Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

발행: 1525년

분량: 191페이지

출처: archive.org

분류: 로마

151쪽

φ DE SACRIS F

DE PALILIBUS M

PALILIA dicta a pale. q6 ei Deae feriae fuerint ut Varro tradit. Apud Pompeium festum sic ad literam legis Pales dicebat dea pastop cuius fosta Palilia uocaban uel ut alii uoluo dicta pastrilia qm pro partu pecoris eide sacra fiebat. Sed alibi idem quom ait Parilibus Romulus urbem condidit que diem festum p cipue habebant Mi/nores. hanc statam sequutus Solinus & urbis naὸ talem hanc diem fullte demonstrat.& parilia nominat uidelicet p r literam. Sed de partu. Essem urbis natalem Parilia ex hoc facile ostcdit pit usin eis nulla hostia mactabas ut dies ille saguinis Tet purus. erat aut Aprilis uigesimus ut Solinus S Plutarchus atq; Ouidius testans. quorum sane Plutarchus non natali Romano pastoralem celebritatu Palilia agitata scribit sed pridie illius na talis. Nam Plutarchus Palilia uocat. sic & Ouiodius Palilia a Pale doces quemadmodu eo die Romani in Palis deae honorem accensis stram iis ignem agresti more transiliebant: rem antia tus actant dum Roma est codita agentes: quo codem Ne & pecus S coloni per ignem saltarint tuguriis ardentibus quae domini sedem mutatis 'crema uerant. Ad ritus igitur supra enarratos re Ditur Propertii illud Annuam accenso celebrare Parilia foeno. nemo Persii. nam &is ait Fumoas a parilia foeno. Ad illud aut quoi diximus esse natalem urbis reseruias ea quς Suetonius tranalolus scribit de Caio Caesare decretum in ut ut dies quo coepillet impertu Palilia uocaretur uelut ara

152쪽

gumentum rursus conditae urbis. Apud Dionyst num halycarnaseM in primo antiquitatum lib. impressorum arbitror uitio perperam pro Pari i lia Parentalia legitur.

a CP ALAT1 AR ut scribit Pompei' festus ille quot faerificios huiuscemodi magis meminit nemo)a facrificia fuit: q6 Rome fiebat in mole palatino. s. DE PANICULARI Ma CPANtcVI ARis cut eiusdem Festi testimonio

i CPANIONI A Strabone auctore tacrificium sultii qb uniuersa Ionia Neptuno Aeliconio operabat. ii dicta Panionia eo modo quo Panboeotia.Idem, auctor scribit fuisse sacra: q Palladi apud Coro r neam urbem tota Boeotia pcurrete celebrabane.

CPlutarchus auctor est Panathenea Mineruae festum fuisse q6 Theseus comune celebritatem deo

mineruam significat.Nonulli sunt scribente Hystginio i qui uelint Erichthonium inuenisse Pana'

153쪽

thenea. Ripsum quadrigis cucurrisse. pro qbus factis inter sidera sit collocatus t et Heniochus.i. Auriga uocetur. Sudas primum ab Erichthonio deinde a Theseo instituta ait. in iis que pueros

tantum. certasse & uictorem olea coronatum. De

hac festiuitate sic ait Eusebius chronographus Agon gymnicus que panatheon uocat Athenis astas. Scribit Thucydides Hi parciim fuisse occisum ab Hormodio S Aristogitone tyrannidicis dum pompa magnoiit Panatheneo' ordinas ab Hippia. Isocrates q6 Cato meminit apud Cic ronec anno quarto & nonagesimo artaris libra scripsit et Panathenaicus inscribit hoc est in quo Panathenea Atheniesitiq; festiuitates explicabae.

