장음표시 사용
621쪽
fetes, trabes , plibes, fortis. 'Testimonia lege apud Priscianum lib. 7. Varroni' accipe verba ex lib. V. Videmus, inquit. ex verbis, trabes, duco, de extrema syllaba, E , lueram exclustam, ideo ni singulariiactum ops trabs, dux. Haec isse. Ego addo : com E, Vel I, aufertur, si tres remanent consonantes, Perit penultima: ut . saee frondes , frons, haec frontes , fronν, haec lentis, leni, haec laudes, lens. Non tamen omittenda est Charisii disserentia: Fros, inquit , sine Mittera , nefaciat, inquit Plinitis, frontis. citatque bii Varronem sic , ulmos, Spopulos , unde is fronitem fros, faenum messes. ule Liplium lib. q. Cap. I9. Variarum. Ego tamen apud Lucretium,
fruus , de frundes , semper invenio : & ita legendum apud Nirgilium. S Ovid. Servius, &alii contendunt. At de Ligo, inquis, quomodo te expedies 8 Inspice, inquio, primam formam,
ligon, cudoni, udon, harpagon , mangon 2 nam legimus apud Poetas , cu donas, bc harpagonas. Sed Latini, ut ait Priscianus , Iolent auferi s n , his nominibus ἰ ut, Plato , pro , Platon 2 sic Vangio , Brito,' ' gamemno. Milon quidem, , Ovidio dicitur . qui aliis Milo. Metam. Is . , , Robora sterilus Milon senior cum spectat inanes. JSic , harpago , isto , pro , harpagon , ligon ; sic
rurbo , vel turbon , quod Omper facit, o=ris, contra Grammaticorum recenti Osuin differentiam : nanactim legis, turbinis , dc turbinibus, est ab , hie turben, ut ex Caesare, δέ Plinio disputat Chariasius.
vra rammmnοJ Vide Gronovium ad senecam Agam U. I . ut & qtiae ego notavi in Dissertationum Triade pag. 39. Sed Min loco ii Io Ovidii codices nonnulli praeferunt Mita , testante Nic. Heinsio. Olim autem dixisse Veteres , non tam centaerion , onis , quam centurionus, oni, & sic Decurionus dic. prodit Festus in centuriem a.
622쪽
Hieseps, pro fera, Graecum est, & a putredine dicitur ; haec sepes, unde Ieps, Latinis est
vallum. Graecδ mna, unde mina, Latinis minae, pro interminatione. Die axis, pro fera, Graecum; pro Parte currus, Latinum.
Liber, pro Baccho, Hebrieum est: a Ll, populi, & ' Ban, pario, vel gigno. Libar, P Pulorum procreator : est enim Noe. Sed Liber,a, um, Latinum est, ut libertas: at liber libri , Pro cortice arboris i primana breviat. . Pax, Griecis est adverbium sit lentii, cum digitus ori apponitur, non admirantis, ut doceo taliqui: ' Latinis esti, quieS. Hicis vel haec calx, pro calcaneo, Latinum, a calcando haec calx, vel potius cista, pro lapide cocto, Graecum. Aliter Caper de orthograph. nam pro materia, calas, scribit; pro parte pedis, calx. Tortis, pro monte Asiae , Scythica vox est, ' Taura, id est, effector, sive opifex fluviorum; N n s us --. Ban paria vel gitno J Quidni potius vel unὸe haud dubie ''I filius . vel et B unde pario. t Sed falsa omnino isthaec Erymologia. Liber pro Baccho prorsus est a λειβω , quod significat tibo Sc sillo. Appositum utrumque. Unde humidus, silians. Id si Laiatina forma pronuncietur est Liber. Liber , is , tim deduco eum Vossio ab Modum etymi& similia exempla ille adfert. Liber, ri cum eodem a Graeco λέπρο vel Aeoli-
'' Latinis es quies I vel potius pactio quietis, quae inter homines fiebat data dextra, seu conserta invicem manu. Ehenim pago , pro quo posteriores di Xerunt pango. . calcando I contrario modo se res habet. Fide V iniit Eeymolonicon. Tuum id est esctor ere. J Forte voluit deducere ab H Ipsit eius radicis, unde Hebr. ' ου' rivus. Sed rectius Bochartus a ira Thur , dc Thaura , quod Chaldaeis & Syris montem
623쪽
Taurus , pro animali, Graecum est , Ταυρο , unde Latind Taurus.' Fucus, pro ape, Latinum: fueus, vel ptim
Galtas cum est vox Phrygia , fluvium significat ubi Cybeles facet dotes, ob id dii hi Galli, emasculabantur. Vide Plinium libro 3 cap. 3 α.
