장음표시 사용
151쪽
AN ALEA SIT LICITA. Ia71. Id est, perinde ac Magnates qui in Portis urbium sedebant ad judicandum causas populi. a. Si placet Deo ut ludendo amittat opes suas, si quis dicit hoc esse propter iniquitatem seu poenam ejus, falsum est. 3. Contentus quavis conditione, si aliquando loco dulcium veniunt amara. . Absque Ludo tam divites quam pauperes per civitatem divagarentur sicut Hirci qui vagantur per monteS.
s. Encaeniis denotatur Festum Dedicationis Templi diebus Hasmonaeorum, quod adhuc a Judaeis observari solet. -6. Hocce Distichon valdh mendosum fuit in impresso exemplari quod ubique mendis scatet 7. Subitaneus, dum parcus est edendo: sorth legendum siti, Unadi sed sociabilis est in cibo : & tamen observat debitam abstinentiam tu Humiliatione Diei Expiationum. 8. Magni momenti est ; vel, magni artificii est : & qui semper ei adhaeret, perpetuli laetus
152쪽
v, o Summatim, ego in- 'clino ad sententiis,quia in quibusdam Consegbui subi lc. alios calumniari solentJ hune Ludum em . ercere melius sit quam obtrectatio , calumnia O d iristo: talium enim occupatio in isto Ludo est ni tior ; eὸ quὸd ex ' postitione quod revera illicitui esset,) Lusor seipsum tantum' detrimento asceret,
Calumniator vero alios damno asscit.
An & quatenus Ludi sint liciti ves illiciti, consulas Tomasini Estat de I selise, a volt. fol. midin Anglia de Ludis statutum est, ex sequentibus videbiS.
153쪽
g. Ι. De hujus Ludi Nominibus. Romanis dictus est Taxillorum seu Talorum
Ludus. Et quidem Talum esse derivativum, Tax uis, vult Cicero in Oratore, his verbis, suomodo enim vester Axilla, Ala factus est. nisi fuga liter a vastioris' quam literam etiam e Maxillis, e Taxillis, ct Vexillo, ct Paxillo consuetudo elegans Latini Sermonis evellit. Et illius autoritate motus, Carolus Stephanus dicit qudd Mala a Maaxitu fit per detractionem literae mediae. Et sic decreteris. Et quidem aliquis putaret quod Paxillus&. Axilla essent primitiva, ctim illud sit 1 Gr.& hoc ab Hebraeo Punico in )ΞN Afilia eodem significatu . Sed fortassis Cicero hoc di R aer t
154쪽
xerit argumenti causa & ad colorem aliquem rhetoricum inducendum. Ideoque mallem senti recum Prisciano & aliis, qui contrariam sententiuam tenent, 'ia. qudd Maxilla sit diminutivum a Muti,dec. Nam Ciceronis pace dixerim, impossibile esse qubd Lingua Latina abhorruerit a Litera x, cujus usiis in Latino sexmone frequentissimus, ut in dixit, nexuit, &c. in quavis seia' linea. Imo addam, quod Lingua Latina prae aliis Liter s, affectavit usum Literae X, eamque amavit; cum saepe sit elegans duarum aut plurium Literarum compendium, ubi pro dist melius &elegantius dicitur dixit, pro sancipit dicitur sanxit, profecerit dicitur faxit, & pro magni us
dicitur maximus, &c. Et praeteret, rerum hisce nominibus designata ruin natura pland repugnat Ciceronis sententiae: cum Velum sit amplum de
magnum quiddam, Vexillum vero sit parvum: de idem dicendum est de Palo dc Paxillo. Nam in hujusmodi vocibus mutatio, lin x facta est ad evitandum sibilantem cacophoniam quae fuisset, , Mala & Velum dc Palus formando Malilla, In illum Paullus; pro quibus igitur placuit dicere Maxilla, Vexillum dc Paxillus. Et quod in quibusdam vocibus literarum ι concursus Latinis auribus malὰ audiret ecsque raderet, aliunde constat; cum a Caelum haud dictum fuerit adjectiva forma Coelaleus, sed potius Geruleus, tui. dicta literae I cacophonia melius evitari posset.
