장음표시 사용
151쪽
VI et Axerat: is autem vesperi venerat, qunm iam cenassent miles, legatus tamen adhuc in lectulo vigilaret: qui, qua speraret morbum postridie leuiorem fore, ut comm bus eum audire posset, loquique cum suo similiariter , iussit ut praeberentur illi, quae ad curandum corpus pertinerent: contigisse vero contra , Ut ca nocte morbus ingrauesceret: quare mane legatum totum distentum suisse in remedijs quo medici adhibenda iusserant, sumendis,nouisque curationibus: unde factum fuerit,ut neque de hospi te illo , neque de alia ulla re agi cum eo potuerit. Berna Minus interim, cui in primis mala sua metu, malu que animus cognitus erat: atque umbras etiam, ut, qui sibi alicuius sceleris conscij sunt, iaciunt,reformidabat, cinpit vereri ne astu te illic detineretur: putabat enim singe re morbum legatum . quo metu homo oppressus nam hoc verum essς non multo post e consilio, quod cepit perspectum est non cessabat Ludovicum Vrnere, Ut rogaret legatum potestatem sibi saceret abeundi ; in quo ille ipsi non obtemperabat, putans breui sore ut melius es set legato: videbatur enim sibi prospexisse cupere illum magnopere cum Bernardino loqui; qui sine usque ad id Iempus magnum sibi pomen ex facultate illa dicendi,
opinione sanctitatis conciliarat. Cum autem,magis marigisque semper timore cres a te, instaret, Ludovicus importuno san e tempore coactus est,. cum Sstu febris inlectulo legatus iactaretur, eo irrumpere, rogareque Vi pam Uretur ipsum abire in quo sane humanissimus vir ci m xcm gesiit. quumque ad cum Bernardinus introductus
esset, liςc ipsa verba protulit. Vides quo in statu sim . excutitio haec apud te iusta sit: & ora, ut Deus opi. ma milii propicius st: seliciterque institutum' iter perage .
cui ille tantum , demissis sui moris est capite rejondit
se prorsus ita facturum: ilicoque abiit. Hic est sermo; quem Bononiet habuit cum sanctissimo,& modestissimo
Firo Bernardinus . nec verbum prsterea additum estqui
Nmςn postea, quum susceptam viuu rationem deserius
152쪽
set tacerrimumque se hostem Pontifidiae potestatis praeabuisset, vi se sapienter id fecisse ostenderet: a perditaque causa & flagitiis multis contaminata, merito defecisse: ha beroque se multos sectos cius consilii probare vellet, non
veritus est criminari amicum, memoriaeq; ac litteris pro idere: questum secum esse eo tempore Contarenum de
moribus institutisq; Romanorum antistitum: & insectatione saeua atq; iniusta bonoru: huiuscemodiq; allia mutita scribere prorsiis inania, & quae non selum a veritate abhorrerent, sed etiam vite eius, cui adficta erant, nullo modo conuenirent. que cuncta Ludovicus ut est vir mptimus & omnis ossici; , quod in amicitia coli debeat, useruantissimus asseuerabat, refellendi eius medacii causa, & purgandae innocentiae viri illius mortui, quem vi. imm magnopere dilexerat,nec tantum hoc se ita habere ς testimonio suo confirmabat, sed alios etiam testes huius rei producebat, qui praesentes illic adsuerant: in quibus etiam nominabat Iulium Contarenum , statris legati talium : qui post eius mortem &ob naturae probitatem,&Ob commendationem patrui, creatus est Pont. Ciuitatis ι cui praefecturae regend praepositus antea suerat. Cum hoc tanti momenti sit ad integritatem Contarent ostendendam, abstergendamque maculam illi sesso asper sim, volui totam rem, Ut factam eam accepi rac pene risi dem verbis, quibus mihi exposita est , commemorare. Rebus autem gestis ab eo dum vixit Eliarratis, nunc quae monimenta ingent; reliquerit, fructusque otii ipsius indicabo. prius tamen,quod adhuc valet aliquid ad confitet mandam doctrinam hominis, testimonium de ea re grauissimi&εruditissimi viri citabori quod additum sup rioribus testimoniis , quae prodidi de eximio ingenio ipsi
us, prςstantique cognitione omnium disciplinarum, V -ra esse declarabit : simulque non sinet quem pilam dubio
tare, quomodo ille,in vita plerumque occupata,tot tan 'ue praeclara opera esscere potuerit, quae mutui etiam
posteris prosin perpetuoque testeqtur,quabsyj, quan
153쪽
4Σ8 1 VITA. tusque vir fuerit. Ludovicus igitur, euἱ cognomen seria rei oris fuerit, nobilis philosophus, & q ut multos annos in Bononiensi gymnasio imma cum laude admiratione omnium, qui aliquando ipsum disputantem audi
