Ioannis Casae Latina monimenta quorum partim versibus, partim soluta oratione scripta sunt

171쪽

r , oi R. A viI Ο Η Εiis mortalibus otium quam maxime esse diuturnum, quire sane ac satas iustitiam colant: animi tamen cius esse intelligantur, ut, siquis iniuria prouocaucrit, minime id laturi sint: sedeo qquitatem metimini, ut neque aliis graues vos sitis, &, dum iniuriam acceptam ulciscimini, ne aliquid incommodi ipsi capiatis: id quod vix adseque i mini, si vobis vestrae similis ciuitas finitima accidisset. Nunc vero , id quod antea ostendimus, nimium antiquis institutis cum iis agitis. Neces ario enim, ut in artibus , quae nouissime gignuntur, ea excellunt. Ac quietae quidem ciuitati optimum est institutis stabilibus uti: qui vero multis occurrere coguntur, ij multa noua. excogitent necesse est: eoque Atheniensium res propter varios illorum conatus magis, quam Vestrae renouatae sunt. Verumisit in hunc usque diem vestra cunctatio definita, serieque cum aliis , tum vero Potidaeatis auxilium ita , uti polliciti eius: atque in Atticam confestim impetum facite, iah mines amicos, cognatosque vestros inimicissimis prod tis: reliquosque nos ad aliam aliquam amicitiam per do spe rationem detrudatis: nec enim in ea re quic quam aut in Mos, Dederis testes, aut in homines, qui audituri haec sunt, peccabimus: rumpunt enim Ledus, non qui destis tuti aci alios sese conserunt, sed qui, quibus auxilio se st futuros iureiurando sanxerunt, eos destituunt. Quod svromptos praebere vos voletis, permanebimus: nec enim sine scelere vestram commutare amicitiam possumus,aut quemquam inuenire, quocum sque ac vobiscum l, consueuerimus. Haec prudenter statuite: da teque operam ne Peloponnesum, cu--ia i , ii aus principatum obtinetis, minus

amplam, quam a maioribus . , -

i accepistis , ha -

172쪽

O M ob eam causam Lacia monii legatinos quidem sumus,ut,secios vestros tradicerem us, sed ut de quibus nos ciuiatas misit, ea ageremus. Verumtamen

cum haud paruam nos increpantium vociferationem audierimus, adsumus: minime nos quidem, ut ciuitatum criminationibus respondeamus, quando neque nostra, nec vero illorum ad iudices tamen oratio haberetur: sed ne vos tantis de rebus facile seriis adsensi, minus prudens consilium caper tis e&simul ad omnem istim orationem , q uae babita est in nos, dicere volumus, docereque nos non immerito,quq posiidemus, tenere ,& nostram non indignam esse ciuitatem, ouae aliquo in numero habeatur. Ac valde uidem priso commemorare nihil attinet, quorum a itionem magis, quam aspectum eorum, qui audituri sun testem habeamus. Miscas autem res,atque ea, uorum conscii vos esti usurpare, quamquam molesta est earum rerum assidua praeclicatio, amen necesse est. etenim si ea, quae tunc cum periculo gestimus,utilitatem habue. runt,atque eius vos re participes seistis, iniquum est nos verborum fructis, siquis est, usque quaque priuaris nec vero deprecandi potius quicquam, quam testificarus ostendendiq; causa, qua cum ciuitate oertamen vobis constitutum sit, nisi prouideritis, verba ficiemus. Itaque &ad Marathonem eum Barbaro nos manum per nos conseruisse dicimus, & ille cum post redusser, neque eius impetum ullo modo terra posIemus sustinere,uniuersa ciuitate in naues imposita classe ad Salaminam Vna cum cet ris decertasse: quae quidem res eum cohibuit quominus, ad unamquamque singularim ciuitatem classe adpulsa, Peloponnesum vastare cum illae contra tantum nauium numerumopem inter se mutuo serre non possent: cuius'

