Valentini Naibodae Astronomicarum institutionum libri 3. Quibus doctrinae sphaericae elementa methodo noua, facili, & ad captum Tyronum aptissima traduntur

321쪽

da est,ut paulo ante dicebamus. At aequi nos rum uere preces ionis uaria O ineostans permutatio refertur ad causas alias O ad theorias ali- ιι explicandas .

De die aequali Astronomico. Cap. v Iri. IT A Q.V ε ob eam causam,quia diurnu ita pus inaequale esse inuenitur,minimes sibi co- .pat,gquabiliu semper ; sibi constantiu coelestium

motuis, comunis mensura esse no potest. Cui aequalitatis in natura inopiae, ut Iucurrerent Astron0-mι,comentisunt, alios quosda dies quales uocatos,qui plenis equinoctialis couersionibus,tatas adi ciunt portiunculas, quantas Sol aequabuli suo motu in abside sua quotidie coficit, scilicet scrupula prima 19 secunda 8 Quonia enim A quatoris couersionibus plenis , quae dierὶm per gunt patiosio totius anni tepore, ob quotidianas Solis in laeuὰ cestones , accrescit una integra re-nolutio superni meraria,eoicitur,ut adii dius ille ambitus partiu 36 o sisecetur ι unius anni numeru dieru 363 . prodat scrupula prima I9.se cud. 8. auot et quanta Sol dierὶm motu aqualι in

abside sua percurrit, O quata ex aequali supplerdid naturale squale seu astronomicu. Quo fit, ut

dies aequalis,perpetuo custodiat Aequatoris ita

pora 36o. scrupula prima S9. secvnd 8. quod spatium.dies apparens alias exaequat, alias superae

322쪽

perat , alias ab eodem deficit. Quae dissere tia quamuis permodica sit, neestatimsentiatur,

multiplicatis tamen diebus aliquot, in euidentiam coalescit. Haec quando 'tempus apparens' superat tempus medium seu aequale ato tempori ciuili seu apparenti adiicitur e uice uersa, quando accesso media accessionem apparen-ιem superat, eadem eidem subducitur , ut inde tempus apparens ad aequalitatem traductum existat: Cuius contrarium fit , quoties aequale tempus commutandum est in apparens. Epilogismum uerὐ plenum concernendi tempus aqua- te cum diuerso apparente,hic omittimus,ut subtilitate calculi, auspicatiumsequentia rudime tacognoscendi alacritatem ne remoraremur. lDe diebus attificialibus. Cap. x x. Dr ε s naturales apparentes duee natura

in diurnam lucem nocturnasque tenebras dirimuntur: illam,diem artificialem, bas, nocte appellari ab Astronomis, O utraque non in Meridionali circulo sed Hor Onte capere prin-eipium finirique, iam praediximus, o similites

varietatis causas ueluti digito monstrantes oculis eo itiendas dedimus in Circulis Aequinoctiali parallelis, quos Sol singulis semestribus cotidiano motu describit, ut dictum est. Ἀζune

323쪽

reliquum,quia Capricorni gradu IS. ad Can-

325쪽

obliqua,uisinu Aequatoris hemicyclum perooriendo aequὰ ac occidendo assumunt. Ab Aequinocths porro Sel hincinde discedEs subinde maiorem diuras lucis noctisque tenebrarum disserentiam facit pro memoratorusex dodecatemoriorum locu ipsius sequentium rectitudine obliquitateq; quatenus pervadat ad tropas usq; , in quaru aestiva lucem facit maximam noctemque

minimam: in brumali vero uice versa , noctem maximam,lucem minimam: illic em ex dod catemoria longarum ascensionum breuiumque descensionum:hic vero sex breuium ascensionu, longaruque descensionis coparatione quotidi nae reuolutionis a tergo accipit, inde ad Aequi-- noctia regrediens dierum noctiumque dissiere

riam minuit,a jolsticio quidem aestiuo ad broma usque diebus. a bruma uero ad solsticium Uiusitisque,noctibus decremeta proportione adferes, tit quod illic dies suis noctibus,id hic noctes disbus proportione reddant . econtra . Neque enim siue crementa illa siue decrementa Fectes, tibique emper aequalia sunt, imὸ uero perexigua apud tr opas ubi lux O tenebrae maxime distant maxima autem iuxta Aequinocti rum notas, ubi lucis tenebrarumque discrimen

est nullum, percipiuntur : eὸ maximὰ, quod hie Vulorum graduum paralleli propter Solis fo bitam celeremque declinationem latius disium runtur

