장음표시 사용
371쪽
significatio perspiciatur: ut, Credo earmina Ie Eum iri, id est, legi: cur te is perJitum, id est, Perdis. Denique Iactum ire , aut iri , non sunt
Denique Iesem ireJ Immo vero Grammatice omnes hae locutiones sunt Praesentis Temporis , licet res ipsa , quae significatur illo vocabulo, quod supinum dicitur , futura sit. Etenim , caerte is perdimm . denotat, cur id Vis cur ei rei operam das , ut te perdas. Ubi ea res , perditio seil. sui, est quidem futura, sed tamen illa operaedatio in eam rem est praesens, & proinde verbo praesentis Temporis ire enunciatur. Si e Gedidi vos latram iri non
est simpliciter Praeteriti Temporis , sed potius tria istic
tempora designantur. duo Grammatice . unum sensu &reipsa. credidi notat Praeteritum , Iri diutinam durationem Temporis ex Praeterito usque in Praesens . iri iam . conjunctim significat futuram esse Iae sicine . Non ergo interpretanda erant illa verba per credidi vos di , sed potius, ab hominibus id agi, ut vos laedant , iri ad laesus h. e. vestrae laesionis iniri. Explicita se est hujus locutionis analogia, dc patet Aceqsativum Vos sequi in conseruRione, sed per El; ipsin , voculam iasum. ordo enim est , credidi iri ab aliis ad laesum vos. Verum hete dissicultatem pariunt nonnulla Auctorum loca, qtiae alium ordinem videntur suadere. Scilicet Catonis apud Geli. X. 1 . In illa eontumelia, qua mihi per hujusce petulantiam factum itur. Quinctii. IX. 2. Reus pariet dii damnatum iri vi Aebatur. Plaut. Rud IV. V. I 6. Mihi istac videttir praeda pradatum irier. Scioppius parad. Ep. 2 omnia haec loca immutat. legendo suam , Reum, isthac praeda . opponentibus se tamen Vossio Construct. 14. & Nova Methodo. Gellius ipse haesitat , nec rationem expedit , allegans solummodo unum illud ex Catone exemplum. Sed tamen ista sua haesitatione satis superque significat locum non esse corruptum. Vossius non tam rationem seu originem harum locutionum , quam signi ficationem explicat, dum ait, contumelia factaem itur idem esse, quod eontremelia fit.
Nam ire factum poni aliquando simpliciter pro facere . Miri factum pro fieri , quia quod iactum itur , plerumque
etiam fiat. At Nova illa Methodus rationem quoque earum locutionum non esse dissicilem redditu , se eundum ipsius Grammatices principia censet. Nempstirr hic eodem modo construi & sumi , quo sumeretur drici. Esiae*am Eo verbum Activum , & proinde habere etiam
372쪽
assivum. Immo . ex sententia ipsius Scioppii posse etiam Eor recte dici. At vero si maxime Activum sit Eo , non
tamen vel sic . neque ex Scioppia, neque ex aliorum se tentia. erit ejus Generis, ut varios recipiat Accusativos. Eo reum , eo eontumeliam &c. Sed ut solummodo Cognatum , scit. viam vel iter. Et proinde in Passivo posset qui . dem ex sententia Seioppii dici Eor, sed non aliter, quam si loqueretur ipsa Via vel Iter. Immo in hisce locutionibus Di damnatum dcc. vult Sci Oppius semper intelligi viam ante M iri. Rectius sane , quam qui analogice & Grammatice censent dici Reus , vel contumelia itur. Quid ergo Gemeum: seu Abusus hic est, haud dubie primum ex incuria loquWndi ortus , & eodem modo expediendus , quo pag. 223 similia pene explicuimus. Etenim quum
ait Horatius, Magna minorve foro si reι certabiιur mκnqnam, Ovid. Certatam lite Deorum Ambraciam Cicero , Ne victoria quidem plauditur. Alii passim , Triumphantur Aeses rex ab usu dicta sunt haec omnia , dum , quia in Activo recte quidem , sed figurate per Ellipsin poterat diei tνiumphare hostes victor , certare aliquam rem in foro , plati dere victoriam , ea nonnulli, non animadversa ratione harum locutionum simpliciter transtulerunt in Passivam formam . mutando Accusativo in Nominativum. Et proinde scuti certare aliqκid in foro, Triumphare Medor , significat certare propter a