장음표시 사용
231쪽
mae suis temporibus narrat his verbis Io: Ba-ε20ς ςit, p-ἶ- ptista Donus - : Morbus, quem ridicula nomine castronem vocant, multos ex debilioribus, eisque,
qui non fatis obtecti incederent, afflixit, Φel interemit. Ad carceres vero S. Inquisitionis, tepe ti loco, & ab Aquilonibus tuto positos , epid nata nondum accessit. XIII. Neminem prosecto vestrum non re-Huv-rsiis inus cordari opinor praeclaras Hippocratis sententias, observationes, quibus liquet, morbos hujus generis communes incurrere ubicunque intentissima urgent frigora , & Aquilones vehementiores .
Est enimvero vulgatius, quam ut ignorari possit, ς 3.Aphor. . quod scripsit : si aquilonia sis tempestat, tusservi ni, faucium asperitates, alvi durae , borrores, costarum dolores , . pectoris . Et nostrae a Lib. 6. Epid. Opidemia similior , quam ut possit omitti: Ex-ς- - frequenti australium, in aquilonarium, ac ni- vinarum transmutatione multae peripneumonicae assectiones. Et inseritis: aliquibus autem fauces in flammatae sunt, quibusdam anginae obortae. XIV. Romam vero quod spectat, multo graviorem rheumaticam epidentiam descripssit Cagnae De Sal. Rom. tus , cum medica re celebris, tum insignis Ro-Aς P-ῖ ' mani climatis observator : , inquit, 7
beme, in veris initio iis magna orta est pleuriticiis, peripneumoniae, angine , quae multa hominum millia utriusque sexus, in omnis aetatis
232쪽
tis interfecit, cum interim aquilonii satus vis maxima , assidue, in longo tempore irruisset.
Quamobrem rite advertit coaevus Cagnato Petronius I calores aeque , in frigora immodis semper Romae periculos. XU. Quod autem nonnulli nimio timore perculsi , sibi facile persuaserunt, maligni aliquid, atque etiam pestilentis huic epidemiae subesse, ac proinde nonnisi a venefico principio , quod ambientem acrem inficiat, ortam esse, nullo pacto adduci possum, ut credam , cum in pestiferis morbis , & periclitentur sere omnes, de decedant plurimi ; ex nostratibus vero nec plurimi aegrotent,& aegroti plurimi convalescant; praeterquamquod aegrotaintibus mirificὸ phlebotomia succurrit, nec exanthemata appareant, nec pulsus humiles, nec
lipothymiae, aut reliqua signa, quibus suspicari possimus , inese quid divini in morbis , de quo
Hippocratis ι Commentatores tantopere digladiantur. Quod si non raro contingat in hac epidemia delirium, illud oritur, vel ab impetu bilis, salibus acribus, de sulphureis redundantis, quae sanguini permixta ad caput appellit , vel ex imflammatione propagata ad diaphragma, ac ne vos praecordiorum usque in cerebrum, quae omnia non malignam, sed valde acutam epidemiae indolem ostendunt. XVI. Neque idoneum argumentum morbi
233쪽
cum oppositum in nobilibus, cautisque nominibus accidat; nemo non videt , plebejorum monenia
pravo potius apparatui, seu pessimo eorum peculiari habitui, atque rerum omnium impotentiae , quam universiti venefico principio tribuemdam . Sed jam AD TERTIUM DispuTATI Is CARITofecturae quod proposueram , accedo, quid scilicet de Ω-I , morbi hujus conditione, progressu , exituque animo praesagire, aut conjectare liceat. Qua in reprimum omnium profiteor, argumentum summa incertitudine laborare , quippὸ quod ab incerta
suturarum tempestatum qualitate maxime pendeat. Porro, ut merito timeamus transmutationem hujusmodi morborum in aliam naturam, de
fortassὰ deteriorem, satis est quod legimus apud Cagnatum k , ubi Romanam epidemiam, Castronem dictam, insalubrem aestatem excepisse narrat: Anno nonagesimo tertio aestas in lubris , morbo prius populari accedente , ridiculo nomine Cain sironum ; obortis tertianis , praesertim quas duplices vocant, quartanis , dbenteriis , fluoribus, De Morb.aeus. ventris , cutis febribus ; cui accedit, quod
234쪽
improvise solutas , emersisse pleuritides , peri- pneumonias, anginas cum magna populi cladeia, immo febres etiam continuas epidemicas , cephalalgia , vomitu, alvique fluxibus plerunque comitantibus , ac deinde anno fe 66. ineunt ,,
VO psis , inqnit, irrupit , carbunculis viidelicet, bubonibus, inc. stipata.