runt, matrem eam omnium optimarum artium coluit,
mortuo Cotareno, quum sermo ipsi esset institutus cum honestis quibusdam viris de damno, quod eo tempore factum esset interitu illius, plurimisque animi dotibus,
ac maximis virtutibus, Vna cum eo extinctis, inquit doloris plenus: nam virum eum valde dilexerat, m familiaritatemque se eius insinuarat illo tempore, quod legati nomine urbem eam rexit. Ego, quod mihi vide meo iure sacere posse: nec enim malum me omnino este exis stimatorem harum rerum arbitror ; adfii mo hunc hominem omnibus, quos aliquando cognoui in philosophi et studi)s merito laudatos, qui sane non pauci suere,praestitisse & Icientia multarum rerum & iudicii firmitate: ipsumque vere philosophi grauissimo nomine dignum suisse iudico. Certe q uum ego de aliqua re, propria eius studij, cum eo di merebam, videbar mihi pre illo minutus quidam philosophus esse, vel potius nouus quispiam
auditor, & plane rudis eius artis, quam profiterer. quare ad ipsum sepe me conserebam, ubi locus aliquis obscurior mihi negotium secesseret: in qua qu stione quum paulo antea ipse toto animo versatus essem , de aliquas Otiam horas, euolutis pluribus voluminibus, preterita die consumpsissem rille vero,ut existimari potest, spatio multorum annorum nullam ccsitationem de se ipsa suscepisset,ita tamen apte & exqui late nodos illos di soluebat, ut videretur diu multumque non multo antea de ea cogitasse. quare inquit qpe ego petne stupidus euasis mihique
potius cum caelesti aliqua natura, quam cum mortali h mine visus sum. loqui: idque nunc, quia res ita se habet, Verumque id prorsus est, predico, nulla alia causa impulsus. quis enim non vidct assentationi nunc locum non essς ὲ que praeterea a perlana, quam sustineo longe semper
154쪽
essent, auxerunt magnopere opinionem, quam, qui aderant, depraestanti Contarent ingenio antea in animis habeban t. Sed etiam scripta, ' uanta fuerit eruditio ipsus, aperiunt: quae sane, ut ordine a me tradantur,itarc su nt. Edidit iuuenis adhuc xxx. enim tertium aetatis annum tunc agebat librum contra iudicium Petri Mantuani doctoris sui; nec tamen ea de causa minus pius, quamuis contra pietatem sacere videretur, fuit: ille enim in omni scr-mone suo adfirmare solitus crat, ex opinione sententiaq; Aristotelis existimari dcbere animos nostros este mortales . quum contra ipse, sedulo aduersus eum disputans,ci-
tatis multis locis, & tamquam tabulis obsignatis, ostenderit longe aliter principcm Peripateticorum de ea re senississet viderique potius immortalitate donatos ipses Aristotelem est evoluisse. cuius opinionis antea Plato, unde didicerat, sine ulla dubitatione fuerat. Argumenta autem illa firma ad probandum & grauia fuisse, opusque totum valde elaboratum, perspicitur; quia acu tissimus ille physicus in libro, quo destndit opinionem illam suam;
acriter oppugnatam ab eo,quem instruxerat, tradit eum librum & doctissimum omnium &vbcrrimum esse, qui omni tempore materiam illam persecuti stini: additque videra prorsiis eum diuina opera & manu fabricatu suis. se. Scripsit etiam de Elemenus libros quinque; in quibus viam omnem,rationcmque Aristotelis diligenter expressit: mist autem illos ad Matth um Dandalum seroris ius virum: cuius hic supra mentio cum magnis verisque ipsius laudibus facta est. Addidit his,in altiore philosephiae parte, libros quattuor,quos dicauit Paulo Iustiniano, nobilissimo & clarissimo suo ciui. qui odio rerum humanarum, quum pertaesum esset varietatis ipsarum; ut facilius di uinas contemplaretur: deoqu6ps toto animo seruiret; in Etruscos montes coetumque Camaldule-
sum se contulerat. Hi libri es, qui attente legerit, nullo negotio patefacient, qui fuerit vis animi ipsus,& quan S ta
155쪽
