장음표시 사용
611쪽
Taurus , pro animali, Graecum est , Ταυρο , unde Latinδ Taurus. Fucus, pro ape, Latinum: fueus, vel pluscus, Pro pulpura, Graecum
GalZm, cum est vox Phrygia , fluvium significat, ubi Cybeles facerdotes, ob id dicti Galli,
emasculabantur. Vide Plinium libio s. sia p. 31. idem lib. 3 s. cap. ra. Samia te fa matris Deirm sacerdotas, qui GaIli vocantur, virili Iem amputant. Vide Ovid. q. Fast. ex illo loco : Cur igitur Gallos, qui se excidere , vocamus, Cum taurum
a Phragia Gallica distet humi ι y Gallus apud Graecos, album significat, inde Gallorum gens vo- Cata, quia corporibus albi, sinat praediti. Unde Virg. l. 8. AEneid. de Gallis. Tum lactea colla Auro innectuntur. Gallus Latinis avis est nota :sed qui Latine loquuntur Glent addere, 'gallina
. ' liaba quantitas apud Romanos satis su
per- cui pro apeJ Haud dubie est idem vocabulum. Etenim sicuti Deus mentitur natiuum colorem . sic fati sua similitu
. t Syllaba quantitvi cte J Syllabae quanaitas & Aecentus distinguunt quidem 'vocabula . ut rectius in audiendo intelligantur ; sed eo ipso non faciunt , ut vere diversa sint . id quod praestat sola vocabulorum origo , quae hic prae omnibus. his regulis est spectauda ut ex qua vocabula naturales seq primitivas suas significationes accipiunt, saepe etiam diversas syllabarum quantitates. Neutiquam igitur proa iisdem sunt habenda . quae origine dita erepant, licet iisdem plane constent lireris , eandem habeant per omnia formam , ut syllabarum quantitatem. Veluti Liber pro Baccho . & pis homine sui juris, Pilare pro densare , & pro furari Oldre pro odorem spargere & pro cre ere. Sed tamen si in vocabulo diversae significatiohis diversa etiam 'sit Psoscidia . justissima datur nobis ratio statuendi diνersam etiam Orionem , licet eam ceterisquin , ut saepe fit, satis exploratam non habeamus , di sic porro dividendi unum illud vocabulum in duci diversa.
612쪽
perque distinguebat voces, quod nos , nisi in carmine non sentimus. Hujus generis sunt , populus, pro arbore, prima longa; pro turba , brevi : Pa , udu , prima brevi ; palus, i, prima longa. Utertiis, prima longa; uter, a, um, prima brevi. Labor, nomen, prima brevi ; verbum, longa. Colo, G, Producit: colo, is, breviat. Simis, pro gremio , brevi ; pro vase, longa. Pila lusoria , prima brevi, ' a τι λε'ω, aequo; fila, pro mortario, prima longa, quasi pinsa, t vel pisa, a pinsendo. Sed AEneid. 9. ubi legitur: Saxea pila cadit, libentius legerim; Saxea nia cadit : πυλ enim columnam etiam significat: Compilare vero a nullo horum ducitur, sed a Graeco, teste Turnebo ;nam piletem , Ioles larem vocant , Hesiodus
phileten. Vide Iosephum Scaligerum, in Festum,
'compilarct.i Plagae, pro funibus illis, quibus retia ten- Plaga.duntur circa summam & imam partem : aut pro mundi regionibus , quae Graeci elimata dicuntur , breviat ; Pro Vulnere , Producit.
sphaeram , unde Aeoles πολλα , Latini , qui maxime sequebantur Aeolicam dialectum , & porro olim literas non geminabant, pota , cujus vestigia etiam nunc Oecurrunt. αsie tandem pila, sicuti pro conis dixerunt cinis. vide vota
cuti qualuδ a quasillus. Vide supra pag. So. . Libentius legerem Dia. J Nihil minus. Festus, Pila, qua parietem Insentat. Suet, Claud. 2O. congessi ne pilis altissimam saperposuit inrνim scit. moli Portus. ι α i ' Plaga pro senibus I Haud dubie ii Graeco πλαγ D. Obli- sunδ , quod a πλεκω. Unde dc plagula lecticarum , leva ri. At plaga pro regionibus coeli 3c terrae ab Hebr.
dis divisit , unde na,s pars , classi , vel a Chald. Is tr astur , retio. Denique pleta Pro vulnere 1 Gr.