Veteribus Graecis hic. Ludus dictus est 'ixo nomine 'st γαλος, quo Talus in hoc Ludo adhiberi
155쪽
adhiberi solitus significatur. Ionice formasceminina effertur Tali etiam ut tradit Eustathius, aliter dicuntur & A n. seu 'A 9ει sive 'AῬα, &'Amni: & hunc Ludum e
Turcis hic Ludus dicitur Ita P D stelini,seu Dei helum,ut legitur in Lib. Nimet ultio Laudiano
Ludus Derihelum quem puella ludunt: addo, & Pt eri Turcici stipissime. Hujus vero vocis vim hactenus scire non potui; nisi forth sit ampi me , Occidere seinvicem, quasi hoc Certamen
Hic Anglicis pueris dicitur Cet est; ducta me taphora a Gallo gallinaceo, qui aliquando egregio certamine suo totum Depositum lucrari dat: est enim nomen Iactus cum Ossiculo qui Gallo R a T compar*-
156쪽
comparatur, ut solent pueri Angli in Lusibus suis quibus aliquid vibrent aut aliquὶ rebaliam rem percutiunt, uti faciunt Capitato Gramine . quod Lusorum quisque suum Gallum nuncupat. Sunt qui malunt ex Romania arcessereb Ling. Graeca vulgari, ubi Κουλον est O quia hic Ludus Ossibus exercetur. Sed hoc longh petitum. i Π
II. De Instrumentis lusoriis: tibi etiam de Talorum iactibus, mero, V Nomini bus, et de modo ludend6
T Oco Tabella ludebant vel humi vel in quavis ta mensa aut loco plano quamvis Tertullianus memoret Tabulam Tatur . Sed de usu Nominis Tati, imprimis notandum est, quod Talus dupliciter sumatur. Nempe Talas in Homine est os in infimo Articulo Cruris, qui Tibi mi. cum pede conjungit. Hinc dicitur Toga Talaris, quae infra mediam suram ad Talos demissa. Τalus autem Brutis est in medio Articulo Cruris posterioris. Et hoc os magis proprili Talus dicitur : nam os in altero Articulo inferiori, sutrecth notat Calepinys,) improprii: tantum & catachrestierus sie dicitur, Nam Homines Talas proprie sic dictos non habent, quod . diseria assirmat Aristoteles Hist. Animal. lib. 2, cap. I;α post eum Plinius Itb.a, cap. 46. Quando it que Talas pro Malleolo Pedis Turcichz dicto) usurpatur, id pro vocis abusu vulsari
157쪽
DE INSTRUMENTIS LUSORII S. 13agari incuria invecto habendum est. Sed & apud
Orientales eodem modo factum fuit, & etia nanum fit.
Talus itaque quo ludebatur, erat insiculum cubicum naturale, vel ad ejus imitationem aliquid Odem forma ek Ebore aut Metallo factuim artificiale. Csimque hoc sit os cubiforme,& Natura sit Arte prior, ab hoc osse desumptam fuisse Cubi artificialis fisuram argumentamur, ubi id quod in Natura quodammodo deficiens & imperfectum erat, Arte suppletum est. Nam Talorum minus vegularis' figura, in I esseris accuratissi h formatur: &cpiae in illis sint extremitates ferE nulli usui servientes, in his ad quemvis usum comparatae sunt: cum Cubus sit forma perfectior quim ea Tali, qui circumquaque tortinosus & inaequalis est. . Talus itaque lusorius sest Apragalus, est Ossic tum suffraginis jumentorum, non quidem omnium, sed bisulcorum simul& cornigerorum, unico excepto A a Indico. qui quamvis solidungit' lus sit, Talum tamen habet, ut dicit Aristoteles. Addam, & Equum habere Talum, sed irregularem, similem ut Acilior. de I nce ducit. Pauld melior est Talus porcinus, de quo A
ἐναγα -ον,4 Sus ambiguus est, quo etiam sit si
ro nullam omnino ejusmodi Talum habere cernitur, uti nec Hominem. Suifrago medius Articulus cruris po-
158쪽
13 HISTORIA TALORUM, sterioris, & supra eum Tendo,) quod vult Ar, ii toteles, quando assirmat dictum os esse in cruri- ιη posterioribus ἐν ra iuste ολ Idem que indicat Erasmuscin Colloquio dicto ιδεμ Talus autem lusorius tui dictum in aliti liquando ex elegantiore materia fabrefiori tale.