l. triumphare de Medis: Sic. cerιatur illa res, triumphantur e Medi denotabit re ipsa , certatur pIopter illam rem , triumphatur de Medis. Iam simili pene abula, & eodem plane sensu dieitur, Rem ille it in damnatrem. h. e. propter illum reum itur ad damnationem ; contumelia stur factum pro, contumelia est , ad quam faciendam itur, seu propter quam itur ad factum. Similas porto esse videtur etiam haec abusiva item , licet frequentis sima locutio: Fetνna dicitur id feeisse, vel es doctus, pro quo Analogia Linguae Latinae postularet, dicitur , Petrtim id fecisse, vel PetrMm esse doctam. Sed & hic quum Activum esset Sicunt Petrκm esse doctrem , in Passivo simpliciter , & ad exemplum etiam Graecorum , Acquisti vos mutarunt in Nominativos. Hujusmodi exemplis & ratio- nibus abusus istarum ineutionum , & vera lectio in Catone di Quintiliano asseri debet. At Plautum nullus dubito , recte emendatum a Sciμppio. Nam sicuti centume Iia itur factum , quod ad sensum, revera idem est, quod , eontum Ita mihi fι, vel potius fet, Rens itur damnarum , idem quod Rens damnabitur , sic ergo & pvada ituer pra- taem deberet similiter significare , praeda praedabitur passi 've, atque ita etiam , Vossio exponitur. Sed Plautus pla-
373쪽
sunt tempora futuri, aut praesentis, ut putant , sed ponuntur aliquando pro praesenti , albquando pro praeterito , saepius pro futuro :Credidi voae Iasum iri, id est. laedi, Praetetiti est: Spero carmina lectum iri, id est, legi. futurumeri. Quae diximus testimoniis Comprobemus. Terent. Andr. 1, sibi in meam vitam laudem is quaesitum , scelus, id est , quaeris : ibid. Cur te is perditum, id est, perdis. Sallust. Catii. Et dum paucis scelesi parcunt, bonos omnes perditum eant . Idem Ju urin. Ne ignoscendo malis bonos perditumeatis e iciem de Rep. orcl. Dignitate alios, alios civitate eversum irent. Plautus Aulul. Ut me, me
pie perditum ires liberos, id est . perderes: ideme a i a n. rgentum si quis dederis ultro ibit nuptum , id est , nubet : idem Cisteli. Eunt depressum , quia nos liberrinae fumus, id est , de pii munt: adem Bacchi d. Et me ires consultum male , id est malo consuleres. Plinius in Paneg. Err-ptum abenas pecunias eunt. Tacitus lib. I s. Consumelias uisum ibat. Exempla infiniti. Quinctil. labro I a. cap. I. I Itum irescelera, id est, ulcisci. Plaut. Cisteli. sui mihi magis posueritis ire honorem habitum nescio idem. Bacchi d. Des lairan: ero ires oppugnatum d idem Milite : Mihi amanti ire opitulatum. Sallustius Iugurth. stu*Ii cui Romae omnia venum ire in animo haeserat: ibid. Cum maxima cura ultum ire injurias f inat,
xi, aliud voluit. Nempe praeda haec ibit ipsa praedalium,
seu praedabitur acti Uci sensu. Sequitur enim confestim imi trem maiore diste abeat, quam admenerit. Praeda ergo futura erat praedatrix , scit. majoris istius dotis. Haec autem sententia effert tir verbis Plauri , sed ita demum , ut correcta sunt a sci oppio. Scilicet videtur mihi ivire praedarum i kae praeda . h. e iri li hae praeda praedatum , u praeda sit . quae eat pradatum ; vel , iri ab aliis praedatum por banc piaedam , ut illa auctior abeat quam advenerit. Diuii tred by Corale
374쪽
dest, ulcisc . Mart. lib. 3. Gaudes ducent, nuptum ireps mortex, id est, nubere. In passiva,
Cicero 1. de divin. Remigem quendam vaticina. . rum , madefactum iri mintis triginta dium Graeciam sanguine, id est . madefieri. Ter. Hecyr. uuum .nterea rumor venit datum iri gladiatores. Plaut. , Rud. Mihi isthae videtur praeda raedatum iri. Cic. ia. de invent. Si illud concedatur , id non concessum iiri oportet. Plin. 1 epist. uuae absolutiora mihi vide-.bantνr , non fuit alienum Iudicio tuo traditum iri. . Lactant. lib. r. Et Erythraeamse nominatum iri raeis 'Ioauta est. Itaque in activa; Gaudes nuptum ire,pra .
