장음표시 사용
331쪽
sursum exporrectus et uerticem Hori ontis subiens,stellis in extimi coeli summo fastigio lucEtiabus adiungitur adaptatusue: no amplius trans mersim procumbentem sed potius in altitudinem erectam in humeris sentiat,atque manibus perinde facite contorqueat in orbem,ac potens alia quis miles sursum erectam hasta in gyrum uem sui .Haec est figurati o istarum rerum poetica. De Horis horariisque temporiabus . Cap. X.
VT dies ita horas intelligimus in duplicidisserentis,pariles O dispariles. Hora
pariles,sunt spatia temporum, quibus equinoctialis xv.partes temporales exoriutur, hoc est, sunt una uicesima quarta pars diei naturalis fuer P. 2Xam diem naturalem apparetem paulo maiorem esse horis xx I III. antea dictum est :sic dictae,quod diebus noctibusque communes,iuxta meme ac estate eadem perpetuo custodiant magnitudinem: Grec8- η σημερινὰς Latinὰ aquino Aiales et aequidiales hora uocatur, eo quodp-gula aequinoctialis tempora xv. ad unguem semper assumant. in dispariles horae sunt duodenae portiones cum diei tum noctis artificialis, sit diactae , quod dii rha raro ualdὸ aequales euadanturnis; uel potius,qxod uno die sint longi
332쪽
res ac in alio. Variantur enim trifariam. Trim4 comparatione loci Solis iis Signifero: iuxta qua aliae siunx aequalibus longiores, ut funt horae Caneri seu solyiciales,aliae uero jsdem breuiores, ut sunt horae Capricorni seu brumales: aliae denique aqualibus coaequata, ut sunt horae arietis
Librae seu aequinoctial es. Secundo comparatione diuersarum regionum, qua etiam unius
eiusdemque diei borae temporales seu dispariles inter se capiunt quamdam inaequalitatis dife
rentiam. Vt Parisiis,ubi polus pari. XL v I I I . attollitur, hora temporalis initis Geminorum , praeter una hora aequale, assumit hora scrupula prima xv I. Romae uero, ubi polus pari. XL 11. extat,etia habet boram aequalem unam ct praeterea scrup. x sit . ut sit disserentia scrupulorum trium, quibus illa hanc superat. Tertiis collatione noctis O lucis'diurnae. Nam una hora temporalis diurna initis Geminorum Pari-yis continet ut modo dicebamus, horam aequalem unam additis horae scrupulis primis xvi. nocturna uero habet scrupula saltem xL 1 Iii. Sanὸ insἶhaera recta, hora diurns comparata noctu
nis inter se perpetuam rationem aequalitatis custodiunt. Verilm in elimate hors diurna aestati, superant nocturna ct in Oeme uice hersa hae- illas excedunt:in Solis autem aequinocti s inte
se coaequantur uana illud Poeta dὸ aquiἡoctiδύr et autumnali
333쪽
atumnali disserentis rLibra die somnique pares ubi fecerit horas.
Numerantur autem ab ortu ad occasum xvi. diurnae,ct hinc ad ortum x II .nocturnae, ut e
ortus Solis initium faciat primae,meridies septimae Solis denique occasus finiat duodecimam diei,primam horam nocturnam incipiendo uius sextam imum caeli medium, duodecimam uero exortus Solis finit, iterum primam lucis diurna horam incipienserecteque ad primam horam canunt chrisiani:Iam lucis orto sidera oec. Hue pertinet sacra de duodecim diei horis. historia Item uulgati uersus Graeci.
