장음표시 사용
171쪽
DE INSTRUMENTIS LUSORII S. 1 tior; Chius melior hoc ; Cous adhuc melior;& Humba omnium optimus. . Apud Turcas. i. et, i. e. Fur, Latro, ut apud reliquas GenteS. 2. et ' Tchist ichἱ, i. e. Arator : allas E in-tcb , id est, Sator, Agricola : alias adhuc Ingjibar, i. e. Rusticus, Colonus. 3. - Naib, vulgd Naip,) i. e. Justitiarius :aliis I es, Κit-choda, tvulgo Κia a, i. e.
lias adhuc dicitur Κinpeti i e. Canis, propter vigilantiam ; quia Famulus solet esse tanquam Canis, Domini sui rebus invigilans eique adulanS. . Beigh, vulgi, Be ,) i. e. Barρ, Magnas. Alias aliquando hoc latus emphaticli vocatur hi , quod nomen alias toti Talo competit, ut supra dictum.
I. Dazd, i. e. Fur, qui captus Ic deprehensus verberari solet. OUst, o Dihiau, i. e. milianus, Rusticus, qui vcenum affert ova, Butyrum, &ci
172쪽
1 8 HISTORIA ITALORUM. '3. ' Cedo, i. ' e. Vicarius Regis,
. ου 2 Shab seu ου tota Parishah, i. e. Rex, qui jubet fieri justitiam in Fures & omnes delinquentes & maleficos. Sciendum est, qudd quoad horum Jactuum Latersimve valorem in Ludo, par seu Latus cavum sive supinum, sit pessimum, Unitatem no
tans, contra quam apud Latinas fiebat. Secundum Latus quod Bu . . est aliquanto melius, plus in Ludo reportans. . TSi seu Chius, est adhuc melior praecedentibus. Et altob seu Cous, est optimus quatuor Laterum. At Humba. sc. erectum seu furcatum, est omnium optimum, utpote quod rard accidat ut Talus stet erectus clevatis Apicibus, ut supra notatum
I. OCh, alias sonans Glis h. est Latro, Pra o ; ali- as Hara , quod idem significat. Cum Gugh, consonat etiam Gugh. i. e. Latus, Costa : item, Vallis. Audivi Armenos aliquando vocantes
hoc Latus Tihigh, seu Gii , elegantioris soni causa ; quod tamen Rivola scribit Tobugh. De his vide infra : Josephus Laazar Armeniis qui apud nos fuit 1678, vocabat hoc Latus Tisc, quod videtur potius ad sequens Latus pertinere, ubi scribitur Turb. Varuser seu muris tir, vulgb sonans mat avrer, lx e. Arator. Alias dicitur Carceriir, i. e. Elo-
173쪽
DE IN SI RUMENTIS LUSORII S. et prator, seu Mercenarius, a Varet, i. e. Merces.
Alio nomine hoc Latus Armenice dicitur IN quod sorid sit Tugh, id est, tremens, propter convexam rotunditatem & instabilitatem qua firmiter stare nequit. Alias adhuc vocatur Sarts7, id est . . . 1 1im Κiuili, Paganus, Villanus, seu Rusticanus homo. 3. Κ - seu Κὼ si ve RisI, vulgo sonans Liri. ioeconomus & Secretarius. Alias Armenice di- citur Κάt; & quoque Len id est, i ianum, plana pars: nam hac voce quaevis plana tu per ficies notari solet. Aliquando dicitur Tai, &Raair, de quibus supra. . sarun, id est, Baro, Dominus, Primas seu Primarius populi tui: nam apud Barones olim vitae & mortis potestas. Hodie apud Hispanos, & olim apud veteres Gallos BARON vul- , go sonans Varon, seu VARON vulgo sonans Baron snam contra scripturam semper proceditur sonando,) est Vir in gener, peculiariter Homo sortis qui habet Vires: &Baronil est. Viriliter, fortiter. Hinc est quod in Legibus
Longobardorum & Normannorum, Barou pro Viro usurpetur. Sunt itaque Barones voce te- . nus Viri melioris nota & Fortiores, Fortitudine
pollentes, qui ideo tuna cum Comitibus ' re Marchionibu U) pro defensione Regis & R gni seligi S adhiberi solebant. Et quia tale Offcium erat Honorificum, hinc factum esti seu S c is Regis. seu Limitum Tutoribus.
