장음표시 사용
181쪽
ς ὁ κενος, - ἡκε -ος τω εξ Ο ος. Sed Pollu- cena ex seipso corrigemus & emendabimus: ipse enim in alio loco rectilis dicit O, seu οι- denotare unum sconsonante Voce,) seu unitatem,
unitatem dicit esse 'μῆον, quod inciso Tesieris puncto bend convenit ; non autem quia sic dictum Tali latus sermh planum est, sine imagna cavitate. Deinde, idem ibidem exponito ο/, qudd sit τμος seu i, quae innuunt di etiam unitarem non esse naturale signum ut in A- stragalis, sed arte factum & insculptum prout fit in Tesseris. Nam Tesserarum Puncta Graecis dicebantur T suo , quia perforando vel saltem excavando fiebant: unde etiam, referente Eusta thio, Te 'rarii seu Tesierarum Lutores diceban
rii,foraminarii, si voces fingere liceat, qui multum utebantur Punctis soratis ludendo. Deinde Jactibus Talaribus perperam accenset πὰ εZ quod omni iaci, ad Tesseras pertinet: & huncce Iactum Meursius a Cru quiano in Horatium Commentatore primi, seductus, Talorum lactum Venereum esse falsissimh affirmat. Ad hanc suam sententiam illustrandum & confirmandum, adscripsit Proverbium κυζοι, quod confundit cum qui quamvis sit Jactus Talaris, tamen Venereum non est. Miror autem quomodo Vir doctus heic dormita erit, cum clard liquet esse Tesseras, quae etiam erant Tres; ut ita commodissimh et Ter
182쪽
potuit fieri in Talis qui apud veteres erant Qu.1 tuor. Illud autem Proverbium digitificabat fa ciendum esse periculum, & quapiam re surrimui adeundum discrimen, ut quis aut multum lucraretur, aut fere nihil, q. d. , icta e o Alea, experiai
quid sit. Huic parallelum est Anglicum mi cinoirc, NI os nothmg; sea ut alias dicimus. Tomabo a boli or a stiast of it, sumptά Metaphora a jactu sagittae. Cum vero Meursius, non satis
animadverrens medipe aetatis qu1 - ί-
dc mi tiειν. & Ἀδὶ ab his derivat: laepissiuid confunduntur, laetus de α κα- quando rever, usu iidem sunt, propter diversam illam appellationem male disjungat; hoc videns So uterius, pag. ponit aliquot Jactus quos Vocat Talares, & pag. 93 affert pluresJa elus, qui ut ille dicit sunt Tesserarii potiusquam Talarii ; quos dicit Meursum in Kuc aeprimum observastu: pulsitque horum nonnios esse utrique Ludo communes, quia pleruque a Grammaxicis Dolorum Culeuticorum nomine insigniuntur & circumferuntur. Proh miseret Nam cum Graeci Scriptores κυc esν & πετ ειανας ξα αλιτ ιον aliquando bend 8c accurate distinxe- xint, nou animadvertit cos alibi aliquando in ac-
curate loquendo haec tria non satis distinxisse, sed confuse alterum pro altero usurpare: ille inquam non advertens qua quandoque latitu- dine iumpta sint, ut sic. quidvis horum quodlibet trium 85 omnia tria comprehenderet putat ea aliquando disiungenda & distinguenda, cum revera non obstante vocum diversitate; ad idem caput
183쪽
caput pertineant : qua in re pessimh. fallitur, dum credit Graecos esse in fallibiles, &quicquid Graech dimina est, esse verum. Hoc alibi Meursium seduxit, dum secutus est Calliergum Theocriti Scholiastem, ut supra notatum est in Sha
Praeterea, si rem recte perpendisset, facild potuerit videre hoc non posse fieri ut aliqua lactuum Tesserariorum darentur Nomina. Nam 2 aD- rum Sc Tesseraram non est in hac parte eadem ratio ; cum harum Numeri oculis jubjecti nos statim moneant ut dicamus eos jactus esse Uniones, uerniones, Terniones, &c. potius qu4ni ut eos certo aliquo Nomine aut Epitheto insigniamus: quia id quod oculis videmus, intellectui prom-l ptius est illo quod tantum in memoria conditur.
