Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

101쪽

DE COGNOMINIBVS

demonstrat Oui. dicens Noxia mille modis labcerabitur umbra. tuas u Aeficus ad poenas inge niosus erit De Rhadamanto. Vergi. Cnosius hcc Rhadamasitus habet durissima regna. Castigat saudito dblos subigit 3 fateri Quaeqs apud iuperos turto laetatus inani Distulit in seram comtisa piacula mortem. Claudianus hunc tortorem esse docet id q6 et fieri ab Aeaco diximus ut noxios urgeat confiteri. Claudianus sic ait loqtur de Mi nota quos nolle fateri Viderit ad malia mox tras mittit uerbera fratris. Nam iusta Rhadamantus agit. Hoc & Uergi. demonstrat ipse: dum ait subigiti fateri modo a nobis allegatu. Inuenio STΥ GEM quoq; ap6 Inferos habere numen teste Vergilio et dicat Cocyti stagna alta uides Stygia iapaludem t Dii cuius iurare timent & fallere misenen . Auto. Gallus lcripsit epigramma de minnosyllabis deo R. ibi inter alios deos Styx legis hoc hiersu Quaeipiat diuum periuria nocticostior Styx. Ouidius deum appellauit dum de illa loquens inquit timor est deus ille des. Dii enim duplicis sunt sexus auctore Seruio. Et apud grae cos Mou idest deus cois generis est. unde Vergil. de Venere dixit Descendo ac ducente deo fiat mam inter & hostes Expedior. Sed ad stygem ut redeamus scribit Hesiodus iurare deos per Stystgem decreto Iouis Opter opem quam una cum

filiis Potentia & Victoria bello giganteo deis ta

PHLEGETON de quoiit parentibus & natura scriabit apud nos ex recentioribus Ioannes Boccaciν usi Christiani Manes siue Iliferos DIABOLOS &DEM ONES uocitant. Nam sunt Demones boni S

102쪽

ti mali.Lactantius Diabolum dicit esse demonum' principemi&propterea DEMONIARCHEN a Trisi inegistro appellari essiem malos Demones malisty gnos spiritus maloν quae geruntur auctores.

i CIRIDEM 'Desiodus Thaumantis &Elestri ctrae filiam fuisse scribit. unde ΤHAVMANTII for

ina patronymica&THAVMANTI As nominaturia Oui. Morphea si peragat Thaumantidos edita . somnus Eligit. Ide. oratis illustrat aquis Thausta inantias Iris .haec deoN nuncia sicut Mercurius.l nisi quod ille ad pcordiam.haec ad discordiam disturbationemq; mittitur. Vnde Iris quasi 'ssio , hoe est lis & contentio dicta est: auctore Seruio. x Vergi.Irim de coelo misit Saturnia Iuno. Idem. Aeream caelo nam Iupiter Irim Demisit germa/a tis haud mollia iussa ferentem S alibi.Ergo Iris a croceis per caelum rosida pennis Mille trahensi, uarios aduerso sole colores . Devolat & supra et caput astitit.Cicero Irim caeleste arcu esse scribit. qui qm admirationis causam habet Thaumanti: de dicis nata.hoc ideo Cicero qa ραπι α graece mi a raculum Sc Ἀμαζω miror significat. Sed age alia 1 que.nunc occurrui poetaR de Iride carmina his ste subiiciam'.Sta. Imbrifera potis Thaumati de Iuno. Verg. Ad que sic roseo Thaumatias ore loquuta e.Ciau.Iupiter interea cincti Thauinati danymbis Ire iubet. toto q deos accersere misi do. Illa colorato Zephyros tragressa uolatu Numina lamatioui. Nucia Iunonis uarios idula coloa

res. cipit Iris aquas alimetat nubib' affert.