rio μασι λεγουσι λῖοτο qui latine lissunt redditi: Sex hora tantum rebus tribuoentur agendis, Vivere post illas itera Zeta monet. Easdem planetarum dominio adscribui, primam diurnae lucis horam Sideri , unde nomen illa lux accepit,attribuentessecundam planetasequen-ri, O sic deinceps, obseruato ordine usitato sept m planetarum. Verbi gratia, Diei Lune prima hora ab exortu solis tribuitur LunarSecuta IumvTertia Ioui: Quarta Martio quinta So- Ii: sexta Veneris tima Mercurio: octava rumfus Lunae: Nona Saturno: decima Iovi, Vndecim Marti, Duodecima Sol t ηoctis immediatὰ
334쪽
sequeretis,prima hora dominia,deueniat ad UGMerem ,secundae ad Mercuriu, Tertiae ad Luuri
sic deinceps,donee poli sine hebdomada apua initiu diei ostiui duminatus horarii pristina sedi restituatur. Vnde hors planetarii dici consue nerunt,o dominus hora Graecὰ πων . P scerat aliae puter has in usu apud priscos,nisi quod noctem etiam quattuor uigilijs seu custodiis diasribuebant , quarum prima d noctis principio, initium quar disparrilis hors producitur. Secunda a sine tertie ad media noctem durat,
tertia inde ad borr nonae termini cluarta ad au-vora vesortum Solis. Quoru tempora magnitudo jλι divisio, ne desideraretur,inneis sunt Clepsydry, quibus per subtractione addιtionemqueuquarii dictitantisi, diuersitati dierit, hora concinnabatur, ut etia sub nubilo, teporis discretio, ne lateret. At postquam hors pariles vulgo recepta sunt,utpote qua obseruatu faciliores exi-
sunt,temporales illae in eam devenerkr antiquatione,uι si quempia ex uulgo, quae sit prima diei
uel tertia uel sexta uel nona vel undecima roges, non habeat quod respondeat, uel certe id quod ad rem minime pertinet. Est etia animaduertedu, quὸd Aequinoctialis circuli partes'temporales, qua . dii'arili sentemporali hora supra Anientem evehuntur,. io οι lix γείη, item υζιαρι xi λε, ιd-bora-
335쪽
ria tempora uocentur,atque lucis diurns unciis, semidiurnae uero sextantibus constet, aquὰ atq; horaria tempora nocturna , integra notitis u retas,dimidiae uero featantes habent. Diurnum
ergo nocturnum ue segmentu in x. II.aut eorundem semisses in v I .partientes, habebimus bora temporalis magnitudinem,atque adeo ipsius horaria tempora diurna nocturnaue. Sed cogniatis horariis temporibus diurnis , longὸ facilius deprehenduntur tempora horaria nocturna,per horae diurnae temporum, a tricenis Aequatoris temporibus subductioinem, eo quod diurni nocturnique temporis horaria tempora, si simul coeanr, semper constituam duas aeqνales horas, uel qnod idem est,triginta caequatoris te-
..pora. Ad eundem uero modum tempora horaria nocturna prodiit sua horaria tempora diu na . Quamuis neque rectius neque exactius
diurna horaria tempora facilὸ quis acceperit, quam si sextantem differentis ascensionum,temporibus quindenis adi ciat, declinatione bore ii existente aut eundem ab iisdem auferat,quoties declinatio Australis fuerit. 2 Lam cum differentia ascensionum sit dimidia diei Aequinoctialis ct diuersi differentiariccirco sicut temporalibus eqηatoris 'artibusueo. iuncta, declinatione boreali exi flenter aut uice uersa diemporibus Q. subducta ,si declinatio austra: P lis
336쪽
ala quoque eodem modo differentia ascensionusextans, quadrantis sextanti, hoc est,temporalibus Aequatoris partibus xv. additus uel ad ptus,temporales partes , qua uni bora diurna temporali competunt, in lucem proferre n
De Coeli domibus construendis.
DI c A M v s nunc perficienda figurg c
lesiis modum,quo tanquam illus Π ςXemplo,amplissimus doctrinae ascensionum usus flu- . Hostis magis patescat. Figuram coeli erigere non est aliud, quam quolibet tempore, quocunq; loco propositis ,conspicienda oculis proponere, cum stellarum , tum uero aliarum praecipuarum in caelo partium loca, ut pateat, qui gradus Signiferi sint apud Horigonia orientalem, qui in occidente,qui in coeli fastigio summo imoque, O qui in circulis positionum alijs, quibus rotum mundum duodecim domibus de sententia Ptolemaeisupra discrevimus, ut ex huiusmodi ambientis nos coeli positu, singulorum siderum quaes litatis roborisque mensuram, quaque inde ei multis cogatur Crasin, O ex hac finaliter munisubiunaris diatbem,rerumque ivvc primuma or-
337쪽
tarum temperatura,ct talia fecundum com Mem natura cursum inde consequetia, quoad eius fieri potest,liceat peritis astrorum iudicibus per coniecturam accipere. Nam admiranda Lumia: Us coelestis acto inferioris mundi corpora non
