장음표시 사용
71쪽
ss P Rosc EN. VITAE iuncta est adversis rebus praebet solatium , & animum supra humana attolli. Caecus interim est Mundus , & de quibusvis rebus caecorum more iudicat. Laudat multos a conjecturis exterioribus , eo quod vitam agant austeram: Mnimum interim tam mali quam boni fontem non videt. Multi sericis & byssinis vestibus asperrima circumserunt vitia , mollibus lectis incubant, delicatis vescuntur cibis, & deorum quasi vitam agere videntur: quibus tamen,si animorum daretur inspicere penetralia, felicitatem hanc ne o invideret. Instat illis carnisex assiduus mala conscientia, & ut Demolli illi omnium deliciarum obiivionem adeoque fastidium assert. Umbram hi, non ipsam virtutem sectanturi nescientes quid distent aera lupinu. S olidum quid virtus est , non inane. Hinc quaecumque, seu laeta seu adversa Fortuna, Fragili quaerens illidere dentem , Occurrer solido.
Instar palmae virtus est:quae quanto magis deprimitur, tanto magis sese erigit. Et profecto ita est. Prosperis rebus enervatur sere in plarisque virtus 3 adversis roboratur. In me id verisiimum sensi di
quem nisi Deus tot calamitatibus excitasset, procul dubio in vitior im obdor
mi vissem veterno, Ruidni sui - cum
72쪽
citatem quae advocat ad virtutem, sustinere, quam infinitis atque immodicis bonis rumpi tSed quem melius de Virtute ac veris bonis disserentem audiamus , quam hunc ipsum Sophum 3 Puta Deum di -bqm cere: Quid habetis quod de me queri pquit aee. eae. vos quibus recta placuerunt ' Aliis bona falsa circumdedi ; animos inanes vetus longo fallacique somnio lusi. Auro illos , ar- , gento ebore ornavi: istud boni nihil est.
Isti quos pro felicibim adlicitis, s non qua
occurrunt, sed qua laetent videritis, miseri sunt , sordidi, turpes, ad similitudinem pa
ista solida oe sincera felicitas, crusta, est
quidem ιenvis. Itaque dum illis licet stare ad arbitrium se in endi, nitent, imponunt : quum abquid incidit quod disturbet aedetegat, tune apparet quantum vitae ac verae faeditatis alienim splendor absconderit. Vobis dedi bona certa, quanto magis versaveritis sque inspexeritis , meliora : majoraque promisi vobis , metuenda contemnere , , cupienda fastidire. Non fulgetis extrinse-eus : bona vestra introrsuo obversa sunt. Steiriundu exteriora contemsit , spesctaculo sui laetus. intus omne posuit bonum.Non egere felicitate, felicitas vestra est. Idem alibi inter virtutem & voluptatem ullam comparationem instituendam negata
73쪽
gat, aiens : Altum quiddam est virtus,em celsuma, regale, invictum , infatigabile ; voluptas humile, servile,imbecillum, caducum, cujus statio ae domicilium fornices Ο popinae sunt. Virtutem in templo invenies , in foro , in Curia, pro muris stantem , pulverulen
tam , coloratam , calissas habentem manim svoluptatem latitantem saepites ac tenebras captantem : circa balnea ac sudatoria , ac Ioca aedile metuentia , mollem , ene em , mero atque unguento madentem , prellidam , fucatam , ω medicamentis pollinctam. Quis de Uittute aptius meliusve dissertare possit 3μSed ur metalla ciuaedam
auri colore tingi possetnt atque duci, in substantiam transmutari non possunt; ita sunt imagines quaedam seu Umbrae Virtutis, nihil praetet speciem habentes. Nihil certe solidi in me fuisse , se quens tibi paucis ostendet Narratio. CAPUT VI. '
Γ x Orci liberatus faucibus, pertaesus patriae , in Galliam sum profectus, cum firmo mutandae in melius vitae
74쪽
H u M A N IE , L I B. III. 69 vitae ro posito. Sed ut res unaquaeque ad centrum suum tendit, ita animus
meus totus terrenis rebus occupatus
