Jo. Alberti Fabricii SS. Theol. D. & Prof. Publ. Bibliographia antiquaria, sive, Introductio in notitiam scriptorum, qui antiquitates hebraicas, graecas, romanas et christianas scriptis illustraverunt

631쪽

riis ejusque usulcabusu Adriani Turnebi liber recussis exstat ad calcem libri Meibomiani decerevisiis, dc tom. 9. Antiquitati. Graec. Gron Vii. Praeter Baccium,Noniumque & alios medicos hoc argumentum tractantes, in praesenti tantum notabo Vina antiqva Constatum nominibus adis scriptis commendata, ut notat Barthius tom. I. ad Statium p. 798. Vinum etiam fumariis superpositum sumoque reconditum, ut ita exsiccatum 6c cruditatibus liberatum, firmius fieret S per plures annos integrum permaneret, quod sumosum falernum dicitur Tibullo lib. 2. elegia I. Meminit etiam Horatius, ad quem conseres ubi lubebit Lambmum tomo I. pag. 242. 8c tomo Σ. pag. I 8 . ubi de uvis fumo duratis , Baccium lib. I. de naturali vinorum historia cap. I 6. Crenium lib. Io. animal.

vere pag. 8, h Mercurialem in Variis test. qui S alia de vinorum

usu apud veteres, eorum refrigeratione, percolatione 6 c. praeclarata

annotavit , & lib. I. cap. Is . agit de Pithoegiis sive vinaliis festis. Uidendus etiam Remb. Dodonaeus in Historia vitis vinique, &de sacccatis vinis Rhodius ad Scribonium p.I96. R. De vino capparino Buxtoris fius Lex. Talmudic. p. 2O98. Vini adusti sivespiritus vini repertor

Raimundus Lullus. Siceram Hebraeo sermone Vocarunt μεθυσμιοι,

quodcunque sive potionem quae inebriare potest, ut notat Methodius apud Photium Cod. 137. licet Andreas Scholius Isidorum, Hesychium,

Zonaramque secutus, verba: μετοι Τον οινον Τον εξ αμπελων ambigue vertit : Sicera est quicquid extra pinum e vite expressum inebriat. Sane Hieronymus Epist. Σ. docet ea voce comprehendi omnem potionem q vae inebriare potest, itaque non tantum hydromeli, Oenomeli, cere-visiarum omne genus , vinum expressum ex aliarum arborum fructibus, pomorum, pirorum & palmarum , ' sed & vinum expressum exuvis, licet hoc exceptum velit Meibomius lib. decerevisia cap. 3 dc veteres quidam hoc facere videantur, ut Na ZianzenuSOrat. I . P. 23O.ώκ άπο σικερας απο οινου. Adde Crodogandi regulam Canonicorum a Luca Dacherio tomo I. spicilegii editam cap 62. Interpretes ad Levit.X. I9. Luc. I. Is. Abrah. Scultetum lib. I. exercitationum Evangelicarum cap. i6. Menagii Orig. Gallicas in ciare. Leydecheri de Re P. Hebr. tomo I. p. 677. Stuckium III. 9. Antiqv. Conviv. De dodranotae ad Ausonii Epigr. 8s. it 86. De celia Boxhornius Epist p 292. R.

Secundum Theophilum Antiochenum initio allegor. in Lucam, propries cenae esse cludactyli. Conser Claris . Relandum partea. dius Misceli. pag. 3o I.

