장음표시 사용
751쪽
De uniuersali Christi regno ac dominio.
A liam,David,& plane non satis saluat dicta scripturae, &Patrum, ubi Christus absolute egenus &pauper nuncii in icisi patur.Certe nec David,nec Abraham, neque quisquam alius,qui rebus temporalibus abundauerit, quamlibet realias in sanctus &iustus,& virtutem habeat paupectatis est vere pauper dicendus, nec illum Vnquam ita appellant scripturae. Cum ergo absolute Christum appellent pauperem, dicendum eli,eum non solam virtutem, sed inopi CGam Veram Paupertatem, idest,opum penuriam & in Opiam habuisse.Confirmatur adhuc, quia Christus Dominus in gradu heroico habuit persectionem euangeliscam:de cuius ratione est deserere usum ac dominium M resum omnium, ut patet Matth. is. Si vis perfectus este, Mut- vade,& vende omnia quae habes,& da pauperibus, &c Prolacio pollet adolescens ille, cui talia dicebantur, morito a Christi consilijs resilire,& ei sic obijcere: Tu pe
sectus es,qui tamen rerum omnium dominium penes te'
ha quare ergo alium persectionis modum mihi prae- Quarta ratio est,quia potestas&cacultas, quae ad actu Hῖχει nunquam reducitur vana est &otiosa & proinde nee 1 tb λίνα.
Deo,nec a natura Vnquam facta: Christus autem quan- ε- μμ c uiu Vimit,hanc ciuilem & temporalem potestatem nun- μ' quam exercuit: non ergo esst verisimile quod eam ha r , t imibuerit Minor probatur quia assignari non potest locuς Riq aut tempuῖ, ubi & quando eam Christus exercuerit Quinimo multa assignantur , in quibus, cum eam exercenin occasio sese Osterret, aperte docuit, se eam non habere, ut Lucae. io. petenti cuidam a Christo, ut iudicaret ciuiliter inter se &statrem suum, resipon ' cit, O homo, quis me constituit iudicem inter vos'
752쪽
Prosecto huius sciscitationis nunquam lassiciens redditur A . ratio Si Christus rex erat & Dominus in temporalibus
S. ciuilibus,cur non id muneris exercuit,cum magnop Quoi chri te necessitas id exercendi urgebat Erant etenim tempo-
rogum & principum,fas nefasq; columiscentium: & muti vi adiutri du, tolus,prie serum Vrbs Hierosolymitana facinoros Irare, ere. ac ne artis abundabat hominibus. Quibus omnibus iure
ipso naturae occurrere Christ us,si Vere erat in temporalibus rex & dominus,omnino tenebatur. Et licet orbis gubernationem Caesari Romano, alijsq; principibus demandaset,in casu tamen,quo tam immania scelera vul- go perpetrabantur,cum graui innocentium damno, & di erumpub. perturbatione,& religionis iactura, non du-
. biu est quin,si Christus ius regni penes se habebat, usum
stiam astumere & exercere teneretur, vitantis malis moderetur Pleraq; sunt alia huius argumenta sententiet,quonam quadam missa facimus, ne in immensum praetens abeat disputatior alia vero adhuc inferius adducenda , &expendenda sunt.