solum iam nata absolutoque, bubinde aliter a que aliter afficit ac regit,fouendo defruendoq;, prout cuiusque subiecti diatbesis ipsi ομοιοπα-εής id elisociabilis uel os Loida ;, id est, dissentanea fueriti uerum etiam omnibus sub certa habitudine recens nascentibus rebus statim ab initio nascendi infundit uim ualidi mam,atque adeo illam ipsam quam dicebamus propriam c . iusque diathesin, cum ipsis eo temporis spatio semper permansuram,quo iras perennare debet, quidem maxima ex parte talem, qualis fuerit in earundem exordio caeli positus siderum :glutinario. Quo minus ex caeli cu terrenis societate habitudineque, rerum uiuentitim 'temper turas undequesuccedentibus temporibus in cireum ante aere secuturas assectiones, a natura
periris, aliquo modo explicari posse, quispiam
dabitauerit. Coelestum itaque rerum thima e formaturi, ante omnia in promptu habere debemus haec duo, nempe uerum Solis in Signifero locum , tempori proposito,quositus coeli,qualis fuerit sit,aut esse debeat, steritur congruentem .ex ephemeridum aliarum ue
338쪽
adiarum ne tabularum ἰιbris supputatum, o eiusdem loci Solis ocen sionem erecta, ex canone erectaru ascensionum, que cum paucis cimatis
ascensionum descriptionibus in hune usum pra- misimus,excerpta,qua quide es ipsa meri, coeli ascensios Solispernὸ culminet, id est, si diebus in meridiem desinentibus,nusia horae horarum uescrupula adsint,quae a meridie esuxerint , alias ueri floci Solis ascensio erecta, poni sibi desiderat partea Aequinoctialis temporales , qua tempori, quod i meridie fluxit, competunt, us inde existat medii coeli seu cui idis decimae domus ascensio recta. Deinde reliquorum qui que domiciliorum orientalium , quae ' decima domui ad quartam usque fricedunt, ascensiones obliquas construemus, ad constitutam m dij coeli ascensionem remm , tempora tricena uicibus quisque continenter adiicientes . Et mim medij eaeli astensio , quando assumit trigin-sa Aequinoctialis tempora , tunc inde exis enscongeries sit obliqua ascensio domus undecimaeo huie iterum alia x x x. tempora cum προ- nuntur , Udicitur obsiqva duodecima domus usensio , sicque similiter deinceps conrinua
temporum x x x. additione,comparantur pamtes temporales connexae cuspidibus coeli sis gentis domorum stquentium. Ad extreinum,
qua Signiferi partes quibus is cuspidibus hae
339쪽
reat, deprehendemus, i memorata ascensionu tempora competentibus anaphorarum ca .nonibus uice versa imferendo. Ac decimae
quidem domus cuspis perpetuo O ubique
ex ascensionu erectarum canone sumitur, eo quod Meridiona lis circulus insar Ho-vixontis rem habeat, ut iam sepius praemonuimus: Cardini uerδ exorientis coeli feruit non ascensionu Cli malis, coditus ad abnutum HoriRontis inclinati ,ex quo thema coelorum contemplari desideras . Deniq; tabulae seu ascensionum climatis Canoves, re- :liquis quattuor figurae coeli cus idibus ea truendis, inseruientes, lindicantur . nu eris,
340쪽
qui in area tabella domorum rationalis ponuntur Z regione parallelorum seu potius numerorum, qui definiunt magnitudinem abnutus seu . inclinatious locorum, d quibus ealeste thema spectatam proponitur. Iuxta haec itaque in Pa- risior*m O bona partis Galliae parallelo, ubi
- .exis ab Hor onte inclinato abnuit parr. q8. undecima tertiaque domus cuspidibus, congruia ascensionem Canon,latitudiniseu abnutui pa tium 29. coaptatus: Duodecima uero O secu- , seruit canon, cuius latitudo seu abnutus pari. qq. Caeterum perceptis initiis sex domoruorientalium, reliquorum quoque sex domorum occidentaliu principiasimul patesunt, eo quod quaelibet domus caeli surgentis,suam comparem in medietate mundi descendente ex diametro cocernat. Quapropter in opposita domicilia oppositorum dodecatem orioru similes gradus graduumque scrupula distribuentes. tegrum tb ma coeli constituemus. Verum enimuer),ut haec quae inexercitatis obscurius dici videntur, ante oculos positasant quim plansima,iam rem totam exemplo proponemus. Esto ergo conistituendus coeli situs, qui in Gallia, ubi Lutetia est,con- Igruat ad apparens tempus plenilunis Ecliptici, in quo Lunae deficientis obscurabatur digiti Ecliptici duo addito semisse fer/, Anno Christi Dei labente rit D L X VII. mensis octobris die