idem lib. 3 s. cap. 32. Samia tela matris Deirm sacerdotas, qui Galli vocantur, virilitaIem amputant. V ide Ovid. q. Fast. ex illo loco : Cur igitur Gallos, qui se excidere , vocamus , Cum tantum
a Plaragia Gallica disset humim 3 Gallus apud Graecos, album significat, inde Gallorum gens vocata, quia corporibus albi, lant praediti. Unde Virg. l. 8. aeneid. de Gallis: Tum lactea colla Auro itinectuntur. Gallus Latinis avis est nota :sed qui Latin δ loquuntur solent addere, ' Vinaceus, proPter ambiguitatem. Xenophon in Ho
monymis. q. ' Iubae quantitas apud Romanos satis su
l Dizab.e qmantitas cte. J Syllabae quantitas & Aecentus distinguunt quidem vocabula , ut re et ius in audiendo intelligantur'; sed eo ipso non saciunt , ut vere diversa sint . id quod praestat sola vocabulorum Origo , quae hic prae omnibus his regulis est spectanda , ut ex qua vocabula naturales seu primitivas suas significationes accipiunt, saepe etiam diversis syllabarum quantitates. Neti liquam igitur pro iisdem sunt habenda . quae origine dita crepant, licet iisdem plane constent literis , eandem habeant per omnia formam , ut ec syllabarum quantitatem. Vel uti Liber pro Baccho. dc pro ii omine sui juris, Piliare pro densare , dc pro iurari Olere pro odorem spargere & pro cre ere. Sed tamen si in vocabulo diversae significationis diversa etiam 'sit Psos dia . justissima datur nobis ratio statuendi diversam etiam originem , licet eam ceteroquin , ut sepe fit, satis exploratam non habeamus , dc sic porro dividendi unum illud vocabulum in duo diversa.
624쪽
perque distinguebat voces . quod nos , nisi in carmine non sentimus. Hujus generis sunt , populus, pro arbore, Prima longa; pro turba brevi ; Palus, udu , prima brevi ; palm, i, prima longa. Utertris, prima longa; uter, a,' um, prima brevi. Labor, nomen, prima brevi ; verbum , longa. Colo, G, Producit; colo,r, breviat. Sinna, pro gremio , brevi ; pro vase, longa. Pila lusoria , prima brevi, a equo; pila, pro mortario, prima longa, quasi pinsa , t vel pisa, a pinsendo. Sed AEneid. 9. ubi legitur: Saxea pila cadit, libentius legerim; Saxea pyla cadit et enim columnam etiam significat: Gompilare vero a nullo . horum ducitur, sed a Graeco, teite Turnebo :nam plutem , ὼ oles furem vocant, Hesiodus phileten. Vide Josephum Scaligerum, in Festum,
i Plagae, pro funibus illis, quibus retia ten- Plaga.duntur circa summam & imam partem : aut pro mundi regionibus , quae Graecε elimata dicuntur , breviat ; Pro vulnere , producit. r
nus, . A J Immo potius a πάμα , quod significae
sphaeram, unde Aeoles πομα , Latini , qui maxime sequebantur Aeolicam dialectum . & porro olim literas non geminabant, pola, cujus vestigia etiam nunc occurrunt. αsie tandem pila, sicuti pro conis dixerunt sinis. Vide vos.
l, Plaga pro senibus J Haud dubie a Graeco πλα-οbI suur , quod a πλiaca. Unde Sc plagula lecticarum , devastyri. At plaga pro regionibus coeli & terrae ab Hebae. diei ivi sit , unde na,A pars , clos , vel a Chald. DB tractus , retio. Demque pleto P o vulnere 1 Or.