II. TN huius quaestionis gratiam opportunisiime Iacobus Ali*d est se Almainus lib. te Potest Ecclei. c. 8. tres distinctiones s r ἔς qti si praemittit ornni obteruatione dignissimas Primaesst,aliud C l M' ' QTe quaerere an Christus habuerit iurisdictionem . aliud an habuerit proprietatem.Hoc est,aliud est quaerere, an Cliciliusfuerit rex aliud an fuerit Dominus: 'nam pol stis regendi nihil aliud eis,quam iurisdictio temporalis,
cuius actus sunt iii ita praecipere malaprohibere,ccc. do minium autem eis ius utendi re aliqua in omnem usum. Ex quo fit,posse aliquem eiie regem rerum, quarum nos it dominus:& similiter dominum quarum non sit rex. Recte Aristot. i. Polluc. c. ιdus regium, quit, non est do
753쪽
De uniuersali Christi regno ac dominio. σύ ,
A minatiuum,quidquid Conradus,Trasti.de Contractanoppositum dicat. Certe si rex fieri velit dominus eo ii, quorum est rex,est tyrannus:qualii nunc temporis apud Turcas seres habet,quorum rex,Turca, scilicet, lagnus rerum omnium dominium sibi arrogat:quodlicitum es- se putauit Holliensis,iri Summa titu de Praescriptioni- ' ηbus.f. Quae autem. Quanuis autem haec ita se habeant, tamen in Christo Domino opus minime fuit,ut duplice hanc distingueremus potestate,sed simul inquireremus, an Christus eget dominus absolutus & .proprietarius, stat simul & rex verus S temporalis rerum Omniu: eo quod Dominus io B in ordine ad uniuersam totius orbis Rempublica, dom, iuuertara nium uniuersale& absolutum habere Christus non potest,nisi etiam regnum habeat. Enimuero ius dominatibuum & herile es e nequit sine potestate regendi,&plena iurisdictione super seruos. Idcirco si Christum esse totius orbis dominum verum & absolutum,ostederimus,p tebit uniuersalem etiam esse mundi regem.
Deinde secudo,aliud est quaerere de Christo ut Deus . est,aliud ut homo:& quidem de primo minime dubita- cb illo eurimus.Rursus tertio,aluid est quFere de Christo hic apud .rii in hae nos diuersante & vitam mortalem ageme, liud de Chri uita , aliud c sto post resurrectione,& ut nunc periecte beatus ad dex- ημος. teram Patris residet in excelsis. Quanuis huius vltimae distinctionis nullam sere video aeud Doctores,qui prae-- sentem controuersiam agitent,sesi in tionem, cum ia- men oculatissim e eam obseruare deberenti: ut mox licebit videre. Et quidem quan uinuis multa sint, quuru sin- l gula ingulis conclusionibus essent dirimenda: prolubiutamen su bit unica omnia haec conclusione conuoluere, vi siodiu andi occasunem praereptam, mihi Gopu l. tana, inpendiosiua propositam dilaim I De Misolua. .
754쪽
XII I. cIT itaq; conclusiis: Christias illatenus homo etiam AResollatio . cum adhu . mortalem vitam agebat, perseitiam , pro que boni , priuin& ab blutum rerum omnia domina mi; & totiusq-'i cis orbis persectum,& vim uersale regnuna habuit. Vt vor5 'si 'f' i pila pili; minenti ir.oppositae opinioni opponamus eius .c dem g neri argumenta, sed longe sortiora, quibusnostra
muri errasu conclusio inclinata recumbit.Prim5,tantus nobis scriptura ,σα rarum cumulus Obuius est,ut adimm ad alia conquirem. da precludere nobisvideatur. Sed succincte& cursim nul cascriptu lo diuinorum librorutii ordine seruato prout membriae Viri' su urrunt,quae sequutur profero.Matth.18 Data est alim a. a hi omnis potestas in coblo & in terra. Ioanii.& is. Sewns '
