장음표시 사용
761쪽
De uniuersali Christi regno ac domi.
A nere naturali,tunc autem perficitur quando supponitur alteri sint.ita potestas teporalis,cuius in tetio est subiectos inducere ad virtutes morales,& ad finem naturalem,n5 habet persectam rationem potestatis, nisi subordinetur alteri potestati, idest, spirituali. Et rursus, quemadmoda in artibus & facultatibus inuicem subordinatis, superior in βpe non solum continet in se vim & rationem insertorii, sed di praescribit illis modum agendi: & inter ipsos artifices est unus,qui appellatur Architectonicus, qui continet,dirigitque eos in fine.ita debuit constitui una suprema potestas, & unus Architectonicus, cui per se omnino subij-B ciantur potestates inferiores.Hinc Bonifacius,in Extrauaganti,Vnam Sanctam .sic ait: Oportet gladium esse sub gladio,& temporalem authoritatem spirituali subiici potestatLVnde Paulus,ad Rom. is. Non est potestas nisi a Deo.Et moX,Quae a Deo sunt,ordinata sunt non esIent autem ordinata, ni si gladius esset sub glladio, licete Dionysii O,lex diuinitatis est infima per media in suprema reduci,ergo Christus,qui potestatem habet supremam spiritualem di cuius interest nos in finem beatitudinis referre,debuit etiam sibi hanc secundain,secularem, scilicet, potestatem ad la mere. C At obi)cies, Ex dictis solu haberi quod quatenus temporalia ordinantur ad supernaturalia, subsint Christi dominio,non vero absolute:hoc autem modo habere potestatem temporalem non est eam habere simpliciter, nasimiliter Papa rerum omnium temporalium fungitur potestate pro ut sunt necessariae ad supernaturalia, ratio-Me cuius potest regna temporalia ab his regibus auferre,& alijs conserre.quod fecit Zacharias Papa cu rege Franciae,referente Gelasio Papa,in .c. alius .is.q. 6. & idem secit Innocentius. 4.cum rege Lusitaniae,& habetur.zgra- t . Eee di de Potestas plena, Cr perfectuspirituan
obiectio. r. quod ex diαctis scrum soquitur quos
762쪽
di. de supplenda neglig. Proes.in. 6. & tamen per hoc Pa- δε panon dicitur vere Rex,nec rerum dominus, ergo Pari ratione Christus vere rex & dominus minime dicetur,licet in ordine ad supernaturalia omnia sint illi subiecta.
Respondetur tamen,ita esse, quod Christus selum est t*r bonorum temporalium dominus,pro ut ordinantur in fi et nem supernaturale caeterum absolute & per se ordinariae iis ιρα xur in illum Quod adeo Verum est,ur si temporalis poteporalibus. stas hanc Ordinationem subterfugiat, non sit simpliciter potestas: quin imo nec res ipse temporales sunt apta domini, & potestatis materia, nisi pro ut illis Rex ac domi- unus earum uti debet in finem ipsum potestatis spiritualis. Ex hoc itaque perspicue deducimus, Christo, Domino , ex eo quod tanquam supremus artifex Architectonicus omnia regit,gubernat,& dirisit in finem super naturalem electorum nam nec res ipsae temporales futu raeessent nisi pariter dirigendae in finem electorum eia sent) hinc inquam liquet omnes res temporales, totas& totaliter,& omnibus modis, subesse Christo domino, neque ratione aliqua eius posse ditionem subterfugere.