XVII. Suspicionem autem apud nos vehementiorem faceret morbi transmutandi, atque 'in febres malignas concedendi, si viarum , cloa
carum, tollarumque, & pratorum, & Arcis purgandarum cura , saepistime inculcata , & nunquam satis commendanda, negligeretur, praesertim Tiberi, quod Deus avertat, exundante; nam in sordibus illis, tempestate incalescente, sermentatio vitiosa excitaretur , qua statim ambientis a ris lues induci posset. XVIII. Inter hos tamen metus spe magna teneor, sere, ut sordibus Urbis eversiis, & civium corporibus probe contectis, ac nutritis, epidemi post aequinoetium proximum tandem concidat. Solis enim accessu ad verticem nostrum, calidaeque lucis radiis ad nos recta magis evibratis , queniadmodum nives, glaciesque solutae diffluunt, atque herbis campi, & floribus herbae vestiuntur, ita humana corpora blando, ac subtilissimo igne replentur, quo sanguis novo motu cietur, ac sislvitur, atque aptior ad transpirationem efficitur, quam
235쪽
quam ego praecipuum urgentis epidemiae remedium arbitror. Ita, nisi mea mihi adblanditur opinio, penitus extinctum iri existimo morbi vim, propterea quod , hyberno rigore depulsi , de exacta hysmis inaequalitate, sales, qui morbum creavere, ab atmosphaera dispellentur, partim recentibus pluviis diluti, partim adversis ventis emendati, agitati, & expulit . Et de tempestatibus quidem
Ebria', sitis: similibus legimus apud Hippocratem ison. t. Haec autem durabant, in non remittebant usque
ad aequinoctium. XIX. Nec mirum cuiquam videri debet, quod per hoste etiam dies, liquatis nivibus, quiescente borea, & flantibus austris, pleuritides, Sc p ripneumoniae supersint. Nam, licet aquilones p rvidcmi suerint, adhuc tamen in corporibus nostris latet,
de subsidet sal nitrosum, de subacidum, a ventis illis, te hyemali frigore infusum ; cujus particulae,
cum apud nonnullos, contractis vaserum fibris , antea coercitae, atque ad obsequendum sanguinis cursum coactae, vires suas exerere non potuerint, laxatis nunc per teporem tempestatis iisdem fibris, atque austrinis flatibus selutae, insinuare sese in thoracis loculos valent, ubi morbos edunt, quos experimur. Ad hoc accedit, austros, diuturnis aquilonibus extemplo sabeuntes, non immerito dici posse aerem eundem , ipso nitro , qu1- cum ad nos ab aquilone venit, atque in meridiem
236쪽
ROMANAE EPIDEMIAE. 2ITessi erat, refluentem . Quare in tempestatibus hujus generis auster instar fraudulenti aquilonis est reputandus, eoque nocentior, quod, cum frigoris sensu minus incommodet, ab eo nobis ipsis quam minime metuimus, S cavemus. Tandem
ad curandi methodum, quam posuimus
Pos TREMI CAPITI sargumentum accedo . Cum autem haec scholarum more in praeservativam , & curativa
dividatur , primam paucis abstituam ; peritos enim alloquor Professores, quos minime latet, acutas febres , dc praesentes pectoris morbos haud et se malignos ; ac propterea quisque facilius declinare noverit ea pericula , quae in epidemicis morbis initio curandis occurrunt et qua in re Sydenhamius t candidὸ, ac libere fatetur, se omni animi contentione vix , ac ne vix quidem vitare potuisse , ne, dum saeviret epidemia, unus, aut alter eorum, qui se primi curandi commiserint, vita periclitaretur ; donec investigato jugiter, tandemque perspecto morbi ingenio, ad eundem perdomandum recto pede, in intrepidus denuo procederet.. XX. Primo sanguinis missionem, quantum animadvertere potui , praesertim ante quartumo diem adhibitam, robustiores aegrotos juvare com-
muir morbis laborant, non e pericula curam
237쪽
218 His TORI Aperi; tametsi sanguineum sputum praecesserit. Nam, quanquam tali praeeunte signo, magnus Hippo-m 7 Epid.n. et 7. crates ' in Pisistrato a phlebotomia prudenter abstinuerit, quoniam in illo morbus jam ad coctionem tendebat, bc secta alioquin vena tum vires aliquantum enervari, tum vel maximὸ anacatharsim remorari posse timuisset; nostra tamen in .epidemia sputum cruditatis, non autem coctionis signa praeseseri; quinimo acrimoniam, nimiumque motum sermὲ testatur, non tam universidis