) quia omnia dedit ei pater in manu .Luc. io. Omnia mi. EqV''N hi traditu sui it a Patre mes cinat .Pomiti a me, &dabo Lue.io. Ubi gentes haereditatem truam,& possessionem tuam ter al. a. minos terrae: Reges eos,&c. Et Psal. i. qui est praecipvittam. i. prae Entis disputationis locus, Dominabitur a nini vi ds- mare,&'a flumine usq; ad terminos orbis terraru Zacha. 9. Ecce reic tuus venit tibi,& dominium eius a mari usq; H ad mare. Et ad Heb. i.Quem constituit haeredem uniuerApq forum Et Apoc LPrinceps Regum terraei c. is. Habe . - .l, t scriptum infridore Rex regum S Diis dominan--tristi Neo vertain dubiis vertere quis iure potest, an haec Clota intelligantur dςChristo Domino in natura assumpta: secundum enim qu3d homo erat fuit a Patre consti
' nus domitiuntium,posse tar terminoru territa mari usq; Dicunt di. ad mare, omnia in manibus habuit dest in sua potesti U te i lita si scripturae quae omnia indubitatam faciuntno-cbri tu diςistrahi conelii sititiem. i. t missiore; aduersae sententiae hanc doctrinam tam ex-rreSi cripturae aestimoniisinnitentem eludui la
755쪽
De univcrsali Cliriss regno redorninio. cc
A tes,m non de regnodi potestatae temporali sita ct spiritua. la tantum vera esle.Contra quos ego stringere gla Iu d festissime dimicare comendo:ipso. in cuius gratia v uni ego no sine gloria milite ipso inquam Christo duce atq; talpice Chri to.Id t me initio protesitari minime praetenmitta, no adeo obtusum pectus & animuimis gestare, vi existimem meis frigidis conatibus, idest, nacis argumetis tu illa niti veritate na ego licet ea munire& propugna re nesciam, constitutisiimis ipsa ali ai S firmissimi pre sidiis circumquaq; munitaeit Adnitar nihilominus eam tcgo utcunq; ab inimicis asserere,& Vindicare. : Qt b: si iis iii Principiorqui inficiantur Christum este abselute & περ uis e Regem mundi,quemadmodum Philippus I Ι. nuc-
est Hispaniarum rex, i Dauid&. Salomon tuere reges multiplici. ιIudqae,eadem ratione dicent nancte Christum proprie ur Tegem,nisi tantum imi pine, aequivoce; translathie la usiue,sicut & dicitur eue Sponitis, Pater, Pastor, &citibc vero dicere apertam absurditatem praesteteri. Enimi vero hunc a Sanaisi Patribus canonem praefixum habemus ea tantum nomina metaphorice&trassatitie esse in
Riptur capienda, quae ii propriea cipiantur, absurdum c Ec falsum sensum reddunt. Siclier metaphoram accipia I mus quod Christus sit sponsus noster, sit Pater,si caput, E. sit fundamentum &c. propter incommoda quae loque tun si Christus proprie aliquid horum esset. Nunc age,
quae se iniurabsurda ex eo quod proprie, Veru,&Vt B GR vivat accipiatur hoc nomen Regis cuni Christo in scriptu Ruis no Eris tribuitur' . '. i. . christo tria. Mirabile profecto est,quod nomen regiς, in toto bis h- t r, n v Nioru corpore, semper significet proprium es verurege, ec ab haemnquam signi ieatione diltrahatur: & tomen tunc solum cana Chrutouil uitur, tractate Mimproprie -
756쪽
cro Relectio Theologica accipiendum stySed dicunt nonnulli,aliquando in scrin Pptura reperitur nomen hoc translatitie acceptum,ut ApoAdoc. 9. caly. .Habebat super ter gem, Angelum abyssi, & Iob.
λob.4u i Ipse est rex super omnes filios superbiae. Sed his locis minime effiigiunt isti vim nostri argumenti: nam quoanos contendimus , est, quod a primo Geneseos capito. Q; ad ultimum Apocalypseos,nunquam in tota scripta o ra aprop:iatur nomen Regis alicui homini , qui propriar' di temporaliter rex non fuerit. In solo ergo Christo, cum tam aperto suae dignitatis praeiudicio,nomen regis improregis in seri prie accipi assirmabimus San8 in praecitatis duobus l0pturasuimo cis,ubi Angelo & Diabolo tribuitur nonam regis, per sipi utur improu cuum erat tribui eis per metaphoram, propter maniselfar ih . . absurditatem,quq sequeretur, ex eo quod diceremus,aut, L. Angelum