613쪽
nus, pro vetula, breviat; pro podiee, proinducit. cer, eris, Pro arbore breviat: Aere, acris , & acre, Producit. os strix, unde osculum, producit; ossi , breviat , teste Divo Augustino in libro de Gram- .matica, lib. 3. cap. 3. dochr. Chi istian. Lucretius lib. 3. Exos, V exanguis tumidos perfluctuat
s. Accentui mirε distinguebat ambiguum. Nec hic loquor de ridiculis illis , sane, pa- iam , porro: hi enim nec erant apud antiquos, ' ante Quinctiliani tempora , nec Poterant amphiboliam parere , ut in prima regula admonuimus , Praesertim cum porro, Pro deinde, mere sit Graecum : sed de aliis secretioribus , & qui nostras aures omnino fugiunt :aliter enim enunciabant , seps Graecum, aliter Meps Latinum : quoniam illuci per ela , id elie longum scribitur Graece: hoc per e Hon, id est, e tenue. Sed hoc illustremus doctorum testimoniis.
Lustra, inquit Festus Pomp. significant Iacunas Iuto π, quae sunt in silvis, aprorum cubilia ; a qua similitua me, ii qui in locis abditis, is sordidis, veniri, is desidiae operam ant, dicuntur in loris vitam agere. At quum.ejusdem vocasuti prima lia producitur, signi at nunc rempus quinquonnale, nunc populi tormionem; 4 illuci a luto, hoc a luendo. . Adeo,
' Ante Stiinctiliam tempora J Sed nec eo tempore videntur figurae hae Accensuum in usum inductae. Tantummodo refert ille Lib. I. c. s. inter vitia pronunciationis, quod nonnulli figerent tonum 4n ultimis quorundam vocabulorum , ut distinguerentur ab iisdem alio sensu alii' bitis. τ . ε . Illad a Iuta I Cum apud Graeeos λοῦ μ ὲ signisticet aquamisordidam , qua quis ad lavandum. usus , hinc
614쪽
Adeo, inquit idem , duas habet, fgni ationes .
nam cum prima liaba acuta essertur, idem Ani atquod accedo : ut evnr dicimus, adeo praetorem ζcum autem Fecunda, idem est, quod usque eo: non qμi demsecundum rationem quia, ad praepositio accinarivis accommodata est, sed vetusta quadam loquendi consuetudine. Vide Feltum in vocibus, Ergo, Mus-cerda, Parret, Pono, Sagaces, Qvando; A Aul. Gellium lib. 6. cap. t s. de . Quiesco.Quidam , inquit M. Varro , reprelandunt, quod pluit . di luit dicamus in praeterito , S praesenti temporo , cum analogiae fui ci usque temporis verba debeant discriminare. Fallantur, nam est, ac putant,
aliter ; quod in praeteritis, II. dicimus longum , Iuit , pluit : in praesenti , breve, luit , Plu j t. Ideoque in venditionis lege fundi, ruta caesa, ira dicimus, ut, II, producamum
Donatus ad illud Terent. Filium perduxere , ut una esset , notat : si producte legatur esset, significare, cibum caperet , sive ederet: Item ad illud, ut de fmboliae essemus ; melius, inquit, essemus ; producta E littera. Ego in illis locis' corruptum evistimo Donatum : sed tamen id, quod volumus, ostendit. , , LQuod ipsum, , Servius monet aneid. ad versum illum , , Non media δε gente Phragum exedis nefandis. JCicero in oratore perfecto , docet, incbtus, prima brevi enunciari; insanus , prima longa. De
forte Be apud Latinos , νωm Isendo pro Iamando primitus significavit aquam ejusmodi sordidam . dein quia coeno & sordibus deleliantur apri , aprorum cubilia , & sic denique sordida & infamia ferarum , hominumque recepta
' cοννuptum exisimaJ Cur corruptum pronunci et Donatum nescio. Certe sententiam Donati confirmat Servius ad A en. V. 783. Idem facere videtur Gellius cit. loco, esto Prima longa pronunciari scribens.
615쪽
contra ineptissimos Grammatiem, qui docent pia, aliquid, nil, nihil, quid , esse accusativos
Unius vocis unica est significatio.