sentis est. Gaudebis nuptum ire, futuri; gavi fuit . nuptum ire,praeteriti. In passiva: Dictum iri oportuita. praeteriti temporis est: Dictum iri oportet, praetentis : Dictum iri oportebit, futuri. Ex his collige , hanc esse periphrasim, in qua verbum Eo, non significat . ut dixi, proprie motum , sed velut coire cum supino: sic Graecε-φomno 2- ἰ, I ro φερον ζει, honorat ς - , proudis; ειυι ιδν, pro sum, & multa hujusmodi. Sic Latinδ ; facere verba, pro loqui; fac nox mista, pro mitte. & similia. Nunc expendamus locum Ciceronis in epistol. I. lib. s. Verba Mertelli ad Ciceronem sunt: Existimaram pro mutua
irier nos animo, ae pro reconciliata gratia, neque me
absentem Iuilibris Iaefum iri, nec Metellam fratrem ob dictum, capite, ac fortunis per te oppugnatum iri. Cui respondet Cic. Scribis ad me, re existimasse, pro mutuo inter nos animo , ae pro re onciliata graria , nunquam te ὰ me ludibrio laesum iri r ct infisiuodscribis, non oportuisse Metellum fratrem tuum ob dictum a me oppugnari, &c. V ideri oppugnatum iri, ει oppugnari, nilui omnino inter se sitierre. quandoquidem ad , laesum iri, & oppugnatum iri, respondet Cicero per I um iri, cic oppugnari.
375쪽
Gellius lib. r. c. 8. docet. apud antiquos in usu fuisse hanc vocem , maturum in infinito, sine numeris , generibus , aut personis, ita ut
purum verbum . non participium deberet appellari, ut Gracchus: Gredo ego inimicor meos hoe dicturum. . . t Varro 3. ruit. 68. Pensilia, ut uvae, ,, mala, i sorba, si nou de eruad edendum , adis abjiciendum descensurumfeminantur. Valerius, , Antias : Si res dirunae factae essent , omnia ex ,,sententia praecessurum esse In talibus autem nisi , , sit Syllepiis numeri , generis, aut utriusque , , Ellipsin constituere licet, quali subaudiatum, Negotium, id est. Res , ccedo inimicos eue, . negotium talia dicturum : omnia funt homi-- num tenui pendentia sis , subaudi negotia, ut , , Negotia hominΠm.' dicatur Homines p iicut
, , Cicero dixit Casiisibenu negotium , pro Calli- , , sthene.J
Te Praepossione. PRaepositio est vox expers numeri, quae casibus praeponitur , & in compositione reperitur. Proprium itaque est praepositionis, anteire casum nominis : nam si secus fiat, figura est anastrophe, ne i ue propterea natura Praepositionis mutatur. Contra sentit I. Scalig. de causis ling. Lat. adducitque illa trita, Mecum, re . cum, sc m, transtra per , &c. sed falso: Rectum enim erat, cum me, cum te, Sc. Priepositio inter particulas principatum obtinet, propterea quod casus regat. quum caeterae omnes casum regere non pollini. etiamsi aliter Grammatici8 videatur. Putidum autem commentumi est
376쪽
est. verbum regere casum aliquem media praeis positione: ut sit dicas, . Nflineo me is pecuniis, quum omnis ablativus necessarid a praepositione regatur, ut iam diximus. Et in hac oratione Omnes ibi erant praeter CCtonem, nonne monstri simile est dicere, Catonem regi u verbo, erant ρFx numero praepositionum, quas Grammatici pertinaciter aserunt, aliquas sustulimus , supra
lib. r. quum de earum natura egimus. Quapropter, quamobrem, praepositionis est Anaia' strophe, Grammatici vocant conjunctiones: sed
quapropter, id est, Eropter grea, Vel propter quae;
ut, si qua, ne qua, iunt accusativi antiqui. Quamobrem, eur in singulari sit conjunctio, re in plurali non item, ut, ques ob rex, non video: , , alioquin & hanc ob rem, conjunctIO erit, quo, , Lucretius utitur lib. 6. Frigidus hane ob rem fe fons in luce diurna.JQuocirca, id est, circa quos, eodem modo per analtrophen dicitur . ubid aufertur . euphoniis gratia. Sic Caesiar Scaliger: mihi tamen τι uuo , est accusativus pluralis, id est, circa quae, ut mox dicetur in conjunctionibus.