aut Diabolum esse proprie regem temporaneum. At quod Christus ut homo fuerit proprius, verus& absolutus totius orbis re quid obsecro infert incommodi & absurdi Imo plurimum absurditatis ex opposi- to sequitur. Praeterea firmatur hoc ipsum, quia quod semel aut raro nomen regis translate ponatur ad significandum aliqui bene habet: sed quod cum tam saepe scrip. rurae hoc nomen inculcent, & illud Christo tribuant, No ς' Ri Dii semper&translatie Christo tribuat,ferre quis c. si ii iu- poterit' li l..t ubi Dis . Neq;.obstat, quod interdum interpretes Pripturae nomones uel men regis in scriptura .repertum, transferant ad signi Apollatos.l candum moraliter. hominem iustumhquod facit Beda mitt- se lib. ι .in Luc.cap. 3.eo quod quos vocat Matthaeus cos. iustos, Vocat Luc. e.io .reges.&. Hiero.s up.Isai 4 ibi, Et
757쪽
De viii uersali Chri sti retrio ac dona I. Qt
A proposito,cotextus ipse sacer eorum locorum, in quibus Christus appellatur Rex,di Dominus,& omnia potens,& omniis haeres, magno omnibus argumento eae debet, proprie ipsum esserege, proprie Dominii proprie cunctipotentem, & proprie omniu bonorum Patris hqredem: nam dicitur successurus Dauidi,&S dornoni quoru regnum erat proprium & ab blutum: licitur haeres niue somna,& omnia penitus in suis manibus habens: dicitur dominari a mari usq; ad mare dicitur Rex regum,& dominus dominatiu,&c. Non tantum Propheta,sacerdos, Pontiis quorum est ad spiritualia dirigere,sed Rexit B rum atque iterum,& omnium haeres & dominus. Valeergo longum dicamus his qui oppositum docent. . T Erum rationibus iam agamus ut has easdem scriptu XIIII ' ras dilucidius explicemus. Huic enim functioni illu- Rationibοι strandarum,scilicet,ec explicandarum scripturarum, ra- im proia tiones omnes deseruire debent.Ergo sunt qui, v tChristu tμr nostra Regem fuisse persuadeant, contendant, ipsum iure haeres 't- .ditario regnum obtinuisse, eo quod deducit genus a Davide per Salomon e &B. Virgo, per Nathan. Qua ratio-
ne utitur Burgen. super Matth. c.i.Addita Σ. Conclusio--.3.& Armachanus lib. . de Quae Ilionibus Armeno-
rario minime C istum fuisse veram regem. Tum qui iure haeredi. dem, quia regnum Dauidis& Salomonis,progenitorum talio, qzia a Christi, iam prorius. fuerarimercisum &abolitum in Ie- Dauli. Crc. chonia,& in perpetuum re timendum non erat. 4. Reg. Hirre za a .& Hiererii. Non eoit de eminecius qui sedeat, scilita Α, PS cet haereditario iure,vel tanquam haeres.Tum secundo,
758쪽
certum tamen est,an essent alii hias legitimi. secresso ores tanquam cognati propinquiores itirpis giae:imo per lineam masculina & non tanti persecti inina sicut Chrii nus descendebat.Tu tertio,quia licet gratis demus, Christum ius habuille in regnuI auidis,iai qua eius haerede, no inde sequitur quod an uniuerses homines xircuquaq; per orbe dii fiasos illud habuisset, sed in regnum tantomiudaeorum,quoru tantum David & eius succello ps filorant reges.Nos vero VniuersaleChristi regnum statuere satagimus,non ad certa Iudaeorum regna cotractum. Loge V valden pra,& Franciscum de Christo iri temo di dere Ochrilli.q.s.con. &in solui. ad argum . . Πα. R. tio. Alii alio titulo Christi regnum ab aduersariis vendi- quod i cunnnam dicunt,ex consensu, & quasi electione populic istis με IM 1uduiei Christum, ut se illius gentis regem nina cum br η'denussime Messiam expectarent & tenacissime cred sata' i, rent regem ipsit in suturum temporalem , ideo publico frat. or ea roitu genti, decreto in ipsum sua vota coniecerat,di ineleg rant. regem elegerant. i. Mac. 14. ubi dicitur populus, detulis. n. Muci se regnum Machabaeis, lonec Propheta sidelis surgere ; esui tur id est Christus. Haec tamen ratio multis miringi potest