326쪽

Iuntur, quam isthic paralleli distines gradibus Signiferi fortZ i 6. Vnde oeselyticia id n minis sibi inuenisse quidam putabant, non a S

lis in Duam cursus inbibitione, quem apud brumalem tropen accelerari supra demonstra bamus , sed potius quod tum pluribus diebus quasi in uno parallelo haerens inque uno loco Finientis oriens occidensque, dierum O noctium discrimen nihil aut parum immutando, in uno flatu seu tenore diutius detinere percipiatur. Verum nossosilieta opinamur ὀ scriptoribus nominari, Solis in coelo stationes altas deiectasque O ab Horixonte distantias meridi nis, quas ad boream deiecti incolae in bruia

ma minimas humilimasque, maximas uero ,

O altisimas apud conuersionem aestiuam, O intra bos limites in mutillici disserentra cotidie accipiunt. In uniuersum uerὸ sex dodecatemoriorum lo- eum Solis immediatὰ sequentium, ascensionem Climatis accipientes, cuiusque diei artificia lis magnitudinem ubicunque loeortim uelimus, assequemur,capiendo pro quindenis Aequinoctialis temporibus horam unam, O pro parte

temporali qualibet, quattuor scrupula hora, ut dictum es . Forro spatio diei artificialis cognito ct ex horis rq sublato, Pallu teporis nocturni opor

tere

328쪽

tiero inferum, minquareu eaoritur, aliaue ita lu-

329쪽

per occultatum faciat,atque totius a rei curis. culum quasi unum diem naturalem sex mense bus luce perenni plenis, totidemque perpetua noctium caligine tectis diuidat. Sol namque per sex dode temoria inoccidua ambulas nu- quam occidit: in reliquis uerὀ nunquam sese a tolutibus haerens,nuquam exoritur. Subjcimus nuc diurna lucis nocturnarumq; tenebrarii u ri/tatem numeris exposita, in parallelis , d p rallelo cuius latitudo part.6 7. ad polum mundi

μ que per lienos fere gradus deiectis. ωθατουὶ τruci Signiferit Diur 'pervulata u. seperapparetes. luci maxia sititas.

83636

3' His ita sese habentibus, manifestum est, non

sicut citra,ita ultra Arcticum potarcm circulum habitantes, numerare dies anni Verientis trecenos sexagenos quinos, diurna luce nocturat

nisque tenebris discretos, bocq; esse illud, quod scriptum reliquit Virgilius in illo ab omnibu grammaticii malὸ intellecto carmine

330쪽

---Iacet extra sidera tellus Extra anni Solisque uias,tibi caelifer Atlas Axem humeris torquet dieitis ardentibus aptu. Blandiens enim Poeta Augusto, ominatur propagandum Imperium Romanum ad loca dfumma altitudine ad imum telluris deiecta,iacetia ext rasidera, hoc est, quibus Signiferi qua da

sidera signaue non exoriuntur,ut viximus eo ob id etiam ext ra Solis uias. Sol enim ibi mensi ma-tioribus infra Horivtia detentus,muis ad quotidianum motum conuersio, non semper refertur ad ortum occasum ue, quae sunt ipsius uis consuetae,scilicet apud eos,quibus Signifer integrὸ peroriri cosueuit O occidere Et similiter, extra anni vias, positὰ dixit, eo quod ut modo dic

hamus,in talibus locis,no,quemadmodum nobis, appareant anni vertentis dies CCC v. luce

diurna nocturnis ue tenebris distincti. Quod donique dixit: Ubi earlifer Atlas axem humeris torquet stellis ardentibus aptum,locorum mari-mὰ humilem imamque deiectionem indicat, usus notatione poetica. Quia enim rude uulgus mundi super Axe conuersionem capere no potest, nisi imaginetur,tantae molis Axem,utrinq; sustentarifuppositissalaris aut 'gantum humeris: idcirco in imis locis polo subiectis, totam mundi fabricam ab Atiate unico ita sustentariscripsit, ut caelestem Axem , cuius polorum alter recta