l Sed quoad Talorum Jactus & Latera quae nullis
i Numerorum Notis insigniuntur, magis proclive & naturale est ut ea certis Nominibus nuncupC-
mus, quam ut an memoriam reVocemus tacitoSNumeros qui non sunt notati nec oculis appa- rent: eodem modo quo facilius est aliquem nobis notum nominare TL-am aut Iohannem, quam duin idem est sine certo oratiae inter aut 6 ho- mines collocatus, reminisci quod is appellandus sit Tertius aut Oit artus ouod dissicile est, medita tionem& reminiscendi laborem requirens, cum talis Numerus aut ordo oculis non appareat. Tesserarum itaque Iactus sunt quasi tot homines
habentes Numeros frontibus inscriptos, quorum inguli numeri intuentium cerebro communicantandicantque ordinem, ita ut viso Numero, nOscatur
184쪽
catur ordo: Tali verb sunt quasi totidem homines Numerorum Notis expertes, inscriptis tamen Nominibus, quorum singula ejusdem No minis ideam cerebro communicant; ita ut viso Nomine, statim noscatur quod sit Thomas aut Johanites. In hisce enim rebus omnes sequimus ductum ordinemque naturae quae faciliora sena per seligit & amplectitur, dissiciliora verb evitat, re- linquit, & repudiat, & illa proprio instinctu his ce praesere. Et propter hasce rationes, veteri- bus visum est Tesierarum Jactus solis Numeris, eos vesi, I alorum qui etiam Numeros non
commode capiunt, nudis Nominibus nuncu-
pare: quae tamen Nomina sinquit Pollux
δεον numeri rationem habere censentur, quamvis illa numeralis potestas seu valor plerumque taceatur. Dictor una vero Jactuum Talarium Sche- lima Car. Stephanus in Legico suo exhibet: nolo
Potest autem esse, quamvis raro accidat, ut praeter eos in dicta Stephani Tabella, sit alius adhucJactus, ex cujus cum aliis combinatione oriantur plures, qua ratione Jactuum Talarium numerus augeatur: is est ubi eriguntur, dum Talus ad alium forte Talum aut ad Abaci latus innitetur. Hoc apud Orientales dicitur Humba, ut superitis notatum. De hoc Cicero lib. a de Finibus, Talus lusorius non in quattuor Latera ca dit, sed in extrema ct tanquam Capita, rectus es; si nempe non in aliquod ex lateribus, sed ita ut Capita ostendat, tum rectus est : nam ita se habet in ipso animale dum vivit. Ad h'c alludit Ho
185쪽
DE INSTRUMENTIS LUSORII S. 161 Securus, eadat an recto flet fabula Talo.
Securus nempe ut sciret utrum Fabula vacilla rei & caderet, vel an recto talo staret, in Auditorum opinione; via. an placeret necne.
Graeci Talorum ractus in Felices, Infelices, dc Medios diviserunt. Video etiam Orientales tale
quid fecisse & veterum Ludum calluisse, cum apud hos Infelicium mentionem reperiam eo
sermd numero quem habent Graeci, ob S. UIlli factus quos Nerra i. e. Aleones) infaustos ha bent, sunt tredecim. Nerrad forma Arabica proprid est Nerdilusor : heic autem aliqua latitudine sumptum applicatur Talorum lusui qui est Aleae species: ideoque collecti vh exposui Aleones. Iactus in genere in quovis Ludo Orientalibus audit Chastat: Latinis aliquando di- cebatur Manus, pariter ac fit in Chartis aliisve Lusibus,ubi & hodie Lusus qui manu vel tenetur vel jacitur, improprie dicitur mala vel bona Manus. Talorum Jactus omnium infaustissimus, si ve in uno Talo sive in pluribus,) Graecis dicebatur cος, & Κυων: Latinis Canis, Canicula, de Culturius : & semper damnum asserebat. Is in Tes--, seris est Κόcος, seu ο νη, i. e. Unitas, & TH Θι, i. e.