h*ς r iiq inediis. i. quidem quia ex ignorantiam eum Conienserant,putanaes, Messiam eorum bella & temporalia negoCria a turum,& eos a Tyrannoru Iniurii jS Indemnes lar- iraturum:error autem& ignorantia aularunt voluntariis, Si iunt contractum ese nudum. Seminio, quia regnunon semper valet populus tradere cui vuls nisi inui insibusdam conditiovibus, quae ibi Essitan . minime conacurrebant. Tercio quia fortassiς reuocauerunt consensus
759쪽
A ret Christu totius orbis ensege auod nos ta anxie inuestigamus: sed solum Iudaici populLEt ideo hancpraeter i. mittentes rationem , Iicet eam attulerit Albeetius Py- , ghius lilas de Ecelesiasti. bimar.Chadaliam transeamus. Alii itaq; ,de quorum munero est Galatinus, lib. .de 'i Arcanis cathol. Vent. 7.e tenus probantchristum re- exrum omnium regem ac dominis fuisse quatenus Impera ς' q*Mi tor,inquiuntwst temporalis reruomniti rex &dominuti ' lip q. i. In apibus, &. t deprecatus.. si ada Rhodiam: Papa auteni in spiritualibus est totius orbis dominus , ergo bus. Christiis in utrisque, videlicet in teporalibus & spirituaIi Dia stiri. v bus:nam ut habetur in Authentic. Quomodo oportet. tu . in principio, a Christo, Vt homo est,ambe potestate; taquam ab uno sonte manarunt. Quod tractat Turrea
Hecratio apud doctiores parum valet:quoniam,licet Papa sit spiritualium Dominus, non ita Imperator est tem ' qporali lin. Vnde sano modo accipienda e t illa simili' p., istudo de duobus luminaribus, quae Deus inlita secic alte perisse.'rum, ut praeesset diei: alterum nocti, quibus signiscari Gora dicunt Imperatorem dc Papa quorum ille diei, id est, negony spiritualibuMille vero nocti,id est,temporalibus
760쪽
coniuctae. Primum horum indepatet,quod in lege nam Asine. 4, tae Melchisedech Gen. t .suit Rex Sc sacerdos: S. primo Pol si i t geniti iure legitimo utranque habebant dignitatem , ut apy si tradit Turrecremata lib.,.Summor.c. i i6. ad. s. Sed & tiniso 'L,i iis Ni yie V raque pote i re: edit. Et quia de teporalipei - inhos, bi. spo xma el ,dei rituali probatur,ex eo quod sacerdos I s. eciam fuit,Vt liquet ex Pialmo 98.Moy ses & Aaron in sa esses sit cerdotibus eius. Vbi Genzb. multos accumulat Patres, si ri t. asserentes, sacerdotem fuliue Moy sen. Quinimo inficias V is ire nemo potest, quod Machabaei fuerint simul Pontili ες β ces Je duce; Israel. Verum est quod per accidens ab E clesia illae potestates sunt diuisae .c cum ad verum. 96.. d. subi dicit NicolausPapa:Iam ultra sibi nec Imperat'riura pontificatus arripiat,nec Pontifex nomen Imperatoris usurpet. Et .cis Imperator.eadem. d.si Imperator ca
tholicus est, filius est,non praesul Ecclesiae.At certum est quod filius patrem non corrigit,sed e contra, ut in Autheitc. de Nuptiis. fixero. .rbum, ita QVOd V O potestates per se sint conluctae,po alis , en Pr bandum mihi est Opponendo ex Turrecremata. ca.
p.rse coma di Aluaso Pelagio,liba te Planctii Ecclesiae v.36.intae & ar. o. in principio,quod quemadmodum homini du- lplex sinis propositus est,scilicet, naturalis & supernatu- Crati :& naturalis,qui nihil aliud est quam viuere secundu' v inor in moralem, pre se dirigitur & est necessari id supereaturalemm)m qui virtutibus moralibus non istprcditus,id est,qui praue vivit non est idoneus ad beaEt dii erri. Ita duplicem potestatem Hebuit Deus constituere super hominem,scilicet, temporalem & superin-iiwalem dies queisiadonbduni fini; mitoralis n6mtiabet