nihil coeleste aut divinum sapiebat. Nihil de hoc hominum genere lihel dicere : certum tamen est , si non omnes, plerosque tamen suis tantum militare cupiditatibus. Eram vero toti Collegio , quod diversis nationibus constabat , Optatus admodum socius. nam &cithara satis perite ludebam , & Italice, Hispanice, Latinae, Gallice etiam ut Latinam linguam taceam )iloquebar: tum ad omnes personas agendas eram habilis. Id unum mihi perplacebat inquieti ingenii homini , quod nulli bi diu moram trageremus : unde factum ut plerasque totius Europae regiones, Germaniam inprimis fuerim pervagatus: in quibus singulis multa notavi quae peculiarem requirunt librum. Bellum tum in Belgio servebat, unde pleraque linera admodum erant infesta. Jam Choragus noster uxorem cum sarcinulis Monasterium , Uest phaliae praecipuam urbem, praemiserat. Ingredimur & nos iter, in quo quum a praedonibus ac lo-podytis circumventi essemus, viriliter tamen repugnaremus, Choragus noster solus cecidit, & uxorem viduam reliquit quae jam dudum in me oculos
75쪽
o P RoscEN. VITAE coniecerat, eoque tanto facilius me meo hero successorem admisit. Quum vero ob belli miserias & annonae caritatem ossicina nostra frigeret, & dramata nostra plucos haberent spectatores; non diu ibi morati, per Hassiam Franco furtum contendimus , ut in nundinis ibi
merces quoque nostras exponeremus.
Quum bene admodum successisset hienegociatio: reliquas etiam urbes prima- Iias, Norimbergam , Augustam, Ulmam, & quas non8 obimus. Accidit nobis in itinere quiddam, quod silenrio
praeterire non positam. Dum exhaustis paene crumenis vagamur, occurrit nobis
homo pannosus, statura ac vultu decorus, stipemque a nobis petit' Statim mihi in mentem venit non illepidum stra' tagema. Qilaero ex homine, an nostro
velit Collegio sese adjungete , id si faceret , fore ut splendido vestitu amictus incedat, adeoque Comitis personam sustineat. Exsultans homo gaudio,conditionem, etiam quamcumque ei personam imponeremus, accipit. Jubeo Comicum reserari appararum , & abjectis pannis, hominem uno de splendidioribus vestitu induo. addo catenam auream, annulos, & cetera, quibus stultorum natio Mundo inservientium sese ostentat. Leodium ingredimur, urbeniambi-
76쪽
HuMANAE, L I B. III. IIambitu amplissimam , amoenissimam sit tu, opibus locuplete. Non histriones nos aut Comoedos, sed magni Comitis qui ille ipse erat novitius in familiam mentimur. Ille, uti iussus erat, singularem tam vultu quam moribus prae se ferebat gravitatem , non verbis sed nutu imperans,ad singula quasi fastidiens, atque ita se gerens ut primariae Nobilitatis germen dixisses. Biduo inter tantam gravitatem transacto , quaerimus ex hospite de mangoneJaliquo, cui preciosae res venales essent. Ait, notum sibi hominem , qui vel Regi suffcientia haberet Cimelia. Adducitur quidam e mangonum genere, merces suas, spintheres, aris
milias e gemmis & margaritis factas, varii generis cimelia ostentat. Fingo illa ad Comitem mensae assidentem, & singulari morum gravitate tuburcinantem me ferre: mecum tamen servo. Redeo
ad hominem, salva quaeque & integra refero. Aio, herum iam aliquantulo plus genio indulsisse. de emtione certi jam
nihil cum ipso statui posse. Rediret post
horam unam aut alteram: interea sua secum asportaret. Ille qui Aulae me praefectum putabat, asservare interea iubet. incivile enim videbatur tantae dignitati inominibus fidem non habere & singula excutere. Primo vespere
77쪽
ra PROsCEN. VITIS sese rediturum. Non sp jam praedae, sed ipsa praeda manibus meis objecta, sociis quid faciendum sit innuo. Jam Comicus ille Comes potu ciboque ita
se onerarat, ut somno sibi opus esse diceret. Componimus hominem in lectum. mox, ut fit, alii alio properamus, in publicum prodimus, urbem, uti hospes putabat, lustraturi. Advesperascit interim. redit mango. quaerit de 'Comite. Altum adhuc ille stertebat rquum vero nostrum nemσ rediret iam enim nos Ambianum versus iter ingressi eramus) dc ille horam fere exspectasset , jubet excitari Comitem, &utrum de Cimeliis emere aliquid vellet, quaerit. Negat ille de Cimeliis quidquam sibi constare. Quaereret ex Aulae suae Magistro quidnam rei illud esset. Ille vero iam Pegaseis avolaratalis: nee quisquam ex omni famulitio comparebat. De fraude igitur suspicati, nomini manus injiciunt: fatetur ille rem
omnem : & in carcerem compactus ,
simplicitatem hanc suam virgis caesus luit. '
78쪽
Glomanin uxore ducta, cauponam exercet, ae ab Alch misis mi ere deplumatur.
