Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

131쪽

s. DE FLORALIBUS

ni tradente Plinio instituere quarto Glen. Maii anno angentesimo sextodecimo ex oraculo Sin bylis ut bene omnia deflorescerent. Varro diem hunc determinat Sole Tauri quartamdecimam partem obtinete quo sidem tepore plenilunium si inciderit fruges & omnia que florebui necesse est laedi. Ouidius aliam ut poeta storalium originem fingit eaq; i fine aprilis & ΚIen. Maii a meo retricibus celebrata alba uestet adhibitis lumini bus t & in quibus serae no quidem pugnaces sed lepores & capreae praeda currerenti causam ipse docet quam sene missam facio ne sim longior. Iuvenalis mulierem impudicam describens inoter alia insit Dignissima prorsus Florali matro. na tuba. arbitror quia tuba ad edenda Floralia meretrices accersebane. Sane Flora graece Chlooris dicta. Zephyri uxor. & florum dea. ut apud Ovidium est legere. Lactantius christianae fidei assertor Floram meretricem fuisse scribit i quae

Cum magnas ex arte meretricia opes acquisiuisester populum Romanum inscripsit heredem icertam p pecuniam reliquidi qua suus natalis cralebraretur editione ludorum . qui appellati sunt Floralia. quod quia Senatui flagitiosum uidebat ab ipso nomine argumentiam sumi placuit: pu dendae ut rei qumam dignitas adhiberes Deam finxerunt esse quae storibus praesiti rami Oportere placarii ut fruges cu3 arboribus & uitibus brane prosperem norescerent.

132쪽

OTONALr A inquit Festiis sunt sacra Furinς quadeam dicebant. Varro paulo pluribus Furnalia describit. ea hec fiunt. ad literam. Farnalia surionae quod ei deae seriae publice dies isi cuius deae

honos apud antiqs.Nam ei sacra istituta annua. S tamen attribut'. nuc vix nomen notu paucis.

ω DE FUNEBRIBUS LUDIS φλ

CFvNε3κεs ludi suntiet fiunt in lanere alicuiuS. uncie dc nomen. Primus stinebres ludos teste Plinio Acastus in oleo inuenit. Olim funera ad tuo bae S tibiae uoluim ecterebane Sed ad tubas ma/ioris aetatis. noris ad tibias. ut a Seruio scribis tur. hinc tubae & tibiae funebres dicte.

M DE LUDIS GLADIATORIIS vi

CCLAor ATORir ludi erahit quos imperatores dabant ad bellu3 ituri.siae ut ciuium sanguine ii tam fortuna se pugnaR specie satiaret. Sive q6 est uerisimilius) ne in praclio Romani timerent hostes: ante domi in hisce ludis pugnas N vulonera edocti. ut scribit Iulius Capitolinus. Eaoctem& in funere spectacula exhibebantur. exlystimantibas Inseros gladiatorum sanguine exopirari. Valerius mari. tradit quemadmodu. M. N Decius Bruti filii primum gradiatorium mitonus in foro dederunt funebri memoria patria

cineri honorando. - . -

133쪽

CHYAer NTRIA Lacedemoniis sacra fuere. quq Apollini celebrabant hedera coronati auctore Macrobio. nome eis ab Hyacintho que ab Apolline amatum suisse omnibus pstat. De utroq; hoc puero & facris sic Ovidi. Nec genuisse pudet sparten h yacinthon.honoro Durat in hoc mi, celebrandat more Priorum Annua praelata re' deunt hyacinthia pompa. t d

