장음표시 사용
771쪽
De uniuersali Christi regito, ac domi. : 68I
A ineque iudicis voluerit in temporalibus, cum hic dege-
bar ad minit iraret Vestatem. AccuratJ Di lacus Stunica, super Lachariam .c.9. ibi, Ecce Rex titiis, Christum, inquit,quatenus hominem tanto amore prosequutus Pa .: . iter est tantaque est erga Cum magnificentia v sus, ut, sicut ipse e corpore atq; spiritu compositus erat,ita cum et
Regem spirituum & corporum etiam secerit: ut tam late eius regnum & imperium pateret, quam ipsius Dei:
ita ut nihil Deo subditum sit quod non Christo subij-
' Paulus certe Apostolus,quipro Christi gloria sngui, Posius en riter dimicauit, Omnia dicit, subiecisse Patrem subpedi'. Mης
bus Christi. i.Cor. is. Quia aute tam illimitate,tam ex ag ςh fili μοι gerate,&resolute dixerat, Omnia subiecta esse Christo, in nequis inde ansam arriperet existimandi etiam Patrem 'aeternum sub Christi regno,& dominatione comprehendi,necellum sibi esse iudicauit Paulus, Patrem nominatim excipere. Vnde subdidit,Cum autem dicat,omnia ticor. s. sibiecta sunt ei, sine dubio praeter eum , qui subiecit ei Tomnia.Porros, ut habet Iuri rudentium regula, Ex- i. , ceptio facta firmat regulam in contrarisi,iam ex eo quod tiPaulus excepit Deum tantum a subiectione Christi, vi- C sus est reliqua omnia nullo prorsus excepto, sub Christi regno,ac ditione posuisse.Et rursus, Quem constituit haeredem uniuersorum.Vniuersorum,inquit, ut neque te
rena&temporalia eius effugiant potestatem: Et, Haete- dem, ait,ut absolutus,& proprietarius Dominus esse sig' nificetur. Quod ad Philippen.1.distinctius adhuc expri- Hesr.et 'mit, dicens: in nomine Iesu omne genu flectatur, Coeleta Phili a. stium, Terrestrium & Internorum.Nimirum quia terrestria, caelestia, & insepna Iesum,ut verum Dominum agnoscunt& confitcntur.Plane his verbis non tantum spi-F ff , ritu
772쪽
ritualis,sed absoluta, totalis,& usquequaq; persecta potestas Christo astignatur. Quod vero de Christo,ut hom ne in his locis sit sermo,nullus qui Theologiam vel a limine salutauit,in dubium vocat. Unde Gloli ad Ephe.Lilla verba, Omnia subiecit sub pedibus eius, sic elucidat
id est, sub humanitate eius.Non enim sine causa excelles illud epitheton, Rex regum &Dominus dominantium, in seniore scriptum gestabat Christus.Nam significatur Gζης - 4 as per femur humanitas Christi, ut habet D. Augu. 16. de T IJ' Ciuit. c.ιι. Hiero.ad Principiam& ex neotericis Albertus Pyghius,lib. s.de Eccle. Hier. c. a. ubi de his fuse disterit. unde antiquitus in lamore iurabant Patriarchae Gene. et 4, 47. si .id est,per Messiam, qui vi facultatis generatiuς,
circa semora vigentis, generandus erat verus homo. Inficias igitur ire nemo iure potest,quod ad exactam, plenamque Christi persectione omnino pertinebat, ut cui aliae inerant diuinae dignitates haec minime deesset, sed inesset potius persectissime. XIX. Andem inquirere libitu est ab aduersarijs, praesertim curaetatili si gloriae Christi studiosos se esse prese ut, curChriqui christu. ltus hic vivens non habuit utranq; potestate, temporale esse Regem, &spiritualem Nunquid quia non possunt coniungi in Cr Dominii. una persona ' Minime sane, ut probauimus. Nunquid, C quia non decuit Christum At certe maxime decuit, licet eam non debuerit hic exercere sicut neque exercuit . Iudicis officium,& tamen habuit ipsum.Nunquid quia Christus erat hoc gladio temporalis potestatis sicut f.-riosus abusurus hoc certe est impium & blasphemues. Nunquid quia haec potestas acierum proprietas impedimento futura erat Apollolicae,euagelicae,ac prorsus diuinae persectioni,quam ipte profitebatur Neque hoc sane. Nam licet nos per rerum proprietatem et dominium,