III Is aliisque onustum spoliis iam
/histrioniae taedete me incipiebat. Divisa igitur inter collegas praedae par- te , cum uxore quam interea solenni ritu mihi iunxeram , magis stabile vitae stabulum mihi constituere statuo. Ex omnibus vitae generibus commodisi simum mihi visum erat Cauponam eXercere: quod eas omnes artes quibus opus est, tam longa peregrinatione ad unguem perdidicissem. Nec quidquam
fine ad hoc vitae genus uxore mca erat aptius. Inter omnes regionum laudes
postrema certe non est hospitiorum seu diversoriorum commoditas: quae qualia esse debeant non disputo; qualia sint, cum Erasmo , cum Lipsio , tecum etiam , mi Lector , fortasse non ignoro. Qualis vero ego fuerim hospes paucis indicabo : tu, an multi tales sint, judicabis. Omnes ego tamquam Orcus ad me Disersi receptabam, praeter eos qui ultro pau- r/qr mpertatem suam fatebantur, & ob Dei amorem vel unius noctis diverticulum quaerebant. Non lixa, non calo, non
79쪽
mctetrix , non praedo, non latro mihi gravis erat, modo adferret unde sumtum posset facere. Fieri patiebar quM- quid fieri potest, ii argenti sonitus aures
meas verberasset. Etiam ipsa uxor mea talis erat uti ultro hospites non alliceret modo, sed etiam tamquam Ulyssis socios, gustata loto, quamdiu crumenaesides constabat, detineret. Nec ancillae deerant earum omnium artium peritae quibus homines inescantur. Famulos habebam ad omnem fraudem com positos : quorum opera ad omnes res mihi erat utilis. Vinum miscebam, diluebam , itaque adulterabam ut quamvis nautea prius fuisset, plerisque tamen nectar videretur. Duplici utebatimensura, iusta interdiu, injusta noctu , quin etiam tenuissimum sindonem cantharo
injiciebam fieri hoc memini) cui superinfusum vinum mihi cum lucro ad cellam redibat. nec jumenta fraudes meas vitare poterant , quibus famuli affusum pabulum mox sublegebant, rursusque aliis admetiebantur. Carnes etiam morticinas, pisces iam foetidos ,& quidquid ad manum erat, hospitibus tamquam delicias objiciebam. Sed nihil
magis rem meam familiarem auxit, quam quod coemto undique a rusticis
frumento annonam flagellabam, & quae
80쪽
IIuMANIE. LIB. III. 7svili emeram precio, maximo distrahebam: Quid multa Brevi tempore institoriis meis artibus multa ducatorum millia conseci, tacite in sinum meum gaudens , palam etiam iis qui dum Musarum sectantur castra vix habent unde famelicam vitam sustentent, medium ostendens Agitum. Sed ecce dum rex mihi videor, dum Croesi quasi possideo thesaurum, nescio quis malus genius aliud mihi objicit infortunium. Venerant ad me unus&alter , bene vestiti , & taneauro quam a gento instructi. Rogant ut paulisper sibi commorari mecum liceret, ejusmodi enim esse quod tractent negocium ut dierum aliquot moram postulet. Quisnam illud eue scire mihi cupienti varia ostendunt instrumenta , tum libros mi rificis characteribus conscriptos. Facile intellexi Chymistas esse : & ipsa natura curiosus, rogo ut si non secreta, prima tamen artis suae rudimenta mihi patefacerent. quod illi non gravate fecerunt, Ita ut varios liquores e quacunque materia eliciendi artem brevi ab eis didie xim. Hac velut promulside illecto persuadent illi mihi i Aurum se e reliquis metallis posse facere:eaque edunt vidente me specimina, ut de rei veritate nequa