THix ARra sesta solennia.&hic ab antiu celet brata fuere ad octauu talen. Aprilis. quo primu tempore Sol diem longiorem nocte plendit . ut scribit Macrobius. iamsi omnia tunc Hilaritate mulceantur.Herodianus insinuat Hilaria deum matri dedicata suille quo die cuctis ludendi Iaasciuiendio licentia passim permissa fuerit.De iis Flauius Vopiscus itellegit dum Aureliani uitam exordiens inquit Hilaribus qbus omnia festa &feri scire debemus & dici impletis solennib'u niculo suo me & iudiciali carpeto p fectus urbis vir illustris ac piata reueretia nominadus Iunius Tyberianus accapita ibi cu animus a causis alma negociis publicis solatus M liber uacaret.Sci

φ DE HORDEACIIS M

THORDEACI A ueteres diem appellauereiq horidae idest grauids hostis immolabantiscribit hoc

134쪽

ueteix sacrificioix enarrator Sex. Pompei' Festus.

CHUMANUM Pompeius Idem quo mihi ad saycrificia uetesx enarranda nemo magis opitulatur

sacrificium suisse tradit i q6 mortui causa fiebat.

ρ DE INFERIIS F

CApud eadem Auctorem fie legebamus Inseris sacrificia qui Deis Manibus fiebant. q6 S Catulalus docet illo non minus pio si eleganti de morore fratris epigrammate. Multas per gentes & multa per aequora uectus Aduenio has miseras frater ad Inferias. Vt te postremo donarem munere mortis. eri , Et mutum nequicq alloquerer cinerem. Quando qdem fortuna mihi teteabstulit ipsum. Heu miser indigne frater adempte mihi. Haec tamen interea prisco quae more parentum Tradita simi tristeis munere ad inseria Accipe fraterno multum manantia fletu. Ato in perpetuum frater aue atq; uala.

DE ISTHMIIS M

tasTHMi A ludi fuere Nepruno a Theseo istituari in Isthmo.Vnde & nome tam rudis si deo est. uti Strabo & Plutarchus docent.Et si qdam opinantur cut Plutarchus ait) Isthmia in Scyronis hortorem a Theseo inuenta & instituta fuisse.hos

135쪽

Corinthii celebrabantan Ous tamen Athenient ses, si ad eos accessiissime, sedentes Oibus Thesei instituto praeserebane. habes qd PIutarchus Caraterum Lactatius Papinii interpres Isthmia inhoia ore Palemonis fieri scribit, cuius uictores pinu coronaretur. Plinius Isthmiacos Iudos sinquen pales fuisse docet. sic. n. scribit Isthmi pars altera cum delubro Neptuni qnquensibus inclyto Is dis. Quintus et Curu' meminit Iudrici Isthmiostruiqb puentu cut aio totius Graeciae celebraret.

DE IUSTIS se i

GusTA sunt sacrificia mortuoν. dicta qisi iure fiant. Ouidius de feralium die Hanc qa iusta sor

runt dixere feralia lucem.Idem Et dederat mise/ris omnia iusta rogis.Festus in descriptioe Praercidaneae agnae mortuo iusta facere interpretatur glebam obiicere.qd facere mos illis erat priusq. nouaS fruges gustarent . Hec seralia inferiata &

Exequiae nominantur.

TvvENALEs ludi fuerunt pro salute iuuenustituti.Sicut Plebei y libertate plebis facti . Nero tradente Suetonio Iuvenales edidit ludosisibus senes quoq; psulares anti a matronas recepit ad lusum. Refert Iulius Capitolinus Gordianti edio dille ludos Scaenicos & Iuuenalia p quatriduxi. De iis Sidonius apollinaris Iam fanis Iuvenalistbus peractis. Festus meminit de sacris iuuentutis

nisi roti

136쪽

que ut ait Iuvenibus instituta fuere.

