장음표시 사용
741쪽
De uniuersali Christi regno ac dominio.
A rant,uno & eodem tempore haec omnia conuenire Messiae, cundum tamen diuersas naturas: atq; adeo secundum humanam erat suturus inglorius,mortalis &mo tuus: secundum vero diuina gloriosus immortalis. Quar Explicito,etiam in quantum homo, simul illas tam diuersas fortunas habiturus erat: prosperam, secundum partem animae suprernam:aduersam,secundum infimam. Quinto
id explicamus de duplici regno di potestate Christi,nam si de temporali sit sermo, pauper futurus erat & lugubris, si de spirituali, liues,potens,&c. Ex his vero iam sensim delabimur ad centrum quaestionis. h LTIS ergo cum ad propositi thematis intelligentiam, v λ λ tum ad quaestionis praecipuae decisionem necessario uiis L. Apraeiactis,nam diutiue in hoc pulcherrimo ac latissimo pia quisio.
scripturaru campo expatiari non licet per tempus:Quae- An christus stio in sorina scholastica a mςdisputanda ea est. Vtrum sit Rex, CrIesus Christus Dominus ac Saluator noster, suerit vere domnus roac proprie dominus di rex totius orbis, atq; omnium reta rμ Cr
rum creatarum,secundum quod homo est, non tantum
spiritualis rex ac dominus, sed di verus ac abiblutus &proprius,atq; adeo temporalis: tam Vere& proprie quam Philippus.II nunc temporis rex est Hispaniau, & unus o qui , hominum dominus est suarum rerum, eo quod illis in omnem usum potest citra alicuius iniuriam uti. Mixtim autem de regno & dominio nam in Christo par est utriusq; ratio, ut dicam insta ) argumenta proce--i-
A parte negativa stant primo authoritates, secundo ra Argumentationes.Authoritates vero in multiplici sunt disserentia na 4 Drtenc24 quaedam ex ipso corpore bibliorum,quaedam ex sancto- ον rum Patrum voluminibus decerptae sunt: quibus a . cedent quaedam aliae Doctorum Theologorum,ac Iuri- .
742쪽
m ii, qui scholastice disputate, huic parti suffragati sint.
ι,. I. ex lo' Pr mum ergo argumentum, quod sacris literis innitio 3phip uir & yotiis imum probat Christum non suise regem' ' proprie &absolute nam quod nec silerit rerum dominus mox probabitur duplicem locum multiplici vi corroboratum comprehendit: Alter habetur apud Hierem. c.ΣΣ. alter apud Ioan . c. i8. In priori itaq, loco enunciaturis 1 ἡ apartit,ime, ii regem Iechoniam nullum iam ampliti duos deserit regem, Videlicet,qui temporaliter & absolute regnet, de ne ieebo uis semine David futurum.Haec dicit Dominus: scribe virum I sit, is i tum idest, Iechoniam) sterilem virum, qui in diebus Erc. suis non prosperabitur: nec enim erit de semine eius vir, nqui sedeat super solium David,&potestatem habeat vi tra in Iuda, vel,®net posthac in Iuda, ut habet Ua-tab.Vim innus loci, similiter & sequentis ex sanctis pa-i a . xub , Di Vndemus tiatim Alter locus eis, Ioan .i8. dixit, i s. ubis . Regi um meum non eli de hoc mundo, si e coe i siri. ' l oc inui do e. . et regnum meum ministri mei utique
decertarent,ut iamia traderer Iudaei, nunc autem regnum
meum non ei h lianc. Vbi non solam visus est Chii ius dicer non habere se usoni & exercitium regni,nam hoecer o conii aba. tunc temporis Chriisum non habere,neque id Pilatus rogitare :iRogauit ergo, an haberet ias ie- Cgni, ut Caecari po:iet contradicet e. Et huic percontationix pondit, Regem se minime ede. Nomen R Deinde, Quoties de Christi regno aut dominio siueri r cvm da, principatu, fit mencio in Icriptura emper apponitui ali- ivr christo. uid ratione cuius appositi alienatur nomen regni aut re- sis a significatione regni temporalis, & traia,sertur ad' ipirituale.Pital m. Σ. LM autem constitutus sum Rex abi, di ei,&c. additur,fraedicanspraeceptum eius. Et Matth. hi . bis et , Daiau a mibi omni Pot as in coelo, ta in terra. Et
743쪽
De uniuessali Christi regro ac dominso.