Amregebat olim acCusatiVum : ut . . urorminum, unde ambire, ambarvalia sacra ; nunctantum in compositione reperituri
Praepositiones casu destitutae mihi adverbia non sunt. sed confugiendum ad .llipsin: deest enim casus rectionis; ut in illo Virg. Longo post Vid. ad tempore venit, id est . in longo tempore, post id pag. is r. tempus. Vide Ellipsin Praepositionum.
377쪽
De adverbis. Nullam casum regit, ni ro
ADverbium videtur dici quasi adverbum
quia verbis , velut adjectivum adhaeret ut, bene dormit, graviter disputat, senteambulat i S est proprius modus in verbis, non ut grammatici putabant, comminiscentes, Imperativum , subjunctivum , edet. quos noS ex conjugationibus sustulimus supra lib. I. capit. I 3. Junguntur & adverbia aliis partibus: Ut, bene doctus, bene mane, valde velociter. Sed hic etiam modus, quo'aliquid fit, aut est, significatur. Adverbia, nisi pro nomine accipiantur, nullum casum regunt: ut, crurum tenus, Tentis non
est praepositio, quum genitivum habet: ut, δε-ris vini; subauditur enim , sua, ut integrum
sit, erurum Me tenus. Sallust. Fine inguinum, , ingrediuntur mare. ubi supplendum telius. Vide
Ο, dicunt regere tres casus : ut , O vir for-ris , atque amicus; O curas hominum ; o Caesar in- vim. Sed quum dicunt, ait Caesar Scal iger, o esse optandi , tantum abest ut assentiar , ut etiam, ' utinam, putem esse interjectionem :neque enim modum ullum opponit verbo ;idem
. Utinam entem esse interiectionem J Immdi vero est ejusdem naturae, euius ut & mei. Nam additur , ut aliis etiam parti- li1, veluti cynian.ιm , undenam, immo& nominibus. Plaut. Aulul. III. 2. I 3. quid tibi meis nam in aedibus erat negotii. Bacch. V. I. a . Luid sibi ex filionam egre est. Porro ante oretinam semper integra adhuc sententia intelligenda est, uta ostendimus ad pag. 6ε. eAtr.
378쪽
idem enim est, Amarem , & urinam amarem. Et, O mihipraeteritos referais Iupiter annos, idem est , heu , quare mihi non refert Iupiter neque omnsno vocandi ullum adverbium sit : ' nihil enim detorquet, aut addit, aut tollit a nomine. Hae ille. Vide quae supra lib. I. cap. I 3. dicta
uuo, & Unde, sunt qui dicant regere accusativum : quia dixit Horat. uno mihi fortunam snon conceditur utir &Cic. suo mihi Martis signum pacis amatori φ Horat. Unde mihi Iapidem . quorsum es opus7 undesagittas Τ Juven. Unde tibi fron-rem , libertatemqueparentis 3 Sed in his deest ver-hum Paro, vide in Ellipsi. En, & Ecce non reguat accusativum, vel nominativum. Vide Ellipsin verborum. CAP. XIV. De conjunctione, contra omnium fere
Conjunctio neque casus , neque alias
partes orationis , ut imperiti docent . conjungit : ipta enim partes inter se
conjunguntur, ut nomen nomini, nomen ver
bo &c. Sed conjunctio orationes inter se conjungit: ut, Caesar pugnat, & Cicero feribit. At vero quum dicis: Cicero scribit, ae vigilat, duae sunt orationes in Zeugmate figura: item: Cicero, essius valent, figurasyllepsis est : ut, Valet Gisero , is valet Uius. Vide supra lib. x.