V a quidem

173쪽

quidem rei eius ipsius factum maximo est argumentoma-uali enim pugna victus ut qui non iam easdem haberet

copias, confestim cum maxima exercitus parte domum reuersus est . Quae cum ita ceciderint, aperteque intellectium sit, in nauibus fortunas Graeciae constitisse, tria nos ad eam rem maxime utilia subministrauimus, nauium maXimum numerum , ducemquem hominem prudentisti

mum atque animi eximiam quandam alacritatem. Ac nauium quidem quadringentarum numero duas tertias pantes, aut paulo eo pauciores, ducem vero Themistoclem , . cuius in primis opera persectum est, uti nauibus in freto confligeretur: qus res sine ulla dubitatione rem Graeciae , publicam conseruauit. Itaque eam ob causam maxime ille homo peregrinus omnium , qui ad vos Vmquam a cesserint, in honore apud vos fuit: animum vero sium me promptum, summeque sortem prae nobis tulimus, qui

cum pedestribus copijs subsidio nobis venisset nemo, cumque reliqui adnos usque iam in hostium essent pote-.

statem redacti,statuimus urbe relidia,corruptisque rebus nostris, communem tamen sociorum, qui reliqui erant, salutem non deserere, neque committere,ut dalsipati inse. tiles illis essemus ,sed nauibus conscensis sertunam experiri: nec vero suscensere, quod nos antea non defenderatis . Itaque illud adfrmare possumus, non maius nos a Vobis beneficium accepisse,'uam dederimus: vos enim incolumibus etiam tunc oppidis vcstris, atquc ut ea incol re in posterum vobis liceret,cum de voltis iam selliciti maximam partem non de nobis essetis nobis succurristis. Itaque quamdiu nos incolumes fuimus , subsidio non venistis : nos a uic mea Vibe, 'lus iam nulla erat, nos commo

uimus: proque eo, quod tenui iam speeten chatur, decertantes, Vos pro nostra quidem parte, nosque ipsos saluos conseruauimus. Quod si aut initio ne agri vastarentur metuentes, Medo, id quod alii secerunt, nos dedissemus, aut postea naues conscendere, utpote amissis iam omnibus bonis, ausi non essemus, nihil profecto erat, cur Vmi

174쪽

T Η v c. v v I I 't 2 , iam haud quaquam satis magnam pro hostium classen

uium facultatem haberetis,es proelio Velletis contendere, omniaque illi sine ullo laboro exsententia seccessissent ii Num igitur Lacedaemonii cum propter summam, quae in nobis eo tempore suit, animi alacritatem, tum propinpter existimandi prudentiam ν propterque imperium hoc, quod obi nemus, . digni videmur, qui non tanta inuidia apud Graecos simus Nec enim id ipsissim imperium per vim occupauimus;sed cum uos, quod reliquum esset cum Barbaris belli persequi recusaretis, socii se ad nos contulerunt, &, ut ipse rum duces in bello essemus . rogauerunt, quod nos ad hanc usque diem reipsa pria.

mum coacti produximus, maxime quidem timors Aominmoti, deinde dignitate, postremo etiam utilitate nec enim tutum iam visitim est, multorum odi; s in nos excitatis; nonnullis etiam, qui defecissent a nobis, euers icum vos non aeque atq ue antea amicos , sed se spectos. a tque insenses haberemus, deposito imperio in periculumnos committeres pr sertim cum, ij, qui a nobis descisce rent; volassese adiungerent.' Nec uero accusandi sunt, qui m maximis periculis utilitati consulunt. Vos itaque Lacedaemoni; sic Peloponnes ciuitatissius praeestis, ut uestrum in ea re commodum propositum habeatis. Quod si imperio eo tempore in perpetuum, id quod nos secimus, retinendo, odia in vos concitassetis, exploratum habemus, cum seci,non ictus, ac nos sumus, molesti. essetis, coactum uos iri aut sortiter illis imperare, aulip si periculum subire. Quare mihil nos mirandum, nihil: a communi hominum consiletudine abhorvos secia mus, quod& delatum nobis imperium recepimus, ne-:que nunc gloria, metu, utilitate, maximis quidem:r ibus, inducti illud deponimus. Nec vero id adeo nunc primum ortum est a nobis, sed ita semper comparatum suit, ut potentior imbecilliorem coerceat. 1 Tum vero digni eo nobis videmur esse, ne vobis quidem' secus iu-.dicantibus, quoad utilitatis quidem rationem habet ii placuit.