Quo praeclara illa D.Tho. Verba.22. q.qo.ar. 2. pertinere
videntur,omnis persona,Vel ars,Vel Virtus, ad quam per Ctinet finis,habet disponere de his quae sunt ad sinem. &c. Ponderandum est verbum illud D. Tho. Omnis perso-- na,vel ars, vel virtus. Cum enim Christus ut homo sit persona,ad quam pertinet finis,est enim ut homo constitutus a Deo primus rerum omnium Dux, Iudex, Ponti- sex,Rex. &c. inq; ipso sit ars & virtus architectonica id est,potestas plenissima ad dirigendum omnes personas, omnesque earum virtutes & artes in fine illum,qui simpliciter est finis, sequitur aperte penes ipsum Christum . . si
763쪽
Devnitiersali Christi regno. ac domi. c 7
4 nissimam & persectissimam esse rerum omnium potestatem: ita ut nulla ex parte considerari creaturae possint, secundum quam essugere Ordinem Vniuersalissimae huiux potestatis valeant. Rine quantum ad hoc Alvarus Pe
At vis huius rationis Vt luculetius appareat, libet eam Ahπὸ obis amplius premere hac obiectione, quae paulo ante tacta ue f. Sane ad summu etiam Pontificem spectat, uniuerta P p
sos Christi fideles in spiritualem finem evehere &perdit qt ρ'ς t
cere: si ergo ea ratione Clinitus Cli rerum omnium rex&
dominus,quia sua intereti in nunc line omnes trasimitten re,eadem ratione reru dominus erit Papa. Responsio ta- Responsio men in promptu est.Negamus Papam esse rege,ac Dominum resum.Imo, Vt bene Gerson,que refert Almain. de Pot. Ecc. c. 7. Opposita Opinio fuit adulatorum Papae, quam prae aliis tenet, &fusissime,sed prorsus inaniter tra tat Alvarus Pelag. lib. I.de Planct. Eccl. 37.4o. - .sed praesertim.s6.s8.6 .s9.&c. Sane Monachus Fraciscanus potest ad summum Ecclesiae pontificatum assumi, & tamen non ideo esse veru rei alicuius dominu ,quanto insenus totius orbis,tractat Alm. c. .supra i De quo Soto, Victoria,Nauarro,Corduba, lib. I. Quae it q.s7.Vbi innum C ros Doctores uti inq; pugnantes,producit in acie.Nega-
mus itaq; Papa esse rege ac Dominu reru,quia ad ipsum non ita spectat queadmodu ad Christu omnes in fin e dirigere. Nam cu Pontifex sinit & limitarq sit capacitatis, cirP pιηδ& multoties ipsum lateat ordo roportiorerii tepora- R iiii in sine irituale,ideo ad ipsum nequaqua spectat om φ qis 'nibus modis retu dominari: sed solii iuxta laxatu &pre fi p 'nitu canone, tuo secundu hqSane intellizetiae iscidiim ipse Papa dispicere valet, qua via temporalia Biritualibus deierviant.At in Chrdio secus euenit, cu enim eius Eee α intel-
764쪽
intelligentia nulli; finiatur limitibus, i nil est in robos temporalibus considerabile, quod pro ut ab ipso dirigitur & ordinatur,non deseruiat in finem supernatura Iona.& ideo nihil penitus est temporale,quod Christi domini
augustissimum imperium,potestatem, ac dominiam aliqua ratione subterfugiat,aut praetereat. Hinc vos deprehendere rationem potestis, ob quam Papa nusquam unquam appellatus eis rex terrae, nequa dictus unquam est habere uniuersale rerum dominium, aut esse heres uniuersoru .sed quoties de eius potestate fit mentio, semper ijs nominibus describitur, quae ad spiri' ' tualia pertinentunam dicitur Sacerdos,Pontifex, Episco- Bpus,Papa,Pastor,Pater&c Christus vero nosolum his, sed& illis augustissimis nomenclaturis felicissime gati siet,Heredis uniuersorum,Regis,Principis,Imperatoris. Not m xi dcc.Et quide hinc ampliores vires desumit argumentu:
ςh 'ς ' nam si potestas spiritualis satis esset ad hoc ut Christus Aureli dia diceretur Rex,& dominus,& hqres uniuersoru &c.itPa ' pa,qui uniuersali fungitur potestate spirituali, dici etiam posset Rex,dominus &QSed nusquam sic appellaturmo ergo illa potestas sufficit,& proinde praeter hanc, alia in
ipso constituenda est temporalis alione cuius Rex, do-- minus,& haeres rerum dici possit. X V. A Ltera ratio, tuae multiplicia nobis arma ministrat ad . Altera ra. o expugnados aduersarios,innititur preesarissimo testitio funiura monio D. Bernardi,lib. 3,deConsideratione,ad Eugeniuio praeclaro Papam cui ita dicit:Dispensatio tibi credita eis, non data usti '*yis possessio: non tu ille,cle quo UropSeta, Et erit omnis tes-P ra pollessio eius. Christus hic eli,qui possessione sibi vera '' dicat. k iure creationis.&merito redemptionis, & d0no Patris. Coniunxit Beati simus Lernardus tres Jomini j amplissimi,quod reru omnium habet Christus, titulus.