DE LATINIS FERIIS

Supra de Feriis loquuti Latinas ferias e Constceptiuarum genere Macrobi. secuti esse diximus. hinc Varro Latinas serias diem cocepti uiam apopellati Latinast dici ait a Latinis populis qb' exalbano monte e sacris carnem petere cu Romaonis ius erat.harii olim feriis quadrigς certabant in capitolio. Victoro Absinthium bibebat maioribus arbitratis sanitate honorifice dari. ut Varoro alter latine linguae Plinius credit Dionysius halycarnaseus Latinas fieri tradit Ioui latiali ab urbibus. 47.ferrim in eas ab aliis caseos, ab aliis lac ab aliis agnos. uno aut tauro ab Oibus comuir iter immolato statuta 3 partem a quam urbe ac/cipi quod pro omnib' sacrificetur. principatum sacrorum a Romanis haberi.

CLAVRENTALI ti Festorum traditor Festus enarrat) Laurentiae Faustuli coniugis S Romuli Reinio nutricis festa suere. Varro S ipse festoru3

enarrator Laurentinas serias uocat a Laurentia qAcca et dicta fuerit nominatas. cui hic libuit carmen ponere ut LaurentaIia scribedum esse ostenlydam cum. u.literat a prima syllaba non Larctia S Larentalia sicut Lactantii & Macrobii necnon Plutarchi uulgo impressi codices habent. apud quos lane auctores uarie reseruntur de Laurenta/

137쪽

lium origine opiniones. Oui. qdem sic ait Non ego te tants nutrix Lauretia geris Nec tacea uras Faustute paup opes. Vester honor ueniet cu tau retalia dica. Acceptus Geniis illa decenaber fiet.

CPorphyrio explicans illud oratianu Nocturonos letnures portentat thessala rides. ita scribit Lemures putant holum esse post morte uagantes umbras. dictos qs1 remures a Remoicuius occisi umbras frater Romulus placare tu uellet tam ria instituit hoc est Parctalia: q mese malo p tria riuu celebrabans ante additu anno mes Februarium. ob qua rem malo mense nubere religio est. hic Lemurioν origine scribit multis carminib'Naso. quo' hec in meo libello recitasse suffciati Rit' erit ueteris nocturna Lemuria saeri. Inferias

tacitis Manib' illa dabui.& mox 6 Romulo luacemq3 Lemuria dixit Illam, q positis iusta ferunt

auis: Aspera mutata est in lenem me Iogo Utera, q toto note prima fuit. Mox et Lemures animas dixere silentu. Hic sensus uerbi vis ea uocis erat.

DE LIBERALIBUS *

I B E R A L i A erant Liberi patri; festa quq a grat' cis dicune Dionysia. Neuirilibera lingua loqua mur ludis liberalib'. hoc Pompei' Festus. et alibi quom huiuscemodi ludos honorarios uocatadetis Varro aliter. Liberalia inat dicta q6 p totum oppidu eo die sedent sacerdotes Liberi anus hei dera coronais: cum libis & foculo pro emptore sacrificites. Diuus Augustinus ex seia. Μ. Varroo

138쪽

nis refert sacra liberi in copitis Italiae relebrata tanta licentia turpitudinis ut in eius honore pu deda uirilia et in .ppatulo colerene plostellis im posita. In Lanuvio oppido matronas honestissiomas uirili membro p foru pompabidi trasuecto corona oibus uidelib'S spe coactas imposuisse.

CTradini; in memoris a Pompeio pesto quem

haud iniuria hierographon hoc est sacroν seriaptorem appellauerim: Luearia festa fuisse qui in luco Romani colebant: q permagnus intra mare ει falariam ac tyberim fuit pro eo q6 uicti a Gal lis fugientes e proelio se in ipso occultauerunt.