Neque huic assertioni obstat , quod Valla, Lib. 3. ει omnes grammatici mordicus tenent, Con- eap. I. junctionem semper jungere similes Casus , exinceptis paucis; ut , Emi drachma, Ultaris: nec. ' enim
379쪽
enim conjunctio inventa est , ut similes casus Iungeret. Sed demus ita esse , nonne similia unguntur in illis ; emi drachma, o pluris, quum delit , pretio 3 Vide Elliptim : idem Valla:
magna auctoritate es vir, vel magnae auctoritatis e &subdit: Caeterum in eadem oratione non est utendum
genitivo, S ablativo , nisi velimm iEud Ptinianum qui , Chotomandarum gentem , lilvestrem sine voce , stridoris horrendi , hirtis corporibus , oculis glaucis . dentibus caninis. Haec Lar qui etiam paulo inferius adducit contra se duo Ciceronis testimonia , quae vel non in telligit , vel non admittit; ut, Lentulum no frum eximiope , summae virtutis adolescentem e Sc Scipio . Uricanus id aetatis , atque his rebus gestis. Hic ludat Valla, & nihil explicat: idem alibi majores nugas nectit , dum conjunctionis ossicium putat esse , similes casus conjungere ;quum , ut ditat , ' orationes tantum conjungat.
. Ovationes tantκm conjungeat Licet diversissimae constructionis. Diversos casus junxit per coniunctionem. Gel- . Iiua 3. r6. c. m faceret eodem nomine ct ejusdem argumenti conradiam. Liv. I. 46. Crescendi in caria Iibi occasionem diatam ratus est , ct ipse invenis ardentis animi , ct domi rexare Iistria in nutum animum stimulante Sall. Iug 7. Ubi videt neque per vim , nee insidiis opprimi pure hominem. C. 23. ant per vim, aut dolis tentare. c. 61. Facile Numida per-Da et , cum ingenio insdo , tum metuenti e e. Hist. I. in orat. Philippi. Luam per fidam aut periurio viola'. ubi male contra MStos Codices editur perfidia. Diversissi--m in verbis & integra oratione constructionem per coniunctiones cons unctam videre licet apud Liv. I. a. Sa- is eanseat ore. casibus deinde variis Antenorem cum multiat udine Henetώm venisse in intimum maris sinum , Euganeisqueo nisis Henetos Troiano'ne eas tenuisse terras , , ιn qnem pri-mηm egressi sent loemm . oria vocataer. XLV . a . Omnabus λουοribus se praesens est caelius , or proseiscentem prosecuti sun/Romani. Florus III. Eo. Tanuem etiam totis imoerii viribus Mirmilisnam consim itur: pudoremqns Romanam Lici nim
380쪽
gat. Et hanc meam sententiam ipsa Vallae testimonia confirmant ; quibus etiam adde Cicer. de Nat. Deorum 2, Itaque plectri similem Iinguam nostri solent dicere ς chordarum dentes; naiares. cornibis iis, qui ad nervos consonant in canti /. Vides vocem similem nunc genitivo , nunc dativo coniungi. Horat. Aut ob avaritiam misera, aut ambitione laborat: idem : Hoc ego commo- dim, quam rupraeclare Senator, Milti- atque aliis. Martiat. lib. I 1. Si te rura coli , viridesque pigebit ad aras. Ter. Nam qui mortiri, aut fallare insueris patrem. Cic. Me , ut sibi e in legatus, non Ium suasit , verum etiam rogavit. Salluit. Catil. Mirari, bonis quam invidere malebant. Cic. q. epist. Ne , aut tibi exire ex urbe necessest, aut mihi acce
dere. ,, Plaut. Paen. piolog. Si quid mandara
,, vultis , aut curarier: idem Alin. Ut meque, te- isque, atque ingenio nostro decuit. Livius 18. Unari tra cisse me audi is, molisntem hine cAnni-
, , balem, re obfderi Carthaginem o ubi, molienis, , tem . non moliri diNit. J Cassar 3. Civit. Nun la fuit civitar, quae non ripareret, atque -- M perata faceret. J
De quamvis, licet, quamquam , etsi. LAuRRNTIus VALLA anxiε torquetur in explicanda differentia harum particularum.
isi in crassus asseruit. Sall. Iug. 79. Graci optionem Carthagi- .nsensitamfaciunt, aeti via illi, quos finis populo suo peterent, ibi vitis ob 1 neventrir I ves eadem conditione sese , quem in laetim vellent , processuros. Ibidem. Carthaginienses in eo loco Philanis fratribus aras se eeνavere , aliique illis domi honores insitati. c. I l. eum peditibua , quos lux filius ejus adduxerat ne ne in priore pugna , in itinere morati , interfuerant. Val. Max. I. T. E. Pont. t an faminem Martialem urbem egr/di passus uan est : religioniquo sumpetum Imperium cessit. Diqiti eo by Corale