DE PARENTALIBUS M

CPARENTALIA dicuntur omnia sacrificia qui mortuis fiunt. Vnde parentare sacra mortuis Docere.hςc Iusta Feraliam 8ζ Inferiae ato Exequie q/uis quidam separent appellantur. Parentalia de scribit Ouidius dum in t Est honor & tumulis animas placare prnas Paruam in extructas inuola era ferre pyras. Mendum est apud Dionysium halycamas in libro. i. antiqtatum Parilia descristbentem. ibi. n. parentalia pro parilia legitur. cum hic sacra maxime diurant.

DE PENETRALI F

CP pNrTRALE sacrificium auctore Pompeio Festa dicebatur quod in interiori parte conficieba

154쪽

, CELEBRITATIBUS φ τ s

tur. Vnde I nomen. Penetrare. n. ut Idem alibi ait est penitus. i. iutrinsecus intrare. Et penetraolia qus in intimis sunt partibus. Vergilius Aeteron unal adΥtis effert penetralibus igne. Idem alio in loco Festus penetralia scribit esse Penatium deorum Sacraria. Alibi quoq; meminit dei peonetralis: qui sit Herceus Iupiteri quem intra con septum domus colebant.

DE PISCATORIIS LUDIS Φ

CIdem a mihi ad omnia practio est Pompeius Festus tradit Piscatorios Iudos fuissei et pro pio stantium quaestu fiebant.

PYrui A ludos sitisse in honore Apollitiis: aps pellatosque a P ythone serpete que de' uirtis uub Deribus exhausta pene pharetra placerit adeo uel Ouidii carmine notu e ut mihi re plurib' conatiostedere oratianu illud dici queat Gib l lippis notu & tonsoribus hoc est. Sed Strabo et de P 'othiis certamine eqsiri ac gymnico facit metiora c.

POPVLipvci A dies nominatus uidetur: qi eo die populus Romanus mense Iunio repente fustgerIr. non multo. n. post hic dies si decessus Gab loru ex urbe populi ut Ficuleates ac Fidenates S frutimi alii coutra nos iurauerunt. Scribit hoc

155쪽

P . . .

M. Varro antiqtatis diligentissimus obseruatori Populistigiorum Macrobius quos meminita

DE LUDIS PLEBEIS F

PLEBEi ludi Saepe nominans a Liuio.Eudem ludos plebeios apud Asconium Pedianu3 fuisse comperio illos: quos exactis regibus p libertate Plebis fecere. uel p reconciliatioe plebis post sest

celsionem in aventina ut Asconius rut Liuius aliμter. Plebs enim tradente Liuio bis a Patribas socessit semper in secrarn montem trans Anienem tria millia passivum ab urbe. primu . A. Verginio T. Vetusio Consulibus. iterum sub Deceinuiris.

s. DE PORTUNALIBUS M

C Uir doctissitnus undeclim Varro sut Terentiani utarendecasyllabo) scribit Portunalia a Por/tuno dicta. cui eo die i portu tyberino facta ides 8c feriae institutae. Portunus deus a Latinis . a graecis Palemon uocatur. de quo affatim diximus in libro que inscripsimus de cognominibus d MN eo Oem loco ubi marini dei enarrantur.

s. DE PROTERVIA s.

CPROTERVIAM descripturus quo potius quam Macrobii testimonio utar cu inter classicos lablinae linguae auctores siue doctrina siue eloquenotia placeat maxime habeatur. Is eni3 hqc dignis sima memoratu de Protervia memoris tradidit.

156쪽

Sacrificiu apud veteres suit quod voeabae Pro/teruia. In eo mos erat si quid ex epulis supersuis: set igni cobureret. hinc Catonis io eus. nam Albidium quendam qui sua bona comedisset & noouissime domu qus ei reliqua erat incedio amisio set proterviam fecisse dicebat quod comesse non poterat id combussisse.

CP opvLAR1λ sacra Labeo scribit re quq omnesciues faciunt. nec certis familiis sunt attributa ut Fornacalia Parilia Lararia.