A subdit quod ad spiritualiapertinet, Euntes ergo praedicate euangelium bapitiantes,&CParticula illa, ergo, consequutione denotat explicativa qualitatis regni &potestatis Christi Luc. is. Benedictus qui venit Rex .Et O Sana, ideli, aula nos.EtIsai.9.Super taliu David. d super regna ' eius sedebit in aeternum. Sequitur, Ut confirmet illud accorroboret in iudicio & iustitia, a modo usq; in sempite num Hierem 23.Regnabit rex,& sapiens erit, &e. Et se- η a quitur,In illa die saluabitur Iuda,&c. Et adhuc, Ioan. i8. Tu dicis,quia rex sum ego. Et pergit explicare modum roan is regni, Ego ad hoc veni in mundum, Ut te limonium per P hibeam veritati. Et Psalmo. 4. Intende prospere,proce deis regna .Et adiecit,Propter veritatem & mansuetudinem cuiustitiam. Et Zacha. s. Ecce Rex tuus venit tibi. Sed qualis rex Iustus &Saluator, ipse pauper& ascendes super asinam. Hic non solum regnum, feci di dominium& proprietatem rerum aChristo longe abesse, docet scri plura Quibus appono illud Pauli de Christo. i. Corin. . U Qui cum diues esset, pauperpro nobis factus est. Et Mati. Vulpes s eas habent,& volucres coelinedos, silius au- άρ christustein hominis non habet v bi caput suum reclinet. abiicauit. His accedit secundo loco Diuoru Patrum omnium V II. o Vna Vox,Vnus animus atq; consensus explicantium loca Patrum en praedicta de regno Christi spirituali & supramundano. tcnim, q*oa Habemus autem decretum sacri Concilij Triden. Ses . sp μμ siuin Decreto de editione & usu sanctorum librorum,quod praeter comune sanctorum Patrum consensum, nullii, ' μ' scripturam audeat proprio marte reserare, &intelligere. Quod ide praecipi it antiqua Ecclesiae concilia & Patres Vt vidimus. l. i. Positiva. Quod autem haec sit Patrum sententia, ploratissimum est ijs, qui eorum libros vo- .lutant sed ini gratiam corum , quibus eos euoluere
744쪽
non vacat:ecce loca quaedam. Initium vero dicendi aqua Atuor Ecclesiae Latina: Doctoribus, laetis auibus, faciam. Primum,D. August. lib. ir de Civit. 7. Populi,inquit,ILrael personam figurate gerebat homo ille, scilicet, Saul: qui populus regnum suerat amissurus Christo Iesu Domino nostro, per nouum testamentum non carnaliter, sed spiritualiter regnaturo. Et Tractatu. iis . super Ioan
sic ait: Dicit quidam in prophetia de Deo Patre,Ego autem constitutus sum rex ab eo, super Sion montem sanctum eius: sed Sion ille & mons ille non sunt de hoc mi do. Quod est eius regnum,nisi credentes in eum ' Et super ipsum Psalm. i. sic ait: Dabo tibi gentes hereditatem tuam,quas possideas ad earum salutem, &quae tibi fructi Rficent spiritualia. D. Ambros. lib. s.super Lucae.c. penultimo, sic ait, post 'multa: Iam ipsum regem secundum honorem secuti no accipimus Christum Quomodo ergo dictum est,Exstu .ctu ventris tui ponam super sedem Quo modo & Angelus de eo dicit Quia dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui & regnabit in domo Iacob' Quomodo regnare repromittitur, nec ostendituri Aut quomodo exulier .ai. to seinine Iechoniae nullus regnaturus dicitur per prophecus explied tam Si enim Christus regnauit, ex semine autem Iecho Ct.. . niae Christus natus est, propheta mentitus est , mentita Quampiose sunt di oracula. Et mox: Non seculari honore regnauit mine iccho Christus,nee in Iechonte sedibus,&c. Et apertius statim, explicans de Christi regno dictum esse illud, Et thronus .ii k eius sicut dies coeli ait: non utiq; hunc thronum Salomonas. Τr. sedit,i OD R. Oboam,non Iechonias. Sane D. Ambrosius longo discursu dissicultatem hanc prosequutus, docet, regnum Christi alterius esse rationis, tua nec boam re'. gnauit,nec quisquam alius. Et mordicus, &asseueratius,