773쪽
De uniuessali Christi regno ac dominio. 68
A multum retardemur a persectione: nemo enim militans a.Thη.re Deo,implicatse negotijs secularibus,ali Paul. hoc tame prouenit ex imbecillitatenostra.Quamobrem monachis
prohibita est rerum possessio & administratio: quia ipsos
impediret a perfectione:quq tamen possessio concessa est
maior,& captus capacior,& virtus solidior& constantior Mii, essepraesumitur. Sunt namq; Episcopi in eminen lori ac usui se uti perfectiori statu constituti,quam sint religio si: & idcirco tramporal.no bonorum etiam temporalium potuit & debuit ipsis cura uero Episcori demandari, ut per horum bonorum s sum, multam sibi pii. d. Ecclesiae, salutem spiritualem comparent. Illis itaque melius eis virorumq; bonorum administrationem gerero,quod tamen priuatis monachis minime congruit. Etenim discipuli facile remoueri solent a disciplina,non ita doliores a doctrina. Adhuc simile est in naturalibus. No- . bis quidem melius est non intelligereres singulares& insimab:quoniam,cum noster intellectus sinitus sit, &ad tot & tanta non sit habilis cum dat opera hisce minutis& vilibus rebus intelligendis, avocatur a cognitione diui. norum dc supernaturaliv.Deus autem longe se aliter han bet: cum enim eius intellectus sit virtutis infinitae, & illi' c istu tremitate capacitatis,& ratione unius non impediatur a cog Me quod ιe- . nitione alterius,ideo magna est illi persectio, etiam vilia poralia dori& minutissima quaeq; cognoscere. Hoc itaq; idein.Chri ersto Domino affirmandum nobis est , nimirum,nequaqua ipsum a persectissimo dceditissimo totius virtutis di san- diitatis culmine vel latum unguem remoueri, per hoc quod rerum omnium dominium ac proprietatem sibi ast sumpserit.Nulla ergo ratio assignari quae vel umbram
habeat probabilitatis)potesst,ob quam deneganda Christo sit praedicta potestas. Verum quantum coniecturis as-
774쪽
sequi possum, rario ob qua in oppositam venere sententa Aitutio ob tiam aduersarii ea est,quia plurimum eorum delicatissi qua nu ni mis auribus dissonat illa vox, nimirum , Temporalis christψ pr Statim enim illatum putat,quod more taeterorum rellia
iiai ἡ ρ' secedere Christus debuisset Ruod quia ille non fecit illi
' resiliunt&auersantur nostram tetiam. Sed quam immerito,qui non videt, accuset tarditatem ac taeditatem suam.De quo adhuc in solui. ad.Σ.argum. Iam hec omni is vera sunt,patentem nobis ianuam Veluti digito com monstrant,quam ingressi facile retundere proposita argii meta poterimus. In quibus enodandis multa adhuc dica, X X. quae nostram sententiam firmius stabiliant & confirmet. An Ictuntur ID Rius tamen in eiu silem sententiae patrocinium recen- autores pro sebo nonnullos doctores qui eam tuentur. Ij sunt D.