632쪽

Gregorii Tur. Decocta Neronis Uide Cerdam p. 427. Adversar. s. De

cerevisiae usu Sunde ita disti, quae AEgyptiorum Zythus , o I i

Mistina tomo 2. p. ΙΑΣ. Hispanorum cella sive ceria, aliis cur mi, ce

niorum vide Uales ad Ammian. 16.8. camum, sidra Sc. Vide AdrianumJunium historiae Batavae cap Is. Vossum de vitiis sermonis latini p. 7. N in Elymologico, Christoph. Colerum c. IO. Parergon, Martin. Schoochium& Baccium de cerevisiis antiqvorum suprajam laudatum, Remberti Doonaei Epistolas, frugum historiae subjunctas Antwerp. Is 2. 8. Io. Henr. Me ibomii librum de cerevisiis potibusque di ebriaminibus extra vinum aliis, editum Helmst. i 666.i67I. I 688 6. Lindenbrogii & Cangit glossaria in cereui . Menagii origines Gallicas, in vocabulo biere S cernose : Georg. Casp. Κirchmateri diss de Vett. Celtarum Celia, Oelia & Zytho. IViteb. 169s. De calidae potu veteribus frequentato Sin deliciis habito videbis Lipsium in electis lib. r. cap. q. Fre inshemii libellum singularem de hoc argumento Argentorat 36J6. 8. Sc tomo IX. Gronov.&Octavium Ferrarium I. I 2. eleAon seq. ubi resellii Mercurialem qui I 8. Variar. veteres calida uses nega verat. A git ibidem Mercurialis de more veterum vina S aqvam refrigerandi, & cap. 7. de vino per mustum vel lixivium vel tortivum recentato. &II. Iῖ. Ge condituris vinorum. adde Stuckium III. 6. R. Antiqv.

Convivat. & Uincentium Butium de potu calido frigido it temperato, Rom. I 6Jy. ST. XII.Graev. De potu frigidae Sintrito stultes ita se)D. Vilhelmi Holdrici Naid stlimidii, Medici Κilon. dissertatio, A. I7I2. VI. De variis panum generibus agit Henricus Nicolai tra-atu de pane, Dantisti 163 i. q. Josephus inercetanus in Diaetetico Polyhistorico, Joh. Sigismundus Elfholtius in Diatetico Germanice edito Berolin. 1682. q. pag. 9 . seq. Bonifacius lib. 9. historiae ludicrae

cap. s. R. Joachimus Strupp in Silopolia matechnica sive de , modo panem & potum ex variis rebus praeparandi Francos. In . . Georg. Gotti eb Pitschmannus in libro Germanice edito Lips I7Oo. 8. de simila sive farina similiari, quae in Silesiae loco quodam e terra enata fuerat, pag. 2δ. sq. 69. seq. S i OR. De pane cinericio & modo eum praeparandi Bochartus tomo I. hieroZ. p. 3Σ6. R. De pane biscocto Henelius c. 4s. Otii Uratistav. di Barthius 3s . I9. Adversariorum. DeqVadra panis sive more panes quadrifida decussatos incisione coquendi ut hodieque fit in durioribus panibus rotundis apud Suecos, vide Nei trium ad Moretum pag. 93. sq. Panis subcinericii prunis di cineribus cooperti S crucibus

633쪽

EDULIORUM GENER A.

cibus signati ita ut per qVadras quatuorpartiti viderentur, meminit Gregorius M. lib. I. Dialog. cap. II. Artopta sive artocopus apud Iuvena- Iem Sat. s. panis nomen est non servi. Vide Octav. Ferrarium II. Io. elect. De ritu panem frangendi Grotius ad Actor. XXVII. 3s. De floribis ' oc dinariis Wowerius ad Minutium Felicem pag. I9. Bartholinus de medicis poetis pag. y6. R. Pignorius in libro de servis & Raph. Fabretius ad columnam Trajanam. Marcipanes. a Marco Apicio dicti ut

notat Bonifacius lib. 9. cap. s. historiariudicrae. Literis Marraepanis re

spondere te. claris ac perspicuis verbis tanq vam literis uncialibus quales ad bellaria fiunt ex saccharo & polenta. Papebroch p. 8 4 L. II. Propy- hei ad Acta Sanctor. M i. Moretum genus edulii e caseo lacte & herbis olentibus quo rustici olim utebantur, describitur singulari carmine Septimii Sereni, quod inter Catalecta Virgilii legitur, , a Scaligero, Lin debrogio & Weitetio illustratum est. Maccaroni, simile propemodum genus cibi est e caseo, butyro, farina compaginataeflormatum,& Athenaeo jam memoratum, de quo Menagius in Origg. Gallicis, ubi notat Maccarones Gallicos optime sapere, Italicos esse insipidissimos, unde

apud eos homines rudes & insipidos vocant maccarones, qUemadmodum etiam versus ludicri ac rudes ad risum movendum elaborati vocantur maccaronici, de quibus Naudaeus in dialogo, cui titulus Mascurat,& qui id genus scribendi improbat Vavassor in libro eleganti de ludicra

dicitone. De inlia poderida vulgo olopaderie)agit Baccius pag. I6s. devinis. Bellaria saccharo condita Itali nominant conferti atque inde Graeci quoq ve recentiores & κονφεττο,ut docetCangius in gloDsario. De aec adio, q uod mazae genus est, idem Cangius in glossario utroque. De butyro exstat singularis tractatus Martini Schoochii Ao. I66 . n. cui addes Barthium LIII. I . Adversariorum. Idem Schoockius libellum de casti aνersatione subjecit. Calypsonei Ur uadela orten ab inventrice Calyp ne sic dicti, cujus mentio apud Homerum in Odyssea. De farciminum variis generibus adeundus Gemerus in opere de animalibus quadrupedibus p. IOῖi. De zel Henelius c. s. Otii Uratistaviensis. De Creophagia sive carnis esu etiam ante diluvium licito, contra Grotium ad Genes IV. 3. 6 Curcellaeum de estu sanguinis inter Christianos disputat Heideggerus in libertate Christianorum a lege cibaria veterum de sanguine&suffocato, & singulari dissJoh. Andreas

Recentem usum 3c retiones artis pistoriae nostra aetate , quam diligentissime expo-

suit auctor libri Norimbergae A. 1713. l. editi, sub titulo Aleni Sinceri

634쪽

388 CAP. XIX. EDULIORUM GENERA.

Danetius Ien. I7O9. De carne porcina Iudaeis prohibita Grotius ad Matth. VIII. 3 i. Similiter illis multorum aliorum animalium carne vesci interdictum, sed apud alias gentes nihil tale, iraque carnis etiam caninae, asininae, camelinae usum pro cibo obtinuisse notat Mercurialis Uar. Iect. I l. s. Abstinentia a piscibus antiqvitus religiosior multis visa non Fgyptiis modo sed etiam aliis. Vide Vossium IV. 23. S I. de Idololatria. Onm pesti piscibu , i nquit Erasmus libro VI. Apophthegmatum, pro

deliciis habebatur, dicebanturque Opsiophagi. Nune ea res magna est sanctimonia. De Harengis seus alecibusnum antiquis noti in cibum,disqvixit Martinus Schoockius singulari de illis diatriba. De cibis militaribus Romanorum aliorumque Simon Majolus in Colloquiis Caniculariis bus p 3 49. R.7Iq. edit. in sol. Panes φοινικιμους sive ex palmis di carnes suspensas, in vini faece compositas, sed , sale conditas aliaque in usum, obsidionis tempore recondere suadet Philo libro V. poliorceticon p. 86. De salis usu apud veteres, Io. Langius II. 31. Epist. medicinal. nam IKgyptios quidem illo abstinuisse testatur Plutarchus VIlI. 8. sympos De panis,salis usu in scederibus Stuckius lib. I. c. 3O. de symbolis seu era-ono & collatione in conviviis idem I. qq.&Canubonus ad Theophrasti μ' ' : haracteres. λά-' a

VII. Convivator ne an convivae gratias agere debeant, extat elegans disceptatio Poggii Florentini. De structoribus, scissoribus,' tardi arptoribus, diribitoribus, insertoribus, chironomis vide quaeViri docti

ad Juvenal. U. leti. Petronium Clariss. Burmanni p. I3 3. R. Pignorius de servis, Popma de operis servorum, Stuckius Antiquit. Convival IIIJ. De parasitis idem II. 4. De anagnostis ad mensam, sermonibus,tectionibus convivalibus, gryphis & quaestionibus proponi inter pocula, Nconsultationibus suscipi solitis idem Stuckius III. I7.I8. I9. Exempla eruditorum conviviorum e veteribus nobis dant Plato, Xenophon, Plutarchus in quaestionibus Symposiacis, Athenaeus inDipnosophistis, Macrobius in libris Saturnalium q vi in multis Plutarchum expressit. De pueris ministrantibus ad mensam, erudita disiertatio inserta est Memoriis Trevoltinis A. I7O9. mense Novembri pag. I92I. R. Conser Nazianaenum Orat. XVI. p. 2 9. ubi etiam videas tollibus eos ventum excitasse super capita convivarum, δετερ κεφαλος ἀνεγιον Τοως ριπισι σοφφi ομενους.

VIII. De luxu Graecorum Stephanus Niger jam supra mihi memoratus

635쪽

LUXUS IN CIBO & POTU.

moratuS, tomo VII l. Gro nov. De Romanorum luxu in mense & vestibus Lipsius IV. 9. de magnitudine Romana, Joh. Meursii Roma luXu . . orians Lugd. Bati . . S auditor Hamiae IO; I. 4. S tom, VIII. Graev. -: VGeorgius Hackemili erudito opere Anglice edito Lond. I 6is L cui titu-κ V . Alus: Apologia pro potentia providentiaque DEI. Hic libro IV. agit

Romanorum gulositate, pag. qO7. -- 439. uti de luxu in aedificiis ac su- pellectile pag qqI. --q6I. ln Ornatu livestibus pag. 46L sq. Pluribus etiam eodem libro persequitur Romanorum crudelitatem pag. 37 I. seq. a Varitiam p. 397. arrogantiam p. 48O. adulationem P. 77. S ingrati animi vitium p. q83. Nec tantum saporum odorumque sed colorum etiam varietate S mistura delicias olim in cibis captasse helluones, notat S. Nilus narratione R. pag. 3I. R. edit. Possint. Auri pulvere conspersas dapes observat Stephanius ad Saxonem Grammaticum p. 7O. R. E fi stulis & fonticulis imber veluti quidam odoratus ungventi, & vini sparsus de quo Josephi Langoni, Medici Ferrariensis Epistola circa fuso antico desie fontane nesii conviti e net Teatri, tom. 3. Muset Minervae Venetae P. 86. sq. Conser quae de unguentorum usu in cibis & conviviis Stuckius III. is. Antiquitat. Convivalium, di de Gallorum luxuSirmondus tom. I. Opp. p. 84δ. Extant tamen etiam exempla frugalitatis antiquae, de quibus Ualerius Max. II. 3 .F. , Alexander ab Alex. genialium dierum IlI. II.

IX. De benedictione S precibus ad mensam Iac.Gretserus lib. I. de benedictionibus cap. Iῖ. qui cap. I . morem propinandi&bibendi in salutem at B sanitatem alterius nihil aliud esse ait quam benedictionem

ejusmodi, petitionemque benedictionis cujus etiam meminit Nazian--dicit Tenus Orat. III. p. 8i. κυλλι εἰ πειν μετοι ' ανω βλεα αντας, ad aquae poculum sublatis in altum oculis Christum ad- 2 lidito crucis agno appellare. Ut mos invaluerit bibenti acclamandi νσειας, I lnipo, S. Nilus lib. 2. Epist. 3i I. inde ait accidisse, quod multi merum in-- temperantius bibentes mortem subito oppetierint. Confer de illo more si h er . . Frid. Fornerium l. 3. de temulentia & ebrietate c. I6. Stuchium III. IO. R. N Iῖ.' Ferrarium VII. IJ. de acclamationibus veterum, Ritterhusium sacrar. lectionum IU. 6. di petitum de Nepenthe Homerico, dic.

De sacroiure menis atque hospitii apud veteres vide Stephanium ad Sa-XOnem Grammaticum p. I. ΙΟΣ. R. Joh Schilteri τριακαριτου dis . ocRev. D. Jo. Francisci Bird dei Theologiam Moralem pag. 7S .

Ee est δ

636쪽

CAPUT XX

De Nuptiis, Puerperio, Natalitiis, Familiis

ssui de nuptiarum ritibus universe scripserunt. I. De dote. 2. Sponsalio, b nedictione, proclamatione. δ. Alam potestati Ecclesiasticae apud Christianos subjectum sit matrimonium. q. IV variis ritibus nuptialibus. s. mgiradibus prohibitu. 6. Divortiis Abstinentia conjugum. Caelibatu. 9. Secundis nuptiis. IO. Pol amia. II. Namlitiis, Puerperio, nutricibin, sc. 0. De cunia virginum adolescentium. IJ. M Genealogiis s familiis. IA. Genenu cognationis s adoptio. Ii. Nomina Hebraeorum. I6 Graecorum. II. Romanorum σc. I 3.

LDS sponsalibus, nuptiis ac divortiis Hebraeorum prae caeteris diis

ligenter & accurate egit Iob. Selinus libro V. de iure Nat. & in uxore Hebraica Sc ΛΘ. Buxtosin in exercit. de sponsalibus &divortiis Hebraeorum, & in Lexico Talmudico voce ut pubi de desponsatione Stc. Spectant, huc Tractatus Talmudicus πι-dus in de sponsalibus, tomo 3. p. 33 9. cetuboth ' sive de dote litterisvmatrimonialibus tomo 3. Surentiusianae edit. p. s6. & alii quidam Codices e sdem volumine comprehensi. Videndus quoque Augustinis GL,ini, Beneditanus Monachus in disso de sponsalibus nuptiisque Hebrato. rum adjuncta ejus commentario in Canticum Canticorum, Paris i 7iῖ. q. De ritibus variis ad sceminas , singillatim menstruatas pertinentibus,

Abraham ben Dior in libro ma S R. Benjamin Meardono, deq.o doctissimus Wolfius noster p. 24s. Bibl. Hebraicae. De Chuppa Hebraeorum, sub qua sponses cum sponsa solenni ritu a sacerdote Hebraeo jungitur , videndae D' Joh. Benedicti Carpetovii disputationes Academicae pag. II. qui exinde putat illustrari illud apud

S. Lucam I. 3s. De primogenitorum redemtione apud Hebraeos, Rit tangelius ad calcem libri de ritibus Paschalibus. Graecas & Romanas Antiis

Hunc tractatum Talmudicum de eontraimbus matrimonialibus etiam separatim cum Latina vemove sua edidit M. I. F. Fain Argento tetas, B sis as '. 4.

637쪽

Antiquitates nuptiales breviter alphabetico ordine complexus est Iosephus Laurentius lib. 6. Polymath. pag. 8 L seq. Musdem libellus desponsalibus& nuptiis antiqvorum, qui tomo VlII. Antiquit. Graecarum Gronov. edistat, petitus est ex ejusdem polymathiae lib. 3. Synopsi 8. quemadmodum Io. Rapt. Casabide ritu nuptiarum ac de jure connubiali

Veterum, qVaran eodem volumine occurrit, decerpta est ex ejusdem Casalii opere de ritibus veterum. De Graecorum nuptiis agit Potterus IV. II. Archaeo . De Romanorum B. Phil. Lud. Hannelienius di irde cura domestica Romanorum. Barnabae Brisonii liber eruditu S de ritibus nuptiarum recusius est in tomo VIII. Graevii. Praeterea idem argumentum tractarunt Anton S Francisicus Hottomannus, ' Albericus Gentilis , praecipue Andreas Tiraquellis in opere de jure connubiali, & GVi intomo IX. Oceani Juris sive tractatus tractatuum exstant, in quo etiam Brissonius jam laudatus, quibus addes Henrici ueri JCti Lei densis de jure Connubiorum libros duos, quod praeclarum opus cum praesitione Petri Burmanni recusium est Delphis i714. q. Antonium Gyibertum Cosa n m , cujus librum de sponsalibus, matrimoniis & dotibus refert ClarissStruvius in Bibl. Antiqua tomo t. pag. i 86 Alexandrum ab Alexandro Iib. 2. Geniat. dierum cap. s. Bonifacium lib. I. hist. lud ricae cap. 63. Casilium de urbis Romae splendore p. 29r. Castar quoque Sagittarid. in libro postumo de excerptis adornandis testatur se post Bris nium dc alios viros doctos messe ipsa majus spicilegium de ritibus veterum nuptialibus collegisse, quod num lucem visurum sit dicere nequeo. Pro Iixe etiam de ritibus nuptialibus omnis generis S gentium variarum disputat Cassar Calvoer libro primo ritualis Ecclesiastici & Erid. Julius Rot mannus in rituali nupturientium, Germanice edito Bremae i7IF. 8. De Nuptiis veterum Christianorum liber Ioath. Hildebrami lucem vidit Helmstad. I 6 6.i66i. I7ΟΣ. 4. Consulendus etiam Johannes Blesacus in uxore justa, paris i 63O8. S lib. 2. electorum ' Σ7 I. seq. De sponsalibus nuptiisque Imperatorum , Regum, Principum , earumqVevariis solennibus videndae Francisci Modii Pandectae triumphales tom. I. lib. s. II. De dote, dotalibus, paraphernis, receptitiis, s ve morge natica ut recentiores vocarunt, vide Josiam Mercerum ad Aristaeneti

Brissonii de veteri ritu connubiorum, Antonii Hotomanni de veteri nuptiarum ritu, &Francisci Hotomanni de sponsalibus, de ritu nuptiarum K Matrimosiorum & spuriis ac legitimatione, junctim edita Lugd. Bat. IόΑΙ. Ιχ.

638쪽

Epistolas pag. 2I . Alciatum lib. I. Parergon. cap. 2. Perizonium in Triade diss. pag. Iiῖ. seq. Frid. Spanhemium in historia Jobi cap.rs. Salmasium de modo usurarum c. q. p. IV. seq Lindebrogium ad Leges antiqvas p. i39I. ubi dotem a sponso non sponsa datam observat: Iustum Fontanini in Vindiciis Antiquorum diplomatum pag. 23 4. Cerdam cap. I3r. Adversa r. Langbaenium in notis ad Longinum pag. 3s Atlatium de Georgiis pag. 37ψ, Cotelerium tomo R. monumentorum Ecclesiae Graecae pag. 63 7. Ανακαλυπτρα Diodoro Sic. U. pag. άνακαλυπτηε σια Scholiasti Euripidis Oreste vers. 29 . De sive donis. quae οἰνακαλυ-τηριοις data, tertio a nuptiis die, EZ. Spara hemius p. i8O. ad Callimachum. Apud Hebraeos q videm uxori dotem asserebat maritus , vide interpreteSad Genes XXIX. i9.6c XXXIV. ΙΣ. quod etiam apud veteres Germanos obtinuisse Tacitus autor est, conser Bernegger, qv. 93. ad Tacitum. Aliae gentes ut Iapones hodieque, ne imperiosas uxores nanciscerentur, similiter a dote abstinuerunt,ut notat Motianus Vayerus tomo I3. Opp. pag. 27 q. Singulare est quod Herodotus nar rat quandam veluti taminarum auctionem quotannis factam esse apud Babylonios, ita ut ex formosarum pretio deformes dotarentur, videt. I. cap. 196. di similia apud Melam lib. 2. cap. 2. Hlianum lib. q. c. I. Uar. Hist. Berneggerum ad Justin. XVIII. 8. q. Fre insilem. ad Florum III. 9. ri. Lacones nuptias contracturi cum Virginibus in obscura quadam domo includebantur, &quam quisque cepisset, indotatam abducebat. Conser Meursium Misc. Lacon. lib. 2. cap. 3. Adyrmachidae Libyae populi virgines nupturas Regi suo exhibebant si vellet ea usuro. Herodot. IV. I68. Gallorum veterum nuptiae per solidum s denarium , cujus em-giem habes apud EdmundumMarte ne lib.I. parte a. de antiqvisEcclesiae ritibus p. 6O' ubi etiam de annulo pronubo. III. Dello abbm apud Graecos, eorumque cerimoniis, tum

paranymphis& domi ducis J. Philippus Psei Serus in Antiquit. Graecis

p. 6 Is . seq. De confarreatione apud Romanos praeter Brissonium, consules Lipsium ad Taciti IV. Annal. I 6. Indorum γαρεικον χήισμιοι memorat Philostratus III. I. De usu S coemptione, Boethius ad Topica Ciceronis lib. 2. pag. 779. jus connubii id. p. 783. Apud Christianos

semper nuptias praecessit Hierologia sive benedictio Sacerdotralis, ut docet Tob. Psanne rus lib. 2. Observat. Ecclesiasticarum c. 7. Adeoque Tertullianus de pudicitia c. q. testatur occultas conjunctiones & non prius

apud Ecclesiam professas, juxta moechiam dc fornicationem periclitari.

639쪽

AENEDICTIO DESpONSATORUM. 3 93

Apud Hebraeos pariter & alias gentes ejusmodi solennis ac sacra conseris reatio in usu fuit. Conser Tertullianum II. 9. ad uxorem, Benedictinos ad Ambrosium tomo 2. p. 8 4. Grotium ad Matth. XXV. r. Henr. Christ. Hoch manni tractatum de hoc argumento, q vi recensetur in Novellis Reipubl. Literariae A. I686. pag. 77s. prodiitque Alidorfi i68s. q. Petri Mulieri JCti & D. Samuelis Schelmigii de antiquitate 8c B. Christ. Korrhoitide necessitate consecrationis nuptialis, Κil. I69O. Greiserum de benedictionibus lib. 2. cap. 3. Ioh. Dougtheium in analectis sacris ad Malachiae II. I . Plures ordines sive formulas veteres benedicendi Nuptias subiunxit Edmundus Martene ad calcem partis secundae libri I. de antiqvis Ecclesiae ritibus. Etiam sponsis apud Graecos mos sacra facere atque rhiειν προτέλειοι ut loquitur Plutarchus in narrationibus amatoriis p. 772. Conser quae de sacris ante nuptias fieri solitis Potterus Arachaeolog. Graec. p. 6O9. S Io. Boivinus p. 78SI ad Niceph.Gregoram,ubi habes τά άνακοιλ υπὶ ιοι. De proxenetis greptverbern)qui etiam προμιμητορες, προμινώμενοι, auspices nuptiarum, not. ad Chrysost. tom.8.edit. Savit. p. 327. eorumque praemiis vide quae viri docti ad Digesta lib. 'O. tit. I . de proxeneticis. Ritus proclamationis ante nuptias recentior est, ec quandoque propter certas causa S Omittitur, qua de re vide B. Joh. Mulierum in defensione Lutheri defensi cap. 6. S D.Luderum Menkenium inexercitatione de omissa proclamatione Sacerdotali,edita Lipsiae A. I7Oῖ. Communiter primum receptus hic mos in Occidente videtur post Concilium Lateranense undecimum A. VI 2Is.) cuius capites i. ' Innocentius III. statuit, ut cum matrimonia suerint contrahenda in Ecclesiis, per presbyteros id publice proponatur, competenti termino praefinito, ut intra illum qui voluerit & valuerit, legitimum impedimentum opponat, Sipsi presbyteri nihilominus investigent utrum aliquod impedimentum obsistat: cumque interea apparuerit probabilis conjectura contra copulam contrahendam, contractus expresse interdicatur,

donec quod fieri debeat super eo manifestis constiterit documentis. De validitate conjugii per benedictionem Sacerdotis depositi consummati, disquirit D. Christianus Thomasius singulari dissert. edita

IV. Legibus civilibus , non potestati Ecclesiasticae subjacere

matrimonium contendit S ex antiquitate confirmare conatur Marcus

Allegatur in decretalibus lib. IV. tit. 3. cap. 3. de clandestinis de Oniat. Male quidam citant Concilium Lateranense Ao. Io 3 P.

640쪽

sρ P. XX. MATRIMONIUM an potestati civili subiectum.

Anton. de Dominis lib. F. de Republ.Eccl. cap. H. & post Henneqvinum Jo. Launojus, in libro, qui inscribitur regia in matrimonium potestas , sive de jure secularium Principum Christianorum in sanciendis impedimentis matrimonium dirimentibus, Paris I67s. impugnatus a Dominico Galesio in tractatu cui titulus: Ecclesiastica in matrimonium potestas. Launius amicis suis saepe testatus est librum illum se scripsisse invitum di contra animi sententiam jussu superiorum, ut refert Ancillonius in Misceli. criticis tom. Σ. p. HO. Galesio tamen opposuit librum, qui inscribitur: Contentorum in Galesii Ecclesiastica in matrimonium potestate erratorum index, Paris I 677.4. Mediam sententiam defensitauit Jo. Ger basius Theologus Sorbonicus in tractatu irenico Gallice

edito de potestate Ecclesiae oc Principum in impedimenta matrimonii. cum praxi impedimentorum, hodieque valentium. ibid. I 69O. 4. Ab illo tempore, sententia Laun i defensitata etiam aJacobo Bolleata ideEliam du Pin tom i9. pag. 68. R. V. De muneribus, quibus donati sunt recens nupti sive neogami, vide Buxtorsit Lexicon Rabbin. pag. 23 37. Hesychium it Apostolii proverb. ἐπάυλια & Joh. Philippi Pseisseri antiquitates Graecas p. 633. AEdem publicam nuptiis celebrandis destinatam Graeci vocabant tri-

nymphon sive nymphaeum, quae vox occurrit etiam apud Malalam in chronico pag. 3i4. De Epithalamiis, hymenaeis, thalassione, versibus sescennidis, vide quae viri docti ad Catullum & Iani Gulielmii Veris milia II. 19. Brissonium de formulis lib. VIII. I9. seq. Pseisseri Antiquitates Graecas pag. 633. 639. Theodorum Prodromum in amarantho p. 18. Apud Romanos , alias gentes sponsae obnupue,iisque praelatae faces. Vide Petronium Clariss Burmanni pag. 87. 88. & Benedictinorum notas ad S. Ambrosium tomo Σ. p. 8 4. De coronis nuptialibus, singularis liber Maderi exstat, it idem argumentum attigit Paschalius in opere erudito de coronis, RitterShusius lib. 2. sacrarum Lectionum c. q. De annulo pronubo praeter Κirchmannum it alios qui de annulis scripserunt singularidis. egit Petrus Mulierus. Vide& antiquitates Graecas Pseisseri p. 62s . R. N Lindebrogium pag. Ius. ad Codicem Legum antiquarum, qui sponsas etiam sponsis annulos misisse, ex Prisci excerptis de legationibus observat. De oblationibus sive muneribus nuptialibus quorum iam memini, poculo vitreo vino pleno usque confractione & similibus ritibus vide B do. Faes in mantissa adDougthdum de calicibus eucharisticis p. 13. R. De paranymphis Grotius ad Matth. IX. Ii

라틴어 텍스트