AE DE PUBLICIS SACIUS M

CPVBLic A sacra quς sint supra diximus ex stia Pompei Festii epistola seu phoemio huius opus sculi. Illis in praesentia lisc accedat. Sacra publistra dicta fuissae sacra boni deae qm id pro populo sacrificium agebas. de quo ita Cicero scribat. Sascrificium bonae deae fit per hiirgines vestales. fit ppopulo Romano. filii ea domo quς est in impeηrio. fit incredibili cerimonia. De iis intellegit Iustuenalis dum inquit Alip utinam ritus veteres &publica saltem Iis intacta malis ageretur sacra. Sed omnes Noverunt Mauri atly Indi qui plautria penem Maiorem si sint duo Caesaris anticotones Illue testiculi sibi conseius unde fugit mus Intulerit. ubi uelari pictura i ubetur Ruscii φ alteεrius sexus imitata figuram est. De iis Suetonius

tradens Clodium inter publicas cerimonia. pra

157쪽

netrasse ad Pompeiam uxorem. Cisaris muliebri uel Sed q6 msedo Iuvenalis ostendit in sacris honae deae masculoix quo* picturas animaliumqtis ibi fulissent plegi solitas significas multo ma/gis abnse debere uirost docet et Seneca in eptat rima S nonagesima ad Lucilium cuius uerbata ipse legere poteris. Mibi sussiciat auctorem &locu ostediise: ubi queras. Quinetia3 Cicero postea quq. p lio nate citaui infert s viri s scire non licet ne adem nomen bonae deae. Cui Propertius astipui tur scribens nulli iliro secra huiusce deae impune patefacta Vnq suisse. qm subito et uiderit luat poenas. Id q6 et & tu ipe lectitare poteris in elegia quς sit antepenultima quarti libri. Quidas auctore Macrobist buna deam esse Medeam pre

tant q6 temptu eius uirum introire no liceat pyiniuriam quam ab ingrato uiro Iasone passcta est. Apud graecos. iii. dici . qua Varro Fauni filiam tradidit adeo pudicam ut extra νυνεκωνῖτi hoc est locu ubi mulieres uersane nuq sit egress a. nec eius nomen in publico fuerit auditu. nec ui3rum una uiderit. uel a uiro uisa sit. propter quodneo uir eius templum ingreditur. DE civ IN VATRI Is VEL QUI N VATRI BUS,

TOuidius poeta cui Seneca N Lactantius macant) ingeniosus .ut ego soleo dicere ipsum ingeniu3 Quinquatria fuisse docet festa Mineruae quq

martio mense fierenti dicta a numero dieru. quastrum prima sanguine vacabat. nec fas concurrere

ferro. Causa quod est illa nata Minerua die.AE:

158쪽

3. CELERRITATIBVS M2 78

i ra treis super strata celebrantur harena. Ebsibusa exertis bellica laeta dea est. Vera ingeniis eadem praeest ipsius Ovidii testimonio i qui mox dicae Pallada nunc pueri laetari ornare puellae. Qui bene placarit Pallada: doct' eriti& subdit Mulei dea est operincerte dea carminis illa est .hinc Sa lis tyricum illud Eloquim ac famam Demosthenis; aut Ciceronis Incipit optare. N totis quinquatria bus optat. Quisquis adhuc uno partam colit assisI Mineruam. Augustus Caesar in quadam ad Tyot beri u epistola se quinquatrus satis iucunde egisor se. lusi se enim totos dies forami aleatorium cassi lefecisse testatur. ut si nostri saeculi Principes seo: cris diebus etiam ipsi ludunt non faciant sine

si magni uiri exemplo. Sed cur tantum uitia . cur non eius uirtutes etiam imitantur e Pompeius

i Festus cnecvenim hoc mihi quinquatria explior canti omittendum suit) auctor est Quin quatrum esse tantum festiuum diem. Sed age illius uerbat referantur. Quinquatrus inquit festiuus dies. dio. ctus quod post: diem quintam celebraree ut triao i trus & sexatrus & septenatrus/& decenatrus uel decumatrus. Idem scribit S. M. Varro in secutas do libro de lingua latina.Veru enim uero apud Festum quem tradere pauloante dixi quinquaotrum dumtaxat diem festiuum Ase alibi sic legitur. Minusculae quinquatriis appellabantur iduo Iuniae. quod is dies festus erat tibiciniu3 qui Misneruam colebant.Quinquatrus proprie dies se stas erat Mineruae martio mense.Ergo duo fuere, Quinquatria. quod& Ouidius canit altera. XV,