Foratum punctum. Jactus omnium felicissimus de faustissimus, Graecis audiebat Latinis. Venus. Et ut alter semper mordebat, & aliquid x auferebat
186쪽
auserebat ; sic d contrario iste semper placebat& favebat, & ludendo lucrum affetebat. quia totum Depositum lucrari dabat. Ideoque Plautus in Asinaria,
Hoc Venereum est: Pueri plaudite. Propertius utriusque meminit,
Semper damno subsiliere Canes. Sunt qui heic volunt ut canis diceretur Jactus,
si uno omnes Tali vultu caderent, quia hoc contrarium est Veneri: & tum Canis non Tali Latus, sed Talorum 'actum notare debet. Sed mihi aliter videtur notare Tali Latus sic proprii dictum. Hetrus autem non erat aliquod Tali Latus, sed Talorum Factus, lihi diversum omnes vultum exhibebant, ut ex dicto Stephani Schemate apparet, ubi omnes Tali diversa facie cadebant; seu ut exprimit Luciabiis, μωδενος ὀνα αλουπε ν ς ἔσω Id etiam coiistat ex Martiale . in Apophoretis, Lib. I , Epigr. I Quum steterit vultu nullus tibi Talus eodem, Munera me dices magna ded isse tibi. Hicce Iactus apud Plautum videtur vocari etiam Bassecus : nam & mos erat Talorum factu Venereo 1 ortiri aliquem qui convivio praesideret, qui Graecis dicebatur Mn is, Latinis Modipera
187쪽
DE INSTRUMENTIS LUSORII S. 16s
tor, q. d. mohm imperans, ne scit. quis qui plus justo, aut parum biberet. Iste praescribebat Leges omnibus, ideoque dicebatur quoque rbiter bibendi. Sic HO rat. Carm. Lib. a, Od. 7, - quem Vei us Artinum Picet bibendi.
Idem alibi in Odis ad id alludit,
Nec ret a viiij sortiere Casii. Hinc phrasis, αιὸ ς 'Aφοδε , invita Venere liquid facere, q. d, impossibile erat. Ille qui ja- ciebat Venerem, habebat sui supra dictum,) omnes Talorum Numeros: unde passim apud Ciceronem phrasis, ut quicquid hio genere perfectum erat, omnibus numeris completum seu ab Olatum diceretur. Loca videas, si opus sit, pud Nietolisum. Horum tamen unum ex primo Libro de Divinatione adscribam, lane vero quicqtι potest esse ita casu factρm, quod omnes in se habeat ni3 Meros veritatis' Quatuor Tali jacti, cis Venere-esciunt. 9um etiam centum Ven reos, si q*adringent s Talos Deerit, casu futuros putas ρ Nempe, quae casu Vediunt, non sunt f erib expectanaa, sed pro ratione sortis aut sortunae, ut Thomistii Adagium, Si saepe jactareris, aliquando Hen rem jacies.
Ex forinnatis Talorum Iactibus, plerumve numerati*r Iiδες : aliqui eundem de iis annu-
188쪽
'A; αλιο luc, qui censet hunc Iactum ad I esseramum Ludum pertinere, quod propter supra allatas rationes, impossibile. Apud Arabes Hierosolymitanos aliosque, modus ludendi est quadruplex. I. Unus Lusus fit Talis, quorum unus Aulici seu Cous totum Depositum tollit. At unus Aulich seu Cous & unus Len seu chius simul, pro nihilo habentur, i. e. nec lucrantur nec perdunt; quia quamvis Chius perderet, tamen Cous quasi prae ponderans juvat eum; & vice versit, Chius a Coa aliquid detrahit valorem imminuit, ut nihil lucrari nec reportare queat. Duo Coi auferunt rotum, & alter Lusor tenetur geminare id quod ante depositum fuerat: & sic pro tribus, triplicare; & pro quatuor, quadruplicare. Qui
duos, tres, aut quatuor Chios jacit, tenetur toties totum Depositum duplicare. Hic Lusus convenit cum eo Veterum, ubi solorum Coorum de i-orum ratio habebatur.