ta prudentia in rebus grauioribus tractandis. Sed idem etiam ut melius adliue intelligatur factum illum natura& studiosiisse ad personam eam lustinendam, quam ipsi multo postea sapientissimus Pontifex, multumque sim per omni in re prouidens , imposuit iuuenis aἱhuc; viatamque colens liberam,ac nullis sacris astrictam, occasi nem hanc eius rei nactus, quod familiaris ipsius Pontifex Bergomas destinatus fuerat, ipsem instituere cupiens, duos libros scripsi de officio eorum sacerdotum e finxitque ita atque informauit talem virum, quales si forent, quibus tantum hodie commissum est, non laboraremus quis enim non fateatur pias in primis castasque suis e in Sitationes ipsius: totaque mente ac studio selitum eta in illis volutari optimum virum, postquam alium m- struere & ornare in ea vita ausus est, quam ipse adhuc noattigerat: nec umquam cogitarat, praecepta illa sbi v ltilia aliquando sutura Praeterea,quum orta quaestio ei-set in senatu de Pontificis max. potestate , diuinitusne illa stabilita foret, ara humanis consilijs regereturi: quus que multum de ea re illic in utramque rium tum esset, domum reuersus, ut quid ipse deeto sentiret, ostenderet: omnique errore ciues suos liberaret, spatio unius noctis libellum confecit, qui nunc excusus in m nibus versatur. Sed, ut iisdem etiam in suo proprioque ipserum munere prodesset ri ess*emque eius reipubi cet, in qua riatus erat,exprimeret, quinque libros niscit de magi stratibus,req; publica Venetorum, qui itidem diuulgati sitiat. Postquam veroin amplisiimorum an itistitum collegium cooptatus est, perlectis diligenter si nodis omnibus, que variis temporibus ob emen landum statum Christiane rei p. coacte sunt, in breue Quoddam corpuωgrauisiimas quasq; ipsaru in collegit: seruato temporum ordine: materiaque omni, quam perseeutae sunt,
desMonstrata. Utile veroimirifice potui tesseritamen iblud cisvnodo, de qua tunc summis contentionibusους - . batur: quamque Paulus in I b. aduersarijs,recomitiando
156쪽
GAsa ARI a CONTARE NI astrum animorum gratia, proponebat:multumque opis adferre illis omnibus, qui in eo certamine versari deberent. misit autem opus hoc multarum vigiliarum ad eum, cuius maxime in tererat, quid de ea re fieret: & qui eo tempore tota mente in illam curam incumbebat. Abselum autem illo, par huic opus; & quod eundem sinem haberet, aggressus est: scripsit enim quattuor libros de ritibus cerimoniasque nostret religionis persitasionisq; Christianae, quae Sacramenta appellant: quibus libris compleatus est materiam illam omnem, &, quq radix visque ipsarum fuisset,declarauit: quidque demum pie credi, di custodiri de illis deberet,ueris rationibus, argumentisque sa: tis firmis comprobauit. nam ipsum,argumento hoc iumpto, si , quod pollicitus erat, praestare voluisset, debuisse
iomnem questionem, de qua nunc tot tant que lites&concertationes inter disiidentem partes rei p. existunt, e
plicare planum & exploratum est . quare sic quoque praeclare instruxit&armauit illos, qui pro veritate comminus congressuri erant cum hominibus magno errore in .fatis, & causim eam malam Obstinate defendentibus. Vt autem libellum alium, admodum utilem prauisopianionibus ex animis hominum euellendis, conficeret, .casonem hanc habuit. Factum est, quum ille Bononiam degati nomine obtinerct, ut vir prudens, salutisque M igis illius, . qui fidei ipsius potest lique commissus foret,..ut pastorem bonum decet, valde studiosis,ad eum venii xet medicinam ab eo petens; rationemque accipere cu--piens,quasi saluum ipsum incolumemq; redderet,quum grauiter Trotare non paruam partem ipsus cognosset: quam tamen totam rem ille ita tractari volebat, quum bonestam nobilemque ciuitatem regeret, ut ne ignomi-inia illa notaretur, di tamen remedium cito adhiberet, ne . magis malum serperῆt. Consilium ipsius quum mirifice probasset Contarenus, multa animo reuoluen&', Vt .rat semilius& accuratus medicus huius pestilentis momit bi,statuit demum ita rem esic agendam. Consecit tam-
157쪽
' quam institutionem quandam breuem Christiant hominis r collegitque, quae magis mordere animum debent, probra omnia: &ita, Vt aperire ipsa oporteat cum do lore sacerdoti: illum auteni commentariolum ut in 'inqappellauit qui sane non uni illi ciuitati sanandae factus vi- claretur, sed Christianis omnibus in ossicio retinendis, &ab illa contagione liberandis . cum vero grauis ille vir ad suos comportauit. diuulgatumque studio quodam&a te effecit, ut vulgo reciperetur, cunctique se via illi tenendae, legibusque seruandis astringerent. statim enim probatus suit omnibus, exceptis paucis illis, qui plane perditi ac desperati serent: posteaque di