174쪽
iso HISTORIA TALORUM, ut Barones seu Viri fortes habiti fuerint de
adhuc habeantur Viri Nobiles. Baronatus itaque dignitas, revera erat Officium suppeditandi tot Varones seu Viros Regi quando opus erat. Et ut lanight sec. vim vocis erat Servus Regis, sic Earcia erat Vir Regis, seu sec. Anglicismum nos rum Homo ejus ; & tales tandem quia prope Regem, habiti sunt Viri Honoratio . res , ideoque habebant Reditus tali ossicio competentes. Nam Equitis seudum erat sui puto) ao librae annuatim: & Baronis Feudum continebat Equitis Feuda 13 cum una tertia parte ue in toto 4Co libras. Et qui tantum habebat, solebat a Rege vocari ad Partia mentum. Sed ad pensum redeamus. Hocce Tali Latus alias Armenich vocatur Tachaoeur, scit. Thj-var, seu Thjur, Oronatus, nempe Rex qui corona indutus.
In hoc Ludo Instrumenta ludendi, si1nt Tatide quibus dictum est, & P xis, & Pyrgus seu
Turricula. Nam quamvis Tali aliquando mitterentur nuda manu : tamen ad melius evitandum fraudes, subinde etiam utebantur eisdem Instrumentis quae in Alea & Nei diludio adhiberi solebant. Ex his inquam erat Dxis, quam moder-niores aliquando Cornetum vocant, quia ex Cornu fieri solet. Idem Instrumentum ali,s dicebatur Fritillas, ex quo Tesserae aut Tali effundebantur in fimum seu Camum, & per hunc in Dr-rum descendebant. Sic in Etvmologico imagno,
De his autem suprὶ dicitur in Nerilludio.
175쪽
DE INSTRUMENTIS LUSORII S. 1s1
Quod autem ad praecavendas fraudes, utebantur 10rgo seu Turricula in quam ex Pyxide effundebant Talas, innuit Martiat. Lib. I . Epigr. 13Vua sit compositos manus improba mittere Talos, Si per me misi, nil nisi vota facit. i. e. quamvis aliquis noverit Talos componere,& hoc modo pro Itbitu ad rem suam aptare Iactus suos; si tamen per Pyrgum mittebat , potuit quidem in votis habere ut fraudaret, illud vero praestare non licuit. Idem vult Horatius faciens mentionem hominis qui Podagra & Chir ' gra laborans, aliquem Servulum
qui pro se tolleret, atque Mitteret in Pyrgum Talas, mercede diurna
Ejusmodi Turricula aliquando vocabatur Orca, ut alibi ex Persio notavimus; quia sui vult Cardanus,) sicut Orca minores pisces, sic hoc va- sculum sicut Barathrum angusto ore atque collo,& latiore alveo, praecipitatos in se Talos videba-L tur vorare. De ea Pomponius Bononiensis antiqu-
us Comicus, s& Pacuvius, Interdum dum contem' plor Orcam, Taxillos perdidi. Nisi fortd legamus
Arcam pecuniariam, quam indolente oculo tanquam reriturata contemplabatur Lusor. In hoc Ludo non semper opus erat Alveo,
cum in nuda quavis mensa sat commode jaci potuerint Tali, quod supra ex Luciano constat. Aliquando
176쪽
Aliquando tamen Alpeo e6que Eburneo
Ad ludendi modum faciunt quae adducit Suetonius in Octavio Augusto, cap. II, Inter caetram lusimus γγραντ ς heri 9 hodie. Talis enim jactatis, ut quisque Canem aut Seniorem miserat, in singulos Talas sngulos Denarios in medium conferebat ; quos tollebat nisiversos qui Venerem iecerat. Quod autem Senio erat Jactus lucrosus, & Canis damnosus, Persius canit,
- quid dexter Senio ferret Scire erat in voto damnosa Canicula quantum Raderet; angusto collo non fallier orca.