175쪽

dit, uit . . nutic autema uaonestatem ebitis, oua propialita nemo tamen uniciuam, cui viribus aliquid consequi liceret ab eo commodo obtinendo remotus est . Satis vero magnam laudem rimerentur, qui cum, hominum inuti naturam, alijs dominantur, pro potentia non ini qui sunt. Itaque si qui ea , quq nos obtinemus, acceperint, illos persecturos putamus, ut qua nos sumus arquitate appareat: nam nobis quidem vituperatio, potiusquam laus nostram ob qquitatem comparata est. Quod enim in rerum contra tiarum controuersjs cum sociis nostri iuris iacturam facimus: quodque illi apud nos eis dem legibus iudicio nobiscum contendunt, litigios habemur: nec cui si in mentem venit cogitare, quid sit, cur ceteris, qui alibi gentium rerum potiuntur, minusque ut, quam nos, sunt iis, quos in ditione tenent, vitio id non detur r ubi vim adhibere licet, litigare nihil attinet o At hi adsucti iam aequo parique iure nobiscum uxuere, si paulum modo de eo, quod ipsi qquum esse opinantur , aut propteri nostrum iudicium , aut propter eam , quae imperio comitatur, potentiam, aut quoquo modo, imminutum fuerit, non propterea , quod maxima illis pars remissa est, gratiam habent, sed aliquid ademptum esse qgrius serunt, quam si a principio, re pudiatis lTibus, aperte iniuriam facere instituissemus. Namque illudne ipsi quidem sic disputarunt, inopem potenti non decere succumbere, sed nestio quocircumueniri iudicio se, quam vi cogi, iracundius liami fies serunt: in altero enim par pari iniuriam inserte in a tem qui plus potest imbecilliori vim adfert. Itaque cum

a Medis multo tractarentur asperius, sustinuerunt: nostrum autem imperium acerbum videri nihil mirum:semper enim id, quod instat presensque est, iis, qui sub alto rius ditione sunt, fraue est. Quod si sublatis nobis ad

vos summa impera redeat, ni vos beneuolentiam, quam propter nostri metum collectam habetis, s iidem eam mentem, qua suistis, cum contra Medos imperium bre-

176쪽

Τ H v e Y o I D I s ui tempore obtinuistis, conseruatis, celeriter effund tis. Vos enim nec admisceri se alios vestris in ter vos legibus permittitis, & qui aliquo exitis, neque ijs ipsis utimini, neque ii, quibus reliqua Graecia vivere consueuit. Quamobrem etiam atque etiam deliberate e nec enim, parua res agitur , neque aliorum adducti voluntate aequeresa proprium vobismet ipsis laborem imponiter atque in bello, quam multa improuisa accidant, priusqua, id susceperitis, prospicite: ubi enim longius ductum est,

ingraues & acerbos cassis desinere consueuit: a quibus ue utrique absumus, atque Viram in partem euasu rum sit, incertum periculosumque est. At homines mo. uendis bellis praepostere saciunt: rem enim praecipiunt, quod crat posterum : ubi vero iam plectuntur, tu deιmum ad orationem redeunt. Nos igitur, qui nullo dum tali in errore neque ipsi sumus, neque versari vos videamus, edicimus vobis, ut dum integrum est, dum recta capere utrisque consilia licet, ne faedus rumpatis, neve iusiurandum violetis: de controuersis autem iure ex feiadere disceptetis. Si minus, deos periurii vindices testati, qua Vos praeeuntes nos deducetis, ea vos belli auci resplopulsabimus. L

N pristina ego mea sententia maneo

At nienses Peloponnesis cede dum non esse et quamquam intestigo non eadem alacritate homines bellum eum suadetur, suscipere, &, cum usiuvenit, Rerere selere . sed aduerss in reis bus ammo immutari consueuisse. Hoc igitur quoq; tem p efiiciendum mihi esse video, ut non disiimius fere sim

acton consilii. Quamobrem, qui mihi assens suci itis communi finientis, si quid sorte secus cecideri ut opem