765쪽
De Universili Christu egi ac dominio. συ
λ Pliralis est creationis,de quo, quia extra lite positus est, conticescimus alter est titulus redemptionis , quem Abu Tstula reialen. super Matth.2s. q.;27. Opportune adducit,& corrobo ptionis earat firmissimo praesidio, desumpto ex Paulo, Rom. i . cmi o Mortuus est,& resurrexi .ut vivorum & mortuorum do mμ' homia minetur. Vt dominetur,inquit,co quod morte & resur ' C rectione sua & mortuos & vivos redemit Adijciamus illud Empti enim estis pretio magno. Et rursus illud. i. i.coret. Petri. i.Non corruptibilibus auro de argento,sed pretioso cpet.i. sanguine agni immaculati,&c. Profecto qui acquirit legitimo titulo aliquem seruum,habet in illum persectum B dominium,& in omnia eius bona. & peculia: &, Quidquid seruus acquirit,domino suo acquirit, Vt habent iura, i placet. ff.de Acquirenda haereditate. &. l. Etiam inuitis de Acquirendo rerum dominio.& Institui.Per quas persnob arquir. Sed Christus nos legitimo iure habet in se uos,quoniam emit&redemit nos sanguine suo quod tra -ctat D. Basil. in Psal. 48. ut tam quo ad animam quam uouo ad corpus liberi essemus a morte aeterna, & a pote- nstate Diaboli. cuius ditioni iure eramus obnoxij. Ergo Ta M. habet persectum ius dominatiuu quo ad animas, & quo se,unt. ' ad corpora:ac proinde quo ad omnia bona nostra,& con tC sequenter est rerum omnium dominus absolutus. Illa
nanq; ratio,ex Bern. adducta, non tantum probat quod
Christus sit rex, sed quod sit Dominus. Nam, Ut tractat Almain .de PoteIt.Eccle. c. 6. ex Arist. Rex est qui dominatur albuibus tanquam liberis, sed dispotes est ille, qui Titulus reΠdomsnatur tanquam seruis. Clitisius autem illo redemia pilonis solaptionis & emptionis titulo,in seruos nos acqui siluit Et qui prφρ ς sdem haec ratio meluctabiliter conuincit, quod Christus ςh qtμ salterii post resurrectionet; It vere ac proprie rerum do
Inus. Nec, ut ego arbitror,hoc in dubium vertet qui do
766쪽
ctoris Theologi nomine gaudet. Quanuis tam resolu te g Λ- &assirmanter,& ut verius dicam tam inconsiderate, tain distincte &indiscrete nonnulli nostri temporis Doru, res Christo regnum ac dominium rerum detrahunt, Ve' merito ego male illis metuere possim, quod intelligant etiam de Christo post resurrectionem, & ut nunc per - te beatus sedet ad dextera maiestatis in excelsis. In hos ego vehementer irruerem, & inueherer, nisi nonnulla etiam mihi reliqua esset spes, quod non intelligant des Christo ut nunc est a dextris patris, sed solum de illo,prout mortalem hic apud nos agebat vitam. Quandiu ergo inter spem, metumq; dubius haereo, s laceisere, & in ii a
E Christo ergo hic apud nos mortalem Vitam agenHinc ιυβή O te a me sermo suscipitur.Et probo,quod illi negant, , si' mscilicet etiam quando hic erat, fuisse verum regetat iudicisi ac dominu id ii probo ex altero titulo,quem D. Berna eus erat rex dum perstrinxit,in illo verbo,Et dono Patris.Profecto D. diu.crc. Tho in opusculo.io. lib.; . de Regimine Principii. c. ri.&.is expresse habet, Christum a sita natiuitate temporalem & veram rerum habuisse poteltatem,in cuius rei signum ait ipse tempore iliae natiuitatis, descriptus fuit uniitersus orbis per Cesarem,qui ex commissione Chrilli& cvice Christi ait S Tho. mundi administrabat Imperiu. . Quη verba non raptim a vobis,& per trasennam quod aiunt sed oculatissime & morose obseruada sunt. Sane stmoreas r vice Christi & ex commissione Christi administratione viςς π ωςο temporalem imperii habebat Caesar, Christus erat proprietarius, verus,proprius, persectus &absolutus mundi': i- ria i dominus,r , Imperator,&c.Hinc, Vt obseruauit Alm.' ' 'M' cis Magi Reges Orientales, ipsum in praetepi iacentem
767쪽
De Christi regno,ac dominio. 67IA
gi & domino piaestantes obedientiam .Er, reserente eodela.Thom. ibidem,& Paulo Oroso lib.6.c. i 8.&Abulen. in Chronicis,& Baptista Mantuano, lib. s. Parthenices,&Aluaro Pelagio lib.,. de Planctu Ecclesiae, art. 4 o. in si ne, exinde iam Augustus Caesar prohibuit, ne quisquam ipsum appellaret Dominum. Cum enim paulo ante se tanquam Deum a populo adorari vellet, Sibylla Tibur--tina siue Albunea Romam venit, ostenditq; illi mira- eulum.