Methodum vero seu Leges ludendi plenius &quidem satis apposite excogitavit & exhibuit Erasmus in Colloquio quod inscribitur 'A ως, sequente modo ' iactus sapius ostendit Supinam partem quam Pronam, ct Pronam saepius quam Sem
ovem aut Canem. -- Si inter quatuor extiterit
unus Canis, expones Nummum ; si duo, duos; si tres,rrei ; si quatuor, quatuor : ct post hac agnosces damnosum latus. Item, quoties Ieceris Senionem, toties recipies unum e Nummis. Quod si, Senionem cum Cane ; si vis, uterque Nummum addet, neuter tollet. Cui primum obtigerit Venus, is auferet Acervum. Quὸd si Talus ostenderit partem Supinam aut Pronam, i, Factus erit irritus 1, ct aut tu jactum reperes, aut elendi jus ad me devotretur. At mea, sinquit sententia, secus lusit Octapitis et nam qui Canem jecerat, apponebat Denarium: qui Senionem, ni
177쪽
DE INSTRUMENTIS L USORII S. 1 3l l quidem auferebat, sed alter ponebat : quod se plicres Seniones ex sent, totidem Numinos alter addebat. Bene cumulatum Acervum semel tollebat Venus. Et illud in idas, licebit; cui nec Senio obtigerit, nec
nis, nihil aliud quam ludendi vicem perdet Mihi videtur 9 hoc elegantius, si tertio quil que Pactu defungatur qui Talos tenet, ct mox alteri tradat vices Venus item tertia V videtur) finiet Lurum. Deinceps liberum erit de integro pacisci : siquidem tum rarὸ tum paucis favet Venus. Erasmus quidem existimat Octavium in supr1 ad ludio Suetonii loco non vulgari, sed potius alio quodam peculiari modo lusisse, quia diaeit γαρονΠκώς, Cum inquit alias fusciens fuisset simpliciter dixisse, I alis lusimus heri O hodie. Sed Erasmi pace, mihi videtur nil nisi se niliter de graviter
significare ; quia in contrarium puerorum, clamores & rixas non admiscebant. Utcunque tamen sit, proculdubio modus ludendi apud Veteres non suit tantum unicus, sed plures, quo uni tamen Clara Vestigia nulli bi relinquuntur Ideoque frustrii sunt qui sui cerebri figmenta pro vera histori nobis obtrudunt. Butengerus dicit, Unioseu canis erat, quando uno vultu omnes Tali cadebant: quod gratis dictum. Asfirmat quoque Senionem per se feliceni, eundem tamen in
elicem esse si accedat Canis. Qubd Senio aliquando inc stum sit, infra observavi in Arabum Ludo : &, ut vides,) Erasmus judicat, idem fuisse in Ludo Romanorum. Sed quamvis Butengeride Senione sententia sit aliqua eX parte vera, eam tamen falso collegit ex Martiale in Xeniis, U Non
178쪽
o mea magnanimo depugnat T sera Talo, Senio nec nostrum cum Cane qua at Ebur.