Calen. Aprilis.altera idibus Iunii. ι

159쪽

CTraditum est memoriae apud Varrone3 Qui

rinalia a Quirino dici . q6 huic deo feriae essene S eo hi hominum et suis fornacalibus non fuerutferiati. Festus addit eadem sacra S tultoru3 ferias appellari. causa Plutarchus refert qa huc diem illis assignauerunt si cuius essent tribus ignoraurare. ues iis et no ut alii tributim Fornacalibus reni diuinam fecerunt aliquo modo impediti ues qr diem ignorat sent hoc tempore illius sesti recuperandi potestas data esset. ut hoc sit quod Varro ait a nobis supra citatum Quirinalia esse eo Ir ho/: .minu. a fornacalibus suis no fuerunt feriati. ui/dius quom causam reddit quamobretia Quirinalia stultoν festa dicerene.& eam que, quς priuiua Plutarcho reddie. Id quoq; docens Quirinum Romulam ei se Siue q6 liasta curis priscis est diacta babinis. Seu qa Romanis iunxerat ille Cures Sive suo regni nomen possiere Quirites Multa mromulea bella peracta manu. Fuerunt aut Quirionalia cui docet Ouidius) .xH. Men. Martii.

DE REGI FUGIO ,

emetur puervM sicuti legis apud Pompeium

Festum) sacrum dicebati quo die Rex Tarqnius fugit e Roma. Sed cur magis regifugiu si Tyran nifugiu aut Tarquinisugium t arbitror qa regum nomen alibi magnumi Rome inuisum S cut aielauius) intollerabile fuit. Eiectus est aut Tarquionius cu filiis. vi. Hen.Aprilis anno sui regni an

160쪽

, CELEBRITATIBVS ν τ'

to Nuigesimoi ab urbe tondita. CcxLIm. Sacrsim P fuga fiebat.VI. iae. Iunii. ut docet Ouidius.

DE ROBIGALIBUS M

s Ille cuius testimonio taeo me hercule inuitus toties utor Pompeius festiis auctor est Robigalia diem fuisse festum.vir. X len. Maias quo Rubigo deo: que putabat robiginta auertere:sacrificabat. Sed S. M. Varro idem significat ita scribens Ro/bigalia a Robigo deo festa fim segetes. Deo huie sacrificabae ne rubigo segetem occuparet . Alibi quom idem Robigit, tradit unu esse ex. XLI. deis Contentibus agricolaru* ducibus i quo ppitio fruges S arbores robigo non corrupit. Ita* obigo feris Robigalia. A.Gellius Rubigi meminit

dei que placari oporteat ut mala a frugibus na/ti S amoueantur. Ouidius etsi non nominat Robigalia in describit inquiens Aprili mense flammis Dem rubiginis auertedae caula. in Robiginis deae templo focis thure uinoq; elatis ovem S canem mactasse. et in prius deam ita pcatus fuerit Aspeora rubigo parcas cerealibus herbis Et tremat in summa leue cacumen humo . Tu sata syderibus cani nutrita secundi Crescere dum fiant falcibus apta senas. Vis tua non leuis est. qui tu frumenta notasti Moestus i amissis ita colonus habet. Nee uenti tantum Cereri nocuere nec hymbres Nec sic marmoreo pallet adusta gelu. Quantu3 si culo mos Titan incalfacit udos .iue locus est irae dio ua timenda tuae. Parce precor scabras manus a messibus aufer Ne ue noce cultis.posse nocere sat

SEARCH

MENU NAVIGATION