ditare memineritis,aequam erit Taultvesos tetitiaqiΗ- . dem

177쪽

is x o o ae s i dem successerit oxyam vobis prudentiae partem Vindicetis. Fieri enim potest, Mi aduersi rerum casus temeritatem ipsi in se habeant, non minus, quam hominum cogitationes: eamque adeo ob causam, ubi quicquam contra ac ratio postulet, euenit, fortunam accusare Q .lemus . Lacedaemonii igitur cum iam antea inimico sese in nos animo es te praeseserebant, tum vel maxime id hoc tempore aperte serunt: cum enim in sedere sit ; si quid

controuersae oriatur, Uti de ea re iure internos discepto , stab utroque autum, quod uterque habeat, tene tur, numquam nec Ex iure agere nobiscum, cum iussi. cium nos non recusaturos profiteremur, nec iudicium

ip si accipere voluerunt. Bello scilicet malunt, quam ratione de controuersis disceptait': nec iam huc ex possulatum , sed imperatqm, veniunt: iubent enim discederenosa Potidaea, & Aegine leges suas ruraque reddere. tum plebiscitum, quod de Megareissibus iactum est, rescina dere: Graeciam etiam suis ut legibus uti permittamus, qui ad nos nouisiimi venerunt, edicunt nobis. Nec Vero,

quod ad Megarensium plebiscitum adtinet: id enim illi .cb ciunt in primis, quo etiam lablato bellum suturum

negant, existimare vos velim, paruam ob causuri bellum vos habituros, si de eo delendo recus tueritis, neque arbitrari culpam in uobis res dero, quod leui de causi ad arma ieritis: nam parua hac in re vestrum omne firmameaum agitur equo enim animo stis tenti piamini, Πque in

hocusis rueritis ponde quas mutu adduin in eo quoique dicto audientes sutuli sitis, continuo natus almd ali luid impmbitur: quod si cunua uni temnii , efficietis proseitψ, vs illi faciendum sibi x intelligant, viso se nobis qquiores posthac prςbeant. Protinus igiturcondiderate, utrum obedire nullo dumdamnosacto malitis, . an d cpiod mihi utilius Mideriis, parua sque & magna de causa hesium susti re minaee vlli in ro succumbere, atque earum , qu*sibabetisJ reium ponestion a sine la metu in posterum retinere.. Etenim cum pares, ante fustum

178쪽

fictum ea de re iudicium , paribus satisfictionem Imperant, sue ea de magnis, siue de pa ruis sit controuei sis, eadem emibertatis imminutio Quod autem ad bellumatoue ad utriusque nbstrum sicultates adtinet, nihilo nos inseriores saturos esse de ine ,dum singula peisequor, c gnoscite. Sua Peloponnesij manu agros colunt & ossicinas exercent: pecuniam nec priuatam, nec in aerario habent . Diuturni praeterea belli; atque etiam transmarini rudes insolentesque sunt,utpote bellis. inter se ob paupe talem leuibus contendere adsueti : qui uero huiusmodi

sunt, neque nauesco lere, neque terrestres exercitus

saepius summittere post unt , prqsertim cum a priuatis suis rebus absint, & de suo impendant ,-mare prςterea clausulsi habeant. Huc accedit,quod bella prompta in gis parataque pecunia; quam vectigalis extoxtaque vi si i inet: at homines agricolae, atque opifices promptiores ad bellandum corporibus sunt i quam pecunia i illa enim exl periculis salua exitura sperant hanc antea consumdiptum iri metuunt: praesertim cum id, quod usu euent

xum verisimile est, bellum sua opinione longi 4s duceturinam uno quidem proelio vel totius Graeciae. impetumloponnesi; quique cum illis consςntiunt, sustinere posisunt i bellum autem contra haudqu*que suo similcm hostium apparatum gerere, nullo modo poterunt: quippe qui commune concilium, ut si quid subito opus sit, cel riter administretur , nullium ha nt; & pares in dicenda

sententia alienigenaeque in xer secum sint, de suis quis, que rebus sellicitus est. haec amem e tus habere nullos consueuerunt, cum alii aliquosvlaisci maxime cupiant, alij res suas quam minimum detrimenti capere: cumque longo interuallo conueniant, breui de republica consultan si maximam temporis partem in re quisque sua agenda destinetur : tum snguli suam sibi negligentiam mino. me obia tutam putant: alijs enim curae ior atque ita sesquoque prospectum iri sperant. Itaque, dum hoc sit