bilem visionem Virginis, in sinu puerum splendidissimum gerentis,quem solum esse Dominum, ac regem Orbis ottendit. Indignum plane est viris Catholicis,quem Gentiles,scilicet,Sibylla,& Romanus Imperator verum rerum Dominum confitentur, ipsos negare. Nunquid
enim debuit Christus aulicorum strepitu stipatus incedere , & equis mulisque phaleratis insidere,auro, bysso,& serico splendescere,gemma bibere ,& Sarrano ostro dormire , ut vel sic persuaderet hos nostri temporis Theologos,se esse verum regem, & proprietarium rerudominum
Prieterea qui nunc temporis in aeternitate Regem & Gyco ri- dominum Christum fatentur, omnino tenentur eadem tio perspicuitate credere,etiam quatenus hic mortalem vi- chris Mi bis tam agebat,eandem potestatem habuisse. Nam certissimu eli in doctrina D. Tho. quidquid Christus nunc ha-fq 'bet a dextris Dei sedens, id penitus ab instanti suae c5 certionis in honestissimo Virginis utero delitescentem ha- . buisserexceptis his,que cu itatu viatoris non se copatiebatur. Itaq; tantunde in utero matris existens habuit Christus gratiae, gloriae, scientie potetiae,quantu nunc in coelis
existens habet. Rursus,ij Idem officiis,praerogativis, dignitatibus, Doctoris, Iudicis,Capitis, Redemptoris, Pastoris,Advocati,Sacerdotis,Prophetae, &c.quitius nuc tepo
768쪽
ris in aeterilitate fungitur S cddecora ux,ijsomnii, liςprq A. omnia redigni ditus & ornatus in uteroVirginis fuit. Sole ne ergo Regist ici q*y ac Domini dignitates,quibus nunc in coelis sulget, defuechris μέδης re in utero Virginis existenti' Nunquid ibidem h icti deriens alias dignitates administrabat& exercebat: mero mitis N quaquam. Et xamon quantum ad ius Gua habitu veri istini. silc dicam eas ibi habuit. Quare ergo eadem prorsus ratione regiam ac dominatiuam ei in utero exilienti densgabimus Sola gloria corporis, & scientia quaedam,quam vocant experimen talem, & usus praedictarum dignitatii exterior,& externa quaedam alia, Christo tunc temporis deerant: quoniam ista eius erant naturae, ut cum infantili illa viatoris aetate & conditione passibili,quam.33.annoru interuallo,iti hac vita praeseserebat,itare non possent. Atius & proprietas regni ac dominii stare quam Optime poterat,& sibi inesse,quandiu luc cum hominibus conuersabatur, sicutic illi inerant reliquae dignitates Sacerdotis, Magistri,&c. Ergo aut omnino dicendum est, quod in aeternum Christus,in quantum homo,regia hac di dominatiua Crar potestate cariturus quod studiosi glori Christi non dicent: aut vero quod eam in statu etiam Viato ris habuecit, quod veri Theologi neutiquam infici buntur.) ' i lusu, er Jois Nemini sane dubium est, quin usus & dominium rei nium rei multis titulis disterant . nam stat aliquem usum habere diffserunt. rei,cuius non est Dominus:& contra,habere dominium Galat. . rei,cuius adhuc usum non exercet. Hinc Paulus, ad Gal. PAxri h bct Quanto tempore hines paruulus est 3ihil disserta serius, ἐφ' ini uo,cum sit dominus omnium. Quod S. habent iura. l. cur ρp haerea. E. de Diuer. & tempora. praescrip. Et Institui de , , ' Haered qualit.& diff. f. finali. de quo V hstoria Relecti4- ne de Indis. i.num. ii. Christus autem consideratur. 1
769쪽
- De uniuersali Christi regno ac dominio. 683
A cretioribus Theologis, prout in hac vitaexistebat, tanquam infans &paruulus: quapropter a seruo nihil di christus tois