745쪽
De uniuersali Christi regno ac domi. c 1 ρ
A eodem lib.3.c. s. sic ait, In abruptum disputationis venimus,lireremus in vado, & in quodam naufragio veritatis fluctuamus: excitemus ergo Christum, ipsum interrogemus , ipse respondeat. Interrogemus scripturas, inuenimus quia regnum eius non est de hoc mundo . Qui dicit non esse de hoc mundo regnum suum, . ollendit esse supra mundum : ita & regnum eius erat, non erat in saeculo, sed super saeculum erat. Haec Ambrosius. D .Hiero. lib. 4. Commentisuper Hiemm.c.22.explicans illud, Scribe virum istum sterilem.&c. sic ait: Oii B tur quaestio,quomodo possit stare prophetia, nullum de stirpe Iechoniae esse generatum,qui sederit super thronuDavid cum Dominus noster de huius natus lit semine, di dederit ei Dominus sedem David.&c. Et mox,Potest solui,non sedebit quidem super thronum David vir&homo, sed sedebit Deus,regnumq; cius, non terrenum, scilicet,& breue, sed perpetuum & coeleste. D. Cregorius quo quatuor Ecclesiae Latinae Doctores in unu colligamu homi.8.super Euang aperte id docet: quin imo
non solum regnumiuindi, sed & dominium rerum habu ille Christum,negat secundum humanam naturam. Christus,inquit,non in parentum domo, sed in via nasci, tur, ut profecto ostenderet,quia per humanitatem quam assumpserat,quasi in alieno nascebaturialienum, videlicet,non secundum potestatem dico,sed secundum nostram naturam. Nam de potestate eius scriptum est, Inpropria venit.In natura etenim sua ante tempora natos css,per naturam nostram venit ex tempore ,qui aeternus
permanens temporaliter apparuit alienum est ubi descedit. Haec ille. His alios Ecclesia Craece doctores praecipuos annu-
ExD. Gree quod christius non hobuit dominiu
746쪽
meremus .Magnus Athanasius uoru operu Tomo. a. in AOratione de Sactissima Deipara,prope sine,Rimatur,inquit,Haeretici sese inuicem adhortantes,&fallaciose quq runt,an acceperit thronum Dauidis patris sui,®nauerit in domo Iacob in aeternum. Et post pauca, Ergo capiens Christus thronum Dauidis transtulit illum,& dedit sanctis Christianorum Regibus, ut conuerteret eos ad domum Iacob:qua tradita in opprobrium & direptionem, regnabit in Christianis in aeternum, ®ni eiusno erit finis. Et mox siquidem genitus ex Virgine, & consummatis omnibus, quae ad negotium mortis & cruci; pertinebant,post resurrectionem ad suos dicebat, Data nest mihi omnis potestas.&c. Et quandoquidem ipseRex est,qui natus est ex virgine idemq; ac dominus di Deus, ea propter &Mater,quae eum genuit & Regina,& domina,&Deipara proprie& vere censetur.Haec Athan. Quibus,eudem modum regni & dominatus Christo &eius. matri designans,spiritualem esse& alterius rationis a nostro satis luculenter ostendit.D. Chrysosto.expressius &floridius,ut solet, homil. 6.super.c x.Matthei, Quona pacto,inquit,Magi ex stella illa Iudaeorum, regem illum esse didicerunt cum certe non istius regni iste sit Rex, nihil quippe tale monstrauit, quale mundi huius reges Chabere conspicimus. Neque enim hastas, neque clype tas ostendit militum cateruas mon equos regalibus pli Ieris insignes,no currus auro,ostroq; fulgentes:non enim istum,neque alium quempiam circa se habuit ornatu, sed vilem hanc prorius vitam egit ac pauperem, tuo te cim tantummodo homines, eosque despicabiles secu circunducendo. Haec ille.Quibus quid clarius quid eloquetius 'sed nunquid Magnus Basilius hanc rem praeterijt