625쪽
nis, pro vetula, breviat; pro podiee, producit. Acer, eris, Pro arbore breviat : Deci acris, & acre, Producit. osoris, unde osculum, producit; os o , breviat , teste Divo Augustino in libro de Gram- .matica, lib. 3. cap. 3. doctr. Chiistian. Lucretius lib. 3. Ex , ου exanguis tumidos perfluctuat
s. Accentus mirὁ distinguebat ambiguum Nec hic loquor de ridiculis illis , sane, pa-ἰam, porro: hi enim nec erant apud antiquos, ' ante Quinctiliani tempora , nec Poterant amphiboliam parere , ut in prima regula admonuimus , praesertim cum porro, Pro deinde, mere sit Graecum : sed de aliis secretioribus , & qui nostras aures omnino fugiunt :aliter enim enunciabant , seps Graecum, aliter seps Latinum ; quoniam illud per ela , id elie longum scribitur Graecδ: hoc per episton, id est, e tenue. Sed hoc illustremus doctorum testimoniis.
Lustra, inquit Festus Pomp. significant Iacuno Hrofaue, quae sunt in silvis, aprorum cubilia ; a qua similituatne, ii qui in locis abditis, o sordidis, veniri, I desidiae operam dant, dicuntur in lustris vitam agere. At quuMn ejusdem vocasuliprimaBllaba pro ducitur, Ani at nune rempus quinqucunale, nunc
populi luserationem; 4 illuci a luto, hoc a mendo.
nee βω-ctiliani tempora J Sed nec eo tempore videntur figurae hae Acce tuum in usim induEtae. Tantummodo refert ille Lib. I. c. s. inter vitia pronunciationis , quod nonnulli figerent tonum in ultimis quorundam vocabulorum , ut distinguerentur ab iisdem alio sensu adhinbitis. 2 . Ct Illad a tuto J Cum apud Graeeos λοῦτον a λουα signisticet aquam sordidam , qua quia ad lavandum. usus , hinc
626쪽
Adeo , inquit idem , duas babet, fgni attonex p
nam cum prima tuba acuta essertur, idem fignificat quod accedo : ut cum dicimus adeo priEtorem deum autem unda demess. quod usque eo: non qui demsecundum rationem, quia, ad, praepositio accusa- rivis accommodata est, sed vetusta quadam loquendi consuetudine. Vide Feltum in vocibus, Ergo, Muscerda, Parret, Pons, Sagaces, uuando; A Aul. Gellium lib. 6. cap. M . de. Quiesco. uidam, inquit M. Varro , reprehendunt, quod pluit. Et luit dicamus in praeteruo , S prcentirempore , cum analogiae fui cujusque temporis verba debeant discriminare. Fallantur, nam est, ac putant, aliter ; quod in praeteritis, II. dicimus longum , Ιuit , pluit : in praesenti , breve, luit , pluit. Ideoque in venditionis lege fundi, ruta caesa, ita dι-
Donatus ad illud Terent. Filium perduxere , ut una est , notat et si producte legatur esset, significare, cibum caperet , sive ederet: Ιtem
ad illud , ut de symbolis essemus; melius, inquit, essemus ; producta E littera. Ego in illis locis
' corruptum evistimo Donatum : sed tamen id, quod volumus, ostendit. , , Quod ipsum ,, ServiuS monet AEneid. - ad versum illum . , , Non media de gente Phogum exedis nefandis. ICicero in oratore perfecto , docet, 1ncbtus, prima brevi enunciari; insanux , Prima longa. De
forte & apud Latinos Insrum luendo pro lavando primitus significavit aquam ejusmodi sordidam . dein quia cce no & sordibus deleliantur apri . aprorum cubilia , & sic denique sordida& infamia ferarum , hominumque recePta
corvulum existimaJ Cur corruptum pronunci et Donatum nescio. Certe sententiam Donati confirmat Servius ad A eo. V. 783. Idem facere videtur Gellius cit. loco , esto Prima longa pronunciari scribens.
627쪽
De hac re vide pulchrum locum apud Aul. Gel I.