ferre videbatur,cum tamen ellet Dominus omnium. Si- ta hac uitacut itaque quod quis habeat ius, ac veram potestatem di proprietatem non exigit quod usum & exercitium semper habeat ita in Christo pariter asserendum est. Ex quo fit,id quod Christus, Matth.L8. post resurrectionem dixit, Data est mihi omnis potestas in coelo & in terra, nequaquam eum sensum habere, quod tunc primo ius, &dominium coeli & terre acquissierit sed quod exinde coeperit innotescere ac manifestari mundo potestas illa: B quodque exinde regni usum exercere, & Imperii habenas regere coeperit. Nam quo ad potestatem 5 ius regni, iam ante dixerat, Omnia tibi tradita fuisse a Patre suo: & Τ ' rursus,omnia in manibus habere.&c. Et quidem praeter plerosq; alios Doctores,qui meae patrocinantur sententiae,quos debito statim ordine percessebo, sunt qui in par- i iticulari de Christo, ut hic in terris agebat disputantes, il- ilum dicunt praedictam potestatem, quo ad spiritualia, &quoad temporalia habuisse. Nauarrus doctissimus su
alij, ut Hostiensiis,&Anton.quos ibi Nauarrus refert. di Rursus facit. l.qui in utero fisside statu hominum. Huc de proxi- quo in uteamo spectat quod statim atque in Psalm.1. introducitur τ' mitris Clini bis Dominus secundum humanam naturam di- φmniucens: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie st
genui te nam quod de Christo ut homo ζst,iS iocus acci . alia pi debeat tenet D. Athanasius, quod & tetigit D. Augu. ibi Psalm. Σ. statim inquam per dialogismum introduci tur Pater dicens, Postula a me: dabo tibi gentes haere . ditatem tuam, pol essionem tuam terminos terra Re
770쪽
m A Dhuc aliter nostra sententia comprobaturma , quo-
r o niam ad dignitatem Christi pertinebat, ut haberet u
ges eos 5 c.Postulationem autem hanc Christum secis A . se in utero matris,& ibidem exauditum a Patre pro sua reuerentia fuisse,atque adeo ibi haeredem gentium fuisse consstitutum,& terminorum terrae possessionem, id et persectum rerum etiam temporalium ius & dominium a Patre suscepisse, satis conforme est: verae Theologiae, quae in donis,in meritisq; & dignitatibus nihil Chrili um i prosecisse docet, per totum suae Vitae progressum. Ac proinde praedictas dignitates a conceptionis instanti a Patre sibi collatas persectissime habuit.
tly q. q4 omnipotentiam respectu rerum omnium: ita Vt posset cisi finiti non minoi Orbes caelestes mouere, quam possit Angeia η bai ere. lus,non minus calefacere quam ignis:ideo quatenus ho- .christo boo mo& Vt erat viator,hanc illi Pater contulit dignitatem, tuo omnipo Vt habet D.ThΟ.3.p.q. u. ar . Rursus, eadem ratione iii tens in hac dox rerum omniis erat,idest, habebat ius statuendi&iu-- dicandide omnibus,quod tractat idem D.Tho. 3.q.s9. an
λη r μ 4 Et patet ex illo, Potestatem dedit ei iudicium iacere, quia filius hominis est.Vbi de se in hac vita existente, &U fecundum quod homo erat,perspicue intelligit, dum loquitur per verbum praeteriti, dedit :& dicit, Quia filius Chominis est . At quod esset rerum omnium Dominus, uodq; tam corporum quam animoru esset rex, ad citis ignitatem pertinebat:imo,Vt in illo arti. . ad. t. licit D. Tho: potestas iudicis sequuta est in Christo regiam diga nitatem:&,ut notabat Abulen .super Matth.αGq. si . iudicium aliquod dominium in iudicante requirit, ad Ro- i .Tu quis es qui iudicas alienum seruum. &c.Cumergo Christus in natura assumpta sit omnium iudex, Omnivaretiam esse rex & donyinus debuit. licet nesve ressis nC C