II. Alius Lusus est ubi ψ Tali Latera in cen- sum ludendi veniunt: & quotquot sint Lusores, singuli unicum Talum possident, quem ordine jaciunt: & quicunque primus est OULI , Sullans uia. Rex, jacto latere sic dicto,) ille pro libitu praecipit caeteris jubetque quid faciendum sit,
donec ali is aliquis evaserit Rex : & tunc prior est depostus seu excuctoritatus. Et eodem modo per totum Lusorum consortium fit tam de
hoc quam de reliquis lactibus seu Tali Lateribus quae quisque jaciendo sortitur & ab eis denomi
189쪽
DE IN S TRUMENTIS LUSORII S. 1 natur. Nam quicunque fit Basia aut Matir, se manet donec alius idem officium jaciendo sortitus fuerit. Et in hacce Republica lusoria seu Regno ludicro, quicunque sorte fit Fur, in eum clamatur, Ecce Furem qui talia perpetravit: &mox idem sistendus est coram Rege, qui officiario mandat ut puniatur eo modo quo Regi placet. Si jacit aliquis Charuph, tum clamatur, O. Rex, ecce Agricolam qui tibi ossert fise est, i. e. Donum seu Munusculam, fortd Agnum aut Equuleum.
III. Alius Lusus est, ubi fit Acervus A i ο-rum, i. e. Talorum, & Luiorum alter qui sorte incipit, unico Talo h manu vibrato serit Acervum: & ex eis quos loco moverit si unus aut plures Supini jacent, ille quotquot sint aufert.
Aut si totus numerus, i. e. totus Acervus eodem
modo, sid est una eadeinque facie) cadit, scit.
si omnes sint Supini aut omnes proni, sec.J tum ille Lusior qui serit, aufert omnes. IV. Alius Lusus est, ubi Supinus valeton, i. e. 1O; Pronus Puberant, i. e. zO ; ius
i. e. so. In hoc Lusu squamvis non ludatur pro pecunia aut alia quavis re,) supponitur tamen &nominatur vel Domus aliqua, vel aliquae pretiosae Merces cujusvis pretii, puta 8o aut IOO autaOO Thalerorum, pluriumve aut pauciorum; &unus Talus pro tali re seu in loco ejus ponitur, tanquam Depositum pro quo luditur. Tum postea X a omnes
190쪽
Omnes Lusores ordine in ipiunt, iacere quisque Talum suum; & in progressu Lusus, cujusvis
Iactsis Numerus continuo semper praecedenti additur: &qui ultimus jacit, si non attingit constitutum Thalerorum Numerum, quantumcun que deficit tenetur reddere reliquis Lusoribi tanquam Charagi, i. e. Tlibutum, quod inter omne aequaliter destribuit. Hoc autem Tributum solvit, non quidem pecunia. sed torto Sudario sinstulorum Palmas tot ictibus ferit quot eidem Thaleri debebantur Si autem ultimul iaciens superat constitutum numerum, reliqui
tenentur ei Tributum reddere eodem modo.
Apud Νρ opo inienses varib luditur: scit. Qui jacit Gum, aut Humba, qui Jactuum supremus d potest suum resumere, eoque Vibrato, qu invis aliorum Talum ferire, prius dicendo, hic a nobis ad te jacitur: tum alter respondendo quaerit, o 3 Ad quantam distantiam p Primus regerit L - - q*i'que, aut novem, .aut Ad decem pedes, prout offerenti libet. Deinde si serit alterius Talum ad distantiam tot Pedum quot dixerat, aut plurium, tunc alter tenetur ei ex Marsupio dare tot Talos quot Pedes nominaverat : sed si non potest ad ian tam q*am dixerat distantiam hoc praestare, &cogitur propius Lusum suum arripere, tum