103쪽

. DE COGNOMINIBVS νω DE AURORA M

LANTI As modo TITHONIA a poetis cognomio

uatur. Pallantias siue Pallantis a Pallante patre ut ait Ovidii interpres illud exponens Traden/dum Phoebo Pallantias inficit orbe Sed Ηυsiodus Auroram Hyperionis atm Theae fuisse taliam tradit. Idem Oui. in qua sextae Pallantidos ortu Italiam tenuit. Statius trepidas subito Tito/nia nubes Discutit & reduci magnu parat aetheora phoebo. a Tithono marito. Vnde & Verg. duxit Te potuit lachrimis Tithonia flectere coniux Ide Et iam prima nouo spargebat lumine terras

Tithoni croceum linquens aurora cubile. Haec Memnonis mater fuit. cui' Manibus Memnonio des illius sorores nuc aues ad sepulchrum quotannis couenientes inter se dimicantes parentant

teste Ouidio in metamorphosi. Unde alibi poeota Idem in elegeia ad Auroram sic ait Iam super

Oceanum uenit a Seniore marito Flaua pruino se quae uehit axe diem. Quo properas Aurora emane. sic Memnonis umbras Annua solenni cae de parentet auis. Graece Aurora hoc est eos dicitur. qua dictione utuntur & nostri. Oui.Tres

ubi luciferos ueniens praemiserit Eos. εἰ alibi 'Proxima uictricem cum Romam inspexerit Eos Vnde Eous. Vergi. Eoasi acies & nigri Memnonis arma. Properi.Siue illa3 hesperiis siue illam ostendet eois Uret&mos uret S hesiperios. ubi prima syllaba tam correpta si l5ga id nomen dixit. qa longum est ab breue ab qi, significat lucem deriua Et hanc et ut deam cile aucto/

104쪽

ribus ostedamus audi Ouidianum Paridem ad Helenam ita scribentem Phryx erat Aurorae coniux. in abstulit illum Extremum noctis quaedea finit iter.Dea auroram significata quae calio ut in loco Ouidius aio luce nova noctis confinia sero uat.nam illud Vergilii roseis aurora quadrigis Iam medium aetherei cursuS traiecerat axem. Fm Ethruscos dictu fuit.apud quos diei ortus a serata diei fuerit hora.OrtuS.n.dies Auroram habet bive fim Donatum si dicit Auroram cum quadrigis posita3 solem significare. ut refert Seruius honorat .De aurora est illud quoq; apud eu dem poetam Postera phoebea lustrabat lampade teri, S.Humentem. aurora procul dimouerat um/bram.Item illud Aurora in roseis fulgebat lutea bigis. ubi Vergi. Aurorae bigas tribuit cum qua/drigas dederit supra Ibi Seruius ab Homero au

roram interdum Interdum κροκοπεπλον

uocari scribit.Haec greca Aurors cognomina me monent ut et hoc adiugam a grscis deam hane quia mane gingitur appellari.

DE HEBE F

Hoc illi oderat Iunonia muneris Hebe. uidelicet a matre.Fuit namq; iunonis filia.sine patre. unde S paulo mox eam Iouis priuignam di nuru uOδcati ut quς herculem iamdem facta Iouis filium maritum caeperit.Ouidii carmen est Iupiter his monitus priuignae dona nurusque Praxipiet. Ηeν dus in ex Ioue & Iunone nata ait. Iuue. Heben significans herculeam dixit uxorem.sitan. inquit

105쪽

I DE COGNOMINIBVs ,

Nec puer illiacus, sormosa nec herculis uxor. Haec Iuventutis dea pulchros pedes habens. ueo. luti Homerus canit . ut haud iniuria Iuvenalis formosam heben appellauerit. a quo sane neq; nomen abhorret. nam pubertas est. Caper grammaticus non poenitendus tradit q6 Iuuen3. tus est aetas. Iuventa uero dea que & Hebe Iunos

Dis filiarati Herculis eades uxor appellas Apua Oui. Iuventae aras Medea statuiti quae sit Hebe. De connubio Herculis ais Hebes Properti'no ster Nec sic caelestem flagrans amor herculis He ben Sensit in oeteis gaudia pma iugis. Martialis ad hercule Nuc tibi Iuno fauetmtic te tuadiligit Hebe. S eneca. Deus Alcides possidet Heben. Nec Iunonis iam timet iras Cuius gener est: il fuit ho stis. In phimntia Sicyone eximie colitur Heber quam appellant DIAM. ut Strabo comemorata

DE GRATIIS

CQuas Gratias Latini uocanti Charites Domiν nantur a Graecis Iouis N Eurynomes Agla/ie prior Euphrosine Thaliel sequunt. Ex oculis Pulchru aspiciunt. iucundus ab harum Sidereis irrorat amor de more pupillis. ut scribit Nesio/dus. Desiodo suffragatur Diodorus siculus a Teo renS Iouem eis una caue pulchritudine beneficiuetiam S gratiae retributione dedissse. Servius ho/noratus tradit Gratias Venere ac Libero natas.