179쪽

R iA tr I o N a T guli separatim opinantur, interimuniuersam rempublicam noli intelligunt. I Valdectum rei. illos pecuniariae angustia morabitur taleo enim illam conscient, e que cunctari togentur. . i. Atrei gcrendae occaso instabilem celeremque motum habet . . Nihil est autem, quod circumuallari nos ab iis metuamus, i aut cur eorum timeamus clatam e nam urbem huic parem opponere, etiam si per hostem liceat, dis itile est ' cinedum intra hostium fines, idque ipsiam nostras nobis pariter contra munitiones obiicientibus. i. Quod s callestum communierint rolicuius illi quidem agri nostri . incursionibus, transsu gisve ad se recipiendis, :hocebunt parti: sed vallo simul circummunire nos, & quominus classe,qua valemus plurimum, ad eorum: fines penetremus .eosq ue ulcis amur, prohibere non potexunt plus cnim nobis maritim Tum rerum exercitatio ad pedestre bellum , quam illi

terrestrium usas ad nauale attulit. Nec vero nautic

rum rerum scientiam facile illi adipisci poterunt riviai doquidem ne vos quidem plene dum eam percepistis tquamuis a Medicis consessim rebus in id magno studio incubueritis. Qui igitur homines agricolae, ijdemque maris insueti, quibus ne exerceri quidem per nos licebit,

quia semper cum magno nauium numero in statione contra illos erimus, quicquam quod oper pretium sit, efficere poterunt contra paucas enim naues in stati ne manentes fortunam pugne temptarent, cum mutilitudine freta erit inscitia: etanto autem nauium num ro circumsepti quiescent, inexercitatique imperitiores erunt, eoque etiam ignauiores. -Artis enim , si qui 'uam aliud, res nautica est: nec subci suis operis,cumque vacamus, ediscitur, sed ipsa potius nullum ab ope sis vacuum tempus relinquit: at enim pecuniam, quae

olympiis, qu que Delphis est, tollent: nautasque, quos Peregrinos nabemus, maiori stipendio allectos a nobis cohabunt abduxere :. ipsqqe, atque is quilini naues

180쪽

T Η v e v v I D I s 1l opplebunt. Magni omnino id referret: nisi illis nos

aduersarii simus: nuho autem, praeterquam quod nos hostes habent ό illud quoque, quod maximum est,' ac cedit, quod gubernatoribus, reliquisque nautis, ciui .

bus utimur At eniensibus: sisque cum numero, tum scientia inter reliquos totius Graeciae omnes, pr stanti bus Tum nemo emercede conductis domo cum p riculo exulare, ac minori proposita spe, maioris paucorum dierum stipend si causa, cum i)s se se coniungere , atque eandem belli fortunam subire volci inc Peloponnesiorum quidem res hoc sere loco sunt: nostri vero cum i)s incommodis, quibus eos laborare arae de monstratum est , uacant, tum haud paulo melioressent: etenim si intra fines illi nostros pedestrescopias introducunt A nos in ipserum nauibat proficiscemur, nec vero cum Pesoponnesi pars modo aliqua, Attica auten uel omriis vastabitur, conserenda tamen haec erunt altrienim illi agros parare sine proelio ac dilaticatione non p

terunt: nos magnam agrorum vim cum in insulis, tum in continenti habebimus: maximum est enim maris in

perium obtinere: id quod ex eo in telligere licet: etcnim insulam si incoleremus, qui magis vacui a Periculo s Tent, ne capi umquam expugnarique possent i id ipsem igitur, quam proxime potestis, animo in praesentia versantes, spretis agri saeclis ci7sque, maris modo, a que vrhis custodiam retineten neque earum rerum iactura& dolore incensi cum Peloponnesiis manum conset hiter longe enim nobis multitudine antecedunt,ut, si cos deuicerimus, paulo post tamen contra haudquaquam minores eorum copias de integro pugnandum nobis sit: sin- autem aliquid offendemus, etiam a secijs quibus nostra nixa est ciuitas, relinquemur: nec mirn, ubi non satis vi- rium ad sese bello persequendos nobis superesse animad- uerterint, in ossicio continebuntur. Quamobrem non

de agris nobis aedificiisque nimio opere deplorandum