Quod profectb nihil ad Rhombum est, nec proco facit vel minimum. Nam in hoc Epigrammate Martialis tantum' profitetur, se velle poti us Chartis suis&Poesi operam dare, quam tem pus suum ludendo perdere: ideoqtie nec ipse Tesseris incisitabit, dum alii Talis occupantur: nec quidem Talis ludit ut vel Seniones vel Canes iaciat, i. e. ut nec fortunium nec in sortunium eo modo experiatur. Dicitur autem Sentio quassat Ebar, i. e. Eburneum Fritillum pro, Ebur quas at Senionem. Et Talus deo videtur dictus Magnanimus, quia multo is major est Testeria: &prieterea E manu Lusoris evibratus, Violento mO- tu & quasi magnanima vi & vigore ac fortitudine volare solet Talorum Latera apud Graecos di Romanos ut supra dictum Numerorum rationem habebant: apud Orientales non item. Tali unius Latera possunt dici Boni sei a factus'. quo tamen Nomine plurium Talorum,sc. quatuor simul jactorum Ca-: sus seu Laterales Zpparentia plerumque intelligi solebant. Ludebatur enim proprie Talis, quo rum Jactus erant 3 s. Sic Eustathius, i,
179쪽
DE l NSTRUMENTIS LUSORII S. 1ss
re receptorum, triginta ct quinque : quorum quidam denominati sunt a diis, quidam ab Heroibus, quidam a Claris Viris, quidam a Sociabus, seu Meretricibus,J quidam vero ab Accidentibus secundum vel Laudem vel Vitupertium compellabantur. Et quidem. in ipsis quidam dicebatur Stesichorus, quipp: Octona- iuni significans, quoniam . quod erat in Himera Sici-lica hujus metopaei Sepulchruris, ex octo angulis con stitutum est. Alius vocabatur Euripides, viz. E. draginta sigii ficans, quia Euripides videtur fuisse unus e quadraginta Praefectis Athenarum post ea actos triginta. Sediactuum, ut dicunt ille qui valebat Sex, iacebatur Cous, ct Senio: qui vero Unum, Chius, ct Canis. Iactus Stesichoreus. δί Euripideus,. apud Pollucem quoque memorantur. Sed videtur ne
cesse u. hi Jactus pluribus qinim Talis lude
rentur. Eustathius autem verbosius M proli-Xus CGnamentator, accumulat congeritque multa
uit. Ille enim Iactus qui valet octo, quatuor Talis propriE sic dictis fieri hon potest, cum Tali non habeant Duerniones nec Quinterniones. Et alter Jactus
rei ari ius iust etiam impossibilis, cum Tali
180쪽
is 6 HISTORIA TALORUM, una vice jacti, tantum numerum exhibere non possint. Quid autem hoc sit, dicam. Hi quidem Jactus pertinent ad alium Talorum Ludum improprie sic dictum, qui ut tandem insinuare videtur Eustathius,) Talis perinde ac Nucibus lu-
Ille autem locus in Aristophanis Pluto facitrantum mentionem ludentium n σοῖς ubi in teli igitur 'Aαπασψα seu Par impar, qui sui monet Pollux tib ', cap. 7, in pluribus Astragalis fiebat; idemque Fabis, Amygdalis, Nucibus, Nummis Oc. exerceri s olebat. . Apud Meursium in Libello de Ludis Graecorum, sub Tit. 'A α αλιογχος, & Κbcεία, multa Iactuum Talarium Nomina recensentur. Et alia Nona na apud Pollucem extant. Sed ad quam speciem pertineant, sepe incertum est. Id eicautem Hotandum est, quod Meursus sceo hallucinatusaest, dum Iactibus Talaribus admiscet eisque accenset quaedam quae ad Tesseras proprie pertinent. Ex horum numero est em seu ονος. Sed apse Pollux vel confuse & indistineth agens vel sorth ab aliis interpolatus, in eodem errore przz- cesserat. Ipse enim Lib. I, cap. 33, 9 P
o ος seu omi est Unitas in Tesieris, & χῖ est Unitas in Talis,) facit seu i m idem quod χροος, adeoque haec omnia lactibus Talaribus accenset. Hunc fortassis vel vice versa, ut solent Lexico graphi ex se in vicem exscribere,) secutus est Hesychius in dioi, ubi pro depravatis, sui benε divinat Meursus, legendum est, ο -- - atata πυς