Theologorum princeps &corypheus D Thoq. q. s9.ar. 4. ad. i.& expressius, opusculio.lib. 3 de Regimine Prist
ιruent seu . demum plures alit ibes logi, Ut Rosten. contra Lu- thet. pro ut resertur a Cordub lib.i.q.s7. & Mag. Cano, in lectura super.22. l.62.art. i. Vbi de Dominio disputauit. Et quidem deTheologis hos commemorasse contentus . cateruam Iuristarum illis adiungere possem , ut illi illis conglomerari irrefragabilem ac prorsus ineluctabilem vim faciant aduersiariis. Breuiter sciatis, communem hac
esse sententia Iuris rudentili, nominatim ut nonnullos reseram N auam luperc.Nouidde Iudic. loco citato, Al- - uari
775쪽
Fabri. l. Cunctos populos.C desernina Trin.Hostiensis
αQu9d super his de Votonc. Et quidem isti aperte id
tradunt. Quod de authoribus,quos pro altera parte allegabamus.vere dici no potest:nρm, Ut duos aut tres eoru Praeteream, ta omnes alii qua sancti etiam allegati in eo quod contendunt,nobis minime aduersantur. biquidem solum asseuerant,Christum nos fui ermen imore eoru 'qui apud homines regnant:in quam nos lentζntiam ma- nibus,pedibusq; venimus:Vt in argumentorum solutio- P nibus explicare iam pergimus. Vptivitia compotes se liciter euadamus.' D primum itaq; argumentum satemur, ia a tempori bus Iechoniae nusquam unquam de semine David Ad Uμ ihi successisse aliquem,usq; ad Christum, qui teporali regni udaeoruni potestate sulgeret. Et quidem hoc conuincit et, se ui ille locus,quod iure haereditario nullus unqua illiuSπgri Hiem. i)i gubernacula esset habiturus.Porro Christus non iure haerςduario,vi satis superq; probauim us,dc tractat Almai supra. c. 8.& V vald. sume,ljb.Σ. Doctrinat .ar.3 c. 76. sed ex dono Patristi titulo edomptionis augustissimu Explices orbis regimen & dominiu habuit Aliud vero D. Ioan.te io με righaculi Oniu. 18.Alua.Pel.lib. 1.ar. 3 .ex Glossa tradit, hunc ' 'Vltsi e intellectu quod, stilicet,vido ciet nos mundipis se hq 'Pasperi zre,ideo regni huius much cu piore laChristus '
semper ex bibuit. Sic Iop. 6.cusognoui et,qui a veiuri errat ut saperet,& facere t e 3 rege,iugit in motu. Dici etia D)t Eeri
776쪽
tur In illud haberet & huic Christus aperte respondit se Aregnum neutiquam possidere. Veruntamen si meditatius observemus responsiuna Christi inueniemus ipsum non negare se esse regem & habere ius regni, sed regnum suum non elle quale est Regnum mundi inbecillescit, ct & caducum:utpote quod a ministris robur accipiar, . . & temporum vidissitudinibus exolescat.Vnde dixit, Re ς' ii grium meum non est de hoc mundo. Et adhuc expres stauraritari sius unc autem regnum meum non est hinc. Vbi, vinon est his, Obseruat Theophy.non ait,Regnum meum non est hic,
sed aba ei sed non est hinc.Quod statim dilucidius aperit, Si ex hoe
hinc- mundoesiet regnum meum,ministri mei utiq; dqcertarent, ut non traderer Iudaeis nunc autem regnum meum se non est hinc.Hic itaque est regnum eius, nam regnat in mundo,&iuxta votum cuncta disponit: non autem est
ab infimis constitutum , sed coesitus & ante secuta Et Chrysosto.sci Cum dicit,Regnum meum non est hinc; non priuat mundum a sua prouidentia,&praelatione, sed ostendit regnum suum non esse humanum, nec corruptibile. Et August.Non dicit,non est hic hicest enim regnum ejus usq; ad finem secuit,habens inter secommix- . ta etiamta v ad messem:sed tamen non est hinc, quia peregrinaturis mundo. Certe si in nostra Patres verba Ciura lent,asseuerantius non possent nobis su lsragarimam . aperte dicunt,Christum, luanuis non hinc,hic tamen in , in undo viventem ius regni habere,& regem esse. Vnde idem Theophylactus rursus in illo loco,iic dicit: Hic qiuvim imperat & regit, alioqui quomodo in teli igeretu4 In propria venit, si mundushic non esset eius proprius. Et adhuc insta,O Pilate, si quidem veritatis silius eam desideras,audies vocem meam, credesque ine Regem, non tamen quales iunt mundans nec acqui litum haben
777쪽
De uniuersali Christi regno, ac dolia I. cyi.