747쪽
De Christi regno,ac dominio. cci
A camilla verba,Regnabit in domo Iacob.&c.sic ait:Non in materiali sede David Dominus sedebit translato Iudaico regno ad Herodem, sed sedem appellat David,in qua residet Dominus,indis lubile regnum. Haec D.Basit. Sed & mixtim & citra delectum, vi tumultuario sese Alio Panobis offerunt,alios proseramus.Tertullianus antiquior omnibus praecitatis,oc doctrina ac grauitate non impar, 'lib.Aduer. Iudae. 3.Probatio natiuitatis Christi, explicans λnormam,qua Christus dominari ac regere mundum de oc. - . bebat,in explicatione illorum versuum,Psalm.44. Dif-
susa est gratia in labiis tuis.&c. Accingere gladio tuo &αB Specie tua & pulchritudine tua &c. Propter Veritatem verba πιν-& mansuetudinem &c. sic diuine loquitur: Valde absur tui omni .nidum est si quem ad bellum ense cingebat,ei de specie de mdue mel coris & labiorum gratia blandiebatur. Quis enim ense digna.
accingetur,& non contraria mansuetudini assiimat ' Et paulo ante: Scilicet ad arma Vagitu conuocaturus erat
puer:& signum belli non tuba, sed crepitacillo daturus:& non de muro,sed de autricis & gerulae suae gremio hostem designaturus.Haec ille Quibus explanat,Christum Armausa, alium modum regni ac domini, habiturum, videlicet, m rimisiti spirituale.&c.Theophil. super Luc. c. i.sicut David sen- C sibile regnum suscepit,ita Christus spirituale. Bernar.super.Misias est.homil. 4.Quem,quomodo dederit ei Dominus sedem David patris iudcum ipse in Hierusale noregnaueritint mox, Deniq; quid magnum promittitur
et,qui sedet super Cherubim,sedere in sede Uavid patris sui Et statim, Dabit ergo Dominus sedem David patris LMS
sui,non typicam,sed Veram:non temporalem, sed aeternam non terrenam,sed coelestem. Beda super eunde locum Lucae.Accepit,inquit, sedem David,ut nimirum getem,cui Dauid quondam temporalis regni gubernacula
748쪽
praebuit,ipse perpetuum Vocaret ad regnum,quod eispa Aratum e t ab origine mundi. &c. Et mox: Super solium' David,& super regnum eius sedebit, ut confirmet illud
in iudicio & iustitia. N 6 dixit,in acquisitione gloriς & g betarum terrestrium,non in Victoriam gentium plurimorum,urbiumque superbarum, sed in iudicio & iustitia. Haec ille. Sed ne in re non dubia utar testibus non necessariis,ad eandem sententiam propugnandam omnes sancti Patres quasi coniuratis animis concurrunt: & insuper omnes sere illi, qui Lucam Commentarijs illustrarunt, in illis verbis,Dabit ei Dominus sedem David patris sui. Et qui Ioannem,ibi. c. i8. Regnum meum no est de hoc Bmundo:& qui Matthaeum , ibi,Ecce rex tuus venit tibi
VIII. Ertio loco historiarum accedat authoritas. Eusebius 3. Argum. CaesarLlib.3.hisl .Eccles. c. io .refert, Reuocatum que 'historiis, dam nomine,detulisse quosdam consanguineos Christi quoi chris ad Domitianum Imperatorem, qui a Domitiano rogati
verba sitnt Eusebi, deChrist quale esset regnum eius,
μ' vel quis ipse,aut unde, aut quando venturus t Responderunt,quod non huius mundi regnum,neque huius terrae ei designetur imperium, sed quia caeleste ei regnum per Angelorum ministeria in consummatione saeculi praepa Cretur:quando,scilice aduetans in gloria de vivis mortuis iussicabit.Hactenus Eusebius. Pr stantius & conside Aa, ratius illi responderunt,quam Apostoli interrogauerui, Haeretici ad M. i. a Chiilui,Si in tempore hoc restitues regnu in ID scribi 't B. improbis clamoribus extorquere primas sedea in Vitaim s regno Chriit contenderunt, quod secerunt filii Zebedaei Matth. 18 cum regnum ac dominiumChristi non te his it o. porat sed spirixuale ei et se turum. Haeretici nostri tem-ris . poris adscribunt Beatissimae Virgini eandem ianor in-
