significat. Unde rela qu da soliferrea uocans. & homo bonarum artiu3 solers.&qus nulla parte laxata cauam malida noniinamus. Scribit hoc si nescis ille si a nobis in omni fere sacra celebritate citatur Pompinius Festus. De iis metio fit sacris ab Asconio Possiano dum ait quod cen res copleto sinquenflnio lustrabat.& taurilia sacrificia de sue oue in ro faciebant. Solitaurilia Quintilianus ins iam persuasum est esse ex sue oue S tauro. Et sane ita se habet sacru qle apud HomerM quos est. Sed lisc no tam ex trib' qu1 ex particulis tria coeut.

uid si quς retulimus omnia quς ue sumus relaturi sacrificia stultos ferias uero nomine appellaueris ρSed aliqua ex nostris et merito sic vocentur. ut quς diuo Raynaldoique3 herniosis opem ferre autumant: in agro Tudertino seriar celebrasttur nunq abso tumultu nunq fere sine hominis caede ubi animi iuuenum & presertim rusticorus multo mero caluerint. Sed tu de seriis Stultoru

168쪽

φ CELEBRITATIBUS O 83

lege qus a nobis dicta suerunt in Quirinalibus.

CTAVRu appellabantur ludi in deos Insero' honorem facti. Videntur aut hac de causa instio tuti. Regnante Tarquinio prisco cum magna in mulieres grauidas pestilentia incidisset qui facta fuerat ex carne diu uedita populo taurorum. Ob hoc Deis Inseris instinui & Taurii uocati sunt. Pompeius Festus ad syllabam immo ad literam hic scribi De ludis Tauriis Liuius meminit diδcens per biduum factos eos causa religionis.

si M. Varro quo teste Lactantio nemo unil do/ctior ne apud graecos ddem neq; apud Latinos uixit hic de Terminalibus memoriae tradidit. Terminalia quod is dies extremus anni costituotus.duodecimus. n.mensis fuit Februarius.& cuintercalatur inferiores quincti dies duodecimo demuntur naense.hoc & Macrobius docet scri/bens Romanos non confecto februario sed post vigesimum S trigesimum diem intercalasse Ter minalibus scilicet iam peractis. Apud Pompolum Festum hunc legebamus in modum Termi/no sacra faciebat quod in eius tutela fines agroNesse putabant. Deniq; Numa Pompilius statuit eum q terminum exarasset Sc ipsum & boues sa/cros essΘ. Terminus aut quo loco colebatur supeum foramen patebat in tecto, qd nefas esse P

169쪽

tarent Terminum intra tectum cosistere. hucus Festus. De terminalibus dixit oratius Vel agna felis caesa Terminalibus. ibi Acron interm Teraminatio' diem scribit institutu suille si per epu/iarum felliuit tem C*sis agnis fines seruari sace/ret. Ouidius Termino sacra fieri mense Februastrio docet ut eas duo diuersi domini de parte co/ronent Binam serta illi binam liba ferant, Erecta ara & ignem frugibus cum fauo iniectis necnon agno aut porcello mactato cum iis laudibus Tu populos urbes 3N Ngna ingentia finis. Omnis erit sine te litigiosus ager.Nulla tibi ambitio est.

nullo corrumperis auro. Initima seruas crediota rura fide. Si tu signasses olim Tyreatida terras Corporδ non leto. II a trecenta forent. Non Maret Otryades congestis tectus in armis.O quantuin patriae sanguinii illa dedit.Quid nouarum fierent Capitolia finempe deo' Cuncta Ioui eg sit turba locumq; dedit. Terminus ut memorat Meteres9 inuentus in aede Restitit.& magno cum Ioue templa tenet.& reliqua.. Scribit Augustinus quod loco huic non sit alienum) a ueteribus fisectuin Ioui Terminum in Capitolio caedere noli issei significantibus neminem Romanos termiqnos comoturum. Idem ma Marte& Iuuentate factum. quod populus Romanus Seiusde sui iutus nemini locu daturi essent quem tenerent. Plutarchus quςrit cur Terminum: cui Terminalia faciundeum putantes nihil ei animatu sacrificant.

Vbi notanda Plutarchid loqui Fin Nume Pom/pilii institutionem .ique postea seruata non fuit. unde Oratius in epodo uel agna festis caesa Tedi

170쪽

minalibus & Ouidius ea sacra describens aieSpargitur & caso comunis terminuS agno. Nec queritur lactens cum sibi porca datur.

CTHEsMopHORIA tradente Seruio honorato

Cereris sacra suere dicta a Cereret qus a Graecis ala mophora hoc est legifera nominatur. siquist dem legem S fero significa t. Ceres. n. leges tiruenit.quod non solum poeta Ouidius qde Cerere loquens ait prima dedit leges & Ver/gilius qui propterea legiferam Cererem appelsauit Sed Plinius quoq; testatus est. Servius quem Pauloante citaui leges a Cerere inuetitas fictumoseait quia ante iuuentum frumentum a Cerere passim homines absq; lege uagabantur. quς ferietas interruptas sit frumenti usu comperto poste ex agrorum diuisione nata sunt iura. Aulus Cel lius citat Aristophanem in Thesmophoriis cum mulieres coueniunt ad sacra eleusina. i. ad Thesmophoria quς lanisacra Cereris .uti ait. De sa/ .cris Cereris plura nos in Cerealibus.

THAR ELIA erant dies festus Atheniensium Apollini & Dianae cosecratus mense Gargelio ne quo dei Apollo S Diana orti fueriit tradente Laertio. Nomen eis ab Apollinis hoc est ut Solis datum ut Sudas est auctor.Nam calefacere Graeci dicunt terram.

SEARCH

MENU NAVIGATION