Dat, ado naturae imitationem; cum Ovis aut Ce Ossiculum videretur nimis vile' m ut a melioris notae hominibus usurpareturmam Omnas generis homines, etiam Docti &Magnates, apud Romanos & Graecos hoc exerciri genere utebantur, eoque delectati sunt; nec
unquam prohibitum est, amvis sorti & fortunae iubiectum aeque ac Alea. Hosce T los arti-nciales stubindicant Aristhielis verba in Libro de partibus Animalium, ὁ Α λίων, --τῖς αα 'σθωδες, Leo autem abet lauate quidem fabre cere Asent) Laurinibi instar tortuosum Idqueonfirmat Martialis Lemma de Tala eboreo, & alia apud veteres loca quae infra notantur, ubi Tali
Azalus lusorius Armem dicitur Veh&Gian. Seos eman: Arabibus cub, ut habet Camsisi Autor
b est id quo luditur,ut Caba. Alias aliquando ab eis vocatur Sheen seu Muetunsac Turgj. Arabs, hea n est Talas quo luditur. Talus autem quatenus poliri solet & ad ludendum melius a ari, Arabibus alis quando
159쪽
ex opposita parte Prominentiis, ut utrinque' serme complanatum sit. Et hoc modo compa ratus, apua Arabes Terrae Sanctae alas vocari
lolet Aa kaph, seu ZEU, sive: Z AH, i. e. Claudicans seu trahens pe- mi lassitudine, sumpta metaphora a Camelo
L claudicante: napa Ialus cujus pars abrasa est, multo claudicare fingatur & claudus dicatur s.'
i provocans ad certamen. Aliquando vocatur Shitalin , quo tamen plerumque
i Crus aut Tibia significatur. Quin & dicta nomia ita Arabica & Persica & Graecum i. e. Spondylus,) alias subinde Malleolum pedis signia ficare solent, quod seduxit multos ide6 existia mantes qudd Talus Luserius in Malleolo pedis reperiendus sit. Turcis Boum, Bubalorum, & omnium majorum Animalium Talus, vocatur Tubstu &aliquando Issi Xiel bii quod vulgo sonant Κielen ea . Laevigatus vero serh instar palmae manus, dicitur seu Tab intcta, i. e. propre Palma manus aut Planta pedis:
160쪽
,;6 HISTORIA TALORUM, alias eadem voce significatur MD seu Glaphas, quod nempe a palma manus seu aperta manu infligatur.
Ovium, Caprarum; Caprearum, & minorum Bestiarum Talus vocatvr ashi , quo quidem Nomine illud ipsum os prima notione notatur 1 Turcis. Talus ideo major vocatur I banicha, idque vel quod ex concavo complanatus palmam humanam reserat, vel quod vehementer feriat & quasi colaphi et & reliquos Talps in eos sortiter vibratus ciam Talus minor leviu Ablandius feriat dum torquendo emittitur. MQuia vero Talus squamvis major) nimis levis sit, apud Turcas solent eundem decussatim perforare, & in luti modulo collocatum plumboliquato implere: hi sunt qui Aristoteli vocantur Tali opplumbati, quorum partem l viorem si ad te vertens pro eceris, maguo impetu
Apud Hesychium sunt alia Nomina G taeca, qualia sunt Κ
attriti & laevigati, vocantur ot: sic ille, At δει,
Gallis Talus audit Garignon Sc inplet : Italis Osfolo, & Oscini, q. d. insiculum & quoque Frusto & stragalo: Hil panis Carnicol. G crinis Idicliti, i, i. e Ossa gibba ; gibbus, in pluirali scribitur per u punctatum, quod sonat fere ut i. Germano Boruisce sonant uotelicii, dimi nutiva forma Danich uode, unde hic Lulus