749쪽
BDe uniuersali Christi regno ac dominio. co
A tiam: nam explicantes illud Lucae t.Et ipsi non intellexe Letc. Σ.runtverbum quod locutus est ad eos, dicunt, quod parentes Christi expectabant in Iesu,non Doctorem ac magistrum scripturae,sed potentem& pompaticum Regem Israel,qui splendore imperii, opum amuentia, militum copi jharmorum praesidiis, aulicorum strepitu, & magnifico apparatu regnare deberet. Ita Lossius,& Pellicanus insignes hqretici,apud Petrum Canisium lib. .de Maria
inarto loco,adijciamus neotericos scriptores. Her- H. mas Lelmatius lib.7.de Instauranda relig. 9.Vval lita uia no
Senen lib. . Bibliothecae, haeres. 8. super Epistolam ad Hebraeos,Franciscus de Christo in.3.d. . de Regno Chri , c sti. q. 6 "quot sere super Lucam. e. i. & Ioan. 18. &Mauh.1i in illis verbis, Dabit eis Dominus, &c. &,Regnum meum non est de hoc mundo: &,Ecce Rex tuus venit tibi. Et Iacobus NactantusTractatione. .Theologica in Titulo de Augustissimo regno Christi. Horum authorum quidam quidem expresse, quidam vero tactite ac latenter id tradunt.
QVinto loco,rationibus agendum est. Principio, Qui sinet ratio' as serunt Christum regem fuisse temporalem & η, ' irerum Do manum,plurimum fauent perfidis Iudaeis, exta 2 pectantibus Messiam,bello & pace potentem, & rerum
750쪽
temporalium copia abundantem. ResertAdrianus Finus X
lib. s.c. i.&.6.Rabbinorum esse delirium & errore, Messesiam in maximam aupertate natum, cum obtinere regnunon posset,abiisse vagum per uniuersum mundum vide LycurgoLaced emoniorum legislatore refert Plutarchus, in Vita eius stipemq; emendicando, diuitias adhue
comparare,quibus conflare magnum possit exercitum, - . . quo sibi regnum comparet di recuperet.
' ' l. Secunda ratio,quia ad eos fines,quos per incarnationis
: musterium Christus intendebat,ninil penitus conduc eo mi ,es . bat dominium rerum temporalium: ad redemptionem .diebat realia mundi,ad superandum diabolum, ad placadum Patrem noci aeternum, ad instructionem populi: imo ad ultimum horum magnorere conducebat Vt regnum dominiutemporale Christus abdicaret: ut scilicet,despiciendi ca, duca haec bona exemplum omnibus traderet.Porro diceret aliquis, ad hos fines comparados satis erat quod usum dominii a se Christus abiiceret,non proprietatem. Contra hoc tamen est altera rario. 3 ratio,quia Tertia ergo ratio est,quia persecta paupertas non sesanon solum in abdicando usu rerum consistit, sed potius in abdican- am Mi cr do di repellendo a se dominio,quod faciunt religiosi. Er- iμ mghi ηρ go cum Christus Dominus pauper saepenumero in scri- Cpturis appelletur. z.Corint. 8.Qui cum diues ellet, pauper n. ic pro nobis factus est,& Matth.eti. Ecce rex tuus venit tibi σα pauper El.c.8. Vulpes foueas habent,& volucres coeli nidos,Filius autem hominis non habet ubi caput suum re clinet, &c.fit neutiquam dici nunc posse quod tunc fu rit rerum omnium Dominus. ofirmatur,quia haec,que mihi aliquando subibat cogitatio,Christum eatenus fuisse paupere, quatenus virtutem paupertatis habebat, qua' in mediis diuitris habere quis poxest,ut eam habuit Abra