, DE LUDIS M

CSaers relebritatis Iudos esse.Kostedimus. nam ut sacrificia & feris at uis ita Ludi festis dictbus insunt auctore Macrobio.Ludou celebratio/nes ins Lactatius deoν festa sunt. Siqdo ob na/tales eo3t uel t ION dedicatioes sunt pstituti.&primu uenatioes Saturno.Ludi scenici Baccho. Circeses Neptuno. Paulatim uero & ceteris deis ides honor dari coepit. singulio nominibus eoν secrati.Liuius & Valerius ludos causam inmomedou pestilentia fuisse scribui q Sulpitio & Li/dinio psulib' ita Romae afflixerat ut plus exsisto& nouo cultu religionis et in humano psilio po/situm opis uideres. Itaq; placandi celestis numinis gratia copositis carminib' aures pbuit. mox

139쪽

iuuentus rudi ato incomposito motu corp orum ria si nouitate grata RomanoN oculos permulsit Paulatim deinde ars ludicra ad Satyrav per refrit modOS.a qbus primus omniu3 Poeta Liuius ad fabulaW argumenta spectantiu oculos &ania

mos trastulit. Tantus ludoN paulatim Romanos carpit amor rebus ex bono in peius ruentibus ut

eos scribat Orosius libere coclamasse sibi a Goothis nihil factum esse.nihil egisse Gothou enses atq; incedia si prederes spectare Circenses quos re Romanos & magnos Iudos alibi diximus ap Pellatos. Oui. Megalesia primos ludos fuisse ait. Sic & Liuius ut ibi dicem'. Ηοφ p multa gia de ubiis uti supra sic & insta suo loco sermo fuerit.

CLUPERCALI A teste Oui. festa erant Fauni et NPan dicitur celebrata. xx. Den. Martii Festus ii nonis ferias esse ait quo die mulieres februabaotur idest purgabantur a lupercis pelle iunonis .et ob causas is quoq; dies februatus nominabatur Varro sic Lupercalia inqt dicta sunt q6 in Lupercali sacra Luperci faciuti x cu ferias menstruis nonis Februariis dicit huc diem februatu appellat. Februum Sabini purgamentum.Et id nostris in sacris uerbum sonat. Quod & Oui. docet pluoribus rationibus in secudo libro Fastorum.Sune

igie Lupcalia teste Varrone a lupercali dicta Est aut lupercal locus ubi Romulum S Remum tuo

ra lactauit de quo Oui. Illa me lupa loquitur.

140쪽

, CELEBRITATIBUS 6s

loco nome fecit. locus ille Iuperrat Magna dati nutrix premia nomen habet.Quis uetat Arcadis dictos a monte Lupercost Faunus in Arcadia leopla Lyceus habet. Nupta qd expectas e no tu pallentibus herbis Nec prece nec magico carmine mater eris. Excipe foecudae patieter uerbera deratrse. Iam socer optati nomen habebit aui. Quidainueniune relarente Quintiliano et lupcalia treis partes orationis ΚΘ cotendant luere P capru. ut Solitaurilia ex sue oue & tauro. Sed lisc ut ait

non tam ex tribus il ex particulis trium coeunt. hsca lupercis nudis. xv. Klen. Martii celebrabaoturi& ut scribit Liuius) p iocum ato lasciuiam

lycsum Pana uenerantib' ex Euandri institutioone. Propterea Vergil. ait Hinc exultantes Salios nudosi lupercos. Iustinus uidet ostedere nudos cucurrit se ad imitationem Panos i cuius simulaachrum nudum rectet caprina pelle amictum.CurAErebat aut hisce pellibus obuios uerberantes. ad eam uerbera matronae se ultro offerebanti existi/mantes id ad foecunditatem esse conducibile. ut Ovidii carmina supra a me citata ostenduta neconon Propertius 6 iis sacris loques Verbera pelalitus setosa mouebat arator Vnde lycens Fabius sacra lupercus habet. Plutarchus alia3 affert cauosam quare Luperci pellibus obuios c debaci quata ipse in problematibus csi fuerit cordi) leges. Liuius lupercal ludicru3 in more palatino fuisse ait. ibi &hoc notandu lupercal hoc est sinagulariter dictu .Graece idest Lycaea Lupcaolia nominans. 6 Lupercalibus seu Februaris meo minit et Plutarcus in uita Romuli.&Dionysius