A tem regnum, sed naturale di a natiuitate ipsa 5 Deo & i . Rege illud suscipientem. Quibus expressius quidquam
dicere ego minime postem,qui hanc sententiam ex proposito firmare contendo. In primo adhuc argumento retundenda restat quaeda rdoctrina,qua aduersarii triumphare sibi videntur. η ghorer,inquiunt,in locis scripturae ubi de Christi regno est ' φ
sermo,apponitur aliquid ad spiritualia pertinens. Ai hoe mnequaquam infirma imo Drmat meam sententiam : na quod adspi-
contendo, una Ihristum utranq; habuisse potestatem, ritu ἀπο- temporalem & spiritualem:& illam in hanc semper em tinet. B stinasse & direxisse.Potestas namq; regalis ut verbis utar Alexandri Alen .p.quaest. 8.memb. i.M.2. cum ordinata est,nunquam dissidet a potestate sacerdotali, sed ipsi congruit & concordat, sicut vita terrena subministrat vitae spiritualin v ita spiritualis collaborat terrenae. Quibus i Alex. verbis satis ostenditur,per hoc quod Christus te renarum potestatem rerum ordinauerit in spiritualia, ni- 'hil prorsus detrahi persectae & absolutae potestati, &
minio rerum, imo multum ei persectionis accrescere. Quod satis explicatum arbitror in superioribus. f. is. eo . 'lector recurratmam ego earundem rerum repetitione noc lo tempus expedere,&Vt verius dicam,prodigere,quod' reliquis argumentis enucleandis perquam necessariu est.'
D secundu quodPatrum testimoniis innititur,respo XX. 'deo,ex dictis liquere sens Patrum e quod Chri Ada. in quo stus non instar Regu mundi,& Principu terrenorum seo sensu Pa. rit rex. Equiderei existi o ostendiculum me accespitem irre Ac ne iam reperisse in quo misere ruunt nonulli Theologi 'Sia ς μ'
tim nanq, atq; audiuiit Christum esse Regem ae Domi 'num temporalem esiliunt & auersantur hanc sententia.' 'Quod tamen ex aua rei intelligentia ortum habet: pu-.9gg tant
778쪽
Vox, temporalis quid denotet-cum iicimus, christum esse rem
putant nanq quod cum nos Christum assertimus regem A. temporalem ,ipsum facimus regem a loco & tempore dependentem,& a ministris robur accipientem in quo sua eos plia imum decipit imaginatio: nam imaginantur nota potuisse Christum esse regum temporalem, nisi splendore imperii,opum asstuentia, militum coiijs,armora praesidijs aulicorum strepitu,&magnifico apparatu sublimis incederet. Et quidem hoc modo regem elleChristum negant Patres, negat scriptura negat ipsemet Christus, cuait:Si de hoc in udo essetfeguli ineu, m istri mei utiq;
decertarent,ut no uaderer ludatis: nunc aut regnu meapo est hinc. At vero esse rege per veru ius,& potestatem supra omnia bona mundi,& supra omnes creaturas , non . n tu non negant mo constanter affirmant Patres, & scripturae,& ipsemet Christus,locis commemorat . ia.N5
itaqi discipulis scandalo sit,quod audiunt, Christum e u
Rege temporale,na vox,Temporale, no denot ρ Cluisti regnii tempordiniuriis, ac vicissitudinibus obnoxium esse,sed potius esse verit,propriit,absolutu, cu Vero & persecto iure ad serendas leges condeda statuta, iudicandas causas,plectendos sontes,&demtim reddendum unicuique suum ius,t m in ciuilibus quam in criminalibus,tam in sacris quam in prophanis, in corporalibus di spirituali- Cbus,in temporalibus es aeternis tam vere & proprie,imo longe verius & proprius quam reges temporales in suis regnis,ac possessionibus. Qu9d vero coxra i tuntur alii . Christi potestatem solum esse per ordinςm ad spiritualia. &sursus nunquam ipsum exercuisse illam temporalem potestatem his enim duabus calumnus importuni argumentatores,infestos se nobis exhibebant iam quem hoc sensum habeat ,ostendimus. g. is. datis ime & accuratis- .cme tuo ad primam calumniam:&.F.i7.quo ad secun