Deo id inmerito dici. qa Gratiae ut ait) perhirum fere numinum munera conciliantur . esse*nudas t quoniam Gratiae sine fuco fite debenti Item connexas .cia insolubiles esse Gratias decet

106쪽

unam uero auersam pingi duabus nos respicietibus O psecta a nobis Gratia duplex reuerti de/het. Minc orati. Solutis Gratiae Zonis dixit. qm amicopi animi secu soluti esse debent ac nudi. Et alibi ide ait Gratia cu nymphis gemini'; sorostrib' audet Ducere nuda choros. Ide Iam Cytherea choros ducit Venus. imminete Luna Iuctaem nymphis Gratis decetes Altero terra quatiui pestrie. vi. Protinus acced ut Charites nectuti costronas Sertaq; caelestes implicatura comas. Nahe OIa pulchra sunt opa. ut Strabo testas.&Nomestrus canit Gratias Veneri ambrosiu peplu elaboorasse. Primus cui Strabo refert) Gratiis deabus templum Etheocles rex Orchomeno' extruxit. Quareξ nisi q6 uir erat ad bsificentia natura pnus at 3 institui' ρ In Orchomeno aut ciuitate Boeoytis cratias habuisse fonte ubi se lauabat auctor est eruius hono. in P Aenta cometario quem legas.

CDeorum hucusq; cognomina scripsera eo amisino ut libellu hunc nostrumi qualiscunq; S qua. tuscum foret: Grati ae clauderent. Verum hesterna nocte dormienti mihi somnus adesse uisus fuit querenti siris quamobreue se silentio tradidissem. non ne ego aiebat deus sum non niihi numen e non filii e quae sane ola cum me clam esse respondissem. quis. n. putasset Somnii esse deum filios habere Ergo tuum in ut Ouidium parsi legisse uideris ato Papiniu. Horum. muterq3 Somnum

non modo deum sed deopi etia3 placidusinum uocat. Mihi Herebus cum Nocte parentes. ESQ

107쪽

, DE COGNOMINIBVS

Sortis Mortisip. o Parearum at* :hesperidu Ego illius qui culpas hominum carpit delimi Μomos qb Ascreus poeta docere te potuit Sum frater. Meo sub numine Somnium estivisioli&oraculum. Ego in somnia facio & phantasmataicum illudere Mortalibus libuit. Me auctore γε scentes invadit ac suo pondere pressos INCUBVs siue ut Graeci uoc1o grauat. o mitile filioν sum pater. Ex sibus Morpheus non illoquissi sollem' alter Exprimit incessus vultumque sonurn loquendi. Adiicit & uestes & consurerillima quael verba. Sed hic solos homines imi tatur. at alter Fit fera fit uolucris fit longo corpo/

TORA uulgus Nominat.est et diuersa tertius artis Panthasos. ille in humum saxumq; undam. trabem. Quaeq3 uacit anima fallaciter omnia traδsit. ut uester tam uere qui Aegater Ouidius canit

Huic ego legeram dixi talia apud Ovidiu saepe.

rum ego non Argus si omnia circvaspiciam. Nem mihi ulla de te cognomina occurrebant v quae me tui faceret reminisci. m.n. meu de Mohecognominibus non claris natalibus ac potestate

dicere institutum.Tunc illa & mihi et insiti non minus honesta si aliis sunt cognomina.Si qdem

TA. aVIES RERUM appellor. Ad quae sane uerba expergefactas somniu siue potius uisionem drascripsi. que age ultimam huic opusculo main . num imponat,