fluidi, febrili orgasmo summoperὸ agitati, quam particularis illius , quod pulmonum vasa didu-Imbecius, ibis, 3 atque erodit . Econverse venarum seimoaaversa. admodum laesit imbecilliores , saepius vero post septimum, si sputum satis concoctum fuerit, vel aliae obortae evacuationes, quibus bona crisis comstituitur. Propterea in praianti epidemia consilium, ut riunt, in arena semper capiendum esse arbitror; quoniam vel modica singuinis missio interdum detrimento esse potest, cum larga ali quin saepe satis non sit; alias vero salvatellae tantummodo sectio curam abselvet, vel sanguis edolenti latere, scarificatis cucurbiculis extractus; ut in nonnullis seliciter evenisse observatum est. XXI. Deinde vero illud mea sententia peto comperto habendum, pleuritides, quae hoc anni tempore Vagantur, cum primis diebus siccae sint, non modo sementa, & emollientes unctiones ex-
238쪽
petere, sed ulterius locum facere probato Hippocratis experimento in hujuscemodi pleuritidibus, ac peripneumoniis, nil supra largas potiones com
mendantis . Sunt siccae, inquit, pleuritidei sine sputo ; et erum bae di Frisiores sunt ; judicationes autem similer asiti sunt, sed ampliore in potu
humectatione opus babent, quam aliae. Specifica igitur omnia, quae in pleuritide, ac peripneum nia ex hircino sanguine, rasura dentis apri, domandibula pisc. luc. necnon ex stib. diaph. ex im sione lapidis histricis , aut stercoris equini petita sunt, ac magnopeia laudantur, oleosis semper diluentibus, ac emollientibus, copiosis, &c Ilidis adjungenda sunt, ut morbi causae resistere valeant, quae, uti diximus, tam internis falibus volatilibus est mixta, quam externis nitrosis ab aere infusis, qui praeter fluidorum coagulationem, nimiam inducunt canalium duritiem, ab Hippocrate ' sapienter animadversam, cum de modo,
quo pectoris morbi gignuntur, sermonem haberet , & alibi cum de vaserum disruptione disse. reret, cui obnoxii sunt plagarum septentriona, lium habitatores, quorum coeli asperitas in algis dis ejusmodi constitutionibus ad meridionales
etiam incolas propagatur. XXII. Praeterea quanquam vesicantium ustis raro in febribus, quas internae comitantur imflammationes conducat, eorum tamen jure meri-Ε e 1 to
239쪽
s Iuxta Duret. divi Lin coae. de
rum corpora succi fuerint plena, vel in ejusmodi morbis humoris servor lentescentia vincatur, phoenigmis etiam opportunus sit locus. Succurrit
celebris Willisius ρ , qui inter ipses recentiores ejus modi remedii genus in peetoris quoque inflammationibus laudavit, Hippocrate ' facem post ris praeferente ; scribit enim : quibus ex peripneumonia sub auribus, mel inferis partibus nascum
iur abscessui , ibique suppurant, es' si tantur ,
bi defunguntur morbo: de quibus abscessibus agere pergit n. 24. & a . quos profecto decubitus admodum salutares currenti anni tempore observavimus in duobus aegrotis subpingui corporis habitu, qui cito ex peripneumonia convaluerunt, quia cruris, quod astedio lateri res γndebat, d lore , rubore, atque intumescentia correpti suerunt. - XXIII. Deinceps periti Medici erit, cui aegrorum cura mandata est, decernere , an interdum, praeter emollientium clysterum usum, alvus etiam blandis potionibus laxanda sit; cum expertus fuerim , corpora pravis alimentis nutrita , vel alii de causa noxiis humoribus onerata, si descendenti pleuritide corripiantur, moderato alvi fluxu aliquando levari; quod de ante nos magnus Hippocrates advertit. Si vero id faciendi detur occasio, nihil aptius judico, quam oleum amygd. dulcium ab e igne recens extractum, una cum sy
240쪽
ROMANAE EPIDEMIAE. 22 Istrupo violarum colorato, hisque similia admodum blandὰ laxantia. Purgantia vero, etsi mediocrium virium, vitaverim semper, quippe quae singuinem tion modo ita sero emungunt, ut mox 'necessaria fluiditate destituatur , sed etiam novis particulis acribus , & irritantibus insarciunt, quibus facile convulsiones, & deliria excitantur, ut ad rem in Scombo notavit Hippocrates , qui pisuritiae correptus pharmacum bibit infra purgans, in cum priore ante potionem die mentis
compos esset , purgatus deliravit , . septima
XXIV. At longiorem de cura aegrotis adhibenda sermonem instituens, quid ego aliud quam
Noctuas Albenas , ut ajunt , assero cum vos alloquar illustres Medicos, quos Sc praeclara excoluit eruditio, & accurata tum propria, tu aliena edocuit experientia. Ad methodum igitur praeservativam descendam , qua in re Romanos cives monendos habeo , ne epidemia ulteritis progrediatur, neve in deteriorem morbum declinet e XXV. Primh Urbis viis, compitis, cloacis, ac fossis expurgandis, ob eam, quam adduximus rationem, sedulo, assidueque studendum. . XXVI. Secundo certiores, praesertim paup --Matinos res reddendos, algoris tolerantiam, frigidum potum, crassiorum ciborum, salinorumque abusum,