SI quia primo intuitu nos paradoTon s
non veram sententiam proponere arbitretur , audiat Aristotelem , quem senistentiae nostrae praecipuum facimus adfert rem ; qui res natura diversas , uno nomine posse quidem vocari docet , sed per analogiam , id est , comparationem, vel propor-ΠΟ-ν- tionem. Homonma , inquit, dicuntur, quorumma, quia solum nomen commune est, ratio vero naturae circa HIud nomen, alia arguo alia ; ut, animal. quod
a uia est homo, & id quod pingitur. Quo in loco
. Perperam vertit Boetiuo, AEquivoca dicuntur enam , neque aequivaxum, vox Latina est, nae que satis ad Atastotelis mentem accommodata: Homonymon enim, concors in voce, seu simile in voce, significat. Itaque tolerabilius verteis ret, Analoga dicuntur, &c. Ego certδ, si nominibus barbaris uti liceret, quae isti vocant aequi- Οca , .univoca nuncuparem ; & rursus , quae
illis uni ea, mihi essent aequiisen : sicuti pri- , , scianus iuper versus irgilii lib. a. quibus. dam visum testatur. cum ita scribit; Cum nomen , Arma, si Homon mon quod quid π, Uni cum dicunt, is variaε res signi et id quod Aristotelea exempla ostendunt planilia me. Quae si hebes Dialecticorum acumen conside rasset , non inter tot tenebras hactenus versarentur. Priscianus lib. 9. SInonymiam vertit, . auripitem significationem. Nec quisquam mihi ne objiciet tot temporum curricula , in qu
616쪽
De vocibus Homonrmis. 3 6 1hus semper haec ita tradita sunt, & pro veris ha-hita; nam possessor malis fidei, ut est apud Iu-
reconsultos, nunquam potest prRscribere. Nobis, inquit D. Augustinus, qui ratione vincimus, frustra consuetudo oficitur, quas consuetudo in or fit veritate. Divus certδ Thomas, diligentissimus i Aristotelis, & veritatis interpres, Lepo alias, sed in illo praecipue Porphyrii: Si quis omnia en
ria dicat, aequivoce nuncupab/t quivoce, inquit,
id est , analogice. Rudolphus Agricola lib. 1
cap. Homonyma vellit , agnominationem.
Ego vero quatuor potissimum rationibus addu- Nulla cor, quibus aequivoca ista radicitus putem extir- sum AE-
r. ' Si voces, ut ait Plato in Cratylo: &
sed inepta & nullius usus , utrum nomina rerum sine φυσει ηεισει, h. e. ut exponit Gellius, naturalia an ar-hitraria, Fuerit si e sane , quemadmodum Ioquens induciturm Cratylo Socrates , Ora πια πρα, ονομα . si λοὶ - σια που ορ λς εχει , prima nomina imposuisse Deos , propterea recte se habere : vel potius ut Clemens Alex..trom. lib..I. AN μ ὲ u τε της πιαικος , ὲπi τε ist astra ιονομα texe προεισφσας , odamum in cognominatioin ne tum rixoris , tum animalium vaticinatum : Fuerit , inquam . ita , sed vel sic , fuerit id necesse est tantum in Primitiva lingua. In qua quidem facile largior commoda vocabula animalibus ab Adamo imposita . nec tamen ita , lono , sed ut derivatione , & Proinde significatione ex aliis jam vocabulis petita , naturam eorum aliquo modo declaraverint. Ceterum sic tamen essent non φυσει sed Θησει , seu non ab natura , sed ex instituto , inter quae in hac quaestione vere differentia est constituenda , & eoninstituta semper fuit , adeo ut vere cum Platone pugnet Aristoteles. Nam Pἰato , & qui eum sequuntur , inter quos etia' Pontus Tyardaeus Episc. Cabilonemis initio huius seculi fuit , libello ea gratia scripto de recta nomi nnm impossione , illi vero sentiebant, vocabula non ex ullo etiam peritissimorum hominum instituto, sed ex natu
617쪽
Aulus Gellius libro Io. cap. q. ct divinae literae nos p illim docent natura significantes; quo-
1 iam , Obsecro , pacto , uno Codemque nomine diversae naturae nuncupabuntur Θ sin autem,
ut docet Aristoteles , qui cum Platone non pugnat , modo rect E intelligatur in significent
rati inter eorum sonum motumque labiorum in pronun- Ciando , ac res ipsas convenientia formata , dc proinde ori hominum sua sponte indita , sicuti patet ex inepta illa argutia naturalis dii craminis , quod inter nos dc vos , mihi, dc tibi statuit Nigidius apud Gellium X. q. Certe ineptissima sint hae e omnia in hodiernis linguis , & quas superstites in Libris habemus , quae omnes ex prima formatae sunt non sine magna pronunciationis mutatione , nec ulla naturae rerum habita ratione. , quippe formatae ex incerto usu , & fortuito arbitrio vulgi', alio atque alio tandem modo . immo & sensu , quaeque vocabula enunciantis. Ut adeo inane prorsus sit fingere hic eonsensum prudentum virorum , quasi Senatum quendain Rei p. literariae , qui rernm inspecta nainra iis nomina impenere Ioleant , tanquam si linguae pleraeque sua vocabula ux se , non aliunde habuerint , & antiquissimis temporibus , quando singulae sunt ortae , tanta tuerit copia virorum peritorum , aut cura formandorum vocabulorum naturae rerum convenientium. Cum Romani primum elephantos in Lucania vidissent . non novo nomine ex natura animalis formato eos appellaverunt , sed primum Lucanos boves , quia aliquo modo bubus eravi incessu α vasto corpore similes videbantur , licet cetera dissimili mi :dein vero Peregrino vocabulo elephantes , quod i plum ex Oriente ab 'bs bos deductum. Atque ita se in omnibus linpuis, celie ubi h prima discesseris, res habuit, ut vocabula aliunde formata sint casu quodam , & arbitrio hominum vulgarium . qui tamen vel sic noluerunt res natura contrarias sine ulla analogia . quam sibi saltem non finxerint, unci designare vocabulo. Sic enim quum voca-Bulorum verus usus sit distinguere quodam sono res diversas, seu quum vocabula sint signa rerum , confudissent
omnia. & colloquia sua vix eluctabili ambiguitate impli
618쪽
specta natura , nomina solent imponere ; de mentem & inflanum impositorem vocum judicemus oportet, qui mensam, & librum uno nomine nominari praeceperit. L. ' Praeterea si essent AEquivoca , id est, quae eri aequo. S aequaliter plura significarent, perpetuo nobis esset utendum adjectivis nominibus, aut aliqua alia distinctione, qua res inter se di
ferrent: nec enim satis esset dicere, vidi canem Iani more Iet canis nisi adderes terrenum, vel caele som, vel marinum. Canis, etiam in talis Iactus est.
3. Addequbd negligentem . R deminutum judicaremus Aristotelem, si nullam analogiae regulam tradidisset, quae ita erat ad syllogismos neces Iaria , quam quae maximδ. Sed nullam aliam nobis, praeter hanc, priscripsit: necesse est igitur illam sic interpretemur; LAnaloga diruutur , &e. q. Posti emo , me movent doctissimorunt testimonia. Cicero enim lib. ultimo, epist. 3 7. docet , verborum domicilium in re una esse proprium migrationes in alienum multas. Aulus Gellius libro ii. cap. xx. Griffiniti ait,
omne verbum ambiguum natura esse e quoniam ex eodem duo , vel plura accipi possunt. Diodomu avrem Icui Crono cognomentum fuit, nullam, inquit, verbum
Peaetereas essent sec. J Non video quae vis in hoc argumen to sit magis contra Aesaeivoca , ut dicunt , quam contrR. gnalaga. Nam Sc haec indigent aliqua distinctione , unde cognoscatur, an adhibita sunt in sensu primitivo, an vero in analogi eo, seu figurato. Saepissime id quidem cognoscitur ex re ipse . de qua agitur , aliisque , quae ad perficiendam sententiam adjunguntur. Sed ita seres haberet in Ae
t Nec quisequam am=Quum diciti Sensus philosophi esse de
619쪽
sistit: nee aliud dici sideri debet, quam quod i
bet. nunquam ambiguitatem esse in dicente, littur in audiente. vocabula enim omnia praefinitae ficationis, ut linguae peritus directa locutione dicequod velit, & scire ac sentire queat, quid dicat , adeo nunquam evenit, ut dicens aliquid praeter suaitatem sciens prudensque dieat duo vel plura. Evesκpe , ut dicens aliquid ,.aliud dicere putetur , qu mi dicere, ejusque verba aliam , quam voluerit Veram dc rectam patiantur interpretationem , & idens duo vel plura dieat, Sed hoc Diodoros cens Potius dictum quam ambigae , scilicet , ut arbitror Pectu dicentis. Ceteroquin enim in ipsis vocabulis , Abus hic agitur , in hune vel illum modum coniquum duplicem & diversum possunt recipere sensum trumque analogiae & genio linguae ' convenientem , minesse ambiguitatem negari nequit. Nonne ambigdictum . quod ita auditum vel lectum diversimode isecundum verborum usum explicari λ Quapropter almo dicentis non ambiguo perperam argumentatur phPnus ad tollendam verborum ambiguitatem h. e. Pe em recipiendi usitata & legitima eorum interpreti duplicem sensum. Aliud omnino est sentire , allucres & saepenumero verba ab homina proIsta aliud diqu*m ipse sentiebat, id quod sussieit ad demonseorum ambiguitatem, licet non naturalem. Prae Pe quis sciens volensque iisdem verbis duo divei Veluti Cicero , quo melius emptism sciatis, Tertia MVolebat enim, haee a nonnullis intelligi, tanquam siset, ut etiam vilitis hae empitim sietatis , terιω p stum exigui instiper deducta est . ab aliis , ne sciatis Inoscatis tanto me ius emptionem hane, Loo iusti pretii Serviliae Filia ad canenbitrem Caesaris est deducta. Nbiguus in his Ciceronis animus , ut qui sciebat surecipere duplicem hane interpretationem , eaq ostis utebatur : ipsa tamen revora erant ambigua
ac quum Graece dicaret de Crassi Filio , sed qnibatur genitus ab Axio quodam , illum esse Αχιοι σου. Nihil igitur causae est , cur non huiusmodi expnum & distinctionum argutias systematicis lubent
linquamus. Male tamen ta alter philosophus omne vnatura esse amburetim ' tradidit. Immo usu' pleraque Possunt, sed per analogiam significationis, ambigua , non autem natura. Nam natura sua simplicem babent signifieationem.
620쪽
eeresuntit is , qui dicit: at cum ego , inquit, atrati sensi , tu aliud accepisi, obscure magis dictum quam ambigue videri poteste ambigui enim verbi natura illa esse debuit, Mi qui diceret, duo , vel plura dicenti nemo autem duo vel plura dicit, qui sentit unum dicere. Haec Gellius. Scaliger m calce libri Decausis linguae Latime, recte darpit Nonium Marcellum & alios, qui clim , Desermonis propris- rate , libros inscripsissent, multa significatorum monstra uni eidemque voci delignarunt : tunc subdit: Unius namque vocis una tantum fit sin
catio propria, ac princeps catera aut communcs ,
aut accessoriae auispuriae. Forei rus Lusitanus super 'Esaiam multis in locis . sed praecipuδ cap. 8.an principio ; Ego, inquit inhaesi inperfui en-xentia. ut non nisi unam habere signfcationem urrha Hebraea existimarem. Joannes Mercerus in Av-
notationibus dictionarii Pagnani , in voce I dies abad inquit: Semel admonitum illud oportuite tibicumque plura , aut diversa ejusdem vocis Auscata feruntur fere prima esepropria . ac genuina , carc-s a metaphorica ; vel ad quae per similitudinem magis quandam , S linguae dilatationem dictioproposita ex-xendatur. Idem ferδ ait Rabbi Mardocat in concordantiis Hebraicis. Valla lib. 6. cap. 3. contra Nonium Marcel. sic ait; Nam quis credat autorei uni dictioni tot signiscata . S quidem pro Id Iuemque nova, dare voluisse , tanquam lingvam ip-ram confundere euperent 7 Vide eod. lib. cap. s. 8.
Sed antequam ad exemplla transeo, sex praemittendae sunt regulae, quibus totum negotium
dilucidi explicabitur', & assertio nostra conita-
. Ut non nisi unam cte. J scilicet propriam & genuinam : at figuratas di analogicas saepe multas.