ipse formis excusus est. Quum autem,ut gesta tunc res est,temporique illi aptum sui nomen dc ciuitatis S praesecti ipsus in sacris rebus curandis celaverim, illa postea pate saeta , quum incommodi nihil am plius inde nasci positi, deberi puto persenam etiam a me indicari. Moronus enim Mutinensium episcopus is fuit, qui &ipse non multo post ob singui rem prudentiam in rebus gerendis, praeclarasque alias nimi dotes, auctus dignitate est a Pontifice maximo: ci ius amplisiimi sacerdotia insgne Ilimoniae manibus suis legatus capiti ipsus imposuit. Illustrauit etiam sch hjs quibusdam suis Contarenus multos obscuros locos in epistolis Diui Pauli, quum ipsas accurate legeret. quo sane in studio toto animo occupatus erat, cum mors eum oppresiit. Sed etiam epistolas ipse non paucaseonscri-ysteruditas,& optimorum praeceptorum plenas: Vili-Dedos etiam nonnullos illos, aliquam occasionem ill rum consciendorum nactus praecipue autem studiis micorum, vari3sque eorum temporibus seruiens. in quibus estquaestio diligenter explicata,perdissicilis sine, ma gnique semper momenti habita ad vitam bene beateque degendam; qua traditur liberam esse potestatem nostra, omnique nexu causarum ac necessitate Blutam . veteres illi ominas ipsam vocabant . di qui desito diis runt, re hiae contraria, necessirio de ipsa disputationem 1 suscipiunt.
158쪽
. GAspAMx CONTAREM Isulcipiunt. eum vero librum misit ad Victoriam Coi mnam : seminam lectissimam, & quae ob eximium amorem erga Virum mortuum, admirabilemque ingenii laudem in condendo carmine, maximo quoque honore digna est. Sed etiam, ut sorori sue, que se in castissimum
coetum mulierum Muranarum coniecerat, morem ger
ret : animumque ipsius suauissimo cibo aleret in ea selitudine, cui se dicauerat, interpretatus est duos Hebriorum illorum cantus Italico nostrςltatis sermone: cum enim ille doctrina ingenioque filo prodesse quoque alienis studeret; non villis sibi est posse suis ullo modo deesse. Quin etiam, eodem honesto desiderio incensus, ut utilia talibus fratrum suorum seruiret, qui crebro, mercaturis faciendis operam dantes , nauigabant, consecit libellum de estu maris, &, quam causam reciproca illa fluctuum agitatio haberet, diligenter monstrauit: qui tamen liber amico ipsius commodatus, magno adhibito studio, rec perari nulli quam potuit. Sed ne omnia diligenter misnutiora ipsius opera, quae plurima sunt, enumerem: in quibus tamen appareret specimen illius doctrinae ac iudicii, finem faciam. possum enim vere adfirmare,quodcumque temporia Vacuum a negotiis nanciscebatur,in his r bus i psum consumere selitum et omnesque vigilias suas
eum consuessu temporibus amicorum necessariorumqs suorum consecrare: neque enim ostentationis&glorie
causa huiuscemodi scriptiones sitscipiebat: in bisque se
dies atq, noctes macerabat . quamuis iustus inde bonos, nec magnopere reprehendendus consequatur: sed, . Vt dixi, Voluntati amicorum , commodisque
indulgens: siue studiis suis memorisque seruiens, ascribe donunquam ces sabat.
160쪽
ab eodem: nec tamen ω es commentri et '
,VI subsidium ad eos rogarum, Athenienses veniunt, a quibus nullam pro magno aliquo b ineficio gratiam , nullumque ex foedere auxilium deberi sibi imi telligunt, id quodnos inpra isentia iacimus; si primu eam m, , --nequidem utilitati illis es se doceant oportet: si minus,certe non detrimento:dein-: de memores sese gratosquesere cluarum quidem rerum is nulla plane consimiata est, minime debentirasci, cum eorum nihil,quq postulauerant,impetrauerunt.Miserui agitur nin Corcyraei, qui ita vos auxiliu rimemus, ut haechmissima bisperant ad vos adseramus: quamquam a Lodit, ut unum idemque nostrum institutum cum v npstris cum postulatis minime congruere videri postis,mm vςronobis hoc tempore inutile lit:nam,qui angina inmu m cuiquam nostra voluntate secii fuerimus, nunc idips m balos implorare cogimurrenam in hoc ri siniorum bello propter id ipsum deserti ab auxilio sumus , rvique eo,quod antea nobis prudentiae ascribebatur,cuiu minime cogeromur alieno arbitrios alteru auribo iuuaremus, ips periclitari in bello,id modo nobis rebvus', 'Dncosulti homine bimhqcilhq animi iudicemus ι Tomit puis Mus nos quidopro im nauali pugn*,ipsi,