108쪽

elea

TATIBUS. LIBELLUS M

OGNOMINIBUS Deo/

riim Sacras celebritates adne ctere existimauino esse alienum. Est: enim Sacra celebritas aui

ctore Macrobio uel cum sacrifi/cia deis offerunturines cum diis diuinis epulationibus celebratur. uel cum ludi aguntur in honorem deo . uel cum feriar obserstuantur. Sacrificium est: victima &quecum in ara cremantur. Si laus & hymnus ut Lactantius mauult IdeS Sacrum: atq; Initium: & mysterium uocatur. res antiqssima Ozalasio ut Macrobius ut uero Lactantius tradit a Melisseo Cretensitim rege instituta. Lactantio fallustius SufDagari uis detur scribens referete Seruio honorato religioonem hoc est: dei cultum a Cretensibus inuentum esse. Proptereat Iouem natum apud illos fingi. Sunt q putent test e. M. T. Cicerone religionem ab Atheniensibus ortam & ad omnes terras dio stributam fuisse. Sacrificare inquit Nonius Marocellus est ueniam petere Litare uero ueniam imo petrare. Hinc plautinum illud me Iupiter faciat ut semper sacrificem nunil litem. Sacrificiorum

109쪽

tradente Festo alia sunt pubi ica que pro popliolo. alia priuata que pro singulis hominibus de

familiis agebantur. Item alia stata quς certis clieobus fiebant. alia solennia que omnibuS anniS praestari debent ut idem ait. Hinc illa' est Val rii maximi maiores statas scillatata φ cerimonias Staque sequut/turii sint aut cerimoniae cui hoc quoq; non omittamus J xitus sacrificiorum. Glysus aliqua cui Strabo resero festiua cum animi rei nitIione agitantur aliqua cum numinis ama' tioe quam Grieci Enthusia sinon uocant. nonulla ςu musicamo nulla sine. Queda mystica hoc est occulta significatione. quedi aperta.HON oium multa genera: que cui lectorib' lectio sit facilior modiori) per ordinem literas digesIimus.

C Agonia sacrificia erant i quae in agonibus ia l

ecto montibus fiebant. Vnde mons Quirinalis Rome Agonius porta collina Agon elisis dicta. ut Pompeius festus auctor est. Varroni placet Agoo lota dici potius a Saliis sacerdotibus: et agonen ses uocarentur. Ouidius tum Ianuario mense fies it tum etiam Iani ella docet. afferti plures bustiusce nominis causas . siue Agonia dici propter lministri uerba qui hostiam ante aras perculturus Semper agat ne rogat nec nisi i ullus agit. Vel qa: non ueniant pecudes sed agantur ab actu Vel ea praeuisssios in aqua , timet hostia cultros uidelicet

δἰ tera. Vii. Kaleu. maias uti Cui idem meminita

110쪽

, CELERRITATIBUS M ς 4

Uel agonilia quasi agnalia ut prius dicebant uel Agonia a graeco cω q6 est certo. Ago natiuin repertorem tradae Macrobio Numam. Pompilium regem fuisse Valerius Antias refert. Apud eadem quem supra citaui Festum ita legit Agon tu putabant deii praesiditem rebus agedis i& Agonalia eius festiuitate.Idescribit Agonium die; appellari q rex hostici immolabat. hostia. n. ut ait antiq agonia notabat. Apud Luca euage lista de passione dilica est agonia p sollicitudine

Sc metu. Qiiod sane nomen uri sacerdotest quis Oui. agonia corripiatino in iano male piauciatape. lon. cu apud GrscOS: Vnde e id nome: oxiami Aracutum accentu habeat in penultima syllaba.:

s Scribit Seruius honoratus clarissimus Uergislii: quis eum multi eleuare conensanterpres Amobaruale sacrificiu esse ita dictum q6 arua ambiat uictiina. Sicut Amburbale uel Amburbiu dicitur sacrificia quod urbem circuit & ambit uictima. unde Vergilius de ambarvali loqueris ait Termnouas circum felix eat hostia fruges. nami pro frugibus fiebat. id quod Vergilius alibi ostendit dicens Cum faciam uitula P frugibus ipsie uenio. to. Strabo demostrat Lmbra uale sacrificium fuse isse quod in finibus fieret. Sed hoc facrificiu pro Rugibus fieri solitum atque ab ambiendo amoclictum docet etiam Macrobius t cuius uerba ad literam posui. ea hec sunt. Ambaraale hostia est cui ait Pompeius Festus) quae rei