779쪽
Devntu i sali Christi regi Oac dominio. cm
A dam. De quo adhuc iterum semo redibit. AD tertium pariter,& ad 4 argumentum, prorsus eae- XXIII. dem sunt λlutiones ast erendae.Nam quodU.;. dici, 3 π --tur,consanguineos Christi diuisie ad Domitianum, gnum Chiilii non esse huius mundi. non esse temporarium, sed caeleste, &c. verissimum esse ostendebamustum cin solutiad. 2.testimonium. i. argum. v bi&moda quo id intelligendum veniat,assignauimus. Quod vero in. 4.argum tam multi producuntur propugnatores al- terius sententiae, nulla ex parte mcivit Ut enervat vim veritatis.Nam eorum plurea non sunt contra nos, si e
rum loca quis dispicere voluerit:acproindo eandem prorsus habere possimi explicationem quam locis scripturae,& Patrum assignabamus.Alii vel qui perrari sunt, litat
aperte negant nostram sententiam inanime nos a munitissima veritatis arce remouere &in suum falsam sei rentiam praecipites daret poteria Nam neque au-ilioritate neque ratione, luae alicuius sit ponderis, ines i
A D quintum argum sit, I quo rationibus nos lacesse XXIIII se incipiunt aduersari ,respondemus, tam procul nos Ad - λ a perfidis det obstinatis Iudaeis deuiare,seu ut proprius lo qμ' quamur ipsos anobis, ut contendentibus ipsis,Christum visibi li pompa di regio apparatu regnaturum, nos cotra .a coistic e rius, abiectam ipsum S despicabilem vitam agere debuisse. Poteitatem ita ; ac dominatione Christu, quantum ad usum & exercitium,quod Iudaei sperabant, sed solum quantum ad ius & proprietatem regni, & ut 3 iscdicam quantum ad habitum,in hac vita babuisse con
780쪽
ornatum suae sacratisi se humanitatis plurimum desese Nuip.Hac enim de causa pleraq; alia inChristo constitu uedona Theologi,quibus sacratisiima eius humanitas exoc nata prodiret ex utero Virginis: ne illi quidquam dignitatis deesset,quod a principio mundi in aliquo unquam homine fuisse sciamus:ijs exceptis, quae imperfectionem illi
Notet rhης aliquam inferrent aut cum statu viatoris stare non posse iri ' ' sent Et quidem quando cum authoritates, tum rationes aliae nos desererent,vel haec sola ratio,quam in hac solutione perstringimus,obstruere aduersariorum ora validissime posset am quis est tam ingratus qui dissimulet, tam impius qui neget,tam ignarus. qui nesciat eas omnes Bvirtutes & praerogatiuas Christum ab utero Virginis habuisse, quae nec i'persectionem aliquam inuoluebant, nec cum viatoris conditione pugnabant ' Quod si dixeris, usum &ςxecutionem regni & domini, pugnasse in Christo cum statu viatoris: ne habet. At ius regni & pro prietas rerum quam pugnam cum statu viatoris,aut qua imperfectionem Christi personae repugnantem importabat Plane nulli vis alii superq; ostendebamus superius. christui exς Despiciendi autem caduca haec bona, satis eisicax nobis prum βρ=0 tau itus exemplum dedit, dum ipse pauperem & ahie' p μγ ctam vitam duxit. Quinimo existimo longe efficaciu et persectius nobis exemplum Christum dedisse, cum ius . regni & rerum proprietatem penes se habes,vium tame
exercitium tantae potestatis a se penitus abdicauit.
Ad tertiam rationem, e dictis paulo superius clicitur Aa 3 Qq i responso.N0bis quid ,quibus bona temporalia posside- , christi mr re & administrare magno impedimento est ad culmen in Lis '.. po sectionis anhelantibus, utilissimu fuit, ut abdicatis omitiis mundi nibd ,Vere pauperes efficeremur,non solli ius, sed di pro renuine. prietate ke cientes:quopia si ius & proprietate retinuisse