6. Euphemisenos, id est bona ominatio, inquit Demetrius Phaler. est figura , qα ocii fas res bonis verbis edit , & impia itidem facta , piis. ' Hinc multa dicuntur in contrariam. Aine malia dicuntur in eontrariam Oe. J Si vere in contrariam partem dicerentur multa per ευφημι εον , ut idcirco ἐυφημισγbi .e. ille inter exceptiones non servatae in significationibus vocabulorum analogiae referri debeat , quam proxime sane accederent illa ad ανώφωm , immo dicerentur per ἀντιφροπιν ὲυ μιυκῆ. At vero Sanctius
In sequentibus summo studio & jute explodit omnem ἀν φωσrν. in id ergo Euphemismus neutiquam contrariam primitivae significationem vocabulis tribuit . sed adhibet in rebus tristibus & .impiis saepe vitandi ominis causa , verba mitioris signi sieationis per analogiam deflexae a sua Origine , quae se deflexa signifieatio sensum
plerumque exhibet sequiorem. Exemplis ab Auctore allatis rem probabimus. Tenedicere seu Heb. nunquam simpliciter significat maledicere , sed primitus faustι
ominibus aliquem prosequi. Id vero quia fiebat imprimis in valedicendo , hinc pro val/dicere saepe ponitur. Iam quia quibus valedicimus , ab iis nos vel segregamus, vel eos dimittimus, hinc in omnibus pene linguis eos etiam , quos abdicamus , quibuscum nihil nobis negotii esse volumus , iubemus valere. Notum illud Terentii. Valeant, qui inter nos discidium volunt. Serv. ad Eclog. 8. Vivite , valete , non bene ollantis. es , sed renuntiantis et Aspasia apud Aelian. XII. I. μοι ome χαίρω εἰπῆ- τως ιατροῖς h. e. abdicans , dimittens medicos. Belgice, fugenda hengoeden . q. Sic ergo & apud Hebraeos Benedicere Deo ct Regi nihil aliud est , quam jubere eos valere , dicetre se non curare Deum & Regem. Vide incomparabilis Viri, IOh. Cocceii Lexicon. Sie autem Analogia signi fica ticinia quam optime servata. Sperare neutiquam ad ευtημυών pertinet, cum primitiva ejus significatio sit , exspectare , seu praecipere animo aliquid futuri . sive boni , sive mali. Cum virgilius ait: Hane ego si potni tantum sperare asserem. Et perferre soror potero , quid aliud notat, quam,s potui animo praecipere . animo ut eventurum aliquau-Disitig Gooste
628쪽
tiam significationem l ut, benedicere, pro ma- Benedialedicere , saepe in sacris literis: ut , 3. Reg. - ε cap. LI. Benedixit Naboth Deum, et regem. Job eap. 1. Nis in facis benedixerit tibi: ibid. cap. 1. ridebis quod in facie benedicat tibi : ibid. Benedie Deo, more .; ' bic Peram, Pro, timere: sic Sperare. putri hostium , S potitus bostium, apud Plautum Potiri ho . in Captivis , PIO , captivum esse. Et in Di- flium. gest. l. D. & ια. de Capt. N postlim. Et l. 191. de verb, sign. Saccr, Pro eXecrando &e. Sacer. Antiqui summoperi observabant auguria , sed illa praecipuE, quae ab hominum ore prodibant, . quae proprii omina vocabantur ; Hispanὁ , Alfi Toleduno. Cicero i. de Divinat. Neque
iam Deorum voces thagorei observaverunt , sed etiam hominum , quae vocanx omnia ; quae ma ores nostri quia valero censebant, idcirco omnibus rebus agendis, in OD BONUΜ, FAUS RUM, F 2-OX FORTu NATU Μ Ri ESsET , praefabantur; rebusque divinis, quae publicdferent, U TFΛvO NT LINGul S, imperabatur , &C. Faver, Favere autem tinguis , non intelligo idem esse linguis. quod tacere , ut multi arbitrantur , sed bona verba dicere: nam credebant vitiari sacra , si quis dura , mala , P retur. Tibull. lib.Si vel ominosa verba loque-ele g. 1 Dicamus bona verba , venit natatis, ad aras ' uuisquis ades, lingua, vir,mu- Iierquefave. Ovid. i. hail. Progyera lux oritur, linguistque, animis que favete ; Nune dicenda bona sunt
629쪽
bona ferba die. Horat. 3. Carm. Malo ominariis cite verbis. Terent. Andr. Bona verba, quaeso, id est. Bene ominare : idem in eadem : Paleant qui inter nox dissidium tant, id est, pereant. Sed exemptis agamus... doleo , & adales , crescere est sed in sa-adu.ρὸν.. eris, ut notat Servius ad illud Virg. . Georg. Panchaeis adolescunt ignibus arae , incendere, re
cremare, idque per figuram euphemis non ' nam quia victima , & altare verbenis , thure, vi no, & extis crescebant, & augebantur, dictum
Nam quia mictima Oe. J si ita, est In eo proinde analosia significationis, non mutatio ejus , sine analogia, per ιυν μισγών. Sed si modo Uerbum hoc in utroque sensu ejusdem est originis, ego sane putem primitus & praecipue adoleo notare incendo , dein adolesco per analogiam augeo me cresco , quoniam quicquid incenditur quasi crescit , dum flamma cum εο corpore , quod crematur, conjuncta exsurgit. ec se in altum exserit. Unde apud Virgilium, a lescunt ignibus ara. Porro sic abolere Primum active notat onsume re , delere, facere ut minuatur , dein abolescere neutraliter Ponitur pro interire, comminui. Accedit quod apud Graecos Alicii significet Primum incenda , tum sicco , arefacto ,
quod flammam Sc incendium praecedit, tum splendeo , quod comitatur flammam , denique clamo 8c Diro , torte quia flamma eum strepitu 3c spiritu ex suo subjecto se exserit. Quin Sc hinc forte , augeo. Cet rum ab άύω , si modo admittimus αυ mutari in o breve, ipsa analogia derivationum quasi flagitat deduci illud oleo.
Nam & sic ab οω , , formatur alterum, leo , quod significat odorem spargo . pro quo primi dixerunt edeo, unde. & odor , dc odefacit pro olefacit etiamnum apud Festum superest , D interposito 'primum inter vocales . Scdein mutato in L , quod utrumque siepissime factum , saepe etiam in uno vocabulo , ut in salus de salvus a σύγ .flius ab sιο: , fera & solium a sedeo , SQ hoc ab ἐω , ἔδυ . Porro quod ad Diphthongos Graecorum , saepe illae , praesertim ante vocales positae, transeunt apud Latinin invocalem brevem. Sic a ποι re Poeta. Hi ω nno, a γαIcaraveo, unde gavisus ic gaudeo , ab ἐυαi juxta Dionys. Halic.
630쪽
est Do cero , pro, cremare. Vide Festum.
Mazure, ' ex eodem omine dictum est , pro, intellicere ς cum propito litiavera , hoc est, magis auctare ; unde mariM., ad est , manis auctus. Servius ad illud Virgil. Mactam Iectri e more bidesntes, verbum crorum , inquit. Fcr cu-
s semon , ut adolere. Recte, Pro nihil, aut non , aut male. Ter M.
Ex eodem omineJiImmo per μετωνυμιαν seu Consequentis , qua consequens intelligitur ex antecedente. Nempe quia in sacris caedes victimae t emper sequebatur mactationem proprie dictam , quae consistebat ita in o. a lalsa capite ejus imponenda. Cujusmodi trades atae 1agniticationis ulus est2quam maXime analogicus. Sed tamen cur in faciis & in hoc vocabulo ita frequentar tur ea με M. ηψιζί, causam fuisse ἐυφημισμον , tacite largior. Id tantum volo , nunquam Per ευφηMixν mutatam simpliciter am contrarium & contra αναλογίαν
verborum significationem. Porro Mactus ego quidem deduco simpliciter a Magis , unde torte verbum Maso vel cruogio , sicuti a Minus , Manus : & sic deincepst actus , qhemadmodum ab Aga , Actus, a paga, pabias. Nam G. frequentris me transit in C. Ab hoc ipsi, a fisae, eit Mucsimus , ut scripsere antiquissimi. Sed & eiusdem Originis cum actus est Magmentum, plane sicuti sarmentum a sapis , undetra fictim , sed pro quibus posteriores metere fancio & Jantu. Analo a porro signin cationis I quidissima. Nam Mactus proprie sic notabit ma Ior QIris, an Ins aliq a re. Ricte pro nihιIJ Nunquam recte significat nihil, ted usu adhibetur laepe, quo loco Nihil pol rat responderi, quum id vocabulum , seu directum ex rq i veritate. Sc animi sententia re ponsum , vitatur' et me tu , vel consilio. Nam idem est, ac si loco talis responsi simpliciter responsum quis declinaret, ac proinde diceret, noli e maerere , recte se res h es. Hinc apud Terentium : Tum q ad dem ei, recte essii. e. si illa me quid rogat , ut dem , loco responsi Scmuneris repono & do ei Recte, h. e. Relgice'het N:MI.Hinc